Ένα βαρύ χαρτοφυλάκιο επενδύσεων στην τεχνολογία έχει «χτίσει» την τελευταία πενταετία η εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου Yoda Plc, συμφερόντων του Γιάννη Παπαλέκα. Ο Έλληνας επιχειρηματίας μπορεί να έχει συνδέσει το όνομά του -κυρίως- με το real estate και με το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο ακινήτων στην Ελλάδα, ωστόσο, μέσω της Yoda, έχει ανοίξει, παράλληλα, ένα λιγότερο προβεβλημένο, αλλά ευρύ επενδυτικό μέτωπο στην τεχνολογία.
Πρόκειται για μια επενδυτική δραστηριότητα που ο κυπριακός όμιλος χτίζει σταδιακά από το 2021 και σήμερα μετρά μια σειρά επενδύσεων σε εταιρείες τεχνολογίας με αντικείμενα από την τεχνητή νοημοσύνη και την ψηφιακή υγεία μέχρι τη βιοτεχνολογία, τις τεχνολογίες μακροζωίας, την αγροτεχνολογία και το gaming. Μάλιστα το τεχνολογικό στοίχημα της Yoda έχει διττή επενδυτική λογική με απευθείας συμμετοχές σε νεοφυείς εταιρείες και, ταυτόχρονα, με τοποθετήσεις σε εξειδικευμένα venture capital funds, γεγονός που δίνει στον όμιλο πρόσβαση σε ένα πολύ ευρύτερο οικοσύστημα καινοτομίας.
Για τον όμιλο, οι επενδύσεις στην τεχνολογία λειτουργούν και ως εργαλείο διαφοροποίησης του συνολικού χαρτοφυλακίου, με στόχο δυνητικά υψηλότερες αποδόσεις -όπως αναφέρει η ίδια η εταιρεία. Η δε επενδυτική στόχευση, σύμφωνα με την ίδια τη Yoda, είναι κυρίως σε early-stage τοποθετήσεις, με την προσδοκία δημιουργίας υπεραξίας μέσα από την ανάπτυξη των εταιρειών και, δυνητικά, από ένα IPO ή ένα exit.
Από αυτή τη στρατηγική έχει προκύψει ένα ιδιαίτερο μωσαϊκό επενδύσεων. Στο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται εταιρείες όπως η Quris, που χρησιμοποιεί AI και Patients-on-a-Chip για να προβλέψει την αποτελεσματικότητα υποψήφιων φαρμάκων, η Amai Proteins, που σχεδιάζει με τεχνητή νοημοσύνη νέες πρωτεΐνες για τη βιομηχανία τροφίμων, η Longevity AI και η MDI Health, αλλά και funds όπως η Catalio, η Disruptive AI, η NevaTeam Partners και η vgames. «Κοινός παρονομαστής των επιλογών της Yoda είναι η αναζήτηση καινοτόμων ιδεών και τεχνολογιών που μπορούν, εφόσον αποδειχθούν επιτυχημένες, να αποκτήσουν διεθνή εμβέλεια.»
Βεντάλια επενδύσεων στη βιοτεχνολογία
Στις απευθείας συμμετοχές της Yoda, το βάρος πέφτει σε τομείς όπου συναντιούνται η τεχνητή νοημοσύνη με την υγεία, τη βιοτεχνολογία και το wellness, χωρίς πάντως το επενδυτικό ραντάρ να περιορίζεται εκεί. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Quris, η οποία, επιστρατεύοντας AI, machine learning, βλαστοκύτταρα και τα λεγόμενα Patients-on-a-Chip, επιχειρεί να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα για τη φαρμακοβιομηχανία: ποιο υποψήφιο φάρμακο κινδυνεύει να αποτύχει πριν φτάσει στις κλινικές δοκιμές. Ιδρυτής και CEO της εταιρείας είναι ο Isaac Bentwich, γιατρός με εμπειρία στην εφαρμογή της AI στη γονιδιωματική, ενώ στην καρδιά της τεχνολογίας της βρίσκεται η Bio-AI Clinical Prediction Platform, που χρησιμοποιεί μικροσκοπικά μοντέλα ανθρώπινων οργάνων από βλαστοκύτταρα για τη δοκιμή φαρμακευτικών ουσιών.
Συνολικά, η ψηφιακή υγεία έχει ισχυρό είναι το αποτύπωμα στις επενδυτικές επιλογές της Yoda. Η Antidote Health, για παράδειγμα, συνδυάζει τηλεϊατρική και προγράμματα ασφάλισης υγείας στην αμερικανική αγορά μέσω μιας AI-assisted ψηφιακής πλατφόρμας, παρέχοντας πρόσβαση σε πιστοποιημένους γιατρούς όλο το 24ωρο. Η συγκεκριμένη συμμετοχή μάλιστα έχει και ελληνικό ενδιαφέρον, καθώς επενδυτής και brand ambassador της Antidote είναι ο Γιάννης Αντετοκούνμπο.
Τη βιοτεχνολογία και το foodtech εκπροσωπεί στο χαρτοφυλάκιο η Amai Proteins. Η εταιρεία επιχειρεί να μειώσει κατά 40%-70% την προστιθέμενη ζάχαρη σε προϊόντα όπως αναψυκτικά, χυμοί, γαλακτοκομικά, σοκολάτες και σνακ, χωρίς, όπως υποστηρίζει, να μεταβάλλεται η γεύση. Μέσω της ιδιόκτητης πλατφόρμας Pro3 συνδυάζει AI Computational Protein Design, ζύμωση ακριβείας και τεχνολογία τροφίμων για τον σχεδιασμό πρωτεϊνών με συγκεκριμένες ιδιότητες.
Επενδύσεις με διεθνή ορίζοντα
Στο ίδιο ευρύτερο πεδίο, αλλά με εντελώς διαφορετική τεχνολογική προσέγγιση, κινείται έτερη επένδυση της Yoda η Behavidence, η οποία επιχειρεί να μετατρέψει το smartphone σε εργαλείο παρακολούθησης της ψυχικής υγείας. Η τεχνολογία της αναλύει περισσότερους από 37 δείκτες συμπεριφοράς, όπως τον χρόνο χρήσης της οθόνης ή τη συχνότητα εναλλαγής εφαρμογών, και με τη χρήση machine learning πετυχαίνει ακρίβεια 87% στην ανίχνευση κατάθλιψης και 76% στην ανίχνευση άγχους.
Η επενδυτική «βεντάλια» της Yoda στην υγεία ανοίγει ακόμη περισσότερο με τη Longevity AI, που μεταφέρει την τεχνητή νοημοσύνη στο πεδίο της πρόληψης και της μακροζωίας. Περισσότερα από 1,6 εκατ. αποταυτοποιημένα διαχρονικά αρχεία ασθενών, που καλύπτουν δεκαετίες ιατρικής φροντίδας, βρίσκονται πίσω από την πλατφόρμα Florence Clinical AI, που αναλύει κλινικά δεδομένα και στοιχεία του τρόπου ζωής, εντοπίζει τάσεις σε καρδιαγγειακούς, μεταβολικούς, γνωστικούς και ανοσολογικούς δείκτες και προετοιμάζει εξατομικευμένα πλάνα φροντίδας, με τον γιατρό να διατηρεί τον τελικό έλεγχο.
Στην εξατομίκευση της ιατρικής φροντίδας πατά και η MDI Health. Οι AI-driven λύσεις της παρέχουν στους επαγγελματίες υγείας τεκμηριωμένες, εξατομικευμένες πληροφορίες τη στιγμή που λαμβάνονται οι θεραπευτικές αποφάσεις, με στόχο η θεραπεία να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ασθενούς. Στο ίδιο επενδυτικό τόξο εντάσσονται δύο ακόμη διαφορετικές τεχνολογικές προσεγγίσεις. Η X-trodes αναπτύσσει wearable αισθητήρες που επιχειρούν να μεταφέρουν την καταγραφή ηλεκτροφυσιολογικών δεδομένων έξω από την κλινική, επιτρέποντας, μεταξύ άλλων, την καταγραφή EEG και τη συλλογή νευροφυσιολογικών δεδομένων πέρα από ένα πλήρως εξοπλισμένο ιατρικό περιβάλλον. Από την πλευρά του, το CalmiGo Exhaler είναι μια πατενταρισμένη wearable συσκευή μη φαρμακευτικής υποστήριξης για στιγμές έντονου άγχους ή κρίσης πανικού, που καθοδηγεί τη ρύθμιση της αναπνοής ανάλογα με το ατομικό αναπνευστικό μοτίβο.
Το tech στοίχημα και τα funds
Το tech στοίχημα της Yoda δεν εξαντλείται στις απευθείας συμμετοχές σε εταιρείες τεχνολογίας, αλλά περνά και μέσα από εξειδικευμένα επενδυτικά σχήματα. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται η Catalio Capital Management, η Disruptive AI, η NevaTeam Partners και η vgames, τέσσερις διαφορετικές επιλογές που δίνουν στη Yoda πρόσβαση σε μεγαλύτερο αριθμό εταιρειών, διαφορετικά στάδια ανάπτυξης και επιμέρους τεχνολογικές αγορές.
Χαρακτηριστική είναι η Catalio Capital Management, επενδυτική εταιρεία με έδρα τη Νέα Υόρκη και αποκλειστική εστίαση στο healthcare. Η Catalio, με πάνω από 2 δισ. δολ. υπό διαχείριση, περισσότερους από 40 εργαζομένους σε Νέα Υόρκη, Ουάσιγκτον και Λονδίνο και δίκτυο άνω των 45 Venture Partners, επενδύει σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής καινοτόμων εταιρειών, από τις private και public markets έως τις πιστωτικές αγορές.
Στην τεχνητή νοημοσύνη στρέφεται η δεύτερη επιλογή της Yoda, η Disruptive AI, το πρώτο ισραηλινό venture capital fund με αποκλειστική εξειδίκευση στην τεχνητή νοημοσύνη. Η επενδυτική της στρατηγική ξεκινά από το pre-seed και φτάνει μέχρι το seed+ και το Series A, αναζητώντας ομάδες και τεχνολογίες με δυνατότητα να ανατρέψουν καθιερωμένες αγορές και επιχειρηματικά μοντέλα.
Μέσω της NevaTeam Partners, το επενδυτικό ραντάρ της Yoda ανοίγει και προς το Agri-Food Tech. Το διεθνές venture capital fund επενδύει τόσο σε early-stage όσο και σε αναπτυσσόμενες εταιρείες, αναζητώντας τεχνολογίες με δυνατότητα διεθνούς ανάπτυξης και εφαρμογές στη γεωργία, στην παραγωγή τροφίμων και στα βιώσιμα προϊόντα.
Το εύρος του χαρτοφυλακίου φτάνει, τέλος, μέχρι το gaming, μέσω της ισραηλινής vgames. Το fund, που ιδρύθηκε το 2020, έχει επενδύσει σε περισσότερες από 50 εταιρείες gaming και consumer, από το αρχικό στάδιο μιας ιδέας έως τη διεθνή ανάπτυξη. Τον Ιούλιο του 2026 άντλησε 500 εκατ. δολ., με τη στήριξη της Phoenix, για μια νέα πλατφόρμα χρηματοδότησης εταιρειών που βρίσκονται πλέον σε φάση ανάπτυξης.