«Ανάσα» σε χιλιάδες φορολογούμενους που απειλούνται με κατασχέσεις και άλλα εισπρακτικά μέτρα της εφορίας ετοιμάζεται να δώσει η κυβέρνηση, παρέχοντας τη δυνατότητα επανένταξης σε παλιές ρυθμίσεις που χάθηκαν.
H μερική αναβίωση των παλιών ρυθμίσεων στην εφορία που προβλέπεται στο νομοσχέδιο με τον νέο φορολογικό κώδικα, έρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο, όπου σχεδόν 4 εκατ. φορολογούμενοι χρωστούν 107 δισ. ευρώ, και από αυτά μόλις το 5,8% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου ή 4,7 δισ. ευρώ βρίσκεται σε ρύθμιση!
Όμως, η αναβίωση των ρυθμίσεων έχει και βαρύ αντίτιμο, καθώς θα πρέπει να καταβληθούν όλες οι χρωστούμενες δόσεις από τότε που χάθηκε ο διακανονισμός. Οι παλιές ρυθμίσεις θα ανοίξουν ξανά υπό προϋποθέσεις, μόλις ψηφιστεί στη Βουλή το νομοσχέδιο με τις αλλαγές στο Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών.
Επί της ουσίας όμως, η αναβίωση αφορά όσους είχαν κάνει διακανονισμό και τον έχασαν. Εάν μάλιστα η εφορία κράτησε η κατάσχεσε χρήματα, ενώ η ρύθμιση είχε ήδη χαθεί, τα χρήματα αυτά θα επιστραφούν, δηλαδή θα πιστωθούν για να καλύψουν τις δόσεις που πρέπει να πληρώσουν οι φορολογούμενοι.
Πρακτικά, δηλαδή, με τις νέες διατάξεις στον Κώδικα παρέχεται η δυνατότητα αναβίωσης ρυθμίσεων που είχαν πρακτικά χαθεί προς τη φορολογική διοίκηση με την αποπληρωμή των εκπρόθεσμων δόσεων, όσες και αν είναι αυτές, μέχρι την έναρξη ισχύος του νόμου. Όμως, σε περίπτωση που έχει ήδη καταβληθεί μέρος των ανωτέρω δόσεων, τότε οι φορολογούμενοι αρκεί να αποπληρώσουν το υπόλοιπο ποσό προκειμένου να αναβιώσουν τη ρύθμιση.
- Είτε με δική τους πρωτοβουλία πλήρωσαν εκπρόθεσμα δύο ή περισσότερες δόσεις των ρυθμίσεών τους, αγνοώντας ότι τις είχαν απωλέσει
- Είτε τους δεσμεύτηκαν από τη Φορολογική Διοίκηση ποσά επιστροφών φόρου που δικαιούνταν
- Είτε τους παρακρατήθηκαν χρηματικά ποσά από πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων
Με τη διάταξη του άρθρου 87 του νομοσχεδίου προβλέπεται ότι όλα αυτά τα ποσά θα πιστωθούν κατά προτεραιότητα σε ανεξόφλητες εκπρόθεσμες δόσεις ρυθμίσεων τμηματικής καταβολής που χορηγήθηκαν στους οφειλέτες βάσει νόμου ή απόφασης διοικητικού οργάνου.
Αν μετά την πίστωση των ποσών αυτών επέλθει εξόφληση των ληξιπρόθεσμων δόσεων των ρυθμίσεων, ώστε να πληρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις τήρησης αυτών, οι οφειλέτες θα επανεντάσσονται στις απωλεσθείσες ρυθμίσεις. Αν δεν επέλθει ολοσχερής εξόφληση των ληξιπρόθεσμων δόσεων των ρυθμίσεων, και εξακολουθούν να μην πληρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις τήρησης αυτών, τότε θα βεβαιώνεται η απώλεια των ρυθμίσεων.
Αλλάζουν οι κανόνες για το πότε χάνονται οι ρυθμίσεις
Επιπρόσθετα, με το σχέδιο νόμου εξορθολογίζονται οι κανόνες που αφορούν στην απώλεια των ρυθμίσεων. Σήμερα, η μη υποβολή των προβλεπόμενων δηλώσεων φόρου εισοδήματος και ΦΠΑ ή η καθυστέρηση υποβολής τους ακόμη και για μία ημέρα έχει ως συνέπεια την απώλεια των ρυθμίσεων για άλλες οφειλές.
Το ίδιο ισχύει και για τυχόν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές, που, εάν δημιουργηθούν για έστω και μια ημέρα, συνεπάγονται απώλεια της ρύθμισης. Με τις διατάξεις που έχουν τεθεί σε διαβούλευση, τα δεδομένα αυτά αλλάζουν και οι φορολογούμενου θα έχουν μια δεύτερη ευκαιρία να επιστρέψουν στις ρυθμίσεις που έχασαν.
Ειδικότερα:
Απώλεια λόγω μη υποβολής φορολογικών δηλώσεων ΦΠΑ κλπ: Πολλοί φορολογούμενοι έχασαν κάποια ρύθμιση επειδή δεν υπέβαλαν τις προβλεπόμενες δηλώσεις φόρου εισοδήματος και ΦΠΑ κατά τη διάρκεια ισχύος των ρυθμίσεων. Για τους οφειλέτες των περιπτώσεων αυτών προβλέπεται χρονικό περιθώριο εκπρόθεσμης υποβολής των μη υποβληθεισών δηλώσεων έως τις 31 Μαϊου 2024, εφόσον οι προθεσμίες υποβολής των συγκεκριμένων (μη υποβληθεισών) δηλώσεων έληξαν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2023 ή χρονικό περιθώριο εκπρόθεσμης υποβολής των μη υποβληθεισών δηλώσεων έως και τρεις μήνες, εφόσον οι προθεσμίες υποβολής έληξαν μετά την 31η-12-2023.
Απώλεια λόγω αρρύθμιστων νέων οφειλών: Κάποιοι άλλοι έχασαν την ρύθμιση επειδή δεν εξόφλησαν ή επειδή δεν τακτοποίησαν κατά νόμιμο τρόπο νεότερες οφειλές τους που προέκυψαν αφού εντάχθηκαν στις πάγιες ρυθμίσεις. Όσοι οφειλέτες απώλεσαν πάγιες ρυθμίσεις για τον λόγο αυτόν, έχουν περιθώριο τριών μηνών για εξόφληση ή νόμιμη τακτοποίηση των νέων εκκρεμών οφειλών. Το περιθώριο αυτό όμως ισχύει μόνο για τις νέες οφειλές, των οποίων η κανονική προθεσμία εξόφλησης ή τακτοποίησης εξέπνευσε εντός του 2024.
Εφόσον οι οφειλέτες αυτής της περίπτωση εξοφλήσουν ολοσχερώς τις νέες οφειλές τους εντός τριμήνου από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής τους ή τις τακτοποιήσουν με νέα ρύθμιση εντός τριμήνου από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής τους, θα αποκτήσουν το δικαίωμα να επανενταχθούν στις ρυθμίσεις που απώλεσαν.
Ο «χάρτης» των ληξιπρόθεσμων χρεών προς την εφορία
Από τα 107 δισ. ευρώ του συνόλου των ληξιπρόθεσμων οφειλών, τα 26,3 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται ως ανεπίδεκτα είσπραξης, Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ιανουαρίου 2024, το πραγματικό ληξιπρόθεσμο χρέος ανέρχεται σε 80,7 δισ. ευρώ, με το 59,6% ή 48,1 δισ. ευρώ να πηγάζει από φορολογικές οφειλές (άμεσοι και έμμεσοι φόροι, φόροι στην περιουσία, ΦΠΑ, ειδικοί φόροι κατανάλωσης κτλ) και το υπόλοιπο από ανείσπρακτα πρόστιμα και μη φορολογικές οφειλές (δάνεια, δικαστικά έξοδα, καταλογισμοί κτλ).
Μόλις το 5,8% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου ή 4,7 δισ. ευρώ βρίσκεται σε ρύθμιση. Το υψηλότερο ποσοστό των συνολικών ρυθμισμένων οφειλών (23,8%) εντοπίζεται στο εύρος 500 με 10.000 ευρώ. Το υψηλότερο ποσοστό ρυθμισμένων οφειλών φυσικών προσώπων εντοπίζεται μεταξύ 500 και 10.000 ευρώ (24,2%), ενώ τα νομικά πρόσωπα ρυθμίζουν σε υψηλότερο ποσοστό (30%) οφειλές που ανήκουν στο εύρος από 10.000 έως 100.000 ευρώ.
Οι πληθωριστικές πιέσεις, η ενεργειακή κρίση και η σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής δυσκολεύουν ολοένα και περισσότερο τα οικονομικά περιθώρια των πολιτών. Είναι χαρακτηριστικό ότι όλο και περισσότεροι είναι οι φορολογούμενοι που έχουν μικρές οφειλές προς την εφορία. Στις χαμηλές κατηγορίες οφειλών το σύνολο σχεδόν του ληξιπρόθεσμου υπολοίπου προέρχεται από τα φυσικά πρόσωπα με το 98,2% να αφορά χρέη κάτω από 50 ευρώ και το 88,2% των οφειλών κάτω των 10.000 ευρώ. Όσο αυξάνεται το ύψος των οφειλών ενισχύεται και ο ρόλος των νομικών προσώπων στη διαμόρφωση του ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Ειδικότερα, στην κατηγορία ληξιπρόθεσμου υπολοίπου άνω του 1 εκατ. ευρώ τα νομικά πρόσωπα συμμετέχουν στις οφειλές κατά 69,3%, με το ληξιπρόθεσμο υπόλοιπό τους να αγγίζει στο τέλος του Ιανουαρίου 2024 τα 57 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, το πλήθος των νομικών προσώπων που οφείλουν πάνω από 1 εκατ. ευρώ διαμορφώθηκε στα 5.743, αποτελώντας το 61,2% του πλήθους των οφειλετών σε αυτό το εύρος οφειλής.
