Τρίτη, 21 Μαΐου, 2024

Eurogroup: Ιούνιο το «πράσινο φως» για έξτρα μέτρα στήριξης και παροχές

Γιατί η Ελλάδα μπορεί και χωρίς το ευρωομόλογο – Παροχές μέσω «πλατφόρμας» σε ευάλωτους, μειώσεις ΦΠΑ σε τρόφιμα και επιδοτήσεις έως 5 δισ. ευρώ για ρεύμα και αέριο σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Σε ένα δύσκολο μονοπάτι 100 ημερών βαδίζει η κυβέρνηση, από το Eurogroup και το Ecofin σήμερα και αύριο στις Βρυξέλλες, μέχρι και τις αποφάσεις του Eurogroup του Ιουνίου. Στο διάστημα αυτό θα δώσει μάχες σε Ελλάδα και Ευρώπη, για να διαμορφώσει τους κατάλληλους όρους, προκειμένου να κρατήσει ζωντανή την αγορά με νέα μέτρα στήριξης που θα ανακοινώσει -λόγω ακρίβειας και ενεργειακής κρίσης διεθνώς- αλλά χωρίς οι έκτακτες παρεμβάσεις αυτές να ακυρώσουν τα σχέδιά της για μόνιμες φοροελαφρύνσεις για τα επόμενα χρόνια, που στόχο έχουν να τονώσουν τα εισοδήματα και την ανάκαμψη, ακόμα και όταν θα παρέλθουν οι σημερινές δυσκολίες –ή και αν ανακύψουν άλλες- για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Τα βήματα για την χάραξη και ανακοίνωση νέων μέτρων και παροχών ως τον Ιούνιο, θα είναι τα εξής:
· Σήμερα, αν και η ανησυχία για τις εξελίξεις και οι κυρώσεις στη Ρωσία σκιάζουν τη Σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, ψηλά στην ατζέντα μπαίνουν η Ελλάδα και τα σχέδια των νέων προϋπολογισμών για το 2023. «Η καλή είδηση της ημέρας» για την Ευρώπη θα είναι η Ελλάδα και η θετική έκθεση Αξιολόγηση για τη χώρα μας. Ο κ. Χρ. Σταϊκούρας θα ενημερώσει τους ευρωπαίους ομολόγους του και για τα νεότερα δεδομένα για το ελληνικό ΑΕΠ, που δείχνουν για την Ελληνική οικονομία Ανάπτυξη 8,3% το 2021, αξιοσημείωτες αντοχές στην ακρίβεια και την ενεργειακή κρίση στο δύσκολο β ΄εξάμηνο που πέρασε, αλλά και αναπτυξιακή «ορμή» προς το 2022 (carry over) με 7,7% ρυθμό ανάπτυξης στο τελευταίο τρίμηνο

· Σήμερα συζητείται και η διαδικασία για τον καθορισμό των στόχων του επόμενου κρατικού Προϋπολογισμού, για το 2023. Η Αθήνα ζητά χαλάρωση των δημοσιονομικών δεσμεύσεων για να προωθήσει φοροελαφρύνσεις που θα δίνουν μόνιμη “ανάσα” στα νοικοκυριά κάθε χρόνο, όπως η πλήρης και οριστική και κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης σε ιδιωτικό αλλά και δημόσιο τομέα. Η συζήτηση για τους Προϋπολογισμούς ξεκινάει σήμερα, αλλά οι αποφάσεις αναμένονται Ιούνιο. Τότε αναμένεται, με βάση και τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, να ανάψει «πράσινο φως» για χαλάρωση της λιτότητας και το 2023.

Για την χώρα μας πάντως, η απόφαση αυτή θα είναι σημαντικότερη ακόμα και από την έκδοση Ευρωομολόγου, για τα μέτρα στήριξης ή άλλες παροχές. Και αυτό γιατί παρά την πανδημία και χωρίς το Ευρωομόλογο (ή και χωρίς νέο δανεισμό καν!) έχει ήδη «κτίσει» ταμειακά διαθέσιμα 41,1 δισ. ευρώ -τα υψηλότερα πανευρωπαϊκά ως ποσοστό του ΑΕΠ! Αλλά δε μπορεί να δαπανήσει ούτε ευρώ παραπάνω από όσα προβλέπει ο τρέχων προϋπολογισμός, αν δεν υπάρξουν δημοσιονομική χαλάρωση, αντί δεσμεύσεις για επιστροφή σε πλεονάσματα.

Μια τέτοια εξέλιξη (συμφωνία για μεγαλύτερο πρωτογενές έλλειμα) δημιουργεί περιθώρια αυξημένων παροχών και στο β΄εξάμηνο του 2022, που θα αξιοποιηθεί από την κυβέρνηση για παράταση φορολεαφρύνσεων που λήγουν τον Ιούνιο (πχ σε εστίαση, καφέ, αναψυκτικά, Τουρισμό, μεταφορές) ή και πρόσθετα μέτρα στήριξης που ίσως τυχόν χρειάζονται και τότε -αν πχ παραμένουν υψηλές οι τιμές ενέργειας.

· Στο πλαίσιο αυτό σήμερα, ο Χρήστος Σταϊκούρας θα προϊδεάσει το Eurogroup και για το ότι, για τις ανάγκες της οικονομίας αλλά στο όριο αντοχής του προϋπολογισμού, ο Έλληνας πρωθυπουργός θα ανακοινώσει εντός των ημερών στοχευμένες παρεμβάσεις και έκτακτα μέτρα στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών αλλά και των επιχειρήσεων. Στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους εργάζονται νυχθημερόν για να οριστικοποιήσουν το ύψος της δαπάνης και την περίμετρο των δικαιούχων που θα ανακοινωθούν. Υπολογίζουν επιπλέον και κατά πόσον θα χρειαστεί επιδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου κατά τους επόμενους μήνες –καθώς έχουν δοθεί ήδη κρατικές επιδοτήσεις 2 δισ. ευρώ από πέρυσι τον Σεπτέμβριο, αλλά για φέτος μπορεί τελικά να απαιτηθούν έως και 4,5 ή 5 δισ. ευρώ συνολικά!

· Την ερχόμενη Τετάρτη ή Πέμπτη πιθανότατα, θα ανακοινωθούν έκτακτα μέτρα στήριξης, που θα αποφασιστούν σε κυβερνητική σύσκεψη ως την Τρίτη. Όπως αποκάλυψε το newmoney.gr σχεδιάζεται στοχευμένη έκπτωση φόρου στα καύσιμα και παροχή επιδόματος ακρίβειας στους πιο ευάλωτους, που θα επιλεγούν μέσω πλατφόρμας που θα διασταυρώνει εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Εξετάζεται επίσης μείωση ΦΠΑ σε βασικά είδη διαβίωσης και διατροφής, όπως πχ για άλευρα και ψωμί.

Με τα δεδομένα αυτά πάντως, στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν πως, αν και θα ήταν θετικό να εκδοθεί ευρωομόλογο γιατί θα βοηθούσε τα κράτη-μέλη, η Ελλάδα με τα 41,1 δισ “ρευστά” διαθέσιμα δεν το έχει άμεση ανάγκη. Αυτό που αναζητεί ο υπουργός Οικονομικών στην Ευρώπη είναι δημοσιονομικό χώρο για να μπορεί να αυξήσει τις δαπάνες που κάνει η χώρα, καθώς έχει ήδη πολύ υψηλό έλλειμμα, τελεί σε καθεστώς αυξημένης εποπτείας, αλλά δεν έχει και επενδυτική βαθμίδα. Και άρα, όταν υπάρχουν αναταράξεις στην Ευρώπη, το ελληνικό κόστος δανεισμού είναι πιο ευάλωτο και αυξάνεται πολύ περισσότερο από τις άλλες χώρες, επιβαρύνοντας όμως έτσι όχι μόνον το ελληνικό δημόσιο χρέος, αλλά και το ιδιωτικό, δηλαδή τα βάρη των νοικοκυριών, καθώς και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.

By