Η νέα έκρηξη της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή μεταφράζεται σε κόστος εκατομμυρίων δολαρίων για κάθε ταξίδι δεξαμενόπλοιου, καθώς τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν εκτοξευθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μόνο η ασφαλιστική κάλυψη ενός πλοίου μπορεί πλέον να φτάσει ακόμη και τα 7 εκατ. δολάρια.
Σύμφωνα με το Reuters, το κόστος ασφάλισης ενός πετρελαιοφόρου που φορτώνει από το Yanbu, το βασικό λιμάνι εξαγωγής πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, έχει τριπλασιαστεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για δεξαμενόπλοια με σύνδεση με τη Σαουδική Αραβία που προσεγγίζουν το Yanbu διαμορφώνονται πλέον περίπου στο 3% της αξίας του πλοίου, όταν στις αρχές Ιουλίου βρίσκονταν κάτω από το 1%. Ακόμη ακριβότερη είναι η κάλυψη για προσεγγίσεις σε λιμάνια νοτιότερα του Yanbu, όπως το Jizan, όπου οι προσφορές των ασφαλιστών μπορούν να φτάσουν έως και το 7% της αξίας του πλοίου.
Τα επίπεδα αυτά πλησιάζουν πλέον το κόστος για διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, όπου τα αντίστοιχα ασφάλιστρα κυμαίνονται μεταξύ 6% και 9%.
Έως 7 εκατ. δολάρια μόνο για την ασφάλιση
Σε απόλυτους αριθμούς, η επιβάρυνση είναι τεράστια. Τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου καλύπτουν συνήθως περίοδο επτά ημερών και επανεξετάζονται κάθε 24 ώρες. Με τα σημερινά επίπεδα, ένα ταξίδι από το Yanbu μπορεί να κοστίζει περίπου 3 εκατ. δολάρια μόνο σε ασφάλιστρα, ενώ από άλλα σαουδαραβικά λιμάνια νοτιότερα ή μέσω των Στενών του Ορμούζ το ποσό μπορεί να φτάσει περίπου τα 7 εκατ. δολάρια.
Η σύγκριση με την περίοδο πριν από την πολεμική κλιμάκωση είναι ενδεικτική, καθώς τότε το αντίστοιχο κόστος ξεκινούσε από περίπου 100.000 δολάρια.
Και η ασφάλιση αποτελεί μόνο ένα μέρος του συνολικού λογαριασμού. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, οι παραγωγοί πετρελαίου χρειάζεται να καταβάλλουν τουλάχιστον 500.000 δολάρια ημερησίως για τη ναύλωση ενός δεξαμενόπλοιου, ενώ το κόστος των καυσίμων κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μπορεί να προσθέσει ακόμη 100.000 δολάρια ή περισσότερο.
Το δίλημμα της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα
Η κατάσταση δημιουργεί έναν νέο πονοκέφαλο για τη Σαουδική Αραβία, η οποία είχε επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε υποδομές ώστε να διαθέτει εναλλακτική εξαγωγική δίοδο και να περιορίσει την εξάρτησή της από τα Στενά του Ορμούζ.
Μετά τους περιορισμούς στις εξαγωγές μέσω Ορμούζ, το Ριάντ αξιοποίησε τον αγωγό East-West για να διοχετεύσει περίπου 4 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως προς την Ερυθρά Θάλασσα. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς.
Ωστόσο, ο αγωγός έκλεισε στις 11 Σεπτεμβρίου μετά από επιθέσεις με drones που, σύμφωνα με τη Σαουδική Αραβία, προήλθαν από το Ιράκ. Έκτοτε η χώρα επιχειρεί να αυξήσει εκ νέου τις ροές, αλλά οι φορτώσεις στο Yanbu δεν είχαν ακόμη επανεκκινήσει.
Η επιδείνωση της ασφάλειας στην Ερυθρά Θάλασσα σημαίνει ότι η εναλλακτική διαδρομή της Σαουδικής Αραβίας αντιμετωπίζει πλέον προβλήματα ανάλογα με εκείνα των παραγωγών του Κόλπου που εξαρτώνται από το Ορμούζ.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο επικεφαλής της Heidmar Maritime Holdings, Pankaj Khanna, εκτίμησε ότι αυτή τη στιγμή η διέλευση από το Ορμούζ μπορεί να είναι ευκολότερη, καθώς εκεί υπάρχει κάποια αμερικανική στρατιωτική κάλυψη. Η Heidmar αποφεύγει αυτή την περίοδο τα σαουδαραβικά λιμάνια, παραμένοντας πάντως ενεργή τόσο στο Ορμούζ όσο και στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι έμποροι ψάχνουν εναλλακτικές διαδρομές
Για δεξαμενόπλοια χωρίς σύνδεση με τη Σαουδική Αραβία, η εικόνα είναι αισθητά διαφορετική. Τα ασφάλιστρα για τη διέλευση της Ερυθράς Θάλασσας κινούνται συνήθως μεταξύ 0,2% και 0,3% της αξίας του πλοίου, ενώ μπορούν να εξασφαλιστούν και πρόσθετες εκπτώσεις.
Μπροστά στο αυξανόμενο κόστος, η αγορά αναζητά εναλλακτικές. Οι έμποροι προετοιμάζονται για πιθανή επανέναρξη των σαουδαραβικών φορτώσεων στην Ερυθρά Θάλασσα, μετακινώντας δεξαμενόπλοια προς το Port Said της Αιγύπτου για μεταφορτώσεις πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο (STS).
Μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να επιτρέψει στα πλοία να κινηθούν νότια μέσω του Bab el-Mandeb, αντί να κατευθυνθούν βόρεια προς τη Διώρυγα του Σουέζ και, εφόσον το φορτίο προορίζεται για την Ασία, να πραγματοποιήσουν στη συνέχεια τον πολύ μεγαλύτερο και ακριβότερο περίπλου της Αφρικής.