THE PAPER

Τα τρία ψηφιακά εργαλεία για την προστασία των ανηλίκων από την πώληση προϊόντων αλκοόλ, καπνού και άτμισης που τίθενται σε ισχύ μέσω gov.gr και gov.gr wallet παρουσίασαν οι υπουργοί Υγείας και  Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

Πρόκειται για τα μέτρα που παρουσιάστηκαν τη Δευτέρα σε σύσκεψη υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, μετά την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου πριν από μερικούς μήνες.

Όπως τόνισε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, «τα εργαλεία αυτά θα σώσουν τις ζωές των παιδιών μας, το ιερότερο πράγμα που έχει μια κοινωνία» προσθέτοντας ότι «εμείς φτιάξαμε τον νόμο, το υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης έφτιαξε τα εργαλεία και η αστυνομία θα τα εφαρμόσει».

Παρουσιάζοντας τα εργαλεία ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου είπε αρχικά ότι «μέχρι σήμερα ήταν σε γκρίζα ζώνη οι έλεγχοι για εκδηλώσεις από π.χ. συλλόγους γονέων, 15μελη ή φροντιστήρια.

Πλέον οι επιχειρηματίες θα μπαίνουν στο events.gov.gr και θα δηλώνουν την επιχείρησή τους με κωδικούς Taxisnet, ποιο κατάστημα έχει την ιδιωτική εκδήλωση, πότε ξεκινά και πότε τελειώνει και το όνομα του διοργανωτή του με το ΑΦΜ ώστε αυτός να το αποδεχθεί. Στην πραγματικότητα κάνουμε ένα ιδιωτικό συμφωνητικό μέσω gov.gr.  Στο τέλος παράγεται ένα QR code ώστε η αστυνομία να ελέγχει ότι επιτρέπεται η εκδήλωση αλλά όχι η πώληση αλκοόλ σε ανήλικους».

Το δεύτερο εργαλείο είναι «το μητρώο καταστημάτων ψηφιακών και φυσικών για πώληση αλκοόλ, καπνικών προϊόντων ή άτμισης» με τον κ. Παπαστεργίου να εξηγεί ότι όλες οι επιχειρηματίες του κλάδου «πρέπει να μπουν στοalto.gov.gr μέχρι 31 Ιανουαρίου 2026 και να δηλώσουν τα καταστήματα και τα προϊόντα που πωλούν».

Τρίτο εργαλείο η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας. «Όποιος θέλει να αγοράσει αλκοόλ ή καπνό θα πρέπει να δείχνει τη νέα ταυτότητα και θα υπάρχει ενημέρωση στο Gov.gr wallet για να υπάρχει η επιλογή έλεγχος ηλικίας. Ο πωλητής δεν θα χρειάζεται να συνδεθεί. Βγαίνει ένα QR Code και αν κάποιος είναι ανήλικος θα βγαίνει ένα κόκκινο σήμα που θα δείχνει ότι ο υποψήφιος αγοραστής είναι κάτω των 18.  Πρόκειται για μηχανισμό συμβατό με το GDPR καθώς δείχνει μόνο ηλικία. Είναι ό,τι πιο προηγμένο στην τεχνολογία και πλέον πάμε να κλείσουμε κάθε κενό στην ταυτοποίηση ηλικίας», κατέληξε ο κ. Παπαστεργίου.

«Όλοι έχουμε μαζί μας κινητό άρα μέσω αυτού θα γίνεται η ταυτοποίηση της ανηλικότητας και έτσι αφαιρούμε όλες τις δικαιολογίες «δεν έλεγξα, δεν μπορούσα, είχε πλαστή ταυτότητα, μου διέφυγε»» είπε στη συνέχεια ο κ. Γεωργιάδης.

Ο τελικός μας σκοπός είναι η συνειδητοποίηση ότι η χρήση αλκοόλ και καπνού στην ανηλικότητα υπονομεύει την υγεία των πολιτών και τη δημόσια υγεία. Να το συνειδητοποιήσει πρώτα ο κλάδος της εστίασης ώστε να οδηγήσουμε στην συνειδητοποίηση της νέας γενιάς ότι οι ουσίες αυτές προκαλούν βλάβη» σημείωσε από την πλευρά του ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος.

35.000 έλεγχοι στο 10μηνο από την ΕΛΑΣ

Από την πλευρά του ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Τάξης, Παναγιώτης Στάθης, αναφέρθηκε στις επιχειρήσεις που ήδη διεξάγει η ΕΛΑΣ τονίζοντας ότι ιδίως η πύλη επιβεβαίωσης ανηλικότητας είναι σπουδαίο εργαλείο

Όπως είπε από τις 7 Ιουλίου μέχρι τις 31 Οκτωβρίου οι υπηρεσίες της ΕΛΑΣ προέβησαν σε 35.018 ελέγχους από τους οποίους σχηματίστηκαν πάνω από 200 δικογραφίες με 195 συλλήψεις και 95 πρόστιμα. 101 αφορούσαν υποθέσεις πώλησης αλκοόλ σε ανηλίκους.

Στο ίδιο διάστημα οι βεβαιώσεις για παραμέληση ανηλίκου έχει αύξηση 50% σε σχέση με το 2024 και έχουμε φτάσει τις 1680. Θα έχουμε μηδενική ανοχή σε όσους εκθέτουν τους ανήλικους σε βία και αλκοόλ, κατέληξε ο κ. Στάθης.

«Ο νόμος φαίνεται ότι είχε ορατή επίπτωση γιατί είχαμε μείωση περιστατικών μέθης στα νοσοκομεία» είπε ακόμα ο υπουργός Υγείας. «Μπορεί να στείλει έναν ενήλικα να του αγοράσει αλκοόλ; Μπορεί, εμείς δεν μπορούμε να κάνουμε θαύματα» πρόσθεσε.

«Από σήμερα θα υπάρχει μια ιχνηλάτηση για να γνωρίζουμε ποιος και πού έχει ευθύνη. Όσο αυξάνεται η επιτήρηση τόσο κάνεις κάποιον πιο προσεκτικό για την εφαρμογή του νόμου» σημείωσε ο κ. Γεωργιάδης.

Όπως τόνισε ο κ. Στάθηκς «ακόμα και στις ιδιωτικές εκδηλώσεις η απολυτότητα του νόμου είναι ότι δεν επιτρέπεται η πώληση αλκοόλ και καπνικών προϊόντων σε ανηλίκους. Πέραν των ποινικών κυρώσεων με φυλάκιση έως 3 έτη με αυτόφωρο προβλέπονται πρόστιμα έως 10.000 ευρώ και ανάκληση αδείας έως οριστική αφαίρεση άδειας σε περίπτωση υποτροπής».

Ούτε μία, ούτε δύο αλλά τρεις φορές έχει απασχολήσει τις Αρχές για παρόμοια αδικήματα ο 29χρονος από την Αλβανία που ομολόγησε ότι ξυλοκόπησε άγρια τον 58χρονο οδηγό στον Νέο Κόσμο, έπειτα από καταδίωξη στους δρόμους της περιοχής.

Σύμφωνα με πληροφορίες από καλά ενημερωμένες πηγές, ο συλληφθείς είναι γνώστης πολεμικών τεχνών και, όπως φαίνεται, έχει ροπή προς τη βία καθώς, μέχρι σήμερα, έχει εμπλακεί τρεις φορές σε επεισόδια με οδηγούς -το 2022, το 2023 και πριν από κάποιες ημέρες. Και στις τρεις περιπτώσεις ο κατηγορούμενος φέρεται να επιτέθηκε στους έτερους οδηγούς και να τους χτύπησε.

Η πιο πρόσφατη από τις επιθέσεις του καταγράφηκε μόλις έναν μήνα πριν, στα τέλη Οκτωβρίου, όταν είχε τραυματίσει τρία άτομα σε άλλον καβγά πάλι στην περιοχή του Νέου Κόσμου. Τότε ο 29χρονος ήταν με τον πατέρα του σε φορτηγάκι στην οδό Μπακνανά, στο οποίο προσέκρουσε άλλο φορτηγάκι. Ακολούθησε καβγάς με τον 29χρονο να βγάζει κοπίδι και να τραυματίζει έναν 52χρονο, έναν 63χρονο και έναν 55χρονο.

«Με ψέκασε με σπρέι πιπεριού και τον χτύπησα»

Ο ίδιος, περιγράφοντας χθες στους αστυνομικούς τα όσα έγιναν πριν τον άγριο ξυλοδαρμό, υποστήριξε πως επιτέθηκε στον 58χρονο επειδή αυτός τον ψέκασε με σπρέι πιπεριού.

Συγκεκριμένα ανέφερε ότι όλα συνέβησαν λίγο πριν τις 17.00 το απόγευμα της Δευτέρας (17/11) όταν, τη στιγμή που βρισκόταν κοντά σε ένα γυμναστήριο με το μηχανάκι, το θύμα του έκλεισε, όπως είπε, τον δρόμο.

Τότε ο 29χρονος πήγε να του ζητήσει τον λόγο και ο 58χρονος τον ψέκασε με σπρέι πιπεριού και αποχώρησε από το σημείο. Ο συλληφθείς τον ακολούθησε με τη μηχανή και η συνέχεια είναι γνωστή. Τον ξυλοκόπησε τόσο άγρια που λίγο αργότερα ο άνθρωπος κατέληξε.

Βίντεο από κάμερα ασφαλείας έχει καταγράψει τις δύο μηχανές να ακολουθούν το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο 58χρονος, επιβεβαιώνοντας μαρτυρίες κατοίκων του Νέου Κόσμου για καταδίωξη πριν τον καβγά. Η ίδια κάμερα έχει καταγράψει και τη στιγμή της άφιξης του ασθενοφόρου για να παραλάβει τον 58χρονο.

Να σημειωθεί ότι η ΕΛΑΣ έχει στα χέρια της βίντεο που δείχνει το θύμα να ψεκάζει τον δράστη με σπρέι πιπεριού.

Υπενθυμίζεται πως εκτός από τον ίδιο τον δράστη, έχει συλληφθεί και ο πατέρας του καθώς όταν οι αστυνομικοί πήγαν στο σπίτι του για κατ” οίκον έρευνα, αυτός προσπάθησε να κρύψει το μηχανάκι του γιου του. Κάτι που αντιλήφθηκαν οι αστυνομικοί με αποτέλεσμα να τον ακινητοποιήσουν και να του περάσουν χειροπέδες.

Προσωρινά κρατούμενοι με τη σύμφωνη γνώμη ανακριτή και εισαγγελέα κρίθηκαν ο αρχηγός και ο υπαρχηγός της εγκληματικής οργάνωσης που φέρεται να διέπραττε απάτες και θύμα τους κατήγγειλε πως έπεσε ο Σπύρος Μαρτίκας.

Ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους αφέθηκαν τρεις ακόμα κατηγορούμενοι. Ο δικηγόρος κατηγορούμενου ως «αρχηγού» είπε πως ενώπιον ανακριτή και εισαγγελέα «θέσαμε σοβαρά νομικά, ποινικά ζητήματα ως προς το θέμα του μελλοντικού γεγονότος και της απάτης και κρίνανε σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας ότι πρέπει να κρατηθούν προσωρινά. Προτείναμε “βραχιολάκι” το οποίο δυστυχώς η Κόρινθος δεν έχει και δεν έγινε δεκτό».

Πώς δρούσε το κύκλωμα

Όπως είχε γράψει το protothema.gr, το κύκλωμα έκανε «χρυσές» δουλειές καθώς τα μέλη του κατάφεραν να υφαρπάξουν πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ. Ως αρχηγός της ομάδας εμφανίζεται ο 53χρονος άνδρας ενώ ως υπαρχηγός ο επιχειρηματίας, ιδιοκτήτης κέντρων μασάζ.

Ως προς τη μεθοδολογία δράσης, οι κατηγορούμενοι αναζητούσαν εύρωστους οικονομικά επαγγελματίες και τους προσέγγιζαν με το πρόσχημα επένδυσης στο καζίνο Λουτρακίου, η οποία θα τους επέφερε μηνιαίως κέρδος 10% έως 20% επί του καταβληθέντος κεφαλαίου.

Προς επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού τους, ο αρχηγός της οργάνωσης παρουσιαζόταν ως ανώτερο στέλεχος του Καζίνο Λουτρακίου και ορίζοντας συναντήσεις με τα θύματα σε σουίτες του ξενοδοχείου του καζίνο επιδείκνυαν μεγάλα χρηματικά ποσά σε μετρητά και σημαντική ποσότητα σε χρυσές λίρες, ράβδους χρυσού και πολυτίμους λίθους (αμφιβόλου γνησιότητας), επικαλούμενοι ότι αυτά προέρχονται από τις επενδύσεις.

Αποτέλεσμα ήταν να αποσπάσουν μεγάλα χρηματικά ποσά. Προς απόδειξη της αξιοπιστίας της επένδυσης των θυμάτων σε πολλές περιπτώσεις παρέδιδαν – επιδείκνυαν στα θύματα πλάστες επιταγές.

Επιπρόσθετα, όταν τα θύματα ζητούσαν πίσω τα χρήματά τους, η οργάνωση πρόβαλε διάφορες προφάσεις, επιτείνοντας την καθυστέρηση και διατηρώντας την πλάνη των θυμάτων.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση και είναι, ενδεικτικό, του θράσους των εμπλεκομένων είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., τα μέλη της οργάνωσης, προκειμένου να κάμψουν τις αξιώσεις ενός θύματος που ζητούσε πίσω τα χρήματά του, σκηνοθέτησαν «εικονική» ληστεία προκαλώντας του σωματικές βλάβες.

Παράλληλα, σε άλλη περίπτωση, η οργάνωση σκηνοθέτησε εικονική σύλληψη του υπαρχηγού αυτής από άτομα που εμφανίστηκαν ως αστυνομικοί και προέβησαν στην αφαίρεση μεγάλου χρηματικού ποσού με το πρόσχημα της νόμιμης κατάσχεσης.

Σε μια πόλη όπου μέχρι κι ο περιπτεράς έχει personal assistant, ένας άνθρωπος ξεχωρίζει.

Όχι επειδή είναι διάσημος, ούτε επειδή έχει λεφτά.

Αλλά επειδή είναι ο μοναδικός που μπορεί να σηκώσει τέσσερις εντελώς διαφορετικούς τρελούς — και να τους έχει όλους ικανοποιημένους.

Τον έναν τον λες εφοπλιστή.

Ο ίδιος τον λέει «ο τύπος που με παίρνει 07:12 το πρωί για να του βρω φρέσκια φάβα από τη Σχοινούσα».
Γιατί έτσι ξυπνάει ένας εφοπλιστής.

Ο δεύτερος είναι ο εστιάτορας.

Ο άνθρωπος που πιστεύει ότι όλη η πόλη πρέπει να περιστρέφεται γύρω από το opening του μαγαζιού του — ακόμα και αν αλλάζει ημερομηνία τρεις φορές τη μέρα.
«Φέρε 200 λεμόνια χωρίς κουκούτσι και 3 σερβιτόρους με καλό κάρμα», ζητάει συνήθως.

Ο τρίτος, ο κατασκευαστής, δεν ζητάει πολλά.

Μόνο “να βρεθεί ένας τεχνίτης που να δουλεύει Σαββατιάτικα, να μην καπνίζει στο εργοτάξιο και να έχει τελειώσει την δουλειά πριν φτάσω”.

Δηλαδή, ουσιαστικά ζητάει να του βρεις μονόκερο.

Και ο τέταρτος…
Αχ, ο τέταρτος.
Ο κονέκτορας.

Ο άνθρωπος που δεν ξέρει τι δουλειά κάνει, αλλά ξέρει όλους όσους κάνουν δουλειές.
«Άκου να δεις, μίλησα με έναν που ξέρει έναν που ξέρει έναν… θέλω να το τρέξεις λίγο άμα μπορείς».

Και στη μέση όλων αυτών, εσύ.

Ο butler.

Ο άνθρωπος που δεν έχει τίτλο δουλειάς — έχει αποστολή:
να κρατάει τέσσερις ενήλικες με λεφτά και άγχος σε λειτουργική κατάσταση χωρίς να παθαίνει διάσειση από τις απαιτήσεις τους.

Κάποιοι λένε ότι είσαι ήρωας.

Άλλοι ότι είσαι θύμα.

Οι περισσότεροι απλά αναρωτιούνται πώς διάολο δεν έχεις πάρει ακόμα σύνταξη.

Μέχρι τότε, όμως, στους διαδρόμους της πόλης κάτι ακούγεται σαν ψίθυρος:

«Better call τον Butler… πριν πάρει κανένας άλλος τηλέφωνο.»

Ο Μανώλης Πετσίτης, άλλοτε εξ απορρήτων του Νίκου Παππά, είχε μισθώσει την πολυτελή BMW, με την οποία οι πληρωμένοι εκτελεστές του Γιάννη Λάλα είχαν πάει στο Παγκράτι τον περασμένο Σεπτέμβριο και αποπειράθηκαν να σκοτώσουν έναν 34χρονο, ο οποίος στο παρελθόν είχε εργασθεί σε εταιρεία του Λάλα.

Όπως έχει προκύψει από την αστυνομική έρευνα οι εκτελεστές του Λάλα είναι οι ίδιοι που αποπειράθηκαν να σκοτώσουν και τον 34χρονο. Στο Παγκράτι μετέβησαν με την BMW, που όπως προέκυψε είχε μισθώσει από εταιρεία ενοικιάσεως αυτοκινήτων ο Μανώλης Πετσίτης.

Ο Μανώλης Πετσίτης, που ήταν συμμαθητής του πρώην υπουργού του ΣΥΡΙΖΑ, είχε αναλάβει ρόλο «ειδικού συμβούλου» και έφερνε εις πέρας ειδικές αποστολές την περίοδο της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ συχνά, τότε, έδινε το παρών στο Μαξίμου. Ο ίδιος λειτουργούσε ως «μεσάζων» ενώ εμφανιζόταν και ως φορολογικός εκπρόσωπος στην Ελλάδα για Κύπριους δικηγόρους.

Ακόμη, φαίνεται να είχε κι ένα σύνθετο δίκτυο επαφών μέχρι και με αξιωματικούς της ΕΛ.ΑΣ. μεταξύ των οποίων και ο δολοφονηθείς πρώην αστυνομικός Σπ. Παπαχρήστου, καθώς το τηλέφωνο του Μανώλη Πετσίτη είχε βρεθεί στην ατζέντα του πρώην ενστόλου.

Πραγματικά δεν μπορώ να καταλάβω γιατί επιμένουν στη συνεργασία με τον όμιλο Δουζόγλου οι επιτελείς της Hilton, αφού τα αποτελέσματα αυτής της συνέργειας δεν είναι εδώ και χρόνια ορατά.

Παρά την επιμονή των δημοσιογράφων να ρωτούν για την εξέλιξη της συνεργασίας για Μικρολίμανο και Κηφισιά, στην πρόσφατη συνέντευξη τύπου στην Αθήνα, οι ίδιοι απαντούσαν πως: «Δεν έχουμε καμία ανακοίνωση να κάνουμε για αυτά τα έργα, αφού έχουν καθυστερήσει, αλλά είμαστε ακόμα αφοσιωμένοι στην ανάδειξη αυτών των ακινήτων στο μέλλον, γιατί γνωρίζουμε πόσο σημαντικά είναι για τον ιστό της πόλης, ιδίως το Πεντελικόν».

Στις αρχές Φεβρουαρίου του 2022 είχε ανακοινωθεί η συνεργασία της SCD Group του Δουζόγλου με τη Hilton, βάσει της οποίας συμφωνήθηκε η επαναλειτουργία των Πεντελικόν και Μιστράλ στον Πειραιά από την αλυσίδα με τις επωνυμίες Pentelikon Athens Curio Collection και Hampton Piraeus Mikrolimano, μέσω επενδύσεων συνολικού ύψους 23 εκατομμυρίων ευρώ.

Απορίας άξιο είναι πού βρίσκουν την υπομονή να χαζεύουν τα κλειστά κτήρια (Πεντελικόν στην Κηφισιά κλπ) και να περιμένουν πότε ο αφερέγγυος (ως προς τις υποσχέσεις του για μεγάλες επενδύσεις) Δουζόγλου θα αποφασίσει να βάλει λεφτά.

Διότι αυτό το… coming soon στα ακίνητα του ομογενή από τη Βενεζουέλα έχει καταντήσει ανέκδοτο στην αγορά.

mononews

Περίπου 95 εκατ. φλιτζάνια καφέ πίνουν καθημερινά οι Ιταλοί με την «tazzina» να αποτελεί απαραίτητη συνήθεια.

Από τον βορρά ως τον νότο, η Ιταλία αφηγείται ιστορίες: Μέσα από τα μνημεία, τα απαράμιλλης ομορφιάς έργα τέχνης και τα αρχιτεκτονικά κομψοτεχνήματα που κοσμούν κάθε πόλη. Ιστορίες ψιθυρίζει και η γαστρονομία με τις παραδόσεις της κάθε περιοχής, τις αυθεντικές πρώτες ύλες και τις συνταγές που περνούν από γενιά σε γενιά. Αισθήσεις, αναμνήσεις και εικόνες ξυπνά, όμως, και ο καφές -σύμβολο της χώρας.

To Caffè Gilli στη Φλωρεντία από το 1733. Τα ιστορικά καφέ της Ιταλίας μοιάζουν με πραγματικά μουσεία, γεμάτα έπιπλα εποχής, πίνακες ζωγραφικής, κειμήλια. Photo: Facebook

Το αχνιστό φλιτζάνι καφέ είναι κάτι παραπάνω από συνήθεια. Είναι ιεροτελεστία. Είτε στα όρθια, ακουμπώντας την ξύλινη μπάρα ενός από τα χιλιάδες καφέ της χώρας, είτε στο σπίτι με την μόκα -την εμβληματική καφετιέρα που το πλύσιμό της με σαπούνι θεωρείται ιεροσυλία- ο καφές πρωταγωνιστεί στη ζωή του Ιταλού. Η ιταλική κουλτούρα του καφέ έχει γράψει το δικό της κεφάλαιο σε στενά δρομάκια και επιβλητικές πλατείες. Από το Caffè del Tasso στην Πιάτσα Βέκια του Μπέργκαμο από το 1476, την καφετέρια – ζαχαροπλαστείο Cova στο Μιλάνο από το 1817, το Caffè Florian στη Βενετία από το 1720, το Antico Caffè Greco στη Ρώμη που έπειτα από 265 χρόνια έκλεισε τις πύλες του φέτος, το Caffè Gilli στη Φλωρεντία από το 1733 μέχρι το Gran Caffè Gambrinus στη Νάπολη από το 1860, τα ιστορικά καφέ της Ιταλίας έγιναν σημείο αναφοράς για ντόπιους και επισκέπτες.

Στο εσωτερικό τους, ανάμεσα στον ευωδιαστό αχνό και τη «μελωδία» από το χαρμάνι που αλέθεται, αναδύθηκαν καλλιτεχνικά ρεύματα, διαδόθηκαν θεωρίες και γεννήθηκαν κινήματα. Συγγραφείς, ποιητές, στοχαστές, όλοι τους συναντήθηκαν στα καφέ της χώρας, όπου ακόμα και σήμερα ο χρόνος μοιάζει να κυλά αργά, επιτρέποντας στους θαμώνες να παίρνουν μέρος σε ένα κομμάτι ιστορίας που συνεχίζεται εδώ και αιώνες.

Tο Caffè Florian στη Βενετία από το 1720. Η ιταλική κουλτούρα του καφέ έχει γράψει το δικό της κεφάλαιο σε στενά δρομάκια και επιβλητικές πλατείες. Photo: @caffeflorian1720/Instagram

Espresso στο Caffè del Tasso στην Πιάτσα Βέκια του Μπέργκαμο από το 1476. Photo: @caffedeltasso/Instagram

Κάθε γωνιά και καφετέρια
Τα ιστορικά καφέ της Ιταλίας μοιάζουν με πραγματικά μουσεία, γεμάτα έπιπλα εποχής, πίνακες ζωγραφικής, κειμήλια. Τα πιο σύγχρονα αποπνέουν φρεσκάδα και σύγχρονη ματιά, ενώ οι αλυσίδες καλύπτουν τις ανάγκες των πελατών με πλούσιες γαστρονομικές επιλογές πέρα από το αγαπημένο ρόφημα. Σύμφωνα με την Ιταλική Ομοσπονδία Επιχειρήσεων εστίασης (F.I.P.E.) περισσότερες από 132.000 είναι οι καφετέριες που λειτουργούν στην Ιταλία, σε ποσοστό που ξεπερνά το 39% στο σύνολο των επιχειρήσεων εστίασης, με μία στις τρεις να διευθύνεται από γυναίκες, και με τον αριθμό όσων διευθύνονται από ανθρώπους κάτω των 35 ετών να φτάνει το 12,6%. Εντυπωσιακοί είναι και οι αριθμοί σχετικά με την απασχόληση, καθώς συνολικά 375.000 είναι οι θέσεις εργασίας που προκύπτουν από τα καφέ, με το 58,9% του εργατικού δυναμικού να είναι γυναίκες.

Πάνω από 800 μάρκες καφέ από μικρά ή μεγάλα καφεκοπτεία υπολογίζονται στη γειτονική χώρα, με την κατανάλωση να αγγίζει τα 95 εκατ. φλιτζάνια την ημέρα και τα 30 δισ. ευρώ το χρόνο. Η Ιταλία κατατάσσεται 7η σε κατά κεφαλήν κατανάλωση με μέσο όρο 1,6 φλιτζάνια την ημέρα ανά άτομο που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 κιλά ανά άτομο κατά τη διάρκεια ενός έτους -η Φινλανδία κατέχει τα πρωτεία με κατανάλωση 10,5 κιλών. Παράλληλα, όπως αναφέρει η στατιστική υπηρεσία ISTAT τους πρώτους επτά μήνες του 2024, η Ιταλία εισήγαγε 420.000 τόνους καφέ και εξήγαγε 190.000, δαπανώντας 2,39 δισ. ευρώ σε αγορές στο εξωτερικό και κερδίζοντας 2,44 δισ. ευρώ από τις εξαγωγές. Την ίδια χρονιά, σύμφωνα με στοιχεία της Statista, περίπου 10,62 δισ. κιλά καφέ καταναλώθηκαν παγκοσμίως το 2023-2024, καταγράφοντας μικρή αύξηση από τα 10,38 δισ. του προηγούμενου έτους.

Είτε σε ξύλινη μπάρα ενός από τα χιλιάδες καφέ της χώρας, είτε στο σπίτι με την μόκα -την εμβληματική καφετιέρα- ο καφές πρωταγωνιστεί στη ζωή του Ιταλού. Photo: 123RF< Πόσο στοιχίζει ένα φλιτζάνι καφέ
Με το 73% των Ιταλών να πίνουν καφέ τακτικά, το ερώτημα που προκύπτει είναι πόσο δαπανούν για την καθημερινή τους απόλαυση. Η μεγάλη αγάπη των Ιταλών για τον εσπρέσο, πλήττεται από αυξήσεις των τελευταίων ετών, συνέπεια της εκτίναξης των τιμών των πρώτων υλών και της μεταφοράς τους. Τη στιγμή που ποικιλίες διανύουν χιλιόμετρα από Βιετνάμ και Ινδονησία για να φτάσουν στον προορισμό τους, η αύξηση της τιμής είναι αναμενόμενη. Πόσο, όμως, στην πραγματικότητα κοστίζει ένα φλιτζάνι καφέ στην Ιταλία;

Η τιμή του κλασικού φλιτζανιού «tazzina» εσπρέσο αυξάνεται και οι αιτίες είναι πολλαπλές: Το 2021 το κόστος κατά μέσο όρο κινήθηκε στο 1,04 ευρώ, τον Αύγουστο του 2025 σκαρφάλωσε στο 1,25 ευρώ. Πρόκειται για αύξηση της τάξης του 20,6% μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια. Βέβαια, δεν είναι ομοιόμορφη, αλλά παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις ανά πόλη. Για παράδειγμα, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Ερευνών για την Κατανάλωση (C.R.C.) σε συνεργασία με την ένωση καταναλωτών Assoutenti, προκύπτει ότι το Μπολτζάνο είναι η πιο ακριβή πόλη για τον καφέ με ένα φλιτζάνι να κοστίζει περίπου 1,47 ευρώ. Ακολουθεί η Φεράρα με 1,43 ευρώ, η Πάντοβα με 1,41 ευρώ και το Μπελούνο με 1,40, ενώ η πιο χαμηλή τιμή καταγράφεται στο Καταντζάρο με 1,06 ευρώ.

H κατανάλωση καφέ στην Ιταλία αγγίζει τα 95 εκατ. φλιτζάνια την ημέρα και τα 30 δισ. ευρώ το χρόνο. Photo: @gambrinus_napoli/Instagram

Όσο για τον κρεμώδη καπουτσίνο, καταγράφει με τη σειρά του αύξηση, με κόστος κατά μέσο όρο το 1,59 ευρώ, αν και υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις σύμφωνα με την πόλη. Για παράδειγμα, στο Μπολτζάνο η μέση τιμή μπορεί να ξεπεράσει τα 2,17 ευρώ, ενώ το Καταντζάρο επιβεβαιώνει τις χαμηλές τιμές καθώς κατά μέσο όρο στοιχίζει 1,28 ευρώ. Σύμφωνα με την Corriere della Sera το κόστος της πρώτης ύλης (καφέ σε κόκκους) έχει εκτοξευθεί: ενώ το 2019 το κιλό κόστιζε 14-17 ευρώ, το 2025 το ίδιο κιλό κοστίζει 22-30 ευρώ, δηλαδή αύξηση περίπου 80-100%. Οι δασμοί των ΗΠΑ στις εισαγωγές καφέ από τη Βραζιλία, η κλιματική κρίση με τα ακραία καιρικά φαινόμενα που επιδρούν αρνητικά στις σοδειές, τα ενεργειακά κόστη, οι μεταφορές, οι ευρωπαϊκές ρυθμίσεις σχετικά με την ιχνηλασιμότητα προσθέτουν επιπλέον κόστος ιδίως στους μικρότερους παραγωγούς, με τους ειδικούς να εκφράζουν ανησυχία ότι ο αγαπημένος εσπρέσο δεν αποκλείεται να φτάσει τα δύο ευρώ μέχρι το τέλος του 2025.

Πολυτέλεια ο καφές
Βέβαια, παρότι η Ιταλία αντιμετωπίζει ανατίμηση στον καφέ, το κόστος είναι προσιτό και σημαντικά χαμηλότερο σε σύγκριση με εκείνο που συναντά κανείς στην Ελλάδα. Στη χώρα μας, ένας καφές στο χέρι μπορεί να φτάσει τα 3 ευρώ, σύμφωνα με την περιοχή και την ποικιλία του χαρμανιού, ενώ στο τραπέζι είναι πιθανό να εκτοξευθεί στα 5 ευρώ ή ακόμα και να τα ξεπεράσει. Το φαινόμενο παρατηρείται όχι μόνο εξαιτίας των ανατιμήσεων στην πρώτη ύλη, αλλά και από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) που επιβαρύνει τον καφέ με 10%-15%, και την αύξηση ΦΠΑ στην εστίαση που προβλέπει χαμηλό συντελεστή 13% για το take away και 24% για την κατανάλωση στο τραπέζι. Παρά τις πιέσεις, η Ιταλία εξακολουθεί να προσφέρει πιο οικονομικό καφέ σε σχέση με την ελληνική αγορά.

Την ώρα που η οργανωμένη εστίαση στην Ελλάδα παρουσιάζει εμφανή σημάδια κόπωσης, με τους θαμώνες των καταστημάτων να περιορίζουν κατά πολύ τις εξόδους σε εστιατόρια λόγω της αυξημένης τιμής του «καθιστού» γεύματος, δύο όμιλοι πολυεθνικών ταχυφαγείων, οι οποίοι έχουν την ευθύνη του master franchise για τη χώρα μας, διαγράφουν την αντίθετη πορεία. Επεκτείνονται με νέα καταστήματα και βελτιώνουν τις οικονομικές τους επιδόσεις.

Food Plus: Νέα Taco Bell και KFC, παρά την πίεση στο κόστος

Ο όμιλος Food Plus, που διαχειρίζεται στην Ελλάδα τα brands KFC και Taco Bell, κινείται σε τροχιά ανάπτυξης μέσα στο 2025, παρά την εύθραυστη εικόνα της εστίασης. Σύμφωνα με πληροφορίες από τη διοίκηση του ομίλου, το νέο εστιατόριο μεξικάνικου φαγητού Taco Bell στην Πανόρμου, στη συμβολή με την οδό Ριανκούρ -το δεύτερο στην Ελλάδα μετά το πρόσφατο άνοιγμα στο Χαλάνδρι- αναμένεται να λειτουργήσει μέσα στον επόμενο μήνα. Θα πρόκειται για ένα μεγαλύτερο κατάστημα από το ήδη υπάρχον, με περισσότερα καθίσματα από εκείνο του Χαλανδρίου.

Με αυτό το κατάστημα η Food Plus ολοκληρώνει τα ανοίγματα Taco Bell για το 2025, ενώ για το 2026 έχει ήδη πλάνο να λειτουργήσουν 2-3 νέα σημεία, αποκλειστικά στην Αθήνα, με στόχο εντός πενταετίας να φτάσει τα 15 καταστήματα.

Αντίστοιχα, στα καταστήματα τηγανητού κοτόπουλου KFC, που επίσης διαχειρίζεται ο όμιλος Food Plus, την Παρασκευή ανοίγει νέο κατάστημα στη Λάρισα, στην Πλατεία Ταχυδρομείου, με το δίκτυο πλέον να αριθμεί 22 σημεία. Για φέτος δεν προβλέπεται άλλη προσθήκη KFC, ωστόσο το 2026 ο όμιλος εξετάζει νέα ανοίγματα τόσο στην Αθήνα όσο και σε πόλεις της περιφέρειας.

Παρά τη γενική υποχώρηση της αγοράς, η Food Plus κινείται ανοδικά. Ο φετινός τζίρος αναμένεται να αγγίξει τα 50 εκατ. ευρώ από 45,62 εκατ. ευρώ το 2024, με τη διοίκηση να τονίζει ότι η ανάπτυξη έρχεται «παρά τις αυξήσεις τιμών σε πρώτη ύλη, ενοίκια και μισθούς», κόστη που προς το παρόν έχουν απορροφηθεί σε σημαντικό βαθμό από την εταιρεία.

PHC: Τα νέα σημεία της Pizza Hut και το πρώτο Burger King εκτός αεροδρομίου
Την ίδια στιγμή, ο κυπριακός όμιλος PHC Franchised Restaurants, του επιχειρηματία Λύσανδρου Ιωάννου, επενδύει δυναμικά στην ελληνική αγορά, διαχειριζόμενος τα brands Pizza Hut, Burger King, Wagamama και Jamie Oliver Kitchen.

Μετά το πρώτο Pizza Hut στο Παγκράτι τον Δεκέμβριο του 2024, η αλυσίδα επεκτείνεται στα Νότια Προάστια. Στις 17 Νοεμβρίου άνοιξε νέο κατάστημα στη Νέα Σμύρνη επί της οδού Ελευθερίου Βενιζέλου 71. Έως τα μέσα Δεκεμβρίου ακολουθεί νέο Pizza Hut στο Χαλάνδρι, στην Εθνικής Αντιστάσεως 39.

Τα νέα καταστήματα της Pizza Hut στην Ελλάδα λειτουργούν με self-service μοντέλο, προσεγγίζοντας το κοινό που επιλέγει οικονομικότερες λύσεις, σε αντίθεση με την πρώτη περίοδο παρουσίας της αλυσίδας στην Ελλάδα, που βασιζόταν σε full service. Στο πλάνο βρίσκονται και νέες τοποθεσίες, όπως Γλυφάδα, Πειραιάς, Περιστέρι και τα Βόρεια Προάστια, με στόχο ένα δίκτυο πλήρους κάλυψης σε όλα τα βασικά σημεία της Αττικής.

Το πλάνο ανάπτυξης της Burger King

Παράλληλα, ο όμιλος φέρνει στην Αθήνα το πρώτο Burger King εκτός αεροδρομίων, στην κεντρική πλατεία Χαλανδρίου, διερευνώντας και την παρουσία του στη Γλυφάδα.

Ο κυπριακός όμιλος PHC ήδη αριθμεί 130+ καταστήματα σε Ελλάδα και Κύπρο, κύκλο εργασιών πάνω από 120 εκατ. ευρώ και περισσότερους από 3.000 εργαζομένους. Η είσοδος και η ταχεία ανάπτυξη της Pizza Hut σηματοδοτεί μια «δεύτερη θητεία» μετά το αιφνίδιο κλείσιμο του brand το 2020, όταν η τότε διαχειρίστρια, Food Plus, επικαλέστηκε ανωτέρα βία λόγω πανδημίας.

Γιατί τα ταχυφαγεία «τρέχουν» ενώ η εστίαση πιέζεται

Οι δύο όμιλοι κινούνται σε μια περίοδο που το ελληνικό casual dining εμφανίζει πτώση, καθώς το κόστος μιας eξόδου για φαγητό έχει αυξηθεί σημαντικά. Το γρήγορο φαγητό, ωστόσο, παρουσιάζει ανθεκτικότητα και προσελκύει καταναλωτές που αναζητούν σταθερή και χαμηλότερη τιμή, ταχύτητα εξυπηρέτησης, σαφή πρόταση ως προς το brand, ευελιξία delivery μέσω Wolt και e-food.

Η επενδυτική κινητικότητα στον χώρο του quick service δείχνει ότι, σε περιβάλλον πληθωρισμού, τα brands αυτά αποκτούν ευκαιρίες επέκτασης και διείσδυσης σε νέες περιοχές, την ώρα που οι ανεξάρτητες επιχειρήσεις εστίασης «μετρούν» επιβάρυνση από ενοίκια, ενέργεια, μισθούς και πρώτες ύλες.

Έτσι, παρά την κόπωση που εμφανίζει η ευρύτερη αγορά εστίασης, οι πολυεθνικές αλυσίδες γρήγορου φαγητού αποτελούν την εξαίρεση. Επεκτείνονται, επενδύουν, ανοίγουν νέα σημεία και διαβλέπουν περαιτέρω ανάπτυξη σε Αθήνα και περιφέρεια.

Οι όμιλοι Food Plus και PHC κινούνται σε παράλληλη τροχιά, ενισχύοντας τη θέση τους, ενώ ετοιμάζουν την περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου καταστημάτων των εστιατορίων που διαχειρίζονται έως το 2030, σε μια αγορά όπου ο παράγοντας της χαμηλής τιμής φαίνεται ότι αποτελεί βασικό κριτήριο επιλογής για μία μεγάλη μερίδα των πελατών τους.

Εντοπίστηκαν και συνελήφθησαν από τους αστυνομικούς της Ασφάλειας Αθηνών οι εμπλεκόμενοι στον ξυλοδαρμό του 58χρονου άνδρα, ο οποίος κατέληξε μετά από τροχαίο χθες Δευτέρα στον Νέο Κόσμο.

Σύμφωνα με πληροφορίες από καλά ενημερωμένες πηγές, από την έρευνα των αστυνομικών προέκυψε πως τρεις νεαροί, δύο Έλληνες και ένας Αλβανός, βρίσκονταν πίσω από το αυτοκίνητο του 58χρονου με δύο μηχανάκια και κάποια στιγμή σταμάτησαν και, για άγνωστο λόγο, ένας από αυτούς άρχισε να τον ξυλοκοπεί άγρια.

Σύμφωνα μάλιστα με μία μαρτυρία που βρίσκεται στη διάθεση των Αρχών, ο δράστης φέρεται να έπιασε το κεφάλι του άνδρα και να το χτύπησε επανειλημμένα στο τιμόνι. Όπως ανέφεραν σχετικά αστυνομικές πηγές, το αυτοκίνητο του θύματος ήταν γεμάτο αίματα, «ακόμη και το παρμπρίζ ήταν σπασμένο».

Ως εκ τούτου το ενδεχόμενο ο 58χρονος να υπέστη ανακοπή καρδιάς απομακρύνεται, και αυτό που εξετάζεται ως το πιθανότερο σενάριο είναι ο άνδρας να κατέληξε από τα χτυπήματα που δέχθηκε στο κεφάλι.

Εκτός από τους τρεις νεαρούς, συνελήφθη και ο πατέρας του ενός εξ’ αυτών καθώς όταν οι αστυνομικοί πήγαν στο σπίτι του για κατ” οίκον έρευνα, αυτός προσπάθησε να κρύψει το μηχανάκι του γιου του. Κάτι που αντιλήφθηκαν οι αστυνομικοί με αποτέλεσμα να τον ακινητοποιήσουν και να του περάσουν χειροπέδες.

Τέλος αξίζει να σημειωθεί ότι και οι τρεις βασικοί εμπλεκόμενοι έχουν απασχολήσει στο παρελθόν τις Αρχές για διάφορα αδικήματα.

«Ήταν σαν καταδίωξη»

Κάτοικος της περιοχής του κόσμου περιέγραψε ό,τι συνέβη το βράδυ της Δευτέρας σαν καταδίωξη.

Όπως είπε στην ΕΡΤ «βρισκόμουν στην περιοχή και είδα το αυτοκίνητο να περνάει σαν καταδίωξη με μηχανές από πίσω του. Ούτε σε STOP σταματούσαν, ούτε τίποτα».

«Στην αρχή, μάλιστα, νομίζαμε ότι η αστυνομία καταδίωκε κάποιον» πρόσθεσε ο κάτοικος του Νέου Κόσμου.

Περιέγραψε, μάλιστα, ότι το αυτοκίνητο με οδηγό τον 58χρονο «πέρασε δύο φορές από τη Σουλιέ. Δύο φορές έκανε κύκλο με τους ίδιους ρυθμούς. Ο δρόμος αυτός, όμως, καταλήγει σε αδιέξοδο».

Η ρευστότητα είναι ένας θεμελιώδης παράγοντας για τα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου, όπως το bitcoin, δημιουργώντας τη δυνατότητα μεταβολής των τιμών, αλλά η ψυχολογία των επενδυτών καθορίζει πότε θα συμβεί αυτή η μεταβολή.

Ο δείκτης του δολαρίου ΗΠΑ (DXY) αναδεικνύεται ως ο κορυφαίος μακροοικονομικός δείκτης για το bitcoin, σύμφωνα με τον αναλυτή Γουίλι Γου, ο οποίος υποστηρίζει ότι ο DXY και όχι ο M2, είναι πλέον ο πιο ακριβής δείκτης για την πορεία του bitcoin.

«Οι αγορές δεν ακολουθούν την επέκταση του παγκόσμιου M2, είναι κερδοσκοπικές. Το BTC λειτουργεί ως μηχανισμός ανίχνευσης ρευστότητας. Το M2 είναι ένας ατελής δείκτης, επειδή υπολογίζεται σε δολάρια ΗΠΑ, αλλά μόνο το 17% της παγκόσμιας ρευστότητας είναι στην πραγματικότητα δολάρια», ανέφερε ο Γου.

Ο αναλυτής προσέθεσε ότι ο DXY, ο οποίος παρακολουθεί την ισχύ του δολαρίου έναντι ενός καλαθιού σημαντικών νομισμάτων, προσφέρει μια πολύ πιο σαφή εικόνα του παγκόσμιου κλίματος κινδύνου και της αντίστροφης συσχέτισης του bitcoin με αυτό.

«Ένας υψηλός DXY (ισχυρό δολάριο) σημαίνει μια φυγή προς την ασφάλεια και ένα κλίμα αποφυγής κινδύνου. Το δολάριο ΗΠΑ θεωρείται νόμισμα ασφαλούς καταφυγίου, ανεξάρτητα από το ότι σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα υποτιμάται κατά 7% ετησίως», εξήγησε ο Γου.

Ουσιαστικά, όταν το δολάριο ενισχύεται, η ρευστότητα μειώνεται και η αξία του bitcoin τείνει να αποδυναμώνεται. Όταν ο DXY πέφτει, η διάθεση για ανάληψη κινδύνου επιστρέφει και το bitcoin ανακάμπτει καθώς η παγκόσμια ρευστότητα αυξάνεται.

Ενώ ο Γου τοποθετεί το DXY ως τη νέα πυξίδα του bitcoin, οι αναλυτές διαφωνούν ως προς την κατεύθυνση που υποδεικνύει.

Ο επενδυτής Ντόνι Ντάισι πιστεύει ότι το δολάριο βρίσκεται κοντά σε ανατροπή, μια κατάσταση που θα μπορούσε να πυροδοτήσει την επόμενη άνοδο του bitcoin.

«Ο χρυσός έχει προειδοποιήσει για το τι έπεται για το DXY αφού συνήθως προηγείται της τάσης του δείκτη. Τείνει να ανιχνεύει εκ των προτέρων τις συνθήκες χαλάρωσης, καθώς αντιδρά άμεσα στις προσδοκίες ρευστότητας και όχι στις επίσημες αλλαγές πολιτικής. Η άνοδος του χρυσού σηματοδοτεί ότι η αγορά αναμένει ότι οι ΗΠΑ θα αποδυναμώσουν το δολάριο», εξήγησε ο Ντάισι.

Ο ίδιος προσθέτει ότι η πρόσφατη «στρογγυλεμένη» βάση του DXY αντικατοπτρίζει την στρογγυλεμένη κορυφή του bitcoin, υποδηλώνοντας ένα σημείο καμπής. «Μόλις πέσει το DXY, η ρευστότητα επιστρέφει και το BTC αντιδρά εκρηκτικά», πρόσθεσε.

Ωστόσο, o αναλυτής Χένρικ Ζέμπεργκ προβλέπει ότι το DXY θα μπορούσε να ανέλθει στις 117-120 μονάδες μέχρι το τέλος του έτους, προειδοποιώντας ότι το αφήγημα του «King Dollar» εξακολουθεί να έχει σημασία.

«Ένα ισχυρό δολάριο σημαίνει πόνο για τα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου», επανέλαβε ο επενδυτής Κάιλ Σας, αναφερόμενος στο μοντέλο του Ζέμπεργκ.

Μια τέτοια άνοδος θα ασκήσει πίεση τόσο στις μετοχές όσο και στο bitcoin, ενισχύοντας τη θέση του Γου ότι η παρακολούθηση του DXY και όχι του M2, είναι η πιο έξυπνη κίνηση για τους επενδυτές που επιδιώκουν τον επόμενο μακροοικονομικό κύκλο.

Καθώς η παγκόσμια ρευστότητα εξαρτάται από την ισχύ του δολαρίου ΗΠΑ, η συσχέτιση DXY-bitcoin μπορεί να γίνει το καθοριστικό διάγραμμα του 2025.

Εάν η θεωρία του Ντάισι για τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής επιβεβαιωθεί, ένα ασθενέστερο DXY θα μπορούσε να προκαλέσει την επόμενη άνοδο του bitcoin. Ωστόσο, εάν επικρατήσει το σενάριο του Ζέμπεργκ για το «King Dollar», τα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου ενδέχεται να αντιμετωπίσουν νέες πιέσεις.

Σε κάθε περίπτωση, οι επενδυτές πρέπει να διεξάγουν τη δική τους έρευνα και να παρακολουθούν το δολάριο, όχι τον δείκτη M2, επειδή στις σημερινές κερδοσκοπικές αγορές το bitcoin κινείται παράλληλα με το αμερικανικό νόμισμα.

Σάλος έχει ξεσπάσει μετά την εξάρθρωση της εγκληματικής οργάνωσης που εξαπατούσε οικονομικά ευκατάστατους πολίτες. Ο Σπύρος Μαρτίκας, ένα από τα θύματα του γνωστού επιχειρηματία που κατηγορείται ότι παγίδευε ιδιώτες, είπε πως έχασε περί τις 600.000 ευρώ ενώ ισχυρίστηκε πως έκανε απόπειρα αυτοκτονίας και τον έσωσε η Βρισηίδα Ανδριώτου και η αδερφή του.

Μιλώντας στον ΑΝΤ1, ο Σπύρος Μαρτίκας αναφέρθηκε στην στημένη, όπως καταγγέλλει, ληστεία εις βάρος του, από μέλη του κυκλώματος. Τότε, κατηγορούμενος «στις 8 Ιουλίου 2024, στις 5 το πρωί, ήρθε να με πάρει, ανοίγει το πορτμπαγκάζ και βάζει μέσα την τσάντα. “Άνοιξε την τσάντα να βάλεις και τα δικά μου να είναι όλα μαζί” μου είπε. Κοντοστέκεται σε ένα σκοτεινό σημείο, κοιτάει τους καθρέφτες του. Μας περιμένει διάσημος ενεχυροδανειστής για να εξαργυρώσει τις πλάκες, τα μαρμαράκια που κουβαλάγαμε. Κοντοστέκεται στο στενό, δεν είχε φανάρι, μας προσπερνάει από δεξιά ένα σκούτερ με δύο κουκουλοφόρους. Βγάζουν όπλα, με σπάνε στο ξύλο, μέσα στα αίματα. “Μαρτίκα που έχεις μπλέξει θα σε σκοτώσουμε”. Αυτόν ούτε τον άγγιξαν. Βγήκε μόνος του από το αυτοκίνητο, δεν του είπαν άνοιξε, τους τα έδωσε από το πορτμπαγκάζ, κάνανε ματάκια, πήραν την τσάντα και έφυγαν. Στημένη ληστεία. Μου είπε “να πάμε στην ΕΛΑΣ να γράψουμε το περιστατικό” ότι εκείνος είχε ένα ποσό και τον παρακολουθούσαν και τον έκλεψαν».

«Έκανα απόπειρα αυτοκτονίας με φάρμακα που έκλεψα από το φαρμακείο μου»

Στη συνέχεια είπε πως «την επόμενη μέρα δεν άντεξα αυτό που έζησα» και αποπειράθηκε να δώσει τέλος στη ζωή του: «δεν το άντεξα γιατί και γνώριζα από την πληροφορία που μου είχαν δώσει και το έζησα. Δεν άντεξα την κατάληξη και έκανα απόπειρα αυτοκτονίας με φάρμακα που έκλεψα από το φαρμακείο μου. Έλειπαν όλοι. Είναι 8-9 Ιουλίου του 2024. Είμαι στον καναπέ του σπιτιού μου με την κάμερα που είχαμε για το σκυλάκι, με βλέπει η Βρισηίδα που ήταν συνέχεια στο πλευρό μου και αρχίζει να ουρλιάζει να πάω να ανοίξω. Με παρακολουθούσε συνέχεια γιατί το φοβόταν αυτό επειδή ήμουν ράκος. Φώναξε την αδερφή μου και κατέβηκε να με σώσει. Είχα γράψει μια επιστολή για το τι έπαθα γιατί δεν είχα αποδείξεις. Είχα γράψει μια επιστολή για το τι έπαθα και μόνο έτσι θα τους αντιμετώπιζα. Και έκανα απόπειρα αυτοκτονίας, με έσωσε η Βρισηίδα και η αδερφή μου».

«Συνειδητοποίησα ότι είχα εξαπατηθεί μετά τη ληστεία»

Ο Σπύρος Μαρτίκας είπε πως του είχαν δώσει ψεύτικες πλάκες χρυσού πριν την στημένη ληστεία. «Συνειδητοποίησα ότι είχα εξαπατηθεί μετά τη ληστεία», ανέφερε στο MEGA. «Από μία επένδυση που είχα με κλειστά κεφάλαια στην ασφαλιστή, πήγα σε μία άλλη επένδυση τα ίδια χρήματα», είπε μεταξύ άλλων.

«Ο υπαρχηγός υποστήριζε και σε στενό κύκλο πως ο Μαρτίκας από τη θέση που είναι πως δεν θα τολμούσε να μιλήσει. Και πρόσθετε πάνω σε αυτό τους εκβιασμούς για τη ζωή μου. Ο υπαρχηγός έπειθε τα θύματα λέγοντας “να σας πω ο Μαρτίκας πόσα βγάζει από εκεί πού τον πήγα;”. Ήταν τεράστιο διαπραγματευτικό όπλο να με χρησιμοποιεί για να φέρνει θύματα», δήλωσε ο Σπύρος Μαρτίκας.

«Αν μιλήσεις θα μπλέξεις, κινδυνεύει η ζωή σου»

«Μετά από μήνες μας έδιναν “τυράκια”. Έδωσαν 10.000 ευρώ για να ηρεμήσουν τα πράγματα μετά από πέντε μέρες. Κάθε εβδομάδα μου έταζε πως θα μου δώσει τα λεφτά. Έδινε 2.000 κάθε εβδομάδα και φτάσαμε Οκτώβρη, μου είχε επιστρέψει 35.000 ευρώ. Δέχομαι τηλεφώνημα από τον αρχηγό, συναντιόμαστε. Με απειλούσαν όλο το καλοκαίρι “αν μιλήσεις θα μπλέξεις, κινδυνεύει η ζωή σου”. Δεν άκουγα τίποτα. Να κάνω εγώ απόπειρα αυτοκτονίας; Ο πιο νοήμων, λογικός άνθρωπος που έχεις γνωρίσει; Ο πιο ισορροπημένος ψυχολογικά;», είπε στον ΑΝΤ1.

Ο Σπύρος Μαρτίκας ισχυρίστηκε πως τα μέλη του κυκλώματος τον κάλεσαν σε καφέ ξενοδοχείου και του είπαν: «για να πάρεις τα λεφτά σου πίσω θα μας φέρεις πελάτες και θα πάρεις και περισσότερα».

«Εκείνο το διάστημα ήμουν σε απόλυτη συνεργασία και συνεννόηση με το ελληνικό FBI. Βρήκα κοριούς στην Ομόνοια, το έστησα με έναν φίλο μου που δεν είχε ιδέα. Βγήκαμε για φαγητό με τον υπαρχηγό. Μπήκα στην σουίτα, καταγράφηκαν τα πάντα. “Μόστρες”, χρυσό, έζησα το θέατρο ξανά από την αρχή. Απέδειξα την αλήθεια μου. Πήγα και προκαλούσα “υπαρχηγέ πες μου τότε που με πήγες” και λοιπά. Ξεσηκώθηκε μετά λαίλαπα. Σαφώς ο φίλος μου δεν έχασε ούτε ένα ευρώ», συμπλήρωσε.

Πώς δρούσε το κύκλωμα

Όπως είχε γράψει το protothema.gr, το κύκλωμα έκανε «χρυσές» δουλειές καθώς τα μέλη του κατάφεραν να υφαρπάξουν πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ.

Ως αρχηγός της ομάδας εμφανίζεται ένας 53χρονος άνδρας ενώ, ως υπαρχηγός, ένας γνωστός επιχειρηματίας, ιδιοκτήτης κέντρων μασάζ. Παράλληλα για την υπόθεση έχουν συλληφθεί ακόμη δύο άτομα ως συνεργοί.

Ως προς τη μεθοδολογία δράσης, οι κατηγορούμενοι αναζητούσαν εύρωστους οικονομικά επαγγελματίες και τους προσέγγιζαν με το πρόσχημα επένδυσης στο καζίνο Λουτρακίου, η οποία θα τους επέφερε μηνιαίως κέρδος 10% έως 20% επί του καταβληθέντος κεφαλαίου.

Προς επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού τους, ο αρχηγός της οργάνωσης παρουσιαζόταν ως ανώτερο στέλεχος του Καζίνο Λουτρακίου και ορίζοντας συναντήσεις με τα θύματα σε σουίτες του ξενοδοχείου του καζίνο επιδείκνυαν μεγάλα χρηματικά ποσά σε μετρητά και σημαντική ποσότητα σε χρυσές λίρες, ράβδους χρυσού και πολυτίμους λίθους (αμφιβόλου γνησιότητας), επικαλούμενοι ότι αυτά προέρχονται από τις επενδύσεις.

Αποτέλεσμα ήταν να αποσπάσουν μεγάλα χρηματικά ποσά. Προς απόδειξη της αξιοπιστίας της επένδυσης των θυμάτων σε πολλές περιπτώσεις παρέδιδαν – επιδείκνυαν στα θύματα πλάστες επιταγές.

Επιπρόσθετα, όταν τα θύματα ζητούσαν πίσω τα χρήματά τους, η οργάνωση πρόβαλε διάφορες προφάσεις, επιτείνοντας την καθυστέρηση και διατηρώντας την πλάνη των θυμάτων.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση και είναι, ενδεικτικό, του θράσους των εμπλεκομένων είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., τα μέλη της οργάνωσης, προκειμένου να κάμψουν τις αξιώσεις ενός θύματος που ζητούσε πίσω τα χρήματά του, σκηνοθέτησαν «εικονική» ληστεία προκαλώντας του σωματικές βλάβες.

Παράλληλα, σε άλλη περίπτωση, η οργάνωση σκηνοθέτησε εικονική σύλληψη του υπαρχηγού αυτής από άτομα που εμφανίστηκαν ως αστυνομικοί και προέβησαν στην αφαίρεση μεγάλου χρηματικού ποσού με το πρόσχημα της νόμιμης κατάσχεσης.

Άνοδο 16% προβλέπει ο βετεράνος στρατηγικός αναλυτής Μάικ Ουίλσον της Morgan Stanley για τον S&P 500 το επόμενο έτος, υποστηρίζοντας ότι οι αμερικανικές μετοχές βρίσκονται εν μέσω ενός νέου ράλι, λόγω ισχυρών εταιρικών κερδών.
Ο αναλυτής αναμένει ότι ο S&P θα κινηθεί κοντά στις 7.800 μονάδες μέχρι το τέλος του 2026, μία τιμή-στόχος που είναι από τις υψηλότερες μεταξύ των αναλυτών που παρακολουθεί το Bloomberg. Εφόσον επιβεβαιωθεί αυτή η εκτίμηση, ο χρηματιστηριακός δείκτης θα έχει καταγράψει ένα εντυπωσιακό ποσοστό διψήφιου ποσοστού κερδών για τέσσερα συναπτά έτη.

Αισιοδοξία και προειδοποιήσεις

«Είμαστε στη μέση μιας ανοδικής αγοράς και ενός κύκλου κερδών, ειδικά σε τομείς που αυτή τη στιγμή υστερούν», ανέφερε ο Ουίλσον.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, τα κέρδη ανά μετοχή του S&P θα αυξηθούν κατά 17% και 12% αντίστοιχα για τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς αναμένει βελτίωση στην τιμολογιακή ισχύ των εταιρειών και στην αποδοτικότητά τους λόγω Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο Ουίλσον ήταν ένας από τους λίγους αναλυτές που παρέμειναν αισιόδοξοι την περίοδο που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωνε τη νέα δασμολογική του πολιτική τον περασμένο Απρίλιο, βουλιάζοντας τις αγορές.

Οι εύστοχες εκτιμήσεις του Ουίλσον τον έφεραν πρόσφατα στη δεύτερη θέση, πίσω από τον Michael Kantrowitz της Piper Sandler & Co, ως τον καλύτερο στρατηγικό αναλυτή, σε έρευνα επενδυτών.

Παρά την αισιοδοξία των περισσότερων αναλυτών για υψηλές αποδόσεις στους δείκτες της Wall Street στο τέλος του χρόνου, οι αγορές «ταλαιπωρούνται» τις τελευταίες εβδομάδες από ανησυχίες σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ αναμένουν και κρίσιμα οικονομικά στοιχεία, ύστερα από το μεγαλύτερο shutdown στην ιστορία των ΗΠΑ, με το βλέμμα στις αποφάσεις της Fed, τον Δεκέμβριο.

Παρά την γενικευμένη αισιοδοξία των αναλυτών, οι προειδοποιήσεις για μία περίοδο αστάθειας παραμένουν.
Ο Ουίλσον έχει αναφέρει ότι βραχυπρόθεσμα, οι αγορές θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μεγάλες μεταβολές, ιδίως αν η Fed συνεχίσει την επιθετική της πολιτική, ενώ προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να υπάρξει και άνοδος του πληθωρισμού.
Ο Peter Oppenheimer της Goldman Sachs έχει αναφέρει ότι λόγω των υπερβολικά υψηλών αποτιμήσεων των αμερικανικών μετοχών, η απόδοση της αμερικανικής αγοράς θα υστερήσει έναντι των υπολοίπων αγορών.

Οι εκτιμήσεις για τις ευρωπαϊκές αγορές

Στο μέτωπο των ευρωπαϊκών αγορών, η Morgan Stanley βλέπει ανάκαμψη, χάρη στο καλό κλίμα των παγκόσμιων αγορών, παρά τις προκλήσεις στην ευρωζώνη.

«Αναμένουμε ότι οι μετοχές της ΕΕ θα επωφεληθούν από την ευρύτερη ανάκαμψη των ΗΠΑ το 2026, αν και θα παραμείνουν οι κίνδυνοι από τις συνεχιζόμενες εγχώριες δημοσιονομικές προκλήσεις και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα», δήλωσε η Morgan Stanley.

Ο δείκτης MSCI Europe έχει σημειώσει άνοδο περίπου 12,5% φέτος, σε μεγάλο βαθμό λόγω του αισιοδοξίας που επικρατεί γύρω από τα σχέδια δημοσιονομικών δαπανών της Γερμανίας, τα ισχυρά εταιρικά κέρδη και την υποχώρηση του πληθωρισμού.

Η Ράνια Καρατζαφέρη είναι η δημοσιογράφος που συνελήφθη τα ξημερώματα του Σαββάτου για απειλή, εξύβριση και απείθεια κατά των αστυνομικών που σταμάτησαν για έλεγχο το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε.

Η ίδια μιλώντας στον ΑΝΤ1 παραδέχθηκε την άσχημη συμπεριφορά της κατά των αστυνομικών, δεν διέψευσε ότι είπε «θα σας τελειώσω, θα δείτε τι θα πάθετε», παραδέχθηκε ότι έβγαλε κινητό και τους είπε «θέλετε να σας καταγράψω το πώς φέρεστε σε έναν άνθρωπο που θα μπορούσε να είναι πατέρας σας;» και έκανε λόγο για μία «κακιά στιγμή» της.

Όπως είπε «έχουν γραφτεί τέρατα. Δεν ήμουν με έναν άντρα, δεν ήταν σύντροφός μου. Είναι φίλος μου για χρόνια, ήταν ένας οικογενειακός φίλος. Βρεθήκαμε τυχαία σε ένα μαγαζί και επειδή δεν είχα αυτοκίνητο, προσφέρθηκε ο άνθρωπος να με φέρει σπίτι, ήμουν παράκαμψη στην πορεία του. Εγώ στο μαγαζί δεν είδα έναν άνθρωπο πιωμένο, ούτε μεθυσμένο.

Εγώ, όπως είπες, μεγαλώνω ένα παιδί και η ευθύνη μου είναι τεράστια. Δεν έχω το σαρκίο μου, έχω το παιδί μου. Οπότε, όπως κάνω πάντα στη ζωή μου αν έβλεπα έναν άνθρωπο που είχα την παραμικρή υποψήφια ότι έχει επηρεαστεί από το αλκοόλ, δεν θα έμπαινα καν στο αυτοκίνητό του. Είδα έναν άνθρωπο κανονικότατο».

Περιγράφοντας στη συνέχεια πώς ξεκίνησε το επεισόδιο είπε: «Μπαίνουμε όμορφα και ωραία στο αυτοκίνητο, βάζουμε τις ζώνες μας. Μπαίνουμε στην Αττική οδό, ούτε τρέχουμε, ούτε τίποτα. Θεωρώ ότι με βάση αυτά που έχω ακούσει δεν είχαμε λόγο να έχουμε το κεφάλι μας ραντάρ. Δεν ήταν ξημερώματα, ήταν λίγο μετά τις 2 και ήμασταν μόνοι μας στην Αττική Οδό.

Έτσι όπως πορευόμασταν όμορφα και ωραία, βλέπουμε πίσω μας δύο περιπολικά. Πάλι δεν δίνουμε σημασία, συνεχίσαμε ανέμελοι, γιατί δεν είχαμε κάτι να φοβηθούμε. Θεωρήσαμε ότι προφανώς έκαναν περιπολία τα παιδιά και έτυχε να ακολουθούν την ίδια διαδρομή με εμάς. Δεν μας έκαναν κάποιο σήμα, δεν κόρναραν, δεν άναψαν φάρο, δεν μας πλεύρισαν, όπως είθισται, να μας πουν κάντε δεξιά και δεν το κάναμε. Δεν έγινε σήμα, στο οποίο δεν σταματήσαμε».

Όσον αφορά το τι συνέβη όταν οι αστυνομικοί τους σταμάτησαν στο φανάρι της Κύμης με την Κασταμονής, η Ράνια Καρατζαφέρη είπε: «Τα περιπολικά μας ακολουθούν κατά πόδας. Εμείς βγαίνουμε στην Κύμης και αυτοί από πίσω. Δεν μας σταμάτησαν εκεί. Στην Κύμης ο προορισμός ήταν κάπου εκεί κοντά και στο φανάρι με την Κασταμονής που ήταν κόκκινο σταματάμε. Με το που σταματήσαμε βγήκαν πέντε άτομα από τα δύο περιπολικά με ντουντούκες, μας περικυκλώνουν λες και ήμασταν ο Πάσσαρης και ο Εσκομπάρ των Βαλκανίων, εντελώς απρόκλητα, δεν κάναμε απολύτως τίποτα, πηγαίναμε ήσυχα στην πορεία μας, φορούσαμε τις ζώνες μας».

«Πάνε προς τον οδηγό και αρχίζουν να φωνάζουν «βγες έξω». Εμείς τα χάσαμε, είχαμε μείνει άναυδοι. Τον έβγαλαν έξω, υποστήκαμε μια συμπεριφορά … εγώ αισθάνθηκα σκουπίδι. Εγώ κρατούσα το κινητό, δεν έχω καταγράψει. Τους είπα “τι θέλετε να σας καταγράψω πώς φέρεστε σε έναν άνθρωπο που θα μπορούσε να είναι πατέρας σας;”.

Πάνω στα νεύρα μου είπα κάποια πράγματα που δεν έπρεπε να πω. Το παραδέχτηκα αμέσως, στα 52 μου είχα την κακιά στιγμή μου, όμως Γιώργο για να φτάσω μέχρι εκεί προηγήθηκαν κάποια πράγματα. Εγώ σαν δημοσιογράφος 34 χρόνια, έχω υποστεί πολλή αστυνομική βία… Δεν έκανα ποτέ τίποτα. Μea culpa, εκανα το λάθος, έχασα την ψυχραιμία μου, γιατί αισθάνθηκα σαν κατάχρηση εξουσίας, δεν θέλω να το πω έτσι. Σε ανθρώπους που δεν έκαναν κάτι, να μας κόψουν μια κλήση… Ο,55 του βρήκαν» συνέχισε η δημοσιογράφος.

Στην ερώτηση αν τους έβρισαν ή τους έσπρωξαν οι αστυνομικοί, η Ράνια Καρατζαφέρη απάντησε: «Ούτε μας σπρώξανε, ούτε μας έβρισαν. Μας συμπεριφέρθηκαν προσβλητικά χωρίς να υπάρχει λόγος γιατί σε ό,τι αφορά την οδηγική συμπεριφορά εγώ τα λάθη τα παραδέχομαι και ο άνθρωπος το παραδέχθηκε. Ο οδηγός ήταν ευγενέστατος, τους είπε «τι έκανα;» Είπα του συναδέλφου σου (σ.σ. απευθύνεται στον Στράτο Μπαλάσκα) «εμείς τρέχαμε ή είχαμε κάποια επικίνδυνη πορεία και κινήσαμε κάποια υποψία;».

Κλείνοντας υποστήριξε ότι «από την πρώτη στιγμή ζήτησα συγγνώμη. Στο αυτόφωρο όπου πέρασα όλη την εξευτελιστική διαδικασία. Στα 52 μου δεν έπρεπε να χάσω την ψυχραιμία μου. Δεν είμαι ούτε κουτσαβάκι, ούτε τραμπούκος. Πήγα χωρίς, δικηγόρο το αναγνώρισα, πήρα την ποινή μου. Θέλω να θεωρηθεί λήξαν το θέμα, δεν κρύφτηκα».

Η γενιά Z μπορεί να μονοπωλεί τη συζήτηση γύρω από τις επενδύσεις —με τα κρυπτονομίσματα, το FOMO[1], τις μετοχές-meme και τις παιχνιδοποιημένες πλατφόρμες— όμως, πίσω από τα φώτα της δημοσιότητας, είναι οι παππούδες και οι γιαγιάδες που αλλάζουν πραγματικά το τοπίο. Η εκρηκτική άνοδος του αμερικανικού χρηματιστηρίου τα τελευταία χρόνια οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους ηλικιωμένους επενδυτές, οι οποίοι αποδεικνύονται πιο τολμηροί από ποτέ.

Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια μια σιωπηλή αλλά επαναστατική μεταστροφή βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι Αμερικανοί ηλικίας 70 ετών και άνω κατέχουν πλέον το 39% όλων των μετοχών και των αμοιβαίων κεφαλαίων (τα οποία επενδύουν κυρίως σε μετοχές)—ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της περιόδου 1989-2009. Η θεαματική αυτή μετατόπιση αποτυπώνει μια αλλαγή νοοτροπίας: η ανοχή των ηλικιωμένων Αμερικανών στον επενδυτικό κίνδυνο έχει αυξηθεί δραματικά. Πολλοί εγκαταλείπουν τις παραδοσιακές συμβουλές που προτάσσουν την προστασία του πλούτου και στρέφονται στην επιθετικότερη ανάπτυξη του πλούτου τους, κάτι που σημαίνει ότι σε περίπτωση ύφεσης, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να αποδειχθούν ιδιαίτερα σοβαρές.

Το γεγονός ότι σήμερα υπάρχουν περισσότεροι άνθρωποι μεγάλης ηλικίας εξηγεί μόνο ένα μέρος της εκτίναξης του χρηματιστηριακού πλούτου που κατέχουν οι ηλικιωμένοι. Το 2010, μόλις το 9% των Αμερικανών ήταν 70 ετών και άνω· σήμερα το ποσοστό αυτό έχει φτάσει το 12%. Ωστόσο, αυτή η δημογραφική μεταβολή αποτελεί μόνο την επιφάνεια της ιστορίας. Αν η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα είχε διατηρήσει σταθερές τις επενδυτικές της κατανομές, το μερίδιό της στον χρηματιστηριακό πλούτο θα είχε αυξηθεί μόλις κατά το μισό από αυτό που πραγματικά συνέβη μετά την κρίση του 2007-09.Αντίθετα, τα τελευταία πέντε χρόνια η μετατόπιση υπήρξε εντυπωσιακά ταχεία: σχεδόν το μισό της αύξησης των 24 τρισ. δολαρίων σε μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια έχει συσσωρευτεί από τους Αμερικανούς άνω των 70 ετών.

Η νεοαποκτηθείσα «ασημένια» εμπιστοσύνη της Αμερικής είναι επίσης προϊόν του αυξανόμενου πλούτου της. «Αν δεν έχω μια ασυνήθιστα μεγάλη διάρκεια ζωής, έχω αρκετά για να επιβιώσω για το υπόλοιπο της ζωής μου», λέει ο Jay Gourley, ένας 77χρονος που σπουδάζει μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο George Mason. «Μπορώ… να αναλάβω κάποιο ρίσκο χωρίς να ανησυχώ μήπως χρειαστεί να πανικοβληθώ». Ο κ. Gourley διατηρεί ένα χαρτοφυλάκιο με περίπου 8% σε μετρητά και το υπόλοιπο σε ένα μείγμα αμοιβαίων κεφαλαίων δείκτη και μεμονωμένων μετοχών. Εάν πιεζόταν, θα μετατόπιζε τις μετοχές του σε πιο συντηρητικούς κλάδους αντί να τις ανακατανέμει σε ομόλογα.

Για μεγάλο μέρος της επενδυτικής ζωής ενός σημερινού συνταξιούχου, η αγορά ομολόγων παρείχε χρήσιμες αποδόσεις. Από το 1980 έως το 2005 οι αποδόσεις των δεκαετών κρατικών ομολόγων είχαν απόδοση κατά μέσο όρο 3,8 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον πληθωρισμό ετησίως. Ωστόσο, κατά την επόμενη περίοδο το ποσοστό αυτό έπεσε κάτω από 0,5 ποσοστιαίες μονάδες. Οι επενδυτές ομολόγων κάηκαν από την εκτίναξη των τιμών καταναλωτή που ακολούθησε την πανδημία. Ο Thomas Van Spankeren της RISE Investments, λέει ότι πολλοί ηλικιωμένοι που συμβουλεύει υποθέτουν ότι οι πρόσφατες ισχυρές επιδόσεις των αμερικανικών χρηματιστηρίων θα συνεχιστούν. Γιατί λοιπόν να ασχοληθούν με τις ασήμαντες αποδόσεις των ομολόγων;

Ωστόσο, ενδέχεται να υπάρχει μια άλλη, λιγότερο ορθολογική κινητήρια δύναμη. Οι ηλικιωμένοι επενδυτές είναι εξίσου επιρρεπείς στο FOMO όπως και τα εγγόνια τους. Σύμφωνα με τη Michelle Gessner, χρηματοοικονομική σχεδιάστρια στο Χιούστον, οι περισσότεροι από τους πελάτες της άνω των 70 ετών έχουν επενδύσει τουλάχιστον 60% σε μετοχές. Ένας άλλος χρηματοοικονομικός σχεδιαστής θυμάται μια πελάτισσα που απεβίωσε πρόσφατα, αρκετά μετά τα 90 της -με καθαρή αξία περίπου 20 εκατ. δολάρια- να αγοράζει μετοχές της Nvidia ενώ βρισκόταν στο γηροκομείο.

Μια τέτοια συμπεριφορά θα προβληματίσει ιδιαίτερα τους παρόχους συμβατικών χρηματοοικονομικών συμβουλών. Μια ευρετική μέθοδος, που χρονολογείται τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1950, υποστηρίζει ότι η κατανομή των μετοχών ενός επενδυτή πρέπει να είναι 100 μείον την ηλικία του. Έτσι, ένας 25χρονος θα πρέπει να κατέχει το 75% των περιουσιακών στοιχείων του σε μετοχές, ενώ ένας 75χρονος μόλις το 25%. Αυτή η λογική έχει δημιουργήσει μια βιομηχανία «ηλικιακών» αμοιβαίων κεφαλαίων, οχημάτων που ανακατανέμουν σταθερά από μετοχές σε ομόλογα καθώς ο επενδυτής γερνάει. Για παράδειγμα, το αμοιβαίο κεφάλαιο Target Retirement 2070 που διαχειρίζεται η εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων Vanguard, έχει τώρα τοποθετήσεις της τάξεως του 90% περίπου στο χρηματιστήριο. Κατά τα επόμενα 45 χρόνια, το ποσοστό αυτό θα μειωθεί σε περίπου 30%.

Βέβαια, ορισμένοι ερευνητές παραμένουν πιο αισιόδοξοι. Το 2014 ο Wade Pfau του American College of Financial Services και ο Michael Kitces, που τότε ανήκε στην Pinnacle Advisory Group, μια άλλη εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, διαπίστωσαν ότι οι ηλικιωμένοι θα μπορούσαν να επωφεληθούν αυξάνοντας την τοποθέτηση σε μετοχές καθ’ όλη τη διάρκεια της συνταξιοδότησης. Η χρονική στιγμή των αποδόσεων, υποστήριξαν, έχει πραγματικά σημασία. Οι επενδυτές που πωλούν μετοχές και αγοράζουν ομόλογα κατά τη διάρκεια της ύφεσης δεσμεύουν τις απώλειες και δεν έχουν καμία έκθεση σε μια ενδεχόμενη ανάκαμψη. Ιστορικά, σημειώνουν, σε μια περίοδο 30 ετών, ένας επενδυτής που ξεκινά τη συνταξιοδότηση με 30% σε μετοχές και την αυξάνει σταθερά στο 80%, θα έχει πολύ καλύτερες αποδόσεις σε σχέση με κάποιον που κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Άλλοι ερευνητές προχωρούν ένα βήμα παραπέρα. Σε πρόσφατη μελέτη τους, οι Aizhan Anarkulova του Πανεπιστημίου Emory, Scott Cederburg του Πανεπιστημίου της Αριζόνα και Michael O’Doherty του Πανεπιστημίου του Μιζούρι προτείνουν οι επενδυτές να διατηρούν το ένα τρίτο του χαρτοφυλακίου τους σε αμερικανικές μετοχές και τα δύο τρίτα σε μετοχές από τον υπόλοιπο κόσμο. Με βάση εκατοντάδες χρόνια χρηματοοικονομικών δεδομένων από 39 χώρες, εκτιμούν ότι οι επενδυτές που αποσύρουν κάθε χρόνο το 4% των συνταξιοδοτικών τους αποταμιεύσεων έχουν, αν επενδύσουν αποκλειστικά σε βραχυπρόθεσμα ομόλογα, 39% πιθανότητα να ξεμείνουν από χρήματα, έναντι 17% πιθανότητας αν έχουν ένα ισορροπημένο χαρτοφυλάκιο και μόλις 7% για την αγαπημένη τους στρατηγική σε μετοχές μόνο.

Παρόλο που ένα χαρτοφυλάκιο με μεγάλο βάρος στις μετοχές μπορεί να έχει νόημα για τους μεμονωμένους επενδυτές, θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα στην αγορά, ιδίως κατά τη διάρκεια μιας ύφεσης. Σε ένα αισιόδοξο σενάριο, οι ηλικιωμένοι αγοράζουν για τα παιδιά και τα εγγόνια τους και αναμένουν ότι οι μετοχές θα κληροδοτηθούν και θα κρατηθούν για δεκαετίες. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να αποδειχθούν «σκληρά καρύδια», και να βγουν ενισχυμένοι όπως συνέβη με την ανάκαμψη της αγοράς μετά το 2007-09, τη φούσκα dotcom και το κραχ του 1987. Μια έρευνα της Schroders, μιας άλλης εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, διαπιστώνει ότι, κατά τη διάρκεια της πανδημικής ύφεσης του 2020, μόνο το 25% των επενδυτών ηλικίας 71 ετών και άνω προέβησαν σε αλλαγές στο επίπεδο κινδύνου του χαρτοφυλακίου τους, το μικρότερο ποσοστό από κάθε άλλη ηλικιακή ομάδα.

Όπως φαίνεται, σε μια παρατεταμένη ύφεση η λογική που επικρατεί αλλάζει ριζικά. Οι νεότεροι επενδυτές μπορεί να αισθάνονται πιο ήρεμοι, γνωρίζοντας ότι έχουν δεκαετίες μπροστά τους για να ανακτήσουν τυχόν απώλειες. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, όμως, δεν έχουν αυτή την πολυτέλεια. Όσοι έχουν στραφεί σε πιο επιθετικές επενδύσεις παρασυρμένοι από το FOMO ίσως μπουν στον πειρασμό να κάνουν απότομη στροφή — να περιορίσουν τις θέσεις τους ή ακόμη και να ξεπουλήσουν τα πάντα, επειδή χρειάζονται ρευστότητα για βασικές ανάγκες, όπως τα έξοδα περίθαλψης. Εάν ο αριθμός αυτών των επενδυτών είναι μεγάλος, μια τέτοια συμπεριφορική μεταστροφή θα μπορούσε να εντείνει την πτώση της αγοράς. Το κατά πόσο οι «ασημένιοι γίγαντες» του χρηματιστηρίου θα αποδειχθούν πιστοί κάτοχοι των περιουσιακών τους στοιχείων ή θα σπεύσουν στην έξοδο, θα φανεί μόνο όταν οι συνθήκες δυσκολέψουν πραγματικά. Και τότε, το αποτέλεσμα θα έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από ποτέ.

[1] Ο όρος FOMO (Fear of missing out) στα οικονομικά, αναφέρεται στον φόβο της απώλειας μιας επικερδούς επένδυσης ή ευκαιρίας συναλλαγών, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε παράλογες οικονομικές αποφάσεις, όπως η αγορά σε υψηλή τιμή λόγω διαφημιστικής εκστρατείας ή τάσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στη μυστηριώδη περιοχή —που μέχρι χθες κανείς δεν ήξερε αν υπάρχει, σήμερα όμως αποτιμάται περίπου 7 εκατομμύρια (κανείς δεν ξέρει σε τι ακριβώς)— δύο φίλοι κατάφεραν το ακατόρθωτο: πήραν προκαταβολή 800.000 ευρώ χωρίς να έχουν ακόμα αποφασίσει αν το οικόπεδο που πωλούν έχει… δέντρο, θέα ή τουλάχιστον πρόσβαση από δρόμο.

Η σκηνή παίχτηκε κάπου μεταξύ καφέ, κουβέντας και «έλα μωρέ, θα βρούμε τρόπο». Οι δύο φίλοι βρέθηκαν ξαφνικά στο επίκεντρο μιας διεθνούς —τρόπος του λέγειν— real estate συμφωνίας, με πρωταγωνιστή έναν Έλληνα-Αμερικάνο άνθρωπο του τζόγου. Έναν άνθρωπο που, όπως λένε οι κακές γλώσσες, έχει κλάψει για χαμένα δελτία , αλλά ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχε κλάψει για… προκαταβολή.

Κι όμως, αυτό ήταν το πρώτο του κλάμα υψηλής εμπορικής αξίας.

Οι διαπραγματεύσεις

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι δύο φίλοι του έδειξαν το οικόπεδο με drone video το οποίο είχε πιο πολύ σύννεφο παρά γη. Ο Έλληνας-Αμερικάνος ενθουσιάστηκε:
«Μ’ αρέσει η ομίχλη, δίνει μυστήριο. Το παίρνω.»

Και έτσι, κάπου ανάμεσα σε χειρονομίες, φιλικά χτυπήματα στην πλάτη και φράσεις τύπου «μην αγχώνεσαι, είμαστε κύριοι», έπεσαν οι υπογραφές και τα πρώτα 800.000 ευρώ άλλαξαν χέρια. Τα οποία, σύμφωνα με νέα πηγή, «δεν πρόλαβαν να ζεσταθούν ούτε δευτερόλεπτο».

Η επόμενη μέρα

Την επομένη, ο Έλληνας-Αμερικάνος ζήτησε —ως άνθρωπος της δράσης και της αδρεναλίνης— να δει το οικόπεδο από κοντά. Όχι με αυτοκίνητο, όχι με drone, αλλά με ελικόπτερο.

Το πρόβλημα ήταν ότι το ελικόπτερο έπρεπε να… απογειωθεί. Και να προσγειωθεί. Και το οικόπεδο, όπως αποδείχθηκε, είχε μια μικρή δυσκολία:

ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΝΤΕΛΩΣ ΔΕΔΟΜΕΝΟ ΠΟΥ ΑΚΡΙΒΩΣ ΒΡΙΣΚΟΤΑΝ.

Ο ένας φίλος έλεγε:
—Πιο αριστερά, εκεί που βλέπεις το μεγάλο χορτάρι!
Ο άλλος:
—Όχι ρε, είναι πίσω από το μικρό χορτάρι!
Και ο πιλότος του ελικοπτέρου απαντούσε:
—Παιδιά, όλα χορτάρι είναι.

Το δράμα της προσγείωσης

Μετά από δυο κύκλους και τρεις σβέρκους πιασμένους από το άγχος, η πτήση ματαιώθηκε. Ο Έλληνας-Αμερικάνος κατέβηκε από το ελικόπτερο συγκινημένος, όχι από τη θέα αλλά από την προκαταβολή που ήδη ένιωθε να απομακρύνεται σαν τις μάρκες στο καζίνο.

Έτσι ξεκίνησαν τα δάκρυα.

100.000 ευρώ το δάκρυ, σύμφωνα με μάρτυρες.

Και τώρα;

Η υπόθεση συνεχίζεται. Ο ένας φίλος δηλώνει ότι «θα το βρούμε, αλήθεια, το είχαμε δει μια φορά με GPS».
Ο άλλος υπόσχεται να φέρει τοπογράφο.
Ο Έλληνας-Αμερικάνος υπόσχεται να μη φέρει άλλες προκαταβολές.
Το ελικόπτερο υπόσχεται να μην ξαναπάει.

Και κάπως έτσι, η μπαίνει στον χάρτη των πιο αμφιλεγόμενων επενδύσεων της χρονιάς — πλάι στην αγορά NFT καρύδας και στο startup που πουλάει αόρατες τσάντες.

Χωρίς κανένα προειδοποιητικό σύμπτωμα, ο 30χρονος Λούκα Κουίν άφησε την τελευταία του πνοή στο διαμέρισμά του στο δυτικό Λονδίνο, χτυπημένος από το αιφνίδιο σύνδρομο αρρυθμικού θανάτου (Sudden Arrhythmic Death Syndrome – SADS), μια σπάνια αλλά θανατηφόρα καρδιακή δυσλειτουργία που προκαλεί ξαφνική ανακοπή χωρίς εμφανή αιτία.

Οι συγγενείς και οι φίλοι του άρχισαν να ανησυχούν όταν η σύντροφός του δεν κατάφερε να επικοινωνήσει μαζί του παρότι είχε προσπαθήσει να τον καλέσει περίπου 40 φορές όσο βρισκόταν στο εξωτερικό. Όταν τελικά άνοιξαν την πόρτα του διαμερίσματος, βρήκαν τον Λούκα αναίσθητο στο κρεβάτι. Παρά τις προσπάθειες ανάνηψης, ήταν ήδη αργά.

Ο στενός του φίλος από τα παιδικά χρόνια, Τζεντ Πομερόι, περιέγραψε στο Independent το σοκ της απώλειας: «Η καρδιά του απλώς σταμάτησε. Δεν υπήρχε κανένας λόγος πίσω από αυτό. Στην αρχή ήταν πάρα πολύ δύσκολο να δεχθώ ότι ο θάνατος ήταν ανεξήγητος. Έπρεπε να μάθω ότι μερικοί άνθρωποι είναι απλά πολύ άτυχοι. Ο Λούκα ήταν ο πιο αστείος άνθρωπος που μπορείς να συναντήσεις, με χρυσή καρδιά».

Πώς χάθηκε ο 30χρονος – Τι είναι το SADS

Το αιφνίδιο σύνδρομο αρρυθμικού θανάτου επηρεάζει περίπου 500 ανθρώπους κάθε χρόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, προκαλώντας ξαφνικό θάνατο χωρίς εμφανή σημάδια ή γνωστό ιατρικό ιστορικό.

Ο Λούκα, που εργαζόταν ως εγκαταστάτης σωληνώσεων και είχε ενεργή καθημερινότητα, δεν είχε παρουσιάσει ποτέ κάποιο σύμπτωμα. Όπως εξηγεί το British Heart Foundation, το SADS συνδέεται με επικίνδυνες αρρυθμίες που δεν εντοπίζονται εγκαίρως. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι αιτίες είναι κληρονομικές, όμως στις εξετάσεις της οικογένειας Κουίν δεν εντοπίστηκε τίποτα.

Μετά τον θάνατό του, οι συγγενείς του πέρασαν μήνες αναμονής μέχρι να ολοκληρωθεί η ιατροδικαστική διαδικασία, καθώς υπήρχε backlog σε νεκροψίες εκείνη την περίοδο. Η κηδεία του έγινε τον Απρίλιο του 2023, στην Ealing Abbey.

«Η εκκλησία ήταν γεμάτη. Αυτό δείχνει πόσο καλός άνθρωπος ήταν και πόσες ζωές άγγιξε», είπε ο Πομερόι. «Ήταν 1.88, ένας gentle giant. Πάντα χαμογελαστός, χαλαρός και με απίστευτη αίσθηση του χιούμορ».

«Ένας θάνατος που δεν εξηγείται εύκολα»

Ο φίλος του Λούκα, που πάσχει και ο ίδιος από μια σπάνια καρδιακή ιδιαιτερότητα (dextrocardia – καρδιά στη δεξιά πλευρά), τόνισε ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα γύρω από το SADS. Μάλιστα, τον Σεπτέμβριο έτρεξε τον ημιμαραθώνιο του Πόρτο συγκεντρώνοντας 2.000 λίρες για το British Heart Foundation.

Η καμπάνια του British Heart Foundation

Το BHF ξεκίνησε φέτος την καμπάνια «A Gift That Keeps on Living», ενθαρρύνοντας το κοινό να στηρίξει την έρευνα για τις καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού, δρ. Σαρμέιν Γκρίφιθς, δήλωσε: «Πολλοί άνθρωποι σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, όπως ο Jed, εύχονται για θεραπείες που ακόμη δεν υπάρχουν. Η έρευνα έχει σώσει ζωές, αλλά η δουλειά δεν έχει ολοκληρωθεί. Όσο περισσότερα ανακαλύψουμε, τόσο περισσότερες ζωές θα σωθούν και τόσο περισσότερα Χριστούγεννα θα περνούν οι άνθρωποι με τους αγαπημένους τους».

Σε πλήρη εξέλιξη είναι οι εκδηλώσεις για την επέτειο των 52 χρόνων από την εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Οι πόρτες του ιστορικού συγκροτήματος του ΕΜΠ στην Πατησίων έκλεισαν λίγο μετά τη μία το μεσημέρι (13:00). Ο εορτασμός της 52ης επετείου της εξέγερσης του Πολυτεχνείου κορυφώνεται ως είθισται με την πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία που ξεκινά νωρίς το απόγευμα. Λίγο αφότου έκλεισαν οι πύλες του Πολυτεχνείου, δημιουργήθηκε ένταση έξω από την πύλη όταν ομάδα νεαρών πέταξαν μπουκάλια με νερό, καρέκλες και κροτίδες προς τον προαύλιο χώρο του Πολυτεχνείου, όπου βρισκόταν ο πρύτανης Ιωάννης Χατζηγεωργίου.

Μέχρι στιγμής, οι Αρχές έχουν προχωρήσει σε 20 προσαγωγές, ενώ έχει γίνει και μία σύλληψη.

Νωρίτερα αρκετός κόσμος βρέθηκε και στο μνημείο της Πολυτεχνικής Σχολής της Θεσσαλονίκης για να αποτίσει φόρο τιμής για την αγώνα για τη δημοκρατία.

Κλειστοί δρόμοι στην Αθήνα

Περισσότεροι από 5.000 αστυνομικοί από τα ΜΑΤ, την Ομάδα ΔΙΑΣ, τη ΔΡΑΣΗ, των ΟΠΚΕ, την Ασφάλεια, και την Τροχαία βρίσκονται επί ποδός από νωρίς το πρωί της Δευτέρας, γύρω από το Πολυτεχνείο και από άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα, τις πρεσβείες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, δημόσια κτίρια, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή των Εξαρχείων.

Επίσης σύμφωνα με πληροφορίες από αστυνομικές πηγές συνδρομή στις παραπάνω δυνάμεις θα δίνουν στελέχη της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας και της ΕΥΠ ενώ αστυνομικοί με πολιτικά θα βρίσκονται σε καίρια σημεία της ευρύτερης περιοχής του κέντρου της Αθήνας, όπου θα πραγματοποιούνται προληπτικοί έλεγχοι.

Από αέρος, drones και ελικόπτερο θα δίνουν συνεχώς εικόνα στο Κέντρο Επιχειρήσεων της ΕΛΑΣ, ενώ θα παρακολουθούνται και ταράτσες πολυκατοικιών, ειδικά στην περιοχή των Εξαρχείων. Εξονυχιστικοί έλεγχοι θα γίνονται και σε σημεία όπου θα υπάρχουν ενδείξεις ή πληροφορίες ότι κάποιοι μπορεί να έχουν κρύψει «πολεμοφόδια».

Παράλληλα σε ετοιμότητα είναι και τα ειδικά θωρακισμένα οχήματα εκτόξευσης νερού, έτοιμα να επέμβουν σε κάθε περίπτωση που κριθεί αναγκαίο.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι στο κέντρο της Αθήνας ισχύουν έκτακτες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, ενώ αυξημένα είναι τα μέτρα ασφαλείας.

Κλειστοί από τις 14:00 σταθμοί του μετρό

Επιπλέον, σήμερα Δευτέραμε εντολή της ΕΛΑΣ, οι σταθμοί του Μετρό Σύνταγμα, Ευαγγελισμός, Μέγαρο Μουσικής, Πανεπιστήμιο και Ομόνοια (Γραμμές 1 & 2) θα κλείσουν στις 14:00 και οι συρμοί θα διέρχονται από αυτούς τους σταθμούς χωρίς να πραγματοποιούν στάση.

Οι σταθμοί θα επαναλειτουργήσουν με νεότερη εντολή της ΕΛΑΣ. Τυχόν πρόσθετες μεταβολές θα πραγματοποιηθούν σύμφωνα με τις υποδείξεις και τα μέτρα της ΕΛΑΣ.

Για περισσότερες πληροφορίες, το επιβατικό κοινό μπορεί να ενημερωθεί από τον ακόλουθο σύνδεσμο Τροποποιήσεις 52ης επετείου του Πολυτεχνείου, από το πληροφοριακό κέντρο 11185, καθώς και από την εφαρμογή Τηλεματικής ΟΑΣΑ.

Η αιγοπροβατοτροφία στη Θεσσαλία, καθώς και σε αρκετές ακόμα περιοχές της χώρας, βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο σύνθετες κρίσεις των τελευταίων ετών. Από τη μία πλευρά, επιστημονικό άρθρο καταγράφει αποδόσεις κεφαλαίου που αγγίζουν το μηδέν, αποκαλύπτοντας έναν κλάδο που -παρά την οικονομική και κοινωνική του σημασία- δεν καταφέρνει να φέρει οικονομικό αντιστάθμισμα για τους παραγωγούς, παρά τις επενδύσεις που απαιτεί.

Από την άλλη, η εξάπλωση της ευλογιάς στα αιγοπρόβατα έχει προκαλέσει αναταραχή στην αγορά γαλακτοκομικών, δημιουργώντας ελλείψεις σε πρόβειο γάλα και οδηγώντας σε ανατιμήσεις που ήδη ξεκίνησαν να γίνονται αισθητές στην αγορά της φέτας και του πρόβειου γιαουρτιού. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων φέρνει τον κλάδο σε σημείο καμπής και δημιουργεί ανησυχία για το μέλλον μιας από τις πιο εξαγωγικές ελληνικές παραγωγές. Η κατάσταση που δημιούργησε η ευλογιά των αιγοπροβάτων φαίνεται να αλλάζει το περιβάλλον για όσους κτηνοτρόφους δεν πληγούν από τη ζωονόσο. Κι αυτό γιατί η μέση τιμή παραγωγού στο πρόβειο γάλα αναμένεται ότι θα αγγίξει φέτος τα 1,60 ευρώ. Γεγονός που, σε συνδυασμό με την πτώση τιμών στις ζωοτροφές, αναμένεται ότι θα βελτιώσει την εικόνα και τις αποδόσεις αρκετών κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, όπως έλεγαν άνθρωποι με γνώση του θέματος στο powergame.gr.

Σύμφωνα, πάντως, με το άρθρο που δημοσιεύτηκε στην Hellenic Veterinary Medical Society, η απόδοση κεφαλαίου στις εκμεταλλεύσεις της Λάρισας παραμένει εξαιρετικά χαμηλή. Τα στοιχεία που προέρχονται από 162 αγροκτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις είναι ενδεικτικά. Συγκεκριμένα, στις μικρομεσαίες μονάδες το ποσοστό απόδοσης φθάνει μόλις το 0,05%, ενώ ακόμη και στις μεγαλύτερες, που διαθέτουν υψηλότερο επίπεδο οργάνωσης και μεγαλύτερη παραγωγική βάση, η απόδοση δεν υπερβαίνει το 0,14%. Τα στοιχεία καταδεικνύουν έναν κλάδο που λειτουργεί περισσότερο για την επιβίωση των παραγωγών, παρά ως δραστηριότητα με πραγματική προοπτική κερδοφορίας. Το άρθρο υπογράφουν οι ερευνητές Ιωάννης Καϊμακάμης, Βασίλης Ντότας, Δημήτρης Γκουρδούβελης, Λάμπρος Χατζηζήσης και Μαρία Κοΐδου. Οι ερευνητές εξηγούν ότι:

η γήρανση του κτηνοτροφικού πληθυσμού,
η περιορισμένη εκπαίδευση,
η εξάρτηση από χειρωνακτική εργασία και
η διστακτική υιοθέτηση τεχνολογικών εργαλείων, αποτελούν σταθερά εμπόδια στην ενίσχυση της παραγωγικότητας.
Με βάση τα παραπάνω, τίθεται το ερώτημα αν ένας κλάδος με τόσο μικρή απόδοση μπορεί να παραμείνει βιώσιμος στο μέλλον.

Ποια είναι η εικόνα ανά είδος κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης
Η τυπολογία των εκμεταλλεύσεων στη Λάρισα αποτυπώνεται σε τρεις βασικές κατηγορίες. Συγκεκριμένα:

Οι «διευρυμένου τύπου» μονάδες, που αποτελούν το 38% του δείγματος, συνδυάζουν την κτηνοτροφία με άλλες οικονομικές δραστηριότητες και λειτουργούν με μεσαίο -από πλευράς πληθυσμού- ζωικό κεφάλαιο, αξιοποιώντας συχνά κοινόχρηστους βοσκότοπους. Το καθαρό κέρδος ανά θηλυκό ζώο σε αυτήν την κατηγορία δεν ξεπερνά τα 10,92 ευρώ.

Οι μεγάλες εκμεταλλεύσεις, που αντιστοιχούν μόλις στο 1,85% του συνόλου, διαθέτουν πάνω από 1.000 ζώα, υψηλή γαλακτοπαραγωγή και καλλιεργούν σε μεγάλη κλίμακα ζωοτροφές. Ωστόσο, και εδώ το καθαρό κέρδος φτάνει τα 20,61 ευρώ ανά ζώο, χωρίς η επένδυση κεφαλαίου να αποδίδει ουσιαστικά.

Οι εξειδικευμένες κτηνοτροφικές μονάδες, που αντιπροσωπεύουν το 59,88% των εκμεταλλεύσεων, αποτελούν τον κορμό του κλάδου και βασίζουν σχεδόν αποκλειστικά το εισόδημά τους στην αιγοπροβατοτροφία. Παρά την αφοσίωση και την εντατική εργασία, το κέρδος των 20,97 ευρώ ανά ζώο αφήνει μικρά περιθώρια πραγματικής ανάπτυξης.

Το χτύπημα της ευλογιάς των αιγοπροβάτων

Την ίδια στιγμή, ο κλάδος βρίσκεται στη δίνη μιας κρίσης, που δεν σχετίζεται μόνο με τα οικονομικά δεδομένα, αλλά και με τη δημόσια υγεία των κοπαδιών. Η εξάπλωση της ευλογιάς στα αιγοπρόβατα, που πλήττει τη χώρα εδώ και περίπου 1,5 χρόνο, έχει οδηγήσει στη θανάτωση περίπου 400.000 ζώων, εκ των οποίων τα μισά ήταν γαλακτοπαραγωγής.

Η απώλεια αυτού του ζωικού κεφαλαίου συνεπάγεται ότι περίπου 70.000 τόνοι πρόβειου γάλακτος λείπουν πλέον από το παραγωγικό σύστημα. Η έλλειψη αυτή έχει αρχίσει να γίνεται εμφανής στην αγορά, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις σε επίπεδο παραγωγής, εξαγωγών και τιμών.

Η μείωση της πρώτης ύλης αναμένεται να οδηγήσει σε υποχώρηση της παραγωγής φέτας κατά περίπου 20.000 τόνους, με τη χώρα να βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικό κενό, δεδομένου ότι η Ελλάδα εξάγει ετησίως περίπου 90.000 τόνους φέτας, ενώ 40.000 τόνοι διατίθενται στην εγχώρια αγορά. Με τη φετινή παραγωγή να εμφανίζεται μειωμένη, στελέχη της εφοδιαστικής αλυσίδας προεξοφλούν αυξήσεις τιμών τόσο στη χονδρική όσο και τη λιανική.

Η μέση τιμή παραγωγού για το πρόβειο γάλα εκτιμάται ότι θα κινηθεί κοντά στα 1,60 ευρώ το κιλό, επίπεδο ικανοποιητικό για τους παραγωγούς, ιδίως καθώς το κόστος των ζωοτροφών παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με την προηγούμενη διετία. Ωστόσο, η αύξηση του κόστους της πρώτης ύλης αναμένεται να περάσει σταδιακά στα τελικά προϊόντα.

Προ των πυλών ανατιμήσεις

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η τιμή χονδρικής της φέτας θα αυξηθεί κατά περίπου 0,50 ευρώ το κιλό, γεγονός που μεταφράζεται σε ανατίμηση έως και 1 ευρώ στο ράφι των σούπερ μάρκετ από τις αρχές του 2026. Η τάση αυτή αναμένεται να ενταθεί όσο οι βιομηχανίες αναπροσαρμόζουν τα συμβόλαια με τους παραγωγούς και αναζητούν ποσότητες γάλακτος σ’ ένα περιβάλλον περιορισμένης προσφοράς.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη ενός κλάδου που, παρά τον καίριο ρόλο του στην αγροδιατροφή και την εξαγωγική δύναμη της χώρας, βρίσκεται αντιμέτωπος με πολλαπλές πιέσεις. Η χαμηλή απόδοση κεφαλαίου, η ζωονόσος που συρρικνώνει την παραγωγική βάση, η γήρανση της παραγωγικής βάσης, καθώς και η περιορισμένη υιοθέτηση τεχνολογίας, συνθέτουν ένα περιβάλλον που απαιτεί άμεσες παρεμβάσεις.

Στις αγοραπωλησίες ακινήτων η εποχή των «διπλών τιμών» τελειώνει οριστικά. Η ΑΑΔΕ δεν αρκείται πια σε ό,τι γράφει το συμβόλαιο, αλλά ακολουθεί το τραπεζικό ίχνος και, όπου εντοπίζει υψηλότερη καταβολή, ξαναγράφει τον φόρο και επιβάλλει πρόστιμα.

Η πρόσφατη απόφαση 848/2025 του Συμβουλίου της Επικρατείας, που εκδόθηκε για μεταβίβαση του 2008 στην οποία είχε δηλωθεί η αντικειμενική αξία ενώ είχε πληρωθεί πολύ μεγαλύτερο ποσό, επιβεβαιώνει ότι το συμβόλαιο δεν προσφέρει καμία προστασία όταν οι λογαριασμοί δείχνουν άλλη πραγματικότητα. Η Φορολογική Διοίκηση μπορεί πλέον να παρακάμπτει την αναγραφόμενη τιμή και να φορολογεί μόνο το πραγματικό χρήμα που άλλαξε χέρια.

Η υπόθεση είναι αποκαλυπτική του νέου τρόπου ελέγχου. Παρότι στο συμβόλαιο αναγραφόταν τίμημα 383.815,99 ευρώ, το τραπεζικό αποτύπωμα αποκάλυψε συνολική πληρωμή 650.000 ευρώ. Η διαφορά οδήγησε την ΑΑΔΕ σε αναπροσαρμογή του φόρου μεταβίβασης και στην επιβολή προστίμου για ανακριβή δήλωση τιμήματος. Η ΔΟΥ επέβαλε πρόστιμο για ανακριβή αναγραφή τιμήματος, η ΔΕΔ απέρριψε σιωπηρά την ενδικοφανή προσφυγή της εταιρείας και το Διοικητικό Εφετείο τελικά εφάρμοσε το ευμενέστερο μεταγενέστερο καθεστώς, περιορίζοντας το πρόστιμο στο 25% της αποκρυβείσας αξίας.

Η απόφαση κατοχυρώνει με σαφήνεια ότι, στις αγοραπωλησίες ακινήτων, η φορολογική αλήθεια υπερισχύει της τυπικής αναγραφής στο συμβόλαιο: αν το τραπεζικό ίχνος μαρτυρά υψηλότερο τίμημα, αυτό γίνεται δεκτό ως πραγματικό.

Η απόφαση 848/2025 ουσιαστικά χαράζει νέα γραμμή στην αγορά: Η ΑΑΔΕ μπορεί να ελέγχει, να συγκρίνει και να αμφισβητεί οποιοδήποτε συμβόλαιο δεν «κουμπώνει» με τις τραπεζικές κινήσεις. Το «άλλα στο χαρτί, άλλα στην τράπεζα» δεν μπορεί πλέον να σταθεί απέναντι στα σύγχρονα εργαλεία ελέγχου. Οι διασταυρώσεις στοιχείων, οι ηλεκτρονικές δηλώσεις και η πλήρης εικόνα των κινήσεων λογαριασμών καθιστούν σχεδόν αδύνατο να κρυφτεί μεγαλύτερο τίμημα. Σε αυτό το περιβάλλον, οι αγοραπωλησίες που στήριξαν επί δεκαετίες την ελληνική πατέντα της «αντικειμενικής στο συμβόλαιο – πραγματικής στην πράξη» βρίσκονται πλέον υπό διαρκή κίνδυνο εντοπισμού.

Το «κόλπο» της αγοράς ήταν σαφές: Η αναγραφή της αντικειμενικής αξίας ως επίσημου τιμήματος και η συμφωνία του υπολοίπου «κάτω από το τραπέζι» — είτε μέσω μετρητών, είτε με παράλληλες μεταφορές, είτε με εισροές σε λογαριασμούς συγγενών, είτε με παλιές επιταγές και συμψηφισμούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις η καταβολή «σπάει» σε πολλούς μικρούς λογαριασμούς για να θολώσει το ίχνος.

Αυτό το σύστημα λειτουργούσε όσο η ψηφιακή παρακολούθηση ήταν περιορισμένη. Σήμερα, με την υποχρεωτική χρήση τραπεζικών μέσων και τα πρόστιμα που ξεκινούν από 10% και φτάνουν έως 500.000 ευρώ για ποσά εκτός τραπεζικού συστήματος, η απόκρυψη γίνεται επικίνδυνη, ακριβή και σχεδόν αδύνατη να περάσει.

Την ίδια στιγμή, η ΑΑΔΕ έχει ανοίξει στοχευμένο μέτωπο στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Χιλιάδες συμβόλαια ελέγχονται, με διαφορές τιμήματος να αποτελούν έναν από τους πιο συχνούς λόγους επανεξέτασης φακέλων. Η νομολογία είναι πλέον σταθερή και ευθυγραμμισμένη: το συμβόλαιο είναι απλώς ένα στοιχείο της υπόθεσης – όταν η τράπεζα λέει άλλα, τότε η τράπεζα λέει την αλήθεια. Η πραγματική τιμή θεωρείται αυτή που αποτυπώθηκε στον λογαριασμό, όχι αυτή που εμφανίστηκε στο συμβολαιογραφικό έγγραφο.

Αναλυτικά περιγράφεται ο τρόπος που έδρασαν οι εκτελεστές του Γιάννη Λάλα στη δικογραφία που σχηματίστηκε από τα στελέχη της ΕΛΑΣ για την υπόθεση.

Το έγκλημα, για το οποίο εκτιμάται ότι υπογράφτηκε συμβόλαιο 300.000 ευρώ, έγινε την 1η Νοεμβρίου στην Αράχωβα τη στιγμή που το θύμα βρισκόταν αμέριμνο στο μπαλκόνι πολυτελούς κατοικίας που ενοικίαζε και δέχθηκε καταιγισμό πυροβολισμών από δύο δράστες.

Στη συνέχεια οι δολοφόνοι έφυγαν από το σημείο με ένα Nissan Qashqai το οποίο και πυρπόλησαν σε αγροτικό δρόμο παραπλεύρως της Επαρχιακής Οδού Αράχωβας – Επταλόφου.

Μετά την εκτέλεση ακολούθησε αστυνομική έρευνα με τους αστυνομικούς του Ανθρωποκτονιών να καταφέρνουν μέσα από μαρτυρίες και ανάλυση εικόνων από κάμερες της περιοχής να φθάσουν τελικά στα ίχνη των δραστών.

Τρία οχήματα άλλαξαν οι εκτελεστές

Όπως προέκυψε από την έρευνα, οι δράστες, προκειμένου να προσεγγίσουν το σημείο της επίθεσης, να προβούν στην καύση του Qashqai και να διαφύγουν από τον τόπο του εγκλήματος, καθώς και να συντονίσουν όλες τις κινήσεις τους, χρησιμοποίησαν συνολικά τρία αυτοκίνητα (το Nissan Qashqai και δύο Hyundai).

Η στιγμή που καίγεται το τζιπ των δραστών στην Αράχωβα

Ειδικότερα τα τρία αυτοκίνητα καταγράφηκαν να ξεκινούν από την περιοχή του Γκύζη (από σημείο κοντά στο σπίτι ενός εκ των κατηγορουμένων) και να προσεγγίζουν τον νομό Φωκίδος, με προορισμό το σημείο τέλεσης της ανθρωποκτονίας.

Μετά τη δολοφονία, οι δράστες διέφυγαν, αρχικά με το Nissan μέχρι το σημείο όπου είχαν σταθμεύσει το ένα εκ των δύο Hyundai.

Μετά το σημείο αυτό, τα δύο οχήματα καταγράφηκαν να απομακρύνονται από κοινού μέχρι και το σημείο όπου αργότερα βρέθηκε ολοσχερώς καμένο το Nissan.

Στη συνέχεια, οι δράστες χρησιμοποιώντας τα δύο Hyundai επέστρεψαν στην Αθήνα, όπου τελευταία φορά καταγράφηκαν να κινούνται στην περιοχή του Γκύζη πλησίον του σημείου της πρώτης καταγραφής των τριών οχημάτων.

Τελικά, από την έρευνα των αστυνομικών, ταυτοποιήθηκε τόσο ο οδηγός του Qashqai όσο και ο συνοδηγός. Στη συνέχεια ταυτοποιήθηκαν και τα δύο άτομα που οδηγούσαν τα δύο Hyundai που χρησιμοποιήθηκαν για την επιστροφή των δραστών στην Αττική.

Σημαντικό ρόλο στην ταυτοποίησή τους, εκτός από τις εικόνες από κάμερες της περιοχής, έπαιξε και το γεγονός ότι από την ανάλυση των δεδομένων των εταιρειών τηλεφωνίας διαπιστώθηκε ότι την ημέρα της ανθρωποκτονίας, δύο εκ των κατηγορουμένων ενεργοποίησαν κεραίες στην περιοχή της Αράχωβας σε χρόνο που καταγράφηκαν και τα οχήματα των δραστών στην περιοχή. Ακολούθως, δεν είχαν δραστηριότητα έως και τον χρόνο μετά τη δολοφονία και έπειτα επέστρεψαν στην Αττική.

Μετά τη δολοφονία άρχισαν τα ψώνια

Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως διαπίστωσαν οι αστυνομικοί, μετά την εκτέλεση του Λάλα, κάποιοι εκ των κατηγορουμένων άρχισαν τα ψώνια.

Πιο συγκεκριμένα διαπιστώθηκε ότι τέσσερις ημέρες μετά την ανθρωποκτονία, ένας από αυτούς έλαβε χρήματα και ενημέρωσε δύο συνεργούς του να έρθουν από τη Θεσσαλονίκη για να πληρωθούν.

Επίσης λίγες μέρες μετά την ανθρωποκτονία, ένας από τους κατηγορούμενους προέβη σε αγορά χρυσών λιρών, ενώ αγόρασε στη σύζυγό του και ένα καινούριο scooter. Επιπλέον, είχε ξεκινήσει διαδικασίες για την αγορά ενός πολυτελούς Suv.

Η Ελλάδα μετατρέπεται σε κόμβο τροφοδοσίας της Αν. Ευρώπης με αμερικανικό LNG τόνιζε ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Βολοντιμίρ Ζελένσκι στο μέγαρο Μαξίμου.

Ο κ. Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα και ενόψει της Συνόδο Κορυφής της ΕΕ τον Δεκέμβριο λέγοντας ότι πλέον δεν θα μπορεί να εισέρχεται «μεταμφιεσμένο» το ρωσικό αέριο στην Ευρώπη.

«Οι σχέσεις αποκτούν πλέον μια νέα διάσταση, της ενεργειακής ασφάλειας, μέσω του υπό διαμόρφωση κάθετου διαδρόμου και του συνδετηρίου άξονα Αλεξανδρούπολης – Οδησσού. Η Ουκρανία αποκτά άμεση πρόσβαση σε διαφοροποιημένες και αξιόπιστες πηγές ενέργειας. Είναι μια καθοριστική συμβολή στην ενεργειακή σταθερότητα, την ασφάλεια» επεσήμανε ο Πρωθυπουργός.

Όπως πρόσθεσε, το σχέδιο γίνεται εφικτό λόγω των υποδομών, της στρατηγικής θέσης, αλλά και των συμφωνιών που υπέγραψε η Ελλάδα μόλις την περασμένη εβδομάδα, δηλώνοντας ότι η χώρα μας αναγνωρίζεται ως σημείο αναφοράς στην ευρύτερη περιοχή.

«Μιλάμε για την άμεση ενεργοποίηση του κάθετου διαδρόμου, που συνδέει την Ελλάδα με την Ουκρανία», ανέφερε, κάνοντας αναφορά και στη συμφωνία της ΤΕΡΝΑ. Η Ελλάδα καθίσταται πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για την πατρίδα σας. Αυτά είναι βήματα στην απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης, προσθέτοντας πως η Ελλάδα έχει ως αιχμή την Αλεξανδρούπολη.

«Στεκόμαστε δίπλα στον ουκρανικό λαό. Η Ελλάδα συμπαρατάχθηκε με τον αμυνόμενο, απέναντι σε μια αιματηρή επιχείρηση που παραβιάζει κάθε έννοια κυριαρχίας και νομιμότητας», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης, κάνοντας αναφορά στην εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο.

ADVERTISEMENT

Μητσοτάκης: Η Ελλάδα θα παράσχει συνδρομή στην μεταπολεμική ανοικοδόμηση

Η Ελλάδα θα παράσχει συνδρομή στη μεταπολεμική ανοικοδόμηση , ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Θα είμαστε παρόντες τόσο στον κατασκευαστικό τομέα, μέσω ΣΔΙΤ, όσο και στα σημεία Παιδείας, προστασίας καλλιτεχνικών μνημείων», πρόσθεσε.

Επεσήμανε δε τη σχέση της Ελλάδας με την Οδησσό, την οποία ο πρωθυπουργός έχει επισκεφθεί αυτά τα χρόνια, μετά την έναρξη του πολέμου. «Οι σχέσεις μας έχουν πολύ ισχυρές ρίζες, ενισχύονται και εξελίσσονται», σημείωσε.

Υπενθυμίζοντας την κατοχή στην Κύπρο, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι για την Ελλάδα ο σεβασμός των συνόρων είναι μη διαπραγματεύσεων.

«Στην Ελλάδα θα βρείτε έναν σταθερό σύμμαχο. Ταχθήκαμε υπέρ της ευρωπαϊκής πορείας της Ουκρανίας, στην οποία είμαστε έτοιμοι να συνδράμουμε», είπε.

Ζελένσκι: Το ευχαριστώ σε Μητσοτάκη-Τραμπ

Ο Β. Ζελένσκι ανέφερε ότι εκτιμά ιδιαίτερα τη στήριξη της Ελλάδας. «Κάθε βράδυ οι Ρώσοι χτυπούν τις κρίσιμες υποδομές. Οι περισσότεροι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί, οι πηγές του αερίου έχουν γίνει στόχοι για τους βαλλιστικούς πυραύλους» επεσήμανε.

«Η Ρωσία αξίζει τις περαιτέρω κυρώσεις και είμαστε πολύ ευχαριστημένοι από την Ελλάδα, που στηρίζει τις πρωτοβουλίες μας για να επιστρέψουν τα απαχθέντα παιδιά στην Ουκρανία, για τους αιχμαλώτους πολέμου από το 2014, που είχε ξεκινήσει η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και από τότε προσπαθούμε να γυρίσουμε τα παιδιά και τους ενήλικες στο σπίτι», είπε.

Επίσης, ευχαρίστησε για τη στήριξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή πορεία. «Περιμένουμε από την Ελλάδα τη συμμετοχή της στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Παρουσιάσαμε τις δυνατότητές μας στις σύγχρονες παραγωγές των αμυντικών όπλων. Η Ουκρανία αμύνεται, αλλά ανέπτυξε πολλά όπλα όπου μπορούμε να συνεργαστούμε», τόνισε.

«Η συνεργασία μας είναι ένα σημαντικό μέρος του ενεργειακού πακέτου. Αγαπητέ φίλε, θα ήθελα να σε ευχαριστήσω εσένα προσωπικά, εσάς και όσους μετείχαν στο να γίνει πραγματικότητα αυτό το σχέδιο», είπε.

Είναι πολύ σημαντικό ότι στο πρώτο τρίμηνο θα εφαρμοστεί το σχέδιο. Επομένως, έχουμε συμφωνήσει και για άλλες προμήθειες αερίου. Υπάρχουν συμφωνίες, όπως είπε και ο κ. Μητσοτάκης, ενώ ευχαριστούμε και τις αμερικανικές εταιρείες και τον πρόεδρο των ΗΠΑ.

Στο Μέγαρο Μαξίμου παρέστη και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ενέργειας, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου κι ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, καθώς και η πρέσβης των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, για την υπογραφή της ενεργειακής συμφωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες για την μεταφορά αμερικανικού LNG στην Ουκρανία.

Ο Ουκρανός πρόεδρος που έφτασε στην Αθήνα στις 12:25, συναντήθηκε αρχικά με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα και στη συνέχεια με τον Έλληνα Πρωθυπουργό.

Δείτε τις δηλώσεις των δύο ηγετών:

Δηλώσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Volodymyr Zelenskyy στο Μέγαρο Μαξίμου

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε, αγαπητέ Volodymyr, με χαρά σας υποδέχομαι και πάλι στην Αθήνα. Θέλω εξαρχής να εκφράσω τον βαθύ αποτροπιασμό μου για την εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων και σε μη στρατιωτικές υποδομές, με θύματα αμάχους.

Στεκόμαστε δίπλα στον ουκρανικό λαό και, όπως γνωρίζετε, η Ελλάδα από την πρώτη στιγμή βρέθηκε στο πλευρό της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική εισβολή στο έδαφός της. Συμπαρατάχθηκε με τον αμυνόμενο απέναντι σε μία αιματηρή επιχείρηση η οποία παραβιάζει κάθε έννοια κυριαρχίας και νομιμότητας και μετείχε έμπρακτα στη στήριξη του λαού σας, μαζί με όλο τον δυτικό κόσμο.

Πρόκειται για μία στάση αρχής, η οποία πηγάζει από τον απόλυτο σεβασμό μας στον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών αλλά και στο Διεθνές Δίκαιο, συνεπής όμως και με την πεποίθησή μας ότι η χρήση ένοπλης βίας για σκοπούς επιθετικούς δεν μπορεί να είναι ανεκτή.

Για την Ελλάδα το απαραβίαστο των συνόρων είναι αδιαπραγμάτευτο και κάθε παράνομο τετελεσμένο θα μας βρίσκει πάντα στην αντίθετη πλευρά. Το λέω αυτό έχοντας επίγνωση της σημασίας του για ένα έθνος, καθώς και για το δικό μας μένει ακόμα ανοιχτή η πληγή της Κύπρου, της εισβολής και της παράνομης κατοχής, 51 χρόνια μετά, μέχρι και σήμερα, του βορρά της Μεγαλονήσου.

Είναι επόμενο, λοιπόν, να είμαστε υπέρ της άνευ όρων κατάπαυσης των εχθροπραξιών και φυσικό να ζητάμε τη δικαίωση του αγώνα σας για μια δίκαιη ειρήνη. Και συνεχίζουμε να ενισχύουμε, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, τη γενναία αντίσταση του λαού της Ουκρανίας, να τον στηρίζουμε σε όλα τα fora, όπως και ειδικότερα στο Συμβούλιο Ασφαλείας, του οποίου η Ελλάδα είναι σήμερα μη μόνιμο μέλος, στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, βεβαίως, στις διαδικασίες του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη.

Να είστε βέβαιος, κ. Πρόεδρε, αγαπητέ Volodymyr, ότι στην Αθήνα έχετε έναν σταθερό σύμμαχο. Το έχουμε, άλλωστε, αποδείξει, εφαρμόζοντας το σύνολο των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Μόσχας, παρά το μη αμελητέο οικονομικό τους κόστος, ενώ ταχθήκαμε υπέρ της ευρωπαϊκής πορείας της Ουκρανίας, μία σύνθετη και απαιτητική διαδικασία στην οποία πάντως είμαστε έτοιμοι να συνδράμουμε.

Αγαπητέ Volodymyr, οι σχέσεις των χωρών μας αποκτούν επίσης, τώρα, μία νέα κρίσιμη πτυχή, αυτή της νέας, ασφαλούς ενεργειακής αρτηρίας που χαράσσεται από τον νότο προς τον βορρά, από την Ελλάδα μέχρι την Ουκρανία. Και αυτό μέσω του υπό διαμόρφωση κάθετου ενεργειακού διαδρόμου και του διασυνδετήριου άξονα Αλεξανδρούπολης – Οδησσού.

Έτσι, η Ουκρανία αποκτά άμεσα πρόσβαση σε διαφοροποιημένες και αξιόπιστες πηγές ενέργειας, ενώ η Ελλάδα καθίσταται πλέον κόμβος τροφοδοσίας της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης με αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο.

Είναι μία καθοριστική συμβολή στην ενεργειακή σταθερότητα, την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια, όχι μόνο της δικής μας αλλά και της δικής σας περιοχής. Πρόκειται για ένα σχέδιο το οποίο τώρα γίνεται εφικτό, μετά από πολύ συστηματική δουλειά της Ελληνικής Κυβέρνησης, και γίνεται εφικτό χάρη στη γεωγραφική θέση, τις υποδομές αλλά και τις στρατηγικές συνεργασίες της Ελλάδας.

Κυρίως αυτές που συνάφθηκαν στη Αθήνα, στο πλαίσιο της πολύ σημαντικής υπουργικής συνάντησης για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία, μόλις την περασμένη εβδομάδα, δηλώνοντας πια ότι η χώρα μας αναγνωρίζεται διεθνώς ως ένα σημείο αναφοράς στην ευρύτερη περιοχή Αλλά και από τη δήλωση πρόθεσης για τη συμφωνία πώλησης φυσικού αερίου που υπέγραψαν πριν από λίγο, παρουσία μας, η ΔΕΠΑ και η NAFTOGAZ, για την κάλυψη των άμεσων αναγκών σας, για να μπορέσετε να αντιμετωπίσετε τις προκλήσεις ενός δύσκολου χειμώνα. Και αυτή, βέβαια, η συμφωνία έρχεται σε συνέχεια και σε εφαρμογή των συμφωνιών της προηγούμενης εβδομάδας για την εξασφάλιση και τροφοδοσία αμερικανικού φυσικού αερίου.

Μιλάμε ουσιαστικά για την άμεση -επαναλαμβάνω, άμεση- ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου που συνδέει την Ελλάδα με την Ουκρανία.

Ενώ, ταυτόχρονα, θέλω να κάνω και μία μνεία στη συμφωνία την οποία υπέγραψε η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με την UKRHYDROENERGO, σηματοδοτεί και αυτή την πρόσθετη υλοποίηση ενός έργου αντλισιοταμίευσης το οποίο θα σταθεροποιήσει το ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας.

Η Ελλάδα έτσι, για να το πω με πολύ απλά λόγια, καθίσταται ένας πάροχος ενεργειακής ασφάλειας για την πατρίδα σας.

Αναμφίβολα, όλες αυτές είναι καταλυτικές εξελίξεις στον δρόμο για την οριστική απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, γιατί η Ευρώπη θα σταματήσει να αγοράζει ρωσικό φυσικό αέριο, το οποίο δεν θα μπορεί πια να εισέρχεται «μεταμφιεσμένο» στην ήπειρό μας.

Με τη χώρα μας να πρωταγωνιστεί στις περιφερειακές πρωτοβουλίες με αυτόν τον στόχο, έχοντας ως αιχμή την Αλεξανδρούπολη, το σημείο-κλειδί από το οποίο, εξάλλου, περνά ήδη συμμαχική και ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ουκρανία.

Με τον Πρόεδρο Zelenskyy συζητήσαμε επίσης τρόπους περαιτέρω στήριξης της Ουκρανίας, πάντα σε συνεργασία με τους εταίρους μας, καθώς και τις περαιτέρω προοπτικές της διμερούς συνεργασίας μας.

Και μία από τις πιο σημαντικές αφορά τη συνδρομή μας στη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, με ελληνικές εταιρείες οι οποίες διαθέτουν τεχνογνωσία και εμπειρία να συμβάλλουν καθοριστικά σε αυτή την τιτάνια προσπάθεια ανασυγκρότησης της χώρας σας, ώστε να κλείσουν όσο το δυνατόν πιο σύντομα τα τραύματα του πολέμου.

Θα είμαστε παρόντες τόσο στον κατασκευαστικό τομέα, μέσω συμπράξεων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, όσο και στα πεδία της ψηφιοποίησης, της υγείας, της προστασίας των πολιτιστικών μνημείων.

Ας μου επιτραπεί, μάλιστα, να επαναλάβω το ιδιαίτερο ενδιαφέρον μας για την Οδησσό -την έχω επισκεφτεί εξάλλου, αγαπητέ Volodymyr, δύο φορές-, είναι μία πόλη-σύμβολο, με ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με την Ελλάδα, είναι ταυτόχρονα και μία πόλη-έμπνευση των Ουκρανών, είναι μία πόλη-γέφυρα ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα, την Κεντρική Ευρώπη, τη Μεσόγειο, αλλά είναι και μία πόλη-νήμα η οποία ενώνει την Ελλάδα με την Ουκρανία.

Θα έλεγα ότι είναι μια φυσική συνέχεια της ιστορίας η οποία συνέδεσε τους λαούς μας στο πέρασμα του χρόνου. Έλληνες έζησαν επί αιώνες στις ακτές του Ευξείνου Πόντου, πρόκοψαν και προσέφεραν εκεί. Οι σχέσεις μας, συνεπώς, έχουν πολύ ισχυρές ρίζες. Σήμερα ενισχύονται και εξελίσσονται και βέβαια θα ενισχυθούν ακόμα περισσότερο αφού κλείσει το παρόν κεφάλαιο.

Αγαπητέ Volodymyr, οι γυναίκες και οι άντρες της Ουκρανίας πολεμούν εδώ και σχεδόν τέσσερα χρόνια με απαράμιλλη γενναιότητα για την ελευθερία τους, κερδίζοντας καθημερινά τον σεβασμό και τον θαυμασμό μας, δίνοντας μαθήματα γενναιότητας και ανθεκτικότητας και εμπνέοντας κάθε δημοκρατικό πολίτη από άκρη σε άκρη της Ευρώπης. Ας ξέρουν ότι η Ελλάδα είναι και θα εξακολουθεί να είναι μαζί τους.

Κλείνω εκφράζοντας την ικανοποίησή μου για το άριστο επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των χωρών μας, που σήμερα επιβεβαιώσαμε στην προοπτική μιας αμοιβαίας σύμπλευσης, πολιτικής, οικονομικής και -ιδιαίτερα σημαντικής- ενεργειακής.

Θέλω να σε ευχαριστήσω θερμά για την παραγωγική και ουσιαστική μας συνάντηση. Και πάλι, καλώς όρισες στην Αθήνα.

Τι προβλέπει η συμφωνία ΔΕΠΑ Εμπορίας και Naftogaz της Ουκρανίας

Η ΔΕΠΑ Εμπορίας και η Naftogaz της Ουκρανίας υπέγραψαν σήμερα Δήλωση Προθέσεων για την προμήθεια φυσικού αερίου στην αγορά της Ουκρανίας για την περίοδο του χειμώνα, από τον Δεκέμβριο 2025 έως τον Μάρτιο 2026, σηματοδοτώντας ένα ουσιαστικό βήμα στην ενίσχυση της περιφερειακής ενεργειακής συνεργασίας και της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας.

Στο πλαίσιο της μελλοντικής συμφωνίας, προβλέπεται η μεταφορά ποσοτήτων Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) από τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω του “Route 1”, που διατίθεται από κοινού από τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) της Ελλάδας (ΔΕΣΦΑ), της Βουλγαρίας (Bulgartransgaz), της Ρουμανίας (Transgaz), της Μολδαβίας (VestMoldTransgaz) και της Ουκρανίας (GTSOU).

Οι δυο κρατικές εταιρείες ΔΕΠΑ Εμπορίας και Naftogaz της Ουκρανίας μέσω της εν λόγω συμφωνίας, ενώνουν τις δυνάμεις τους σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό και διαρκώς εξελισσόμενο περιβάλλον για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, στο οποίο η ενεργειακή αλληλεγγύη και οι κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της Ελλάδας αναβαθμίζουν την περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια, και διασφαλίζουν σταθερές ροές φυσικού αερίου κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου.

Ο κ. Κωνσταντίνος Ξιφαράς, Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, τόνισε:

«Η σημερινή υπογραφή της Δήλωσης Προθέσεων μεταξύ της ΔΕΠΑ Εμπορίας και της Naftogaz αποτελεί μια ουσιαστική συνεισφορά στην περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία και στην ενσωμάτωση της αγοράς σε μια κρίσιμη συγκυρία. Η παράδοση φυσικού αερίου στην Ουκρανία μέσω ενός αξιόπιστου, πολυεθνικού διαδρόμου, αποτελεί μια «γέφυρα ενέργειας» μεταξύ των υποδομών της Ελλάδας και της Ουκρανίας, στηρίζοντας την ευρύτερη ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Η προμήθεια του Αμερικανικού LNG θα πραγματοποιηθεί μέσω της εταιρείας ATLANTIC – SEE, στην οποία η ΔΕΠΑ μετέχει με 40%, σηματοδοτώντας την προσήλωση της ΔΕΠΑ, στην παροχή πρακτικών και ασφαλών ενεργειακών λύσεων σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.»

Ο κ. Sergii Koretskyi, Διευθύνων Σύμβουλος της Naftogaz, υπογράμμισε:

«Η συμφωνία αυτή ανοίγει για εμάς έναν ακόμη αξιόπιστο δρόμο εισαγωγών για τον επερχόμενο χειμώνα. Διευρύνουμε σταθερά τη γεωγραφία των προμηθειών μας, ώστε να διασφαλίσουμε αξιόπιστη θέρμανση για τους Ουκρανούς και να ενισχύσουμε την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της περιοχής. Ευχαριστώ τη ΔΕΠΑ Εμπορίας για την προθυμία της να προχωρήσουμε μαζί. Εκφράζω επίσης την ειλικρινή μου ευγνωμοσύνη προς τον Πρόεδρο της Ουκρανίας και την Κυβέρνηση για τη συμβολή τους ώστε να καταστεί δυνατή αυτή η συμφωνία.»

Η Naftogaz Group είναι η κορυφαία, κάθετα ολοκληρωμένη ενεργειακή εταιρεία της Ουκρανίας και θεμέλιος λίθος της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας. Το χαρτοφυλάκιό της καλύπτει την εξερεύνηση και παραγωγή φυσικού αερίου και πετρελαίου, τη μεταφορά και αποθήκευση, την χονδρική και λιανική προμήθεια, καθώς και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας. Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της είναι η διαφοροποίηση των πηγών και των διαδρομών τροφοδοσίας, αξιοποιώντας αγωγούς και εγκαταστάσεις αποθήκευσης μέσω της Ukrtransgaz, ενώ η Naftogaz Trading δραστηριοποιείται ενεργά στις διεθνείς αγορές φυσικού αερίου, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Η εταιρεία επενδύει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, περιλαμβανομένων φωτοβολταϊκών, μικρής κλίμακας LNG, πράσινου υδρογόνου και βιομεθανίου, ενισχύοντας τον ρόλο της Ουκρανίας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου και υποστηρίζοντας τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο και σύγχρονο ενεργειακό σύστημα.

Η ΔΕΠΑ Εμπορίας αποτελεί έναν από τους πιο σύγχρονους και ολοκληρωμένους ενεργειακούς ομίλους στην Ελλάδα, με ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση της εγχώριας ενεργειακής αγοράς και βασικό πυλώνα της εθνικής ενεργειακής ασφάλειας. Το δυναμικό της χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει προμήθεια και εμπορία φυσικού αερίου, ηλεκτρική ενέργεια, παραγωγή ισχύος, ΑΠΕ και εναλλακτικά καύσιμα, όπως υδρογόνο, βιομεθάνιο και small-scale LNG. Στο επίκεντρο της στρατηγικής της βρίσκεται η διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων, με ευέλικτο χαρτοφυλάκιο LNG και ενεργή διεθνή παρουσία. Μέσω της νέας κοινοπραξίας ATLANTIC – SEE LNG TRADE ενισχύει το περιφερειακό LNG trading και τις ενεργειακές διασυνδέσεις, ενώ παράλληλα επενδύει στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και την πράσινη μετάβαση, διαμορφώνοντας το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας.