Φθηνότερα στεγαστικά δάνεια για 17.000–20.000 επιπλέον νοικοκυριά, μεγαλύτερα εισοδηματικά και ηλικιακά όρια, φορολογικά κίνητρα για να ανοίξουν κλειστά σπίτια, κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε ακόμη 131 οικισμούς και φόρο μεταβίβασης 15% στους αγοραστές από τρίτες χώρες περιλαμβάνει το νέο στεγαστικό πακέτο της κυβέρνησης που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το «Σπίτι μου ΙΙΙ», συνολικού προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ, το οποίο θα ξεκινήσει στις αρχές του 2027. Το πρόγραμμα θα καλύπτει δικαιούχους ηλικίας έως 55 ετών, δάνεια έως 230.000 ευρώ και ακίνητα συμβολαιογραφικής αξίας έως 300.000 ευρώ.
Παράλληλα, αυξάνεται στα 7.000 ευρώ για κάθε παιδί η προσαύξηση του οικογενειακού εισοδηματικού ορίου.
Για τους σημερινούς ιδιοκτήτες, η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ επεκτείνεται σε ακόμη 62.000 δικαιούχους.
Για τους ενοικιαστές, το προσδοκώμενο όφελος συνδέεται με την παράταση των κινήτρων για την επιστροφή κενών ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση και με τους περιορισμούς στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις σε περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Το σχέδιο συμπληρώνεται από την αύξηση του φόρου μεταβίβασης κατοικίας από 3% σε 15% για πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο να περιοριστεί η πρόσθετη εξωτερική ζήτηση που πιέζει τις τιμές.
Ειδκοτερα:
«Σπίτι μου ΙΙΙ» για 17.000–20.000 νοικοκυριά: Το νέο πρόγραμμα εκτιμάται ότι θα βοηθήσει επιπλέον 17.000–20.000 νοικοκυριά να αποκτήσουν πρώτη κατοικία.
Μαζί με τους ωφελουμένους των δύο προηγούμενων κύκλων, ο συνολικός αριθμός των νέων ιδιοκτητών αναμένεται να ξεπεράσει τις 40.000.
Κλείσιμο
Οι βασικές αλλαγές σε σχέση με το «Σπίτι μου ΙΙ» είναι:
• Το ηλικιακό όριο αυξάνεται από τα 50 στα 55 έτη.
• Η ανώτατη αξία του ακινήτου ανεβαίνει από τις 250.000 στις 300.000 ευρώ.
• Το μέγιστο δάνειο αυξάνεται από τις 190.000 στις 230.000 ευρώ.
• Η χρηματοδότηση μπορεί να καλύπτει έως το 90% της αξίας του ακινήτου.
• Η προσαύξηση του εισοδηματικού ορίου αυξάνεται από τις 5.000 στις 7.000 ευρώ για κάθε παιδί.
• Αυξάνονται τα επιτρεπόμενα τετραγωνικά μέτρα για οικογένειες με περισσότερα από τέσσερα παιδιά, ενώ το γενικό όριο παραμένει στα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Ποια θα είναι τα εισοδηματικά όρια
Η διεύρυνση αφορά κυρίως τις οικογένειες με παιδιά. Τα ανώτατα όρια διαμορφώνονται σε:
• 25.000 ευρώ για άγαμο, διαζευγμένο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης που έχει λυθεί ή ακυρωθεί, χωρίς παιδιά.
• 35.000 ευρώ για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, με προσαύξηση 7.000 ευρώ για κάθε παιδί.
• 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες, με προσαύξηση 7.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί πέραν του πρώτου.
Έτσι, για ένα ζευγάρι με ένα παιδί το ανώτατο όριο φτάνει τις 42.000 ευρώ, με δύο παιδιά τις 49.000 ευρώ και με τρία παιδιά τις 56.000 ευρώ. Για μονογονεϊκή οικογένεια με δύο παιδιά διαμορφώνεται στις 46.000 ευρώ και με τρία παιδιά στις 53.000 ευρώ.
Πώς θα χρηματοδοτούνται τα δάνεια: Το 50% κάθε δανείου θα είναι άτοκο και θα χρηματοδοτείται από το κράτος. Το υπόλοιπο 50% θα είναι έντοκο και θα χορηγείται από τις εμπορικές τράπεζες.
Ο συνολικός προϋπολογισμός των 2 δισ. ευρώ καλύπτεται από τρεις πηγές:
• 500 εκατ. ευρώ από αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης που μεταφέρθηκαν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
• 500 εκατ. ευρώ από το αποθεματικό της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
• 1 δισ. ευρώ από τις εμπορικές τράπεζες.
Η υπαγωγή στα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια δεν σημαίνει αυτόματη έγκριση. Οι ενδιαφερόμενοι θα περνούν από τον πιστοληπτικό έλεγχο της τράπεζας και θα πρέπει να διαθέτουν ίδια συμμετοχή.
Σε ακίνητο αξίας 200.000 ευρώ, η χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει τις 180.000 ευρώ και η ελάχιστη ίδια συμμετοχή τις 20.000 ευρώ. Αντίθετα, σε ακίνητο αξίας 300.000 ευρώ, το ανώτατο δάνειο των 230.000 ευρώ ανεβάζει την απαιτούμενη ίδια συμμετοχή τουλάχιστον στις 70.000 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται τα πρόσθετα έξοδα της αγοράς.
Ανοιχτό το όριο παλαιότητας: Μένει να διευκρινιστεί ποια ακίνητα θα είναι επιλέξιμα με βάση το έτος κατασκευής τους. Στο «Σπίτι μου ΙΙ» δεν επιτρεπόταν η αγορά κατοικίας που είχε κατασκευαστεί μετά το 2007. Η μετακίνηση ή η κατάργηση αυτού του χρονικού «κόφτη» θα αύξανε σημαντικά τις διαθέσιμες επιλογές. Ο περιορισμός των προηγούμενων προγραμμάτων συγκέντρωσε τη ζήτηση σε συγκεκριμένες κατηγορίες παλαιότερων κατοικιών, δυσκολεύοντας την αναζήτηση και πιέζοντας τις τιμές τους προς τα πάνω.
Τα κίνητρα για περισσότερα σπίτια στην αγορά: Για να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών προς μακροχρόνια ενοικίαση, παρατείνονται και το 2027:
• Η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για κενά ακίνητα που διατίθενται στη μακροχρόνια μίσθωση.
• Η φορολογική έκπτωση για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων.
• Η αναστολή επιβολής ΦΠΑ στις νέες οικοδομές.
• Ο περιορισμός νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και στο Α΄ Δημοτικό Διαμέρισμα Θεσσαλονίκης.
Το όφελος για τους ενοικιαστές θα προκύψει εφόσον τα κίνητρα οδηγήσουν περισσότερους ιδιοκτήτες να ανοίξουν κενές κατοικίες και να τις διαθέσουν με μακροχρόνια συμβόλαια. Στις περιοχές όπου παρατείνονται οι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, στόχος είναι να ανακοπεί η περαιτέρω συρρίκνωση της διαθέσιμης στεγαστικής προσφοράς.
«Χρειαζόμαστε περισσότερα σπίτια. Χρειαζόμαστε να αναπτύξουμε το κτιριακό μας δυναμικό», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, θέτοντας στο τραπέζι την αξιοποίηση μεγάλων εκτάσεων στον Ελαιώνα και την παροχή περισσότερων κινήτρων στον ιδιωτικό τομέα για νέες κατοικίες.
Κατάργηση ΕΝΦΙΑ για ακόμη 62.000 ιδιοκτήτες: Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ήταν το προηγούμενο όριο, και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Η επέκταση εντάσσει στην απαλλαγή ακόμη 131 οικισμούς και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες. Συνολικά, η κατάργηση του φόρου θα καλύπτει 650.000 ιδιοκτήτες σε 12.855 οικισμούς.
Το όφελος θα αποτυπωθεί στις νέες βεβαιώσεις του ΕΝΦΙΑ τον Μάρτιο του 2027.
Φόρος μεταβίβασης 15% για αγοραστές από τρίτες χώρες: Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ο φόρος μεταβίβασης για την αγορά κατοικίας από πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αυξάνεται από 3% σε 15%. Το μέτρο αφορά κατοικίες και όχι επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλες κατηγορίες ακινήτων. Στόχος είναι να περιοριστεί η πρόσθετη εξωτερική ζήτηση που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, πιέζει τις τιμές και δυσκολεύει τα ελληνικά νοικοκυριά να αποκτήσουν δικό τους σπίτι.
Σε κατοικία αξίας 300.000 ευρώ, ο φόρος αυξάνεται από 9.000 σε 45.000 ευρώ, δηλαδή κατά 36.000 ευρώ. Σε κατοικία αξίας 500.000 ευρώ ανεβαίνει από 15.000 σε 75.000 ευρώ, με πρόσθετη επιβάρυνση 60.000 ευρώ.
Η ρύθμιση δεν καταργεί τη Golden Visa ούτε απαγορεύει τις αγορές κατοικιών από ξένους. Αυξάνει, όμως, σημαντικά το κόστος της επένδυσης και λειτουργεί ως αντικίνητρο για νέες αγορές από πολίτες τρίτων χωρών.