THE PAPER

Ο δισεκατομμυριούχος είπε ότι είχε αρχίσει να νοικιάζει ιδιωτικά αεροσκάφη για τα ταξίδια του – Ο Αρνό είναι ένας από τους πολλούς δισεκατομμυριούχους που εκφράζουν ανησυχία για την παρακολούθηση των τζετ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Ο δεύτερος πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, ο ιδρυτής του ομίλου πολυτελών ειδών LVMH, Μπερνάρ Αρνό, πούλησε το ιδιωτικό του τζετ. Αν και δεν αποτελεί είδηση το γεγονός αυτό καθώς για τους δισεκατομμυριούχους οι αγοραπωλησίες είναι σύνηθες φαινόμενο, ωστόσο είδηση αποτελεί ο λόγος για τον οποίο τον πούλησε.

Σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό Radio Classique (ιδιοκτησίας του γαλλικού ομίλου), ο Μπερνάρ Αρνό δήλωσε ότι πούλησε το ιδιωτικό του τζετ λόγω των πιέσεων που δεχόταν από χρήστες στο Twitter, οι οποίοι κατέγραφαν τις πτήσεις του ιδιωτικού του τζετ, προκειμένου να καταδείξουν την περιβαλλοντική ρύπανση που προκαλούσαν. Λογαριασμοί όπως οι «I Fly Bernard» και «Bernard’s Airplane» έχουν δημιουργηθεί γι αυτόν ακριβώς τον σκοπό να καταγράφουν τις πτήσεις των αεροπλάνων των Γάλλων κροίσων και τη ρύπανση που προκαλούν.

Μάλιστα όπως αναφέρει το Bloomberg, στη διάρκεια του περασμένου καλοκαιριού το θέμα αυτό είχε απασχολήσει την κοινή γνώμη της Γαλλίας, με κάποιους πολιτικούς να φθάνουν στο σημείο να προτείνουν τον αποκλεισμό ή τη φορολόγηση των ιδιωτικών τζετ.

Ένας εκ των προαναφερθέντων λογαριασμών ισχυριζόταν ότι το τζετ του Αρνό είχε σταματήσει να καταχωρείται στο Γαλλία.

«Καμιά λέξη από τον Μπερνάρ Αρνό ή την LVMH για το θέμα των ιδιωτικών τζετ Λοιπόν Bernard, κρύβεσαι;», ήταν η ανάρτηση του λογαριασμού «Bernard’s Airplane» στις 10 Σεπτεμβρίου.

Ωστόσο η ανάρτηση ήταν μάταιη, καθώς η πώληση του τζετ έγινε στη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού, όπως διευκρίνισε ο γιος του Αρνό, Αντουάν στη γαλλική τηλεόραση την περασμένη εβδομάδα.

«Στην πραγματικότητα με όλες αυτές τις ιστορίες, ο όμιλος είχε ένα αεροπλάνο και το πουλήσαμε», τόνισε ο μπάμπας Αρνό. «Το αποτέλεσμα είναι ότι πλέον κανείς δεν μπορεί να δει που πάω διότι νοικιάζω αεροπλάνα όταν χρησιμοποιώ ιδιωτικά αεροπλάνα», συμπήρωσε.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο υιός Αρνό στη διάρκεια της συνέντευξής του στο τηλεοπτικό δίκτυο France 5, υπεραμύνθηκε της χρήσης ιδιωτικών τζετ. «Αυτό το αεροπλάνο είναι ένα εργαλείο δουλειάς. Η βιομηχανίας μας είναι υπερανταγωνιστική» και ένα ιδιωτικό αεροπλάνο δίνει πλεονέκτημα στα στελέχη στον αγώνα να φθάσουν πρώτοι σε ένα νέο προϊόν ή συμφωνία.

Στη σημερινή συνέντευξη στο πλευρό του πατέρα του, είπε πως υπάρχει κι άλλος λόγος για να μένουν κρυφά τα ταξίδια της εταιρείας.

«Δεν είναι πολύ καλό που οι ανταγωνιστές μας ξέρουν που βρισκόμαστε οποιαδήποτε στιγμή. Είναι κάτι που μπορεί να δώσει ιδέες, να οδηγήσει σε συμπεράσματα και ενδείξεις», τόνισε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον δείκτη Bloomberg Billionaires, η περιουσία του Αρνό υπολογίζεται σε 133 δισ. δολάρια, καθιστώντας τον ,τον δεύτερο πλουσιότερο άνθρωπο στο πλανήτη, πίσω από τον Έλον Μασκ.

Ο 28χρονος Δημήτρης Κραβαρίτης, τα στοιχεία του οποίου δόθηκαν στη δημοσιότητα κατόπιν σχετικής Διάταξης της Εισαγγελίας Στρατοδικείου Ιωαννίνων καθώς του ασκήθηκε δίωξη για ασέλγεια σε βάρος ενός τετράχρονου παιδιού στο Αγρίνιο εξακολουθεί να βρίσκεται ελεύθερος διότι δεν έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης.

Οι πληροφορίες από το φιλικό περιβάλλον του Δημήτρη Κραβαρίτη αναφέρουν ότι ο 28χρονος έχει εγκαταλείψει την πόλη του Αγρινίου και διαμένει σε κάποιο νησί ή ακόμα και στο εξωτερικό μέχρι να απολογηθεί ενώπιον του στρατιωτικού εισαγγελέα στα Γιάννενα στις 31 Οκρωβρίου.

Η στάση που κρατάει ο ίδιος απέναντι στις κατηγορίες, σύμφωνα με ανθρώπους που τον γνωρίζουν, είναι να επιμένει ότι η καταγγελία εις βάρος του έχει εκδικητικό χαρακτήρα, αρνούμενος τις πράξεις του.

Η οικογένειά του βρίσκεται στο Αγρίνιο αποφεύγοντας τα βλέμματα και τον κόσμο της τοπικής κοινωνίας μετα τη δημοσιοποίηση των στοιχείων του παιδιού τους.

Ο 28χρονος, που εργαζόταν ως ερασιτέχνης ποδοσφαιριστής, πέρασε 8 χρόνια της ζωής του στο Ρέθυμνο, τόπο στον οποίο έχουν κινητοποιηθεί οι αρχές, εξετάζοντας πρόσωπα από το περιβάλλον του και διερευνώντας το ενδεχόμενο να υπάρχουν παρόμοια περιστατικά που σχετίζονται με την υπόθεση.

Σε βάρος του Δημήτρη Κραβαρίτη ασκήθηκε ποινική δίωξη, για το αδίκημα της διενέργειας γενετήσιων πράξεων με πρόσωπο που δεν συμπλήρωσε τα δώδεκα έτη κατ” εξακολούθηση. Η υπόθεση της φερόμενης ασέλγειας εις βάρος τετράχρονου αγοριού είχε σοκάρει το Αγρίνιο, όταν ήρθε στην επιφανεια στις αρχές του τρέχοντος έτος.

Την είχε δημοσιοποιήσει η Σοφία Μπεκατώρου κατά τη διάρκεια ενημέρωσης σχετικά με τις υποθέσεις που έχουν καταγραφεί στην πλατφόρμα του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Βίας και περιλαμβάνεται ανάμεσα σε 200 ακόμα μαρτυρίες κακοποίησης. Ήταν ήδη σε εξέλιξη ωστόσο η αστυνομική έρευνα από τα τέλη του περασμένου έτους.

Σύμφωνα με τις τότε αποκαλύψεις, ο πατέρας του παιδιού κατήγγειλε στην Υποδιεύθυνση Ασφάλειας Αγρινίου μια 52χρονη γυναίκα και τον γιο της, ο οποίος εκείνη την εποχή υπηρετούσε τη θητεία του στον στρατό, ότι κακοποίησαν τον τετράχρονο γιο του. Η γυναίκα ήταν το πρόσωπο που κρατούσε το παιδί (baby sitting) και ο γιος της είχε πρόσβαση στο αγοράκι. Οι γονείς του τετράχρονου υποψιάστηκαν πως κάτι δεν πήγαινε καλά όταν διαπίστωσαν αλλαγή στη συμπεριφορά του, αλλά και όταν είδαν κάποιες από τις ζωγραφιές του. Απευθύνθηκαν σε ειδικό ο οποίος πολύ γρήγορα κατάλαβε τι είχε συμβεί.

Για την υπόθεση ενημερώθηκε η Εισαγγελία Αγρινίου και έδωσε εντολή για έρευνα. Μητέρα και γιος έδωσαν ανωμοτί καταθέσεις στην Αστυνομία και υπέβαλαν υπόμνημα με τη δική τους εκδοχή. Η περίπτωση του νεαρού εξετάστηκε από Στρατοδικείο, καθώς όσα καταγγέλθηκαν συνέβησαν όταν εκείνος υπηρετούσε τη θητεία του.

Στην κατάθεση της τροπολογίας για το καλάθι του νοικοκυριού, το οποίο, όπως αναφέρεται, θα είναι σε ισχύ μέχρι τις 31 Μαρτίου 2023, προχώρησε το πρωί της Τετάρτης το υπουργείο Ανάπτυξης.

Όπως αναφέρεται στην τροπολογία, υπόχρεες συμμετοχής στο καλάθι του νοικοκυριού είναι «οι επιχειρήσεις υπεραγορών τροψίμων και άλλων προϊόντων που ασκούν δραστηριότητες λιανικής πώλησης (super market) των οποίων συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών υπερβαίνει τα 90.000.000 ευρώ ετησίως, βάσει των οικονομικών καταστάσεων αμέσως προηγούμενης, από έναρξη ισχύος του παρόντος, διαχειριστικής περιόδου.

Στη λίστα θα περιλαμβάνονται καταναλωτικά προϊόντα «που είναι απαραίτητα για αξιοπρεπή διαβίωση»

Δείτε ΕΔΩ την τροπολογία για το καλάθι του νοικοκυριού

«Ειδικότερα, οι υπόχρεοι παρ. 1 εντάσσουν ένα (1) τουλάχιστον προϊόν από κάθε κατηγορία προϊόντων που περιλαμβάνεται καλάθι του νοικοκυριού και διαθέτουν σε προσιτή τιμή, ιδίως συγκριτικά με τα υπόλοιπα προϊόντα ίδιας κατηγορίας, ενημερώνοντας τους καταναλωτές, που προσέρχονται οτα φυσικά ή ψηψιακά καταοτήματά τους, ως προς τη σύνθεση του «καλαθιού του νοικοκυριού» που προτείνουν. Η ενημέρωση αυτή γίνεται με κάθε πρόσφορό μέσο, ιδίως λίστες, φυλλάδια και ειδική σήμανση επί των προϊόντων ή του χώρου πώλησής τους» διευκρινίζεται στην τροπολογία.

Στην τροπολογία διευκρινίζεται, επίσης, ότι ο κατάλογος των προϊόντων που συμμετέχουν «καλάθι του νοικοκυριού» και οι τιμές τους διαμορψώνονται ελεύθερα από τις επιχειρήσεις, τηρουμένου του άρθρου 58 του ν. 4818/2021 (Α’ 124), περί αθέμιτης κερδοψορίας.

Τα προϊόντα που εντάσσονται στο «καλάθι του νοικοκυριού» ελέγχονται, κατά προτεραιότητα, από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές και μπορούν να διαφοροποιούνται κάθε φορά που αποστέλλεται από τους υπόχρεους κατάλογος προς το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

Το υπουργείο Ανάπτυξης δίνει, επίσης, τη δυνατότητα με την τροπολογία στο «καλάθι του νοικοκυριού» να ενταχθούν και επιχειρήσεις που δεν εντάσσονται στους βασικούς υπόχρεους. «Οι ως άνω επιχειρήσεις, εφόσον αποστείλουν κατάλογο προϊόντων, καθίστανται υπόχρεοι τήρησης του παρόντος μέχρι λήξη ισχύος του, και ελέγχονται, κατά προτεραιότητα».

Στην τροπολογία προβλέπεται, ακόμα, ότι η μη αποστολή καταλόγου προϊόντων ή η ελλιπής αποστολή καταλόγου προϊόντων από τους υπόχρεους τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ύψους 5.000 ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης αποστολής του πλήρους καταλόγου.

Κλείσιμο
Υπενθυμίζεται ότι ο αριθμός των προϊόντων του καλαθιού θα παραμείνει ως έχει διαρρεύσει αν και εξετάζεται να ενταχθούν σε αυτά το αλεύρι για όλες τις χρήσεις και τα όσπρια. Εφόσον συμβεί αυτό, οι ίδιες ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν πως θα βγουν απ’ τη λίστα τα αναψυκτικά και το εμφιαλωμένο νερό, προϊόντα που λόγω του υψηλού ανταγωνισμού και των εκτεταμένων προσφορών έχουν ανατιμηθεί σε μικρότερο βαθμό.

Σε ο,τι αφορά τη λίστα των προϊόντων, στόχος του υπ. Ανάπτυξης είναι να είναι εφικτή με απλές διαδικασίες (πχ με υπουργικές αποφάσεις) η τυχόν τροποποίηση της στο μέλλον. Κάτι που θα βοηθήσει κυρίως σε περιόδους εποχικότητας (πχ γιορτές Χριστουγέννων, Κούλουμα κοκ).

Η αρχική λίστα των προϊόντων για το καλάθι του νοικοκυριού

1 PYZI

• Ρύζι τύπου «Καρολίνα» μακρύκοκκο

2 ΨΩΜΙ

• Ψωμί για τοστ

• Ψωμί φραντζόλα

• Φρυγανιές

3 ΖΥΜΑΡΙΚΑ

• Μακαρόνια Νο 6

4 XOIPINO

• Συσκευασμένα

5 ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ
• Συσκευασμένα

6 ΑΛΛΑΝΤΙΚΑ

• Γαλοπούλα ή/και πάριζα

7 ΨAPIA KATEΨΥΓΜΕΝΑ

• Ένα τουλάχιστον προϊόν

8 ΓΑΛΑ ΝΩΠΟ ΠΛΗΡΕΣ

• Γάλα φρέσκο πλήρες

9 ΓΑΛΑ ΝΩΠΟ ΜΕ ΜΕΙΩΜΕΝΑ ΛΙΠΑΡΑ

• Γάλα φρέσκο χαμηλά λιπαρά <2% 10 ΓΑΛΑ ΔΙΑΤΗΡΗΜΕΝΟ • Γάλα εβαπορέ 11 ΓIAOYPTI • Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις • Γιαούρτι από γάλα αγελάδος χωρίς γεύσεις (Χαμηλά λιπαρά <2%) 12 TYPIA • Φέτα • Γκούντα • Τυρί με Χαμηλά Λιπαρά 13 ΑΛΛΑ ΕΙΔΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ • Χυμός τομάτας διατηρημένος 14 AYΓA • Κλωβοστοιχίας και Αχυρώνα 15 ΜΑΡΓΑΡΙΝΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΦΥΤΙΚΑ ΛΙΠΗ • Μαργαρίνες 16 ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ • Παρθένο ελαιόλαδο 17 ΑΛΛΑ ΒΡΩΣΙΜΑ ΕΛΑΙΑ • Ηλιέλαιο 18 ΛAXANIKA KATEΨΥΓΜΕΝΑ • Τουλάχιστον ένα από αρακάς, μπάμιες, φασολάκια κατεψυγμένα 19 ZAXAPH • Λευκή ζάχαρη 20 ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΤΡΟΦΕΣ • Παιδικές τροφές (φόρμουλα μωρών) • Παιδικές τροφές (γάλα βρεφικής ηλικίας) 21 ΚΑΦΕΣ • Ελληνικός καφές • Στιγμιαίος καφές • Γαλλικός καφές 23 ΤΣΑΪ-ΧΑΜΟΜΗΛΙ • Τσάι ή Χαμομήλι 24 KAKAO ΚΑΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ ΣΕ ΣΚΟΝΗ • Κακάο σε σκόνη 25 ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΟ ΝΕΡΟ (ΜΕΤΑΛΛΙΚΟ) • Εμφιαλωμένο μεταλλικό νερό (500 ml ή 1lt) 26 ΧΥΜΟΙ ΦΡΟΥΤΩΝ • Χυμός πορτοκάλι 27 ΕΙΔΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ • Απολυμαντικά χεριών και αντισηπτικά • Απορρυπαντικά πλυντηρίου (υγρά και σε σκόνη – όχι ταμπλέτες) • Απορρυπαντικά για σφουγγάρισμα και καθαρισμού επιφανειών – χλωρίνες • Απορρυπαντικά πιάτων για πλύσιμο στο χέρι • Χαρτί κουζίνας 28 ΕΙΔΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ • Οδοντόκρεμες • Χαρτί υγείας • Σερβιέτες • Ταμπόν • Σαμπουάν • Σαπούνια σε στερεή κατάσταση • Πάνες ακράτειας 29 ΕΙΔΗ ΓΙΑ ΜΩΡΑ • Πάνες για μωρά • Είδη ατομικής υγιεινής για μωρά (μωρομάντηλα) • Είδη ατομικής υγιεινής για μωρά (σαμπουάν) 30 ΤΡΟΦΕΣ ΓΙΑ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ ΖΩΑ • Τροφή για σκύλους • Τροφή για γάτες 31 ΑΝΑΨΥΚΤΙΚΑ • Ένα τουλάχιστον είδος αναψυκτικού

Μετά από τρεις ημέρες που παρέμενε ασύλληπτη η 38χρονη που κατηγορείται ότι έριξε καυστικό υγρό στον εν διαστάσει σύζυγό της, τα ξημερώματα του Σαββάτου, εμφανίστηκε στο αστυνομικό Μέγαρο Ηρακλείου το απόγευμα της Τρίτης.

Πιο συγκεκριμένα οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η γυναίκα έφτασε στο αστυνομικό μέγαρο λίγο μετά τις 19:00 συνοδευόμενη από τον δικηγόρο της Απόστολο Λύτρα. Εκεί εκτελέστηκε το ένταλμα που εκκρεμούσε σε βάρος της και ακολούθως συνελήφθη. Στις πρώτες της κουβέντες στους αστυνομικούς είπε ότι δεν είχε παραδοθεί τόσες μέρες καθώς περίμενε τον δικηγόρο της.

Υπενθυμίζεται ότι ο εισαγγελέας Ηρακλείου έχει εκδώσει κακουργηματική δίωξη σε βάρος της για απόπειρα ανθρωποκτονίας από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική κατάσταση.

Από την πλευρά του ο Απόστολος Λύτρας μιλώντας σε δημοσιογράφους που βρίσκονταν έξω από το αστυνομικό μέγαρο δήλωσε ότι η πελάτισσά του είναι αρκετά φοβισμένη. «Ο σύζυγός της έχει βαρύ ποινικό παρελθόν και φοβάται πολύ», τόνισε μεταξύ άλλων. Παράλληλα, ο κ. Λύτρας επεσήμανε πως είναι έτοιμη να τα εξηγήσει όλα στην ανακρίτρια ενώ ως προς το καυστικό υγρό που έριξε στον 36χρονο ανέφερε πως «δεν είχε σχεδιάσει τίποτα. Είχε παραγγείλει μεγάλη ποσότητα του καυστικού υγρού, ως απλό καθαριστικό».

Κάθε εποχή έχει τα εστιατόριά της. Αυτά είναι που έχουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον σήμερα σε Λονδίνο και Παρίσι.

Γεμάτες από τα τέλη Αυγούστου είναι οι πτήσεις αυτής της εβδομάδας για Λονδίνο και Παρίσι. Είναι πλέον σαφές ότι ο προγραμματισμός των ταξιδιών είναι μια μετa-covid νοοτροπία που φαίνεται πως ήρθε για να μείνει. Κάποτε, οι Ελληνες ταξιδιώτες ήταν οι άνθρωποι της τελευταίας στιγμής, αντίθετα με Βορειοευρωπαίους και Αμερικανούς που φημίζονταν πάντα ότι επέλεγαν, για παράδειγμα, πού θα κάνουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές μεταξύ 25-31 Δεκεμβρίου όταν η κάθε οικογένεια συγκεντρωνόταν γύρω από τα εορταστικά τραπέζια.

Σήμερα, οι Ελληνες «καπαρώνουν» τις θέσεις των πτήσεων για τα τριήμερα-τετραήμερα των αργιών και τις περιόδους Χριστουγέννων και Πάσχα μήνες νωρίτερα. Ειδικά, μάλιστα, σε σχέση με τις χριστουγεννιάτικες διακοπές, οι Ελληνες δείχνουν πλέον μια τάση να τις προγραμματίζουν από τον Σεπτέμβριο.

Πού αξίζει, όμως, να δειπνήσει κανείς σήμερα σε Λονδίνο και Παρίσι; Ξέχωρα από τα σταθερά, all-time classic εστιατόρια που συντηρούν την αξία τους μέσα στο χρόνο, υπάρχουν πάντα και αυτά όπου χτυπά ο παλμός της στιγμής.

Στο Λονδίνο:

– Στο ιταλικό Circolo Popolare το dinner είναι ένα είδος γενναιόδωρης ψυχαγωγίας. Εμπειρία!

– Στο ιαπωνικό Dinings ό,τι ώρα κι αν βρείτε τραπέζι, μην αφήσετε την ευκαιρία να πάει χαμένη.

– Το βάσκικης έμπνευσης Brat είναι πια ένα κλασικό pub-restaurant με πρωταγωνίστρια τη φωτιά και δεν μοιάζει με κανένα.

– Κρέας, ωμά και φωτιά με στυλ στο Le Petit Beef στο Τσέλσι.

– Στο πολύ στυλάτο Bar des pres, ένα μείγμα γαλλικού στυλ και ασιατικής επιρροής.

– Στο Manteca η ιταλική παραδοσιακή κουζίνα σε δυνατές δημιουργικές εκδοχές.

– Tο Harwood Arms, η μόνη gastro-pub με αστέρι Michelin, μενού με κυνήγι και αποθέωση της άγριας πρώτης ύλης.

– Εμπειρία και το signature burger στο μικροσκοπικό Patty and Bun.

– Στο Sunday in Brooklyn στο Noting Hill για το κορυφαίο brunch. Πρόκειται για το πρώτο ευρωπαϊκό «αδελφάκι» του ομώνυμου εστιατορίου που γράφει τη δική του ιστορία στο Williamsburg του Mπρούκλιν στη Νέα Υόρκη.

– Στο ξενοδοχείο The Berkeley έχει ανοίξει το ζαχαροπλαστείο του διάσημου στη Γαλλία Cedric Grolet. Εκατομμύρια followers πιστοί του εμπνευσμένου ζαχαροπλάστη τον αποθεώνουν καθημερινά στα social media για τα πιο μοδάτα γλυκά της εποχής.

Στο Παρίσι:

– Το L’ami Jean, μια pub ενός αιώνα φιλοξενεί την αυθεντικότητα μιας νοσταλγικής κουζίνας που είναι σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ.

– Το Chateaubriand με το menu-degustation που αλλάζει κάθε εβδομάδα, όσα χρόνια κι αν περάσουν, παραμένει μια μνημειώδης εμπειρία παρά το λιτό του στυλ.

– Το ImportExport Cam είναι μια millennial pub που φέρνει τον αέρα της απλότητας, της κοινότητας και της εσωτερικότητας σε ένα μενού που αξίζει.

– Το Frenchie συνεχίζει να οδηγεί το κίνημα του bistronomie επιδρώντας στα μενού των μπιστρό όλου του κόσμου.

– To La Poule Au Pot: Γαλλική old-school αστική κουζίνα που μένει στη μνήμη.

– La Bourse et la Vie: Δημιουργική γαλλική κουζίνα πιστή στην παράδοση και τα υλικά της εποχής.

Το πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου βρίσκεται στην κορυφή του συμβουλίου των υπουργών Ενέργειας των «27» που θα προσπαθήσουν να εξειδικεύσουν μέτρα με βάση τις πρόσφατες εισηγήσεις της Κομισιόν και τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ. Επί τάπητος τίθενται τέσσερα πακέτα μέτρων, τα οποία περιλαμβάνονται στο σχέδιο κανονισμού της Κομισιόν και τα οποία εστιάζουν στην κρίσιμη επόμενη περίοδο, τη χειμερινή σεζόν 2023 – 2024.

Πρόκειται για κοινές αγορές αερίου, την ασφάλεια εφοδιασμού ­– μείωση της ζήτησης αερίου, τις τιμές αερίου και το πλαφόν αλλά και τις συμφωνίες αλληλεγγύης για μια κοινή προσέγγιση για τον περιορισμό των τιμών.

Οι αποφάσεις για το πλαφόν και το Ιβηρικό μοντέλο

Ενώ η πλειονότητα των χωρών- μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα- ζητάει ένα οριζόντιο πλαφόν στις τιμές χονδρικής του φυσικού αερίου άλλες χώρες ζητούν περιορισμό των τιμών που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με βάση το λεγόμενο ιβηρικό μοντέλο.

Το τι σημαίνει πιθανή επέκταση του ιβηρικού μοντέλου σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι ένα από τα ζητήματα τα οποία θα συζητήσουν οι υπουργοί Ενέργειας σήμερα στο Λουξεμβούργο, ανέφερε η αρμόδια Επίτροπος Κάντρι Σίμσον. Προσερχόμενη στο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας σημείωσε ότι οι ηγέτες ζήτησαν από την Κομισιόν να παράσχει μια ανάλυση σε σχέση με το εν λόγω μοντέλο.

Οπως σημειώνει το Bloomberg, για να τεθεί σε ισχύ, οποιοδήποτε πλαφόν στην ΕΕ θα πρέπει να προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στη συνέχεια να λάβει έγκριση από τα κράτη μέλη. Η Κομισιόν έχει προειδοποιήσει ότι οποιοδήποτε τέτοιο βήμα θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι δεν διακυβεύεται η ασφάλεια του εφοδιασμού και δεν αυξάνεται η κατανάλωσης φυσικού αερίου ως αποτέλεσμα των χαμηλότερων τιμών.

Η Κομισιόν θα προσπαθήσει να τηρήσει τις ισορροπίες προσπαθώντας να μην προκαλέσει όσους αντιδρούν και κυρίως τη Γερμανία, αλλά ταυτόχρονα λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό υποστηρικτών που τάσσονται υπέρ ενός ανώτατου ορίου τιμής το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης προς τις αγορές ακόμη και εάν δεν χρειαστεί εν τέλει να τεθεί σε εφαρμογή, αναφέρει ευρωπαϊκή πηγή που επικαλείται το Bloomberg.

Παράλληλα, σε οδηγία που εξέδωσε πριν από τη σημερινή συνάντηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιεί τα κράτη μέλη της ΕΕ ότι το πλαφόν για να είναι αποτελεσματικό πρέπει να επεκταθεί σε χώρες εισαγωγής ενέργειας όπως το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Ελβετία, ανέφερε πηγή στο πρακτορείο. Διαφορετικά, η ΕΕ θα πρέπει να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια σε υψηλότερη τιμή από ό,τι στις εγχώριες συναλλαγές, μια κίνηση που απαγορεύεται σε μια σειρά από διεθνείς συμφωνίες με εταίρους, συνέχισε η πηγή του πρακτορείου.

Τα βήματα της διαδικασίας και νέα συνεδρίαση τον Νοέμβριο

Μια τέτοια διαδικασία θα διαρκούσε αρκετές εβδομάδες. Οπως εξηγεί το Bloomberg οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία για έναν κανονισμό που πρότεινε η επιτροπή στις 18 Οκτωβρίου και να ανοίξουν το δρόμο για παρέμβαση στην αγορά, μια κίνηση που θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί σε έκτακτη συνεδρίαση που αναμένεται προς τα τέλη Νοεμβρίου.

Έπειτα η Κομισιόν θα έχει την εντολή να παρουσιάσει μια ξεχωριστή πρόταση για το πλαφόν που θα σταλεί και πάλι στα κράτη μέλη, τα οποία θα έχουν το δικαίωμα να την τροποποιήσουν. Ενώ οι λεπτομέρειες είναι ελάχιστες σχετικά με τις ακριβείς ημερομηνίες και επιλογές, πολλοί διπλωμάτες λένε ότι δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστούν ταυτόχρονα και οι δύο τύποι ανώτατων ορίων τιμών. Επίσης, τονίζεται ότι το μέτρο του πλαφόν θα είναι προσωρινό.

Σύμφωνα με την Κομισιόν κάτω από ένα πιθανό μικρότερο πλαφόν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλλουν στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με φυσικό αέριο επιδότηση για να καλύψουν τη διαφορά μεταξύ της πραγματικής τιμής επόμενης ημέρας στην ολλανδική διευκόλυνση μεταφοράς τίτλου και μιας τιμής στόχου φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Σε αντίθεση με τον μηχανισμό που εφαρμόζεται στην Ιβηρική χερσόνησο, το εργαλείο όπως αναλύθηκε από την Επιτροπή δεν περιλαμβάνει σταθμούς παραγωγής ενέργειας με καύση άνθρακα.

Η επιδότηση όχι μόνο θα μειώσει την τιμή στην οποία οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με φυσικό αέριο πωλούν την ηλεκτρική τους ενέργεια στην αγορά, αλλά θα μειώσει επίσης τη συνολική τιμή εκκαθάρισης, μειώνοντας τα έσοδα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια από άλλες πηγές. Αρκετά κράτη μέλη έχουν προτείνει η επιδότηση να περιορίσει την τιμή του φυσικού αερίου στο ισοδύναμο μιας τιμής TTF 100-120 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ανέφερε η Κομισιόν.

Το κόστος ενός τέτοιου ανώτατου ορίου τιμών θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που κινούνται με φυσικό αέριο στα επιμέρους κράτη μέλη, σύμφωνα με την Κομισιόν . Τα έθνη που βασίζονται σε αυτό το καύσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ιταλία, θα αντιμετωπίσουν το υψηλότερο κόστος των απαραίτητων επιδοτήσεων. Οι χώρες που εισάγουν ενέργεια που παράγεται από φυσικό αέριο θα επωφεληθούν από το σύστημα, με τη Γαλλία να είναι ο μεγαλύτερος νικητής. Για να αντιμετωπιστούν οι διαφορές, η ΕΕ θα πρέπει να δημιουργήσει έναν μηχανισμό για την αναδιανομή του κόστους του ανώτατου ορίου τιμών σύμφωνα με τα οφέλη που επιφέρει, ένα δύσκολο βήμα δεδομένης της έλλειψης αξιόπιστων στατιστικών στοι

Τα οικονομικά του αποτελέσματα για το εννεάμηνο του 2022 ανακοίνωσε ο όμιλος MYTILINEOS, παρουσιάζοντας ισχυρή αύξηση 169% στον κύκλο εργασιών που ανήλθε σε €4.573 εκατ.

Σύμφωνα με την εταιρική ανακοίνωση, ο όμιλος παρουσίασε:

* 169% αύξηση του Κύκλου Εργασιών που ανήλθε σε €4.573 εκατ., σε σύγκριση με  €1.698 εκατ. το Εννεάμηνο του 2021.

*171% αύξηση στα καθαρά κέρδη μετά από δικαιώματα μειοψηφίας που ανήλθαν σε €312 εκατ. έναντι €115 εκατ. το Εννεάμηνο του 2021. Αντίστοιχα, τα κέρδη ανά μετοχή διαμορφώθηκαν σε €2,618, αυξημένα κατά 151% σε σύγκριση με την  αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

*  121% αύξηση των Κερδών προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) που  ανήλθαν σε €533 εκατ., έναντι €241 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του  προηγούμενου έτους.

Όπως αναφέρει η εταιρεία, ο καθαρός δανεισμός διαμορφώθηκε στα €1.398 εκατ., με το δείκτη μόχλευσης (Καθαρός Δανεισμός / EBITDA*) να διαμορφώνεται κοντά στο 2,1x στο τέλος του Εννεάμηνου του 2022, με τάσεις σημαντικής αποκλιμάκωσης μέχρι το τέλος του έτους. Η καταγραφή ισχυρών ταμειακών ροών βοήθησε τη MYTILINEOS να διατηρήσει χαμηλά επίπεδα μόχλευσης, σε μια περίοδο στην οποία καταγράφηκαν α) επενδύσεις παγίου κεφαλαίου (capex) ύψους €442 εκάτ. και β) σημαντικές ανάγκες κεφαλαίου κίνησης λόγω αύξησης του κύκλου εργασιών. Παρόλα αυτά διατηρήθηκε, ως συνήθως, υψηλή ρευστότητα ύψους €684εκάτ. (από €650 εκατ. το Α ́εξάμηνο).

Σε συνέχεια των ισχυρών επιδόσεων που κατεγράφησαν το 2021, η MYTILINEOS στο Εννεάμηνο του 2022, ανταποκρινόμενη με επιτυχία σε μια συγκυρία προκλήσεων που σχετίζονται με τις συνέπειες της πολεμικής σύρραξης στην Ουκρανία, την ενεργειακή κρίση, τις ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις από τη δεκαετία του 1970 και την άνοδο των επιτοκίων, καταγράφει σταθερά υψηλές επιδόσεις, επωφελούμενη από το διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο εργασιών και την συνεχώς αυξανόμενη διεθνοποίηση της επιχειρηματικής της δραστηριότητας.

Τα ισχυρά συγκριτικά της πλεονεκτήματα, οι σημαντικές συνέργειες ανάμεσα στις επιμέρους δραστηριότητες, ο διεθνής χαρακτήρας της MYTILINEOS και η έγκαιρη ανάληψη κατάλληλων δράσεων από τη Διοίκηση, αποτελούν τους βασικούς μοχλούς που επιτρέπουν στην Εταιρεία να αναπτύσσεται δυναμικά παρά το αδύναμο και ιδιαίτερα ρευστό οικονομικό περιβάλλον.

Καθώς διανύουμε το Δ’ Τρίμηνο του 2022, οι οικονομικές επιδόσεις της MYTILINEOS πιστοποιούν το πέρασμα στη «νέα εποχή» της Εταιρείας, σε επίπεδο κύκλου εργασιών, EBITDA και καθαρής κερδοφορίας. Ταυτόχρονα, προωθείται μία σειρά νέων επενδύσεων, όπως η εμπορική λειτουργία της μονάδας ηλεκτροπαραγωγής 826MW (CCGT), η αύξηση παραγωγικής δυναμικότητας αλουμινίου και σημαντικά έργα σε ΑΠΕ σε Ελλάδα και εξωτερικό, που δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε η MYTILINEOS να παραμείνει σταθερά σε αναπτυξιακή τροχιά.

Στο Β’ εξάμηνο του 2022, καταγράφεται επίσης για πρώτη φορά σημαντική αύξηση των επιδόσεων του Τομέα Ανάπτυξης Ανανεώσιμων Πηγών & Αποθήκευσης Ενέργειας, η οποία αναμένεται όχι μόνο να διατηρηθεί, αλλά και να ενισχυθεί περαιτέρω το επόμενο διάστημα, καθώς εξελίσσεται η ολοκλήρωση μιας σειράς σημαντικών συμφωνιών για την πώληση φωτοβολταϊκών πάρκων από το διεθνές χαρτοφυλάκιο του Τομέα.

Σε σύγκριση με το Εννεάμηνο του 2021 σε ενοποιημένη βάση:

O κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε σε €4.573 εκατ. έναντι €1.698 εκατ. στο Εννεάμηνο του 2021, σημειώνοντας αύξηση 169%. Τα Κέρδη προ Φόρων, Τόκων και Αποσβέσεων (EBITDA) αυξήθηκαν κατά 121% στα €533 εκατ. έναντι €241 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, επωφελούμενα από τις ιστορικά υψηλές επιδόσεις των δραστηριοτήτων σε μεταλλουργία και «πράσινη» ενέργεια.

Ο Τομέας Μεταλλουργίας επωφελείται τόσο από τις αυξημένες τιμές πώλησης αλουμινίου (LME), όσο και από τα ιστορικά υψηλά premia. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη διατήρηση ενός ιδιαίτερα ανταγωνιστικού κόστους παραγωγής σε παγκόσμιο επίπεδο, επιτρέπουν στον Τομέα Μεταλλουργίας να διατηρεί το συγκριτικό του πλεονέκτημα έναντι του παγκόσμιου ανταγωνισμού.

Ο Τομέας Ανάπτυξης Ανανεώσιμων Πηγών & Αποθήκευσης Ενέργειας, με οδηγό την πλατφόρμα BOT (Build Operate & Transfer) πραγματοποίησε ρεκόρ κερδοφορίας σε επίπεδο τριμήνου, η οποία αναμένεται να παραμείνει σε παρόμοια επίπεδα τα επόμενα έτη, ωφελούμενη σημαντικά από τo νέο ενεργειακό περιβάλλον, όπως έχει διαμορφωθεί, με τη ζήτηση για «πράσινα» έργα να έχει ενισχυθεί σημαντικά.

Όσον αφορά στον Τομέα Ηλεκτρικής Ενέργειας & Φυσικού Αερίου, ο συνδυασμός του χαρτοφυλακίου ανταγωνιστικών τιμών αερίου, του πλέον αποδοτικού στόλου θερμικών μονάδων στην Ελλάδα και της μεγάλης (και προαναγγελθείσας) αύξησης του Διεθνούς Εμπορίου σε ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο, λόγω του υψηλού volatility της Ευρωπαϊκής αγοράς, απέφερε μία σημαντική βελτίωση των αποτελεσμάτων του Τομέα.

Παράλληλα, η MYTILINEOS έχει ήδη προβεί σε σειρά ενεργειών για την προάσπιση της ασφάλειας εφοδιασμού που αφορά σε όλες τις παραγωγικές της δραστηριότητες, ενώ διατηρεί σταθερή πρόσβαση σε ανταγωνιστικές και ευέλικτες πηγές προμήθειας.

Τα καθαρά κέρδη, μετά από φόρους και δικαιώματα μειοψηφίας, ανήλθαν σε €312 εκατ., αυξημένα κατά 171% σε σύγκριση με τα €115 εκατ. το Εννεάμηνο του 2021.

Τα οικονομικά αποτελέσματα του Γ’ τριμήνου του 2022 επιβεβαιώνουν τις προβλέψεις της Διοίκησης, όπως αυτές διατυπώθηκαν στη Γενική Συνέλευση του Ιουνίου 2022: Συγκεκριμένα,  η MYTILINEOS, ξεκινώντας από ένα δυνατό Β’ Εξάμηνο 2022 περνάει σε μία νέα εποχή κερδοφορίας, καθώς, παρά το ρευστό οικονομικό περιβάλλον, η ταχύτητα  ωρίμανσης των επενδύσεών της σε όλες τις επιμέρους δραστηριότητές της, ενισχύει την κερδοφορία της, ενώ ταυτόχρονα δίνεται η δυνατότητα να αξιοποιηθούν στο έπακρο οι ευκαιρίες που δημιουργούνται από τις νέες, κάθε φορά, συνθήκες της εποχής.

Ο Τομέας Ηλεκτρικής Ενέργειας & Φυσικού Αερίου κατέγραψε κύκλο εργασιών €3.209 εκατ. που αντιστοιχεί σε 70,2% του συνολικού κύκλου εργασιών, σημειώνοντας αύξηση κατά +366% σε σχέση με το Εννεάμηνο του προηγούμενου έτους. Τα Κέρδη προ Φόρων, Τόκων και Αποσβέσεων (EBITDA), διαμορφώθηκαν στα €230 εκατ. αυξημένα κατά 181% έναντι €82 εκατ. το Εννεάμηνο του 2021.

Οι ισχυρές επιδόσεις του Τομέα είναι συνέπεια του υψηλού βαθμού απόδοσης των μονάδων σε ένα περιβάλλον υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και της δυνατότητας της MYTILINEOS, λόγω μεγέθους χαρτοφυλακίου, για προμήθεια φυσικού αερίου σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές από ένα ευρύ και διαφοροποιημένο δίκτυο προμήθειας, τόσο μέσω φορτίων LNG, όσο και μέσω αερίου από αγωγούς. Με τον τρόπο αυτό, η MYTILINEOS διασφαλίζει αφενός επαρκείς ποσότητες για τις δραστηριότητές της σε ανταγωνιστικές τιμές και αφετέρου επιτυγχάνει μεγάλη διείσδυση στις γειτονικές αγορές, στο πλαίσιο άλλωστε και της συνολικής διεθνοποίησής της.

Το Εννεάμηνο του 2022 χαρακτηρίστηκε από την εξαιρετικά υψηλή μεταβλητότητα στις τιμές φυσικού αέριου στην Ευρώπη, συνέπεια των γεωπολιτικών αναταράξεων, που σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές CO2 οδήγησαν σε σημαντική άνοδο της χονδρεμπορικής τιμής (DAM). Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας κυμάνθηκε στα ίδια περίπου επίπεδα με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Εν μέσω των συνθηκών αυτών, η δυνατότητα της Εταιρείας -λόγω μεγέθους χαρτοφυλακίου (οι εισαγωγές φυσικού αεριού της εταιρίας αποτελούν το 23% των συνολικών εισαγωγών της χώρας) – για προμήθεια φυσικού αέριου σε ανταγωνιστικές τιμές, σε συνδυασμό με τον υψηλό βαθμό απόδοσης, διαθεσιμότητας, αξιοπιστίας και ευελιξίας των μονάδων της (δύο σταθμοί συνδυασμένου κύκλου και ένας σταθμός συμπαραγωγής ηλεκτρισμού-θερμότητας υψηλής αποδοτικότητας), οδήγησαν τη συνολική παραγωγή στις 4,0 TWh. Η ποσότητα αυτή αντιπροσωπεύει το 10,3% της συνολικής ζήτησης στο διασυνδεδεμένο σύστημα και το 26,7% της παραγωγής από μονάδες φυσικού αερίου. Η συνολική παραγωγή τόσο από τις θερμικές, όσο και από τις ανανεώσιμες μονάδες της Εταιρείας ανήλθε σε 4,4 TWh, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 11,3% της συνολικής ζήτησης.

Όσον αφορά στη δραστηριότητα της προμήθειας, η Protergia ενδυναμώνει σταθερά την παρουσία της στην λιανική κλείνοντας στο Εννεάμηνο 2022 με εκπροσώπηση 348.000 συνολικά μετρητών ηλεκτρισμού και φυσικού αέριου, ενώ το μερίδιο της στην αγορά ηλεκτρισμού τον Σεπτέμβριο του 2022 ανήλθε σε 8,6% (μερίδια ΕΧΕ) το οποίο υπερβαίνει το 10% εφόσον συνυπολογιστεί και το μερίδιο αγοράς της WATT+VOLT.

Το δυναμικό παραγωγής της Εταιρείας από μονάδες Ανανεώσιμων Πηγών ανέρχεται στα 208 MW ενώ συνεχίζονται κανονικά οι εργασίες για την κατασκευή ενός νέου Αιολικού Πάρκου ισχύος 43MW, που προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία πριν το τέλος του έτους.

Ταυτόχρονα, επιταχύνεται η ωρίμανση του ελληνικού χαρτοφυλακίου (~0,64GW ανεμογεννητριών και ~1,5GW Φ/Β) εκ των οποίων 135MW Φ/Β, εισέρχονται σταδιακά σε λειτουργία. Επίσης, η Εταιρεία ανακοίνωσε συνεργασία με την Copenhagen Infrastructure Partners για την από κοινού ανάπτυξη και κατασκευή υπεράκτιων αιολικών πάρκων, αφού πρώτα υπάρξει το αναγκαίο νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο.

Τέλος, περατώθηκε σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα η κατασκευή του νέου σταθμού συνδυασμένου κύκλου με καύσιμο φυσικό αέριο (CCGT) 826 MW με τον αεριοστρόβιλο H-Class της General Electric και προχώρησαν σημαντικά οι εργασίες του commissioning. Ο νέος σταθμός θα συμβάλει αποφασιστικά στη στήριξη της μετάβασης της χώρας προς ένα ενεργειακό μίγμα με σημαντικά μικρότερο ανθρακικό αποτύπωμα. Το έργο εκτελείται από τον Τομέα Έργων Βιώσιμης Ανάπτυξης της Εταιρείας με αξιοσημείωτες συνέργειες, εξασφαλίζοντας μειωμένο κόστος επένδυσης.

Ο Τομέας Μεταλλουργίας στο Εννεάμηνο 2022 κατέγραψε κύκλο εργασιών €675 εκατ., που αντιστοιχεί σε 14,8% του συνολικού κύκλου εργασιών, έναντι €482 εκατ. στο Εννεάμηνο του 2021. Τα Κέρδη προ Φόρων, Τόκων και Αποσβέσεων (EBITDA) διαμορφώθηκαν σε €202 εκατ., έναντι €119 εκατ. στο Εννεάμηνο του προηγούμενου έτους, μία αύξηση της τάξης του 69%. Η αύξηση αυτή οφείλεται τόσο στη διατήρηση των υψηλών τιμών Premia αλουμινίου, όσο και στην έγκαιρη ανάληψη δράσεων από τη MYTILINEOS, αναφορικά με τον έλεγχο του κόστους, διατηρώντας τη θέση της μεταξύ των ανταγωνιστικότερων παραγωγών αλουμίνας και αλουμινίου παγκοσμίως, κάτι το οποίο αποτυπώνεται και στην αύξηση του περιθωρίου κέρδους σε σχέση με το περυσινό Εννεάμηνο.

Η μέση τιμή του μετάλλου (LME 3Μ) στο Εννεάμηνο του 2022 διαμορφώθηκε στα 2.836 $/τόνο, από 2.393 $/τόνο το αντίστοιχο διάστημα του 2021, σημειώνοντας άνοδο 19%. Η τιμή του αλουμινίου είχε έντονες μεταβολές μέσα στο έτος, καθώς κατά τη διάρκεια του A’ τριμήνου του 2022 καταγράφηκαν νέα ιστορικά υψηλά, στα επίπεδα των 4.000 $/τόνο, με αφορμή κυρίως τη γεωπολιτική κρίση στην Ουκρανία, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε αποκλιμάκωση της τιμής, η οποία επανήλθε στα επίπεδα των 2.500 $/τόνο, κυρίως λόγω των αυξανόμενων ανησυχιών για επιβράδυνση στην παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα και της ενίσχυσης του δολαρίου ΗΠΑ. Κατά τη διάρκεια του Γ’ τριμήνου η τιμή του μετάλλου σταθεροποιήθηκε, κινούμενη πέριξ των 2.300$/τόνο. Η διόρθωση, των τιμών αλουμινίου σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος ενέργειας, έχουν συμπιέσει περαιτέρω τα περιθώρια κέρδους πολλών παραγωγών, κυρίως στην Ευρώπη αλλά και στην Αμερική. Πλέον σήμερα, περισσότερο από 1 εκατ. τόνοι ευρωπαϊκής παραγωγής αλουμινίου έχουν περικοπεί, με σχεδόν άλλους τόσους να βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο.

Τα premia της μπιγιέτας αλουμινίου, παρά την πρόσφατη υποχώρηση των τιμών, παραμένουν σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με το παρελθόν, μεταξύ άλλων, λόγω της μειωμένης παραγωγής αλουμινίου στην Ευρώπη, η οποία παραμένει μία βαθιά ελλειμματική αγορά, με το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της να καλύπτονται με εισαγωγές από τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ρωσία.

Ο δείκτης API της αλουμίνας, ακολουθώντας την τάση των τιμών του Αλουμινίου σε συνδυασμό και με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και το κλείσιμο εργοστασίων, κινήθηκε κατά 26% υψηλότερα στο Εννέαμηνο του 2022 έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2021 ενώ στο τελευταίο τρίμηνο σταθεροποιήθηκε στην περιοχή των 340$/τόνο. Η πτώση της τιμής του δείκτη API, σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2022, οφείλεται σε ένα σχετικά μικρό πλεόνασμα αλουμίνας σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η MYTILINEOS, έχοντας λάβει εγκαίρως τα κατάλληλα μέτρα για την κάλυψη των διαφόρων παραμέτρων κόστους και ιδιαίτερα αυτού της ενέργειας και αξιοποιώντας τόσο τις ιδιαίτερα υψηλές χρηματιστηριακές τιμές LME το προηγούμενο διάστημα, όσο την ενίσχυση του Δολαρίου ΗΠΑ έναντι του Ευρώ, αλλά και την ευελιξία χρήσης εναλλακτικού καυσίμου για την παραγωγή αλουμίνας, έχει κατοχυρώσει σταθερά υψηλή κερδοφορία για το επόμενο διάστημα, παραμένοντας μεταξύ των παραγωγών αλουμινίου με το χαμηλότερο κόστος παγκοσμίως.

Ο Τομέας Ανάπτυξης Ανανεώσιμων Πηγών & Αποθήκευσης Ενέργειας (RSD), στο Εννεάμηνο του 2022 κατέγραψε κύκλο εργασιών €395 εκατ. (που αντιστοιχεί σε 8,6% του συνολικού κύκλου εργασιών), αυξημένος κατά 62% σε σχέση με το Εννεάμηνο του προηγούμενου έτους, ενώ το EBITDA ανήλθε σε €65 εκατ., έναντι €15 εκατ. το Εννεάμηνο του προηγούμενου έτους, σημειώνοντας αύξηση 332%.

H σημαντική αύξηση της κερδοφορίας και του περιθωρίου κέρδους στο Εννεάμηνο, πιστοποιεί ότι ο Τομέας Ανάπτυξης Ανανεώσιμων Πηγών & Αποθήκευσης Ενέργειας εξελίσσεται σε έναν ισχυρό πυλώνα ανάπτυξης της Εταιρείας, καθώς μέσω της πλατφόρμας BOT (Build Operate & Transfer) προωθούνται οι πωλήσεις έργων σε διάφορα στάδια ανάπτυξης, σε αγορές της Ευρώπης.

Η MYTLINEOS, παράλληλα, εξασφάλισε σημαντικές συμβάσεις πώλησης ενέργειας (PPAs) για έργα 100MW & 588MWp, σε Ηνωμένο Βασίλειο και Χιλή αντίστοιχα.

Η συνολική δυναμικότητα του ώριμου και εν λειτουργία διεθνούς ΒΟΤ χαρτοφυλακίου του Τομέα, που επεκτείνεται δυναμικά και στις 5 ηπείρους, είναι της τάξεως των 2.445 MW, εκ των οποίων:

• 233 MW σε λειτουργία

• 951 MW υπό κατασκευή

• 1.261 MW Έτοιμα για Κατασκευή (Ready To Build – RTB) ή με εκτιμώμενο RTB μέσα στους επόμενους 6 μήνες

Το χαρτοφυλάκιο της MYTILINEOS, περιλαμβάνει επιπλέον μία σειρά έργων σε διάφορα στάδια ανάπτυξης, δυναμικότητας περίπου 3,7 GW.

Αναφορικά με τα έργα για τρίτους, ο Τομέας επεκτείνεται ταχύτατα στα έργα ηλιακής ενέργειας μεγάλης κλίμακας: στο Ουζμπεκιστάν τέθηκε σε εμπορική λειτουργία το φωτοβολταϊκό έργο “Tutly” ισχύος 131,35 MWp., στη Χιλή ανακοινώθηκε η επιτυχής ενεργοποίηση του έργου “Pampa Tigre” που αφορά φωτοβολταϊκό πάρκο 118,4MWp και στην Ισπανία εδραιώνει περαιτέρω την παρουσία του εκτελώντας συμβάσεις EPC για δύο φωτοβολταϊκά πάρκα ισχύος 90MW και 50MW. Επίσης, στην Ελλάδα υπενθυμίζεται, ότι ο Τομέας RSD κατασκευάζει ήδη το μεγάλο φωτοβολταϊκό της ΔΕΗ Ανανεώσιμες στην Κοζάνη, ισχύος 200 MW και ένα Φωτοβολταϊκο έργο ισχύος 70 MW για την ENEL. Συνολικά, το συμβασιοποιημένο υπόλοιπο (υπογεγραμμένο ανεκτέλεστο) διαμορφώνεται στα €220 εκατ., ενώ επιπλέον €298 εκατ. βρίσκονται σε φάση τελικής διαπραγμάτευσης.

Η αναταραχή των αγορών ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο ως συνέπεια της συνεχιζόμενης σύρραξης στην Ουκρανία, επιταχύνει τη ζήτηση για «πράσινα» έργα, ενώ το σχέδιο REPowerEU για τον ενεργειακό μετασχηματισμό της Ευρώπης ανοίγει νέες αναπτυξιακές προοπτικές για τον Τομέα τόσο για την ανάπτυξη έργων, όσο και την κατοχύρωση υψηλότερων αποτιμήσεων για μονάδες ΑΠΕ, ειδικά όσων βρίσκονται σε ώριμο στάδιο ανάπτυξης.

Ο κύκλος εργασιών του Τομέα Έργων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SES) στο Εννεάμηνο του 2022 διαμορφώθηκε σε €294 εκατ. που αντιστοιχεί στο 6,4% του συνολικού κύκλου εργασιών, ενώ τα Κέρδη προ Φόρων, Τόκων και Αποσβέσεων (EBITDA) διαμορφώθηκαν σε €54 εκατ. έναντι €30 εκατ. το Εννεάμηνο του προηγούμενου έτους.

Σημαντική βελτίωση κατέγραψε το EBITDA στο τρίτο τρίμηνο του έτους στα €38 εκατ. έναντι €5 εκατ. την αντίστοιχη περσινή περίοδο, γεγονός που οφείλεται στην πρόοδο των εργασιών του υψηλού και συνεχώς αυξανόμενου ανεκτέλεστου υπολοίπου έργων, το οποίο αναμένεται να συνεχίσει να ενισχύει τα αποτελέσματα του Τομέα στα επόμενα τρίμηνα.

Αναφορικά με τις κυριότερες εξελίξεις του Εννεάμηνου του 2022, ο Τομέας ήρθε σε συμφωνία για τη «Μελέτη, Προμήθεια & Κατασκευή» τριών σταθμών παραγωγής ενέργειας ανοιχτού κύκλου (OCGT), στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ ως μέλος κοινοπραξίας ανέλαβε την κατασκευή μιας μονάδας 560MW συνδυασμένου κύκλου στην Πολωνία, η οποία αποτελεί και το πρώτο έργο της Εταιρείας σε αυτή την αγορά, υπεγράφησαν συνολικά τέσσερις συμβάσεις, για την Κατασκευή και συντήρηση ισάριθμων έργων δικτύων διανομής του Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), ενώ με τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Α.Δ.Μ.Η.Ε. Α.Ε.) υπεγράφη σύμβαση για την κατασκευή Γραμμής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας 400kV για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Βουλγαρίας. Τέλος, ολοκληρώθηκε το πρώτο στάδιο κατασκευής της μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Τομπρούκ της Λιβύης και ήδη 185MW αποδίδονται σταδιακά στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας.

Στο τέλος του Εννεάμηνου του 2022, το ανεκτέλεστο υπόλοιπο των συμβασιοποιημένων έργων ανήλθε στα €1,4 δισ., ενώ συμπεριλαμβανομένων των έργων που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο συμβασιοποίησης, το σύνολο ανέρχεται στα €2,5 δισ., εκ των οποίων το 42% αφορά σε έργα στην Ελλάδα, δραστηριότητα η οποία αναμένεται να σημειώσει σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης, τόσο στον τομέα των κατασκευών όσο και των παραχωρήσεων.

Ο Τομέας SES, εστιάζοντας σε έργα που προωθούν τους στόχους της Ενεργειακής Μετάβασης και της Βιώσιμης Ανάπτυξης, αναγνωρίζεται πλέον διεθνώς ως ένας κορυφαίος κατασκευαστής Turn-Key projects, που αντεπεξέρχεται σε απαιτητικές διεθνείς αγορές, με σημαντικές ενεργειακές ανάγκες, παραδίδοντας με συνέπεια και ποιότητα υψηλού επιπέδου έργα.

Σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης προσφέρουν και οι πόροι του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης, με την Ελλάδα μάλιστα να είναι η χώρα που λαμβάνει την υψηλότερη χρηματοδότηση ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ο Τομέας SES διαθέτοντας την τεχνογνωσία που απαιτείται για έργα υψηλών απαιτήσεων, στοχεύει στην πλήρη αξιοποίηση των ευκαιριών που ανοίγονται, τόσο με έργα που συμβάλλουν στην «πράσινη» ανάπτυξη, όσο και σε έργα υποδομών.

Στα πέτρινα μνημονιακά χρόνια, οι Ελληνες αποταμιευτές έβγαζαν συστηματικά τα λεφτά τους στις τράπεζες του εξωτερικού για να μην τους τα «κουρέψει» ο Βαρουφάκης. Σήμερα, οι ξένες τράπεζες (κυρίως οι ελβετικές, οι αμερικανικές και οι… challenger banks) επανακάμπτουν στην Ελλάδα και διεκδικούν πάλι τις αποταμιεύσεις των Ελλήνων -οι οποίες τα τελευταία 3 χρόνια αυξάνονται και πληθύνονται ξεπερνώντας τα 190 δισ. ευρώ-, προσφέροντας υψηλότερες αποδόσεις σε καταθέσεις.

Οι ελληνικές τράπεζες, μαζί με τις περισσότερες ευρωπαϊκές, αρνούνται πεισματικά να αναπροσαρμόσουν τα επιτόκια καταθέσεων που προσφέρουν στους πελάτες τους. Περιμένουν και την επόμενη κίνηση αύξησης των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για να προχωρήσουν σε μικρές, ανεπαίσθητες προσαρμογές, κυρίως στις προθεσμιακές καταθέσεις.

Πρώτη η Alpha Bank ανακοίνωσε ότι προσφέρει πλέον ετησιοποιημένες αποδόσεις έως και 0,20% στις προθεσμιακές της καταθέσεις, ενώ οι υπόλοιπες επιμένουν να «ανταμείβουν» τους πελάτες τους κατά μέσον όρο με 0,10%, την εποχή που ο πληθωρισμός τρέχει στην Ελλάδα με διψήφιους ρυθμούς. Οι υπόλοιπες συστημικές τράπεζες από τη μεθεπόμενη Δευτέρα θα ακολουθήσουν με παρόμοιες κινήσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τα νέα καταθετικά-αποταμιευτικά προϊόντα που θα ανακοινωθούν, θα προσφέρουν κάποιου είδους εγγυημένη απόδοση ή εγγύηση κεφαλαίου ώστε να γίνουν ελκυστικότερα.

Αντιθέτως, χωρίς χρονοτριβή, αμέσως μόλις η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε την πρώτη αύξηση του βασικού της επιτοκίου, κατά 75 μονάδες βάσης, όλες οι εμπορικές τράπεζες λειτούργησαν ως… πιστωτικά ιδρύματα και προχώρησαν σε αυξήσεις των επιτοκίων των ήδη υφισταμένων δανείων (φυσιολογικά, αφού σχεδόν όλα υπολογίζονται με βάση το επιτόκιο Euribor) αλλά και των νέων δανείων. Ενα μέσο επιτόκιο επιχειρηματικής πίστης -μη συγχρηματοδοτούμενο- ξεπερνά το 8,50% ενώ τα νέα στεγαστικά δάνεια ξεκινούν από το 5% και ανεβαίνουν ανάλογα με τις εξασφαλίσεις και τη διάρκεια… Αυτό σημαίνει με απλά λόγια ότι οι τράπεζες «δανείζονται» από τους καταθέτες τους ρευστότητα με κόστος 0,10% έως 0,20% και σπεύδουν να «δανείσουν» το κράτος αγοράζοντας έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου με επιτόκιο 1,35% στο τρίμηνο ή να χορηγήσουν δάνεια στους ιδιώτες και τις επιχειρήσεις με πολλαπλάσιο επιτόκιο.

Η κατάσταση αυτή έχει ήδη προκαλέσει αναταραχή στα νοικοκυριά που βλέπουν ξαφνικά τις δόσεις των δανείων και των πιστωτικών καρτών να αυξάνονται (η αλήθεια είναι ότι δεν αυξήθηκαν κατά 0,75% που επέβαλε η ΕΚΤ, αλλά λιγότερο) και το χειρότερο είναι ότι η ανοδική τάση φαίνεται ότι θα συνεχιστεί, προκαλώντας πανικό. Το υψηλό κόστος των δόσεων για δάνεια και κάρτες έρχεται να προστεθεί στη δραματική αύξηση του κόστους ζωής στο σούπερ μάρκετ, στα πρατήρια βενζίνης, στο αρτοποιείο και σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας.

Τυχεροί (;) αποταμιευτές

Από την άλλη πλευρά, οι ελβετικές, οι αμερικανικές τράπεζες αλλά και οι λεγόμενες challenger banks (με ηλεκτρονικά διαδικτυακά γκισέ) βρήκαν την ευκαιρία να ανακτήσουν το χαμένο έδαφος. Λειτουργώντας πελατοκεντρικά (οι περισσότερες ελβετικές είναι private banks που στηρίζουν την ευημερία τους στη μεγάλη καταθετική τους βάση) προσφέρουν ήδη επιτόκια προθεσμιακών καταθέσεων σε ευρώ που φτάνουν και το 2,5% (ανάλογα με το ποσό).

Τα παλιά «προνόμια» των ελβετικών τραπεζών (ανωνυμία συναλλαγών, προστασία δεδομένων κ.λπ.) δεν ισχύουν πλέον και επομένως για να ανακτήσουν την παλιά τους αίγλη προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια και κάποιου είδους εγγύησης κεφαλαίου σε απλά επενδυτικά συντηρητικά επενδυτικά προϊόντα.Οι αμερικανικές τράπεζες έχουν το πλεονέκτημα ότι τα βασικά επιτόκια του δολαρίου έχουν ήδη ξεπεράσει το 3,5% από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα Fed, η ισοτιμία του δολαρίου ίπταται σε πρωτοφανή επίπεδα, επομένως έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν με ευκολία επιτόκια της τάξης του 5% με την προϋπόθεση ότι ο καταθέτης θα θελήσει να μετατρέψει τα ευρώ του σε δολάρια και να τα κρατήσει στον λογαριασμό του τουλάχιστον ένα χρόνο…
ekt

Σε μια απελπισμένη προσπάθεια να φρενάρει τον καλπάζοντα πληθωρισμό, η Κριστίν Λαγκάρντ -με αρκετή καθυστέρηση είναι αλήθεια- υπέκυψε στις πιέσεις και ανακοίνωσε την αύξηση του βασικού επιτοκίου του ευρώ κατά 50 μονάδες βάσης (0,50%) τον περασμένο Ιούλιο και κατά 75 μονάδες βάσης (0,75%) τον Σεπτέμβριο. Αυτό σημαίνει ότι το βασικό επιτόκιο του ευρώ από 0% που ήταν για πολλά χρόνια, διαμορφώνεται σήμερα στο 1,25%.

Την ερχόμενη εβδομάδα, την Πέμπτη 27 Οκτωβρίου, η ΕΚΤ θεωρείται σίγουρο ότι θα προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίου, με την αγορά να προεξοφλεί αύξηση κατά 75 μονάδες βάσης, ενώ ήδη τα «γεράκια» του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υποστηρίζουν ότι πρέπει να υπάρξει αμέσως μετά και νέα αύξηση επίσης κατά 75 μ.β. μέχρι το τέλος του έτους.

Ολα αυτά συνεπάγονται ότι η μηνιαία δόση για κάθε δάνειο κυμαινόμενου επιτοκίου που είναι συνδεδεμένο με το Euribor (δηλαδή 9 στα 10 δάνεια στην Ελλάδα) θα ακριβύνει κατά τουλάχιστον 30%. Αντιθέτως, τα επιτόκια των καταθέσεων θα παραμείνουν προκλητικά χαμηλά. Ενώ το βασικό επιτόκιο της Φρανκφούρτης στο ευρώ θα πλησιάζει το 3%, στην Αθήνα τα επιτόκια καταθέσεων θα παραμείνουν στο 0,5% και σίγουρα κάτω από τη μονάδα…

Ενώ δηλαδή οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες «συμβουλεύουν» τους πολίτες να περιορίσουν την κατανάλωση για να φρενάρουν τον διψήφιο πληθωρισμό, οι πολιτική των εμπορικών τραπεζών αποτρέπει την αποταμίευση.

Ταυτόχρονα, οι τράπεζες διατηρούν προκλητικά σε δυσθεώρητα ύψη -για τα ελληνικά δεδομένα- τις προμήθειες που απαιτούν για κάθε μία απλή συναλλαγή μέσα από το δίκτυό τους (από απλή μεταβίβαση εμβάσματος με e-banking, μέχρι την ενημέρωση του λογαριασμού).

Επιπλέον, συνεχίζουν να απολαμβάνουν τα οφέλη της… προηγούμενης πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μέσω του Προγράμματος Στοχευμένων Συναλλαγών Μακροχρόνιας Αναχρηματοδότητσης, γνωστού ως TLTRO.

Η ρευστότητα

Αυτή τη στιγμή οι συστημικές τράπεζες της χώρας διατηρούν μια ρευστότητα της τάξης των 50,7 δισ. ευρώ τα οποία δανείστηκαν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με… αρνητικό επιτόκιο (δηλαδή, τους πλήρωνε για να τους δανείσει και να τα δανείσουν) αλλά οι τράπεζες τα επανατοποθετούσαν ως κατάθεση στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με επιτόκιο που σήμερα είναι +0,75% και σύντομα θα αυξηθεί περαιτέρω. Προφανώς, κάποια στιγμή αυτή η ανισορροπία (του προκλητικά εύκολου κέρδους) θα διορθωθεί με παρέμβαση της Φρανκφούρτης και τα κέρδη αυτά θα μηδενιστούν.

Στο μεταξύ χρονικό διάστημα, όμως, οι τράπεζες δεν έχουν κανέναν λόγο να αυξάνουν τα επιτόκια καταθέσεων. Με τα κέρδη από τον δανεισμό του Δημοσίου με τα ομόλογα και τα έντοκα, με τα κέρδη από την αύξηση των επιτοκίων των δανείων που έχουν ήδη χορηγήσει και με τις προκλητικά υψηλές προμήθειες για καθημερινές τραπεζικές εργασίες, τα στελέχη των τραπεζών μας δεν δυσκολεύονται να επιδείξουν εντυπωσιακά υψηλές κερδοφορίες και να διεκδικούν υψηλά bonus και δικαίωμα διανομής μερισμάτων.

Η Φρανκφούρτη ωστόσο αντιστέκεται σθεναρά σε κάθε πρόταση για bonus και μερίσματα, επισημαίνοντας ότι από πλευράς ρευστότητας οι τράπεζες είναι υγιέστατες, αλλά από πλευράς κεφαλαίων έχουν ακόμη πολύ μεγάλη απόσταση να διανύσουν. Τα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών πρέπει να ενισχυθούν και σ’ αυτή την περίοδο το κόστος για να καλύψουν τις Ελάχιστες Απαιτήσεις Ιδίων Κεφαλαίων και Επιλέξιμων Υποχρεώσεων (Minimum Required Eligible Liabilities-MREL) είναι δραματικά υψηλό.

Τα ομόλογα των ιδίων των τραπεζών, δηλαδή τα χρήματα που πληρώνουν για να έχουν επαρκή εποπτικά κεφάλαια και να συνεχίσουν να λειτουργούν, έχουν ήδη ξεπεράσει το επιτόκιο του 8%…

Χρέη οικοδέσποινας της δημοφιλούς μουσικής εκπομπής Σπίτι με το MEGA αναλαμβάνει η Ρούλα Κορομηλά.

Ειδικότερα, η ανακοίνωση του MEGA αναφέρει:

«Η Ρούλα Κορομηλά, η παρουσιάστρια με την αδιαμφισβήτητη ιστορία στην ελληνική τηλεόραση, θα είναι η οικοδέσποινα στην αγαπημένη μουσική εκπομπή Σπίτι με το MEGA.

Με τη διαχρονική τηλεοπτική εμπειρία και την αίγλη της, η Ρούλα Κορομηλά θα προσδώσει το δικό της στίγμα στο Σπίτι με το MEGA, την εκπομπή του MEGA που χτυπάει στην καρδιά της ελληνικής μουσικής και έγινε μοναδική συνήθεια των τηλεθεατών.

Το Σπίτι με το MEGA έρχεται τον Νοέμβριο στο MEGA με ξεχωριστά, special τηλεοπτικά events και πολλούς εκλεκτούς καλεσμένους».

Πέμπτος πρωθυπουργός της Βρετανίας σε έξι χρόνια. Τρίτος πρωθυπουργός σε διάστημα τριών μηνών. 42 ετών. Ινδικής καταγωγής. Ινδουιστής. Παιδί μεταναστών. Golden Boy με προϋπηρεσία στην Goldman Sachs. Κροίσος. Ο Ρίσι Σούνακ είναι γεμάτος αντιφάσεις. Κανείς, όμως, δεν μπορεί να τον κατηγορήσει για ηττοπάθεια ή έλλειψη προσπάθειας. Έχασε και ξαναπροσπάθησε. Έπεσε και ξανασηκώθηκε. Και με τούτα και με εκείνα, έγινε χθες πρωθυπουργός, υποσχόμενος να υπηρετήσει το Ηνωμένο Βασίλειο «με ακεραιότητα και ταπεινότητα», προειδοποιώντας ωστόσο ότι η χώρα αντιμετωπίζει «βαθιά οικονομική πρόκληση».

Σήμερα συναντάει τον Βασιλιά Κάρολο, ο οποίος θα του αναθέσει και επισήμως τον σχηματισμό κυβέρνησης. Στη συνέχεια θα κατευθυνθεί προς την Ντάουνινγκ Στριτ για να κάνει μια δήλωση περίπου στις 11:35, πριν μπει στην πρωθυπουργική κατοικία.

Θα έχει προηγηθεί η Λιζ Τρας, η οποία επίσης θα συναντήσει τον Βασιλιά στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, ενώ θα μιλήσει και στους δημοσιογράφους έξω από την πρωθυπουργική κατοικία γύρω στις 10.15 τοπική ώρα (12.15 ώρα Ελλάδας). Η απερχόμενη πρωθυπουργός έχει ήδη συγχαρεί τον Σούνακ για την εκλογή του στην ηγεσία των Συντηρητικών, εκφράζοντας «την πλήρη στήριξή της» στο πρόσωπό του, με ανάρτησή της στο Twitter.

Ο νέος ηγέτη των Συντηρητικών και Πρωθυπουργός πλέον της Βρετανίας Ρίσι Σούνακ, μιλώντας νωρίτερα στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος του, έθεσε ως βασική προτεραιότητα της κυβέρνησής του την επίτευξη οικονομικής σταθερότητας και στη συνέχεια την υλοποίηση των δεσμεύσεων που ανέλαβε το κόμμα πριν από τις εκλογές του 2019. Ο Σούνακ υποσχέθηκε επίσης ότι στην κυβέρνησή του θα εκπροσωπηθούν «όλες οι πτέρυγες» του κόμματος, σύμφωνα με την εφημερίδα Sun. Όπως είπε, θα επικεντρωθεί «στην πολιτική και όχι στις προσωπικότητες», τονίζοντας ότι το κόμμα έχει μία ευκαιρία για να πετύχει τους στόχους του. Ο Σούνακ έκανε έκκληση ενότητας και απέκλεισε το ενδεχόμενο προκήρυξης βουλευτικών εκλογών. Σύμφωνα δε με την αναπληρώτρια πολιτική συντάκτρια του Guardian, Jessica Elgot, ο Σούνακ προειδοποίησε τους βουλευτές στη συνάντηση αυτή λίγο νωρίτερα ότι το Συντηρητικό Κόμμα αντιμετωπίζει μια «υπαρξιακή απειλή».

Μέσα στο Σαββατοκύριακο αναμένεται να παρουσιάσει τη νέα κυβέρνηση, ζητώντας και ψήφο εμπιστοσύνης. Την προσεχή Δευτέρα, θα παρουσιάσει το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο και στις 3 Νοεμβρίου η Κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας θα ανακοινώσει την απόφαση για το επιτόκιο βάσης. Γεγονός παραμένει ότι λίγοι γνωρίζουν τις θέσεις του νέου πρωθυπουργού για βασικά ζητήματα που δεν άπτονται της οικονομίας. Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, πιθανολογείται να παρουσιάσει μία αρκετά σκληρή μεταναστευτική και προσφυγική πολιτική, καθώς υποστήριξε το αμφιλεγόμενο σχέδιο ασύλου της Ρουάντα που ανακοινώθηκε νωρίτερα. Πρόκειται για τη σύναψη συμφωνίας να μεταφέρονται αιτούντες άσυλο στη χώρα της Αφρικής, που προκαλεί ανησυχίες και επικρίσεις από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Σουνάκ πιθανότατα θα ταχθεί υπέρ μίας μεγαλύτερης οικονομικής και εμπορικής διπλωματίας. Σε ό,τι αφορά στο Brexit, ήταν επίσης υπέρμαχος της «αποχώρησης» και αναμένεται να πιέσει για περαιτέρω αποσύνδεση από την ενιαία αγορά και την ΕΕ. Πιθανότατα θα πιέσει για τη Βόρεια Ιρλανδία Protocol Bill και το νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση των δεδομένων μόλις αναλάβει τα καθήκοντά του, που και τα δύο επιδιώκουν να αποδεσμεύσουν το Ηνωμένο Βασίλειο από τα ρυθμιστικά πλαίσια της ΕΕ.

Οι Εργατικοί έσπευσαν να αποδοκιμάσουν τον νέο Βρετανό πρωθυπουργό για το ρόλο που διαδραμάτισε στην κυβέρνηση των Συντηρητικών.Ο ηγέτης των Εργατικών Κιρ Στάρμερ, δήλωσε ότι ο Σούνακ πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για το «χάος» στο οποίο βρίσκεται σήμερα η οικονομία. Σε μια συνέντευξη στην εφημερίδα Metro, ο Στάρμερ είπε: «Ο Σούνακ είναι μέρος του προβλήματος. Αν κοιτάξετε τι είπαν ο ένας για τον άλλον το καλοκαίρι, αυτός και η Τρας τσακώνονταν για να πουν πόσο απαίσιο ήταν το χάος που οι ίδιοι δημιούργησαν και ότι θα έπρεπε να είναι πρωθυπουργοί για να λύσουν το χάος που οι ίδιοι δημιούργησαν».

Η αντιπρόεδρος των Εργατικών Άντζελα Ρέινερ είπε ότι ο Σούνακ στέφθηκε πρωθυπουργός «χωρίς να πει ούτε μια λέξη για το πώς θα διοικήσει τη χώρα και χωρίς κανείς να έχει την ευκαιρία να ψηφίσει». Ο ηγέτης των Φιλελευθέρων Δημοκρατών Εντ Ντέιβι είπε ότι οι βουλευτές των Τόρις «εγκατέστησαν έναν άλλον άγνωστο πρωθυπουργό χωρίς σχέδιο για την αποκατάσταση της ζημιάς και χωρίς να δώσουν λόγο στον βρετανικό λαό». Η πρωθυπουργός της Σκωτίας Νίκολα Στέρτζον είπε ότι ο κ. Σούνακ θα πρέπει να προκηρύξει πρόωρες γενικές εκλογές και δεν πρέπει να «ξεκινήσει άλλον έναν γύρο λιτότητας».

Η Νίκολα Στέρτζον αναφέρθηκε και στην ανάγκη εκλογών. Οι επόμενες εκλογές είναι προγραμματισμένες για το το 2024. Ο νέος πρωθυπουργός δεν έχει καμία υποχρέωση να προκηρύξει πρόωρες εκλογές βάσει του κοινοβουλευτικού πολιτικού συστήματος του Ηνωμένου Βασιλείου. Νέα δημοσκόπηση του YouGov, όμως, έδειξε ότι η πλειοψηφία των πολιτών πιστεύει ότι ο Ρίσι Σουνάκ πρέπει να προκηρύξει πρόωρες γενικές εκλογές. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν λίγες ώρες αφότου επιβεβαιώθηκε ότι ο Σουνάκ θα είναι ο επόμενος πρωθυπουργός, διαπίστωσαν ότι το 56% των ερωτηθέντων είπαν ότι «οφείλει να το κάνει», έναντι του 29% που δεν βρίσκουν κανένα λόγο. Άλλη δημοσκόπηση αποτύπωσε το έλλειμμα εμπιστοσύνης. Το 41% ​​των ανθρώπων ανήκουν στην κατηγορία των «απογοητευμένων» έναντι του 38% εκείνων που ήταν «ευχαριστημένοι με τη νίκη του».

Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν θα έχει την παραμικρή περίοδο χάριτος. Ήδη, τα μίντια δεν του χαρίζονται, σχολιάζοντας καυστικά την πρώτη του ομιλία… διάρκειας 90 δευτερολέπτων. «Κατάφερε να πραγματοποιήσει αμήχανη παύση και σε 90 δευτερόλεπτα», σχολιάζουν. Κάποια άλλα δημοσιεύματα τον χαρακτηρίζουν ως «ρομπότ», προσθέτοντας ότι αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να αποκαλύψει το πραγματικό του πρόσωπο. Ειδικά τη στιγμή που θα κληθεί να αντιμετωπίσει άμεσα την οικονομία, τον πληθωρισμό, το εθνικό σύστημα υγείας της Βρετανίας, το ενδεχόμενο μπλακ άουτ στον τομέα της ενέργειας και έναν χειμώνα γεμάτο απεργίες. Ή αλλιώς την εξάμηνη κόλαση που τον περιμένει…

Αυξήθηκαν 45% τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αλλά οι ειδικοί λένε ότι υπάρχει ακόμα δρόμος για άνοδο αφού υπολείπονται 18% από το peak του 2008 – «Είστε μακριά από τον κίνδυνο της φούσκας» λέει το Bloomberg Economics αλλά δεν αποκλείεται να συμβεί αυτό στην Ευρώπη και την Αμερική λόγω ύφεσης – Σταϊκούρας: Μόνιμες μειώσεις φόρων και στοχευμένες παρεμβάσεις για την στήριξη της αγοράς ακινήτων

«Αγοράστε γη! Σταμάτησαν να φτιάχνουν καινούρια πια!», έλεγε κάποτε ο Μαρκ Τουέιν. Και αυτό ταίριαζε -και ταιριάζει- απόλυτα με τη νοοτροπία του μέσου Ελληνα για «ένα κεραμίδι πάνω απ’ το κεφάλι μας». Η επένδυση σε ένα κομμάτι γης, σε ένα ακίνητο, μέχρι σήμερα έμοιαζε με την πλέον λογική. Οι καιροί όμως αλλάζουν. Το ίδιο και οι ανάγκες. Και οι επενδύσεις, φυσικά.

Το τελευταίο διάστημα, όπως και σε όλο τον κόσμο, έτσι και στην Ελλάδα, έχει φουντώσει η συζήτηση. Οσο οι τιμές των ακινήτων ανεβαίνουν αλλά οι συνθήκες αλλάζουν ραγδαία, πόσο πιθανό είναι να έχει η αγορά ακινήτων χαρακτηριστικά φούσκας; Και πόσο πιθανό είναι να σκάσει αυτή η φούσκα και να… πέσει το κεραμίδι στο κεφάλι μας; Οι αναλυτές που ανησυχούν δεν έχουν άδικο. Οι σημερινές τιμολογιακές συνθήκες προσομοιάζουν πολύ με αυτές που επικρατούσαν πριν από το κραχ του 2008. Μπορεί να πυροδοτηθεί μια νέα βόμβα στην αγορά ακινήτων το 2022; Οι αναλυτές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, της ελβετικής τράπεζας UBS, του διεθνούς πρακτορείου Bloomberg, από πέρυσι επιμένουν: Η παγκόσμια έκρηξη τιμών των κατοικιών εντείνει τους κινδύνους δημιουργίας φούσκας και το συνεχιζόμενο ράλι αυτών των τιμών οδηγεί σε υπερθέρμανση αυτής της φούσκας. «Κάπου πρέπει να μπει ένα φρένο», προειδοποιούν.

380 ευρώ για 13 τ.μ.

Στην ελληνική αγορά ακινήτων, για κάθε ιδιοκτήτη κατοικίας προς ενοικίαση υπάρχουν δέκα ενοικιαστές οι οποίοι προσπαθούν να πιστέψουν τα νούμερα που βλέπουν στις αγγελίες. Οι τιμές εξερράγησαν και συνεχίζουν να ανεβαίνουν, σε επίπεδα που συχνά θα έκαναν ακόμα και μεγαλοεπιχειρηματίες να το… ξανασκεφτούν.

Εάν κάποιος θα δικαιολογήσει τα 3.500 ευρώ μηνιαίως για ένα διαμέρισμα 50 τετραγωνικών στη Σαρωνίδα με το επιχείρημα ότι «είναι σχεδόν μέσα στη θάλασσα», θα μπορέσει να δικαιολογήσει και τα 2.500 ευρώ ενοίκιο που ζητούνται για ένα διαμέρισμα 37 τ.μ. στο Κολωνάκι. Δεν θα μπορέσει ωστόσο να κάνει το ίδιο και σε άλλες, πιο… λαϊκές συνοικίες. Το «λαός και Κολωνάκι» δεν ισχύει στις ενοικιάσεις ακινήτων.

Στον Πειραιά, στην Τερψιθέα, βρήκαμε στούντιο 13 τ.μ., κατασκευής του 1982, να ενοικιάζεται προς 380 ευρώ τον μήνα. Βρίσκεται στον 7ο και ουσιαστικά πρόκειται για δώμα, το οποίο έχει ως αβαντάζ τη θέα και το ότι βρίσκεται κοντά στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Στην Αθήνα, κοντά στη λεωφόρο Αλεξάνδρας, οι τιμές είναι παρόμοιες. Εκεί, βρήκαμε διαμέρισμα με 1 υπνοδωμάτιο (το οποίο είναι και σαλόνι μαζί) και μία κουζίνα, 26 τ.μ., στον 6ο όροφο, να ενοικιάζεται προς 400 ευρώ. Στην Καλλιθέα, 55 τ.μ. ενοικιάζονται για 550 ευρώ και διαμέρισμα 89 τ.μ., με δύο υπνοδωμάτια, μπάνιο και WC προς 1.600 ευρώ τον μήνα. Ορεξη και (κυρίως) χρήματα να έχει κανείς και θα βρει να νοικιάσει με τιμές που φτάνουν έως και τα 8.636 ευρώ το τετραγωνικό.

Τίποτα, ωστόσο, δεν συμβαίνει τυχαία. Για την εκρηκτική αυτή άνοδο των τιμών στα ακίνητα φταίχτης είναι οι… παράξενοι καιροί που ζούμε. Οι συνθήκες που δημιούργησε η COVID-19 άλλαξαν τα πάντα. Τα lockdowns και ο φόβος για τη νόσο έφεραν νέα ήθη, με κυριότερο την εργασία από το σπίτι που έγινε κυρίαρχο trend σε όλο τον πλανήτη. Τόσο αυτά τα νέα ήθη όσο και η αύξηση των αποταμιεύσεων που έφερε το «Μένουμε σπίτι» μαζί με το helicopter money και τα επιδόματα αύξησαν τη ζήτηση για ακίνητα. Σε αυτά, προσθέστε και την υπερβάλλουσα ρευστότητα που είχαν οι επενδυτές, οι οποίοι δεν ήθελαν να μείνουν στις καταθέσεις με αρνητικό επιτόκιο, μαζί με την έκρηξη της τουριστικής κίνησης.

Το πρόβλημα της μεγάλης ζήτησης με τη μικρή προσφορά λόγω της σχεδόν μηδενικής οικοδομικής δραστηριότητας στη διάρκεια της δεκαετούς κρίσης, γιγαντώθηκε με την έλευση του AirBnb και των συναφών πλατφορμών που, εν μια νυκτί, μετέτρεψαν τους ιδιοκτήτες διαμερισμάτων σε «μικροξενοδόχους», που αντιλήφθηκαν ότι από τη βραχυχρόνια μίσθωση μπορούν να βγάλουν σίγουρα και πολύ μεγαλύτερα κέρδη από τη μακροχρόνια. Αυτό προκάλεσε μια σειρά στρεβλώσεων στην αγορά και, μαζί με μια μίνι οικιστική κρίση, έφερε και άνοδο των τιμών. Κι αυτό γιατί ακίνητα που ήταν προς ενοικίαση αφαιρέθηκαν μαζικά, ενώ αυξήθηκε και η ζήτηση για αγορά διαμερισμάτων και οικιών. Στη συνέχεια ήρθε η πανδημία που άλλαξε τη συμπεριφορά και τη διάθεση των καταναλωτών και των επενδυτών, αυξάνοντας τη ζήτηση για κατοικίες, γραφεία και ακίνητα γενικότερα.

Οχι ότι σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο τα πράγματα είναι διαφορετικά. Δεν ήταν μόνο το AirBnb το οποίο οδήγησε σε… ερήμωση πόλεις όπως η Βενετία, όπου τα σπίτια διατίθεντο μόνο για βραχυχρόνια μίσθωση, αλλά ένα εκρηκτικό κοκτέιλ αιτίων πρωτοφανούς ανόδου των τιμών. Οι αποταμιεύσεις λόγω των lockdowns φαίνονταν ως έτοιμες για προκαταβολή για αγορά μιας από τις λίγες διαθέσιμες κατοικίες, σε μια περίοδο σχεδόν… απίστευτης δημοσιονομικής στήριξης και ιστορικά χαμηλών επιτοκίων. Και, με την παγκόσμια οικονομία να βρίσκεται ενώπιον ισχυρής ανάκαμψης (έτσι αναμενόταν) η αγορά ενός ακινήτου έμοιαζε με μονόδρομο. Σε αυτά, προσθέστε και τη στροφή των funds στα ακίνητα και τη δημιουργία dedicated σε επενδύσεις real estate funds.

Στην Ελλάδα, οι τιμές των ακινήτων συνεχίζουν να ανεβαίνουν, παρότι ο ρυθμός πωλήσεων κατοικιών έχει πέσει. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος καταδεικνύουν ότι ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των τιμών των διαμερισμάτων για το σύνολο της χώρας διαμορφώθηκε στο 9,4%, μετά από αύξηση 9,3% που είχαν καταγράψει στο πρώτο τρίμηνο του έτους (έναντι 7,5% που ήταν η σχετική επίδοση για το σύνολο του 2021). Οι αγοραστές προτιμούν νεόδμητα ή όσο το δυνατό πιο καινούρια ακίνητα (ηλικίας 5 ως 8 ετών), όπως δείχνει το γεγονός ότι στο δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, η αύξηση των τιμών ήταν 10,5% για τα νέα διαμερίσματα και 8,7% για ακίνητα ηλικίας άνω των 5 ετών. Πρωταθλητές στο β’ τρίμηνο ανά γεωγραφική περιοχή είναι φυσικά η Αθήνα με ρυθμό αύξησης τιμών 10,9% και η Θεσσαλονίκη με 10,4% και ακολουθούν με 6,8% οι άλλες μεγάλες πόλεις.

Ο ρόλος των επενδυτών

Για τον καλπασμό των τιμών στο εγχώριο real estate υπάρχει συγκεκριμένος λόγος. Είναι επενδυτές από το εξωτερικό οι οποίοι σπεύδουν να επενδύσουν στην Ελλάδα, όχι μόνο για να καρπωθούν υπεραξία που κρύβει ο κλάδος των ακινήτων, αλλά και επειδή η αγορά μοιάζει ελκυστική από μόνη της. Γιατί η αλήθεια είναι πως οι ελληνικές πόλεις, σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές, έχουν πολύ χαμηλότερες τιμές. Και αυτό δεν αφορά μόνο τη σύγκριση μεταξύ των αστικών κέντρων, αλλά και την αντίστοιχη των παραθεριστικών περιοχών με τις τιμές στη νοτιοανατολική Ευρώπη για την αγορά εξοχικού.

Τα περιθώρια απόδοσης μιας αγοράς ακινήτου στην Ελλάδα είναι αρκετά μεγαλύτερα του μέσου ευρωπαϊκού ακριβώς επειδή η αγορά έρχεται από βαθύτατη ύφεση και υποτίμηση στη διάρκεια της δεκαετούς μνημονιακής λαίλαπας. Παράλληλα, όμως, δημιουργείται μια γεννήτρια μελλοντικών υπεραξιών για τους διαχειριστές (που έχουν αναλάβει τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών), συνακόλουθα τα funds, ευρύτερα για τις εταιρείες, που άμεσα ή έμμεσα ευνοούνται από την άνοδο των τιμών στα εγγεγραμμένα στους ισολογισμούς τους ακίνητα-πάγια σε τιμές χαμηλότερες των τρεχουσών, με την υπεραξία να λογίζεται ως στοιχείο ενεργητικού. Αυτό εξηγεί και το γεγονός ότι οι εισροές κεφαλαίων από το εξωτερικό για την απόκτηση ακινήτων έφτασαν το πρώτο εξάμηνο του έτους τα 788 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 61% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα και γιατί παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οδεύει προς ιστορικό υψηλό. Με δεδομένο ότι παραδοσιακά στο β’ εξάμηνο κάθε έτους η επενδυτική δραστηριότητα στην αγορά ακινήτων είναι εντονότερη, εκτιμάται ότι θα ξεπεραστεί το ιστορικό ρεκόρ εισροής ξένων κεφαλαίων για επενδύσεις στη χώρα για ακίνητα σε ένα ημερολογιακό έτος που ήταν το 1,45 δισ. ευρώ του 2019 και ότι το 2022 θα κλείσει στ0 1,6 με 1,7 δισ. ευρώ.

Την άνοδο αυτή καταγράφει γλαφυρά και ο δείκτης SPI (Spitogatos Property Index). Στο γ’ τρίμηνο του έτους η μέση ζητούμενη τιμή πώλησης στα νότια προάστια έχει αυξηθεί κατά 12,7% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 3.167 ευρώ το τ.μ. και στο κέντρο της Αθήνας ο SPI της μέσης ζητούμενης πώλησης έχει αυξηθεί κατά 8,6%, φτάνοντας τα 1.750 ευρώ το τ.μ.

Οι επενδυτές προτιμούν διαμερίσματα στο κέντρο της Αθήνας, ποιοτικές κατασκευές στα νότια προάστια της Αττικής και φυσικά πολυτελείς εξοχικές κατοικίες σε δημοφιλείς τουριστικές περιοχές, οι οποίες αποτελούν τους βασικούς πυλώνες των αγορών. Ειδικά φέτος υπήρξε και πολύ σημαντική άνοδος στον τομέα των πολυτελών εξοχικών κατοικιών, με τους ξένους αγοραστές να αποκτούν ακίνητα αξίας πολλών εκατομμυρίων ευρώ σε περιοχές όπως η Ρόδος, η Κέρκυρα, η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Κρήτη και το Πόρτο Χέλι.

Ο CEO της Golden Home Βάιος Τσατσαράγκος λέει στο «ΘΕΜΑ» ότι «ένας ιδιώτης επενδυτής μπορεί να βρει στην Ελλάδα μεγάλες αποδόσεις από 5% και άνω προτιμώντας ακίνητα έως 150.000 ευρώ και κοντά στο κέντρο της Αθήνας. Μία, για τα δεδομένα του, μικρή αλλά ταυτόχρονα ασφαλής επένδυση. Ενώ οι μεγάλοι επενδυτές προτιμούν αυτόνομα κτίρια στην Αθήνα, καθώς και ξενοδοχεία και παραθαλάσσιες εκτάσεις, με χαμηλές τιμές συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, προσδοκώντας μεγάλες υπεραξίες, κι όλα αυτά σε μια ασφαλή χώρα που βρίσκεται σε τροχιά ανάπτυξης».

Ο παράγοντας ελληνικό

Ομως για τον καλπασμό των τιμών στην Ελλάδα και δη στην παραλιακή ζώνη της Αθήνας, υπάρχει ένας ακόμα συγκεκριμένος λόγος: πρόκειται για το mega project του Ελληνικού, το μεγαλύτερο έργο που τρέχει αυτό το διάστημα σε ολόκληρη τη Γηραιά Ηπειρο και μετατρέπεται σε πόλο έλξης των επενδυτών. Είναι κοινή -και λογική- εκτίμηση ότι η ολοκλήρωση του έργου στο Ελληνικό θα σηματοδοτήσει την ανάπτυξη ολόκληρου του παραλιακού μετώπου της περιοχής, μετατρέποντάς το σε κοσμοπολίτικη Ριβιέρα. Ετσι, όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα να μπουν στα ακίνητα του project του Ελληνικού, επενδύουν στις γύρω περιοχές, με τη λογική ότι η υπερανάπτυξη και μεταμόρφωση της περιοχής θα επηρεάσει και άλλες.

Σε ό,τι αφορά το Ελληνικό αυτό καθεαυτό, ό,τι συμβαίνει εκεί είναι πρωτοφανές, αλλά δεν μπορεί να πει κανείς ότι δεν ήταν αναμενόμενο. Μετά την τελετή εγκαινίων του, και με την επιβεβαίωση για το πώς προχωράει το πρότζεκτ των διαμερισμάτων στον ουρανοξύστη Marina Tower αλλά και των υπόλοιπων βιλών που έχουν σχεδιαστεί πέριξ του ιδίου χώρου, το ενδιαφέρον έχει εκτιναχθεί σε ύψη μεγαλύτερα από αυτά που… θα έχει ο ίδιος ο ουρανοξύστης. Γιατί, σε αυτή την περίπτωση, δεν είναι ο κατασκευαστής που ψάχνει για αγοραστές, αλλά οι αγοραστές που συρρέουν στον αγοραστή, περιμένοντας μήπως κάποιος από αυτούς που έχουν ήδη κλείσει συμφωνία αλλάξει γνώμη, ώστε να καταφέρουν να αγοράσουν αυτοί στη θέση του.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι για μία θέση (ένα διαμέρισμα, για την ακρίβεια) στον ουρανοξύστη υπάρχει ως σήμερα μια ατέλειωτη λίστα αναμονής, κάτι που είναι όχι σπάνιο, αλλά μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα. Με αυτή την υπερβάλλουσα ζήτηση, η Lamda το αμέσως επόμενο διάστημα πρόκειται να ξεκαθαρίσει το τοπίο, ζητώντας από όσους έχουν δώσει μια σχετικά μικρή (για τέτοιου είδους ακίνητα) προκαταβολή, περί τις 200.000 ευρώ (10.000-15.000 ευρώ το μέτρο κοστίζει το τ.μ. στον εν λόγω πύργο, αναλόγως τον όροφο), να επανέλθουν με νέα πληρωμή, καλύπτοντας περίπου το 50%-70% του τελικού ποσού.

Με αυτό τον τρόπο η Lamda θα ζητήσει έμπρακτη δέσμευση από τους πελάτες ότι θα αγοράσουν το διαμέρισμα για το οποίο έχουν δώσει προκαταβολή. Και θεωρείται βέβαιο ότι θα ανταποκριθούν όλοι στο ακέραιο, καθώς εάν κάποιος αδυνατεί ή αλλάξει γνώμη, η Lamda θα έχει την… ευτυχία να του επιστρέψει την προκαταβολή και να πουλήσει το διαμέρισμά του στον επόμενο ενδιαφερόμενο.

Μόνο που ο επόμενος θα το πάρει 20% ακριβότερα, αφού οι τιμές έχουν κυριολεκτικά εκτοξευθεί όχι μόνο εντός του χώρου, αλλά, λόγω του project, σε όλη την ευρύτερη περιοχή. Ηδη, αν θέλει κανείς να αγοράσει μία βίλα χωρίς θέα στη θάλασσα (condo) μέσα στις εγκαταστάσεις, θα πρέπει να πληρώσει 10%-15% παραπάνω απ’ ό,τι στο Marina Tower και αυτό γιατί εκεί ήταν με τιμές εκκίνησης του project. Με την ίδια λογική συμπαρασύρονται προς τα επάνω οι τιμές και στις όμορες -ιδίως παραλιακές- περιοχές εν αναμονή του έργου και της νέας πνοής που θα δώσει στο παραλιακό μέτωπο.

Σενάριο 1 – Οι τιμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν

Στην κτηματομεσιτική αγορά επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία. Οι παράγοντες και γνώστες της αγοράς θεωρούν ότι ο κλάδος των ακινήτων στην Ελλάδα έχει μεγάλη δυναμική και ότι, ανεξαρτήτως των διεθνών συνθηκών, θα συνεχίσει να αναπτύσσεται, με τις τιμές να ανεβαίνουν. Αυτό αποδίδεται και στην αδιάκοπη διάθεση των ξένων επενδυτών λόγω του project του Ελληνικού, των χαμηλών τιμών της Ελλάδας, την εικόνα της ως ασφαλούς επενδυτικού προορισμού, αλλά και στη μικρή διαθεσιμότητα ακινήτων που υπάρχει στη χώρα μας.

Ο πρόεδρος των Μεσιτών Αθηνών – Αττικής Λευτέρης Ποταμιάνος εκτιμά ότι αυτή η αυξητική τάση θα συνεχιστεί: «Η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων παράλληλα με τη συγκέντρωση ακίνητης ιδιοκτησίας σε λίγα χέρια θα οδηγήσει τα ακίνητα σε νέες αυξήσεις των τιμών τόσο σε επίπεδα πώλησης όσο και σε επίπεδα μίσθωσης. Ισως υπάρξει μια διόρθωση στα επόμενα ένα με δύο έτη, αλλά η πενταετία 2025 με 2030 τουλάχιστον για την Ελλάδα νομίζω ότι θα είναι ανοδική».

Μάλιστα ο ίδιος τονίζει στο «ΘΕΜΑ» ότι «όλες οι αγορές και κυρίως η κτηματαγορά διακρίνονται από περιόδους υψηλών ή χαμηλών τιμών. Αυτό είναι μέσα στα δεδομένα όλων των οικονομικών κύκλων. Η ελληνική κτηματαγορά μετά τα ιστορικά χαμηλά που έδειξε κατά τη μακρά περίοδο της οικονομικής ύφεσης (2008-2017), ανεβαίνει κατά τελευταία πέντε έτη σταθερά ετησίως. Δεν θεωρώ πως έτσι όπως έχει διαμορφωθεί η κτηματαγορά και κυρίως με τη διαφορά σε σχέση με τον προηγούμενο κύκλο ανόδου που έχει, ότι πρόκειται περί φούσκας».

Ο CEO της Golden Home, Βάιος Τσατσαράγκος, βλέπει ότι έχει επέλθει μια σχετική σταθεροποίηση των τιμών γιατί η αγορά έχει αρχίσει να δίνει κάποια σημάδια αναμονής για τις εξελίξεις τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Απʼ όλο αυτό εξαιρούμε περιοχές στις οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλα έργα ανάπτυξης και υποδομών: «Σίγουρα οι τιμές των ακινήτων έχουν σημειώσει την τελευταία τετραετία μια αύξηση. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι προερχόμαστε από μια περίοδο βαθιάς κρίσης, που είχε πιέσει πολύ χαμηλά τις τιμές των ακινήτων, ενώ παράλληλα είχαμε ελάχιστη έως μηδενική ανοικοδόμηση.

Οι τιμές των ακινήτων επηρεάζονται πολύ από τον νόμο της προσφοράς και της ζήτησης. Την περίοδο που διανύουμε τα “’σωστά”’ ακίνητα, καθώς και τα ακίνητα που πληρούν τις προδιαγραφές και μπορούν να μεταβιβαστούν είναι λιγότερα από τη ζήτηση. Παράλληλα το δανειακό σύστημα λειτουργεί σε ένα ασφαλέστερο πλαίσιο, προστατεύοντας τη διαδικασία και όχι δημιουργώντας τεχνητή ζήτηση, όπως συνέβη τη δεκαετία 2000-2010».

Το σενάριο που επεξεργάζονται οι παράγοντες της αγοράς είναι, μετά τη φετινή εκρηκτική αύξηση των τιμών, η οποία αποδίδεται και στο comeback από την πανδημία, η αγορά να καταγράψει μια επιβράδυνση της ανάπτυξής της λόγω των διεθνών συνθηκών και της ενεργειακής-πληθωριστικής κρίσης που συμπιέζει τα διαθέσιμα εισοδήματα και προκαλεί ανασφάλεια στους επενδυτές.

Ομως αυτό, θεωρούν, θα συμβεί μόνο για ένα μικρό διάστημα και η αγορά θα επιστρέψει στη νέα πραγματικότητα με την οποία θα μάθουμε να ζούμε. Αυτήν της συνεχούς αύξησης των τιμών και της μικρής διαθεσιμότητας ακινήτων, καθώς από τη μία θα πλησιάζει προς την ολοκλήρωσή του το mega project του Ελληνικού και θα αναπτύσσεται ο τουρισμός, από την άλλη δεν θα υπάρχει κανείς να… φτιάξει νέα γη.

Αλλωστε είναι και η κακή εμπειρία του παρελθόντος που κάνει τους αναλυτές να μη φοβούνται νέο κραχ. Ακόμα και αν όλα δείχνουν… κίνδυνο φούσκας, από τη στιγμή που τα επιτόκια είναι ακόμα χαμηλά και οι όροι χορήγησης δανείων πιο αυστηροί από ό,τι στο παρελθόν, δεν υπάρχει ο παράγοντας που θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα νέο κραχ. Οπότε η επόμενη περίοδος θα χαρακτηριστεί πιθανότατα από πάγωμα παρά από κατάρρευση της αγοράς ακινήτων.

Η Golden Visa

Ωθηση, ή έστω να… κρατήσουν ζωντανή την αγορά σε περίπτωση σκασίματος φούσκας, μπορεί να προσφέρει το πρόγραμμα για έκδοση Golden Visa σε υπηκόους τρίτων χωρών, το οποίο, σε σχέση με το peak του προγράμματος που έλαβε χώρα το 2019, κινείται πιο χαμηλά, έχει ωστόσο σταθερότητα.

Ο κ. Τσατσαράγκος εξηγεί στο «ΘΕΜΑ» ότι «το πρόγραμμα έχει προσφέρει αναβάθμιση σε κτίρια αλλά και ολόκληρες περιοχές, αύξηση νέων τουριστικών καταλυμάτων και θέσεων εργασίας που σχετίζονται με την ανακαίνιση και την ανακατασκευή. Οι εθνικότητες που το προτιμούν αυτήν τη στιγμή είναι Κινέζοι, Ισραηλινοί, Λιβανέζοι, Αιγύπτιοι και Ρώσοι».

Η αγορά βρίσκεται σε στάση αναμονής για το μέλλον του εν λόγω προγράμματος για περισσότερες διευκρινίσεις σε συνέχεια της τελευταίας εξαγγελίας που έκανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης.

Ο κ. Ποταμιάνος χαρακτηρίζει το πρόγραμμα «πετυχημένο» και λέει ότι «μέσα στην πανδημία, για τους γνωστούς λόγους, χαμήλωσε τους ρυθμούς του. Σήμερα και μετά την ανακοίνωση για αύξηση του ποσού από 250.000 ευρώ για απόκτηση Golden Visa σε 500.000 ευρώ έχει ξαναζωντανέψει το ενδιαφέρον, αλλά με ημερομηνία λήξεως, αφού η αλλαγή γίνεται -αν δεν υπάρξει παράταση- από αρχές του 2023».

Σενάριο 2- Φούσκα είναι και θα σκάσει

Σε όλη την Ευρώπη -και όχι μόνο- οι αναλυτές φοβούνται ότι θα γίνει μια επανάληψη του 2008. Οτι με αφορμή ένα «τυχαίο γεγονός» και λόγω των πιέσεων που προκαλούν ο πληθωρισμός και η ενεργειακή κρίση εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, θα καταρρεύσουν οι τιμές των ακινήτων, με καταστροφικές συνέπειες. Στην Ελλάδα, θα μπορούσε να πει κανείς ότι υπάρχει ένας φόβος να συμπαρασυρθεί η εγχώρια αγορά από το σκάσιμο της ευρωπαϊκής ή της παγκόσμιας φούσκας. Ομως η πικρή αλήθεια είναι πως, ακόμα και αν δεν συμπαρασυρθεί από μια παγκόσμια δίνη που θα προκαλέσει ένα σκάσιμο φούσκας real estate, η αγορά ακινήτων της χώρας μας εμφανίζει σημάδια ανησυχητικής υπερθέρμανσης.

Στην Αττική, όπως προκύπτει από την επεξεργασία των στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος, όπου η ετήσια αύξηση των τιμών πώλησης κατοικιών διαμορφώθηκε σε 10,9%, οι τιμές υπολείπονται μόλις κατά 18% του υψηλότερου σημείου στο οποίο είχαν βρεθεί το 2008. Κι αυτό γιατί έχουν καταγράψει αύξηση κατά 44,6% από το δεύτερο τρίμηνο του 2018 και μέχρι το τέλος του φετινού δεύτερου τριμήνου, παρά το γεγονός ότι μεσολάβησε η υγειονομική κρίση.

Η μελέτη του Bloomberg Economics σχετικά με τον κίνδυνο να σκάσει φούσκα στα ακίνητα τοποθετεί την Ελλάδα στην 22η θέση των πιο επικίνδυνων χωρών του κόσμου. Στις πρώτες θέσεις κατατάσσει τη Νέα Ζηλανδία, την Τσεχία, την Ουγγαρία, την Αυστραλία, τον Καναδά και την Πορτογαλία. Ακολουθούν οι ΗΠΑ, η Αυστρία και η Ρωσία, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται μετά τη Γερμανία, τη Βρετανία και τη Γαλλία, αλλά πριν από την Ιταλία.

Η έρευνα, η οποία υπολογίζει συνδυαστικά την αναλογία τιμής κατοικίας (τιμήματος) προς ενοίκιο, την αναλογία τιμής ακινήτων προς το διαθέσιμο κατά κεφαλήν εισόδημα, την αύξηση της τιμής των ακινήτων, την αύξηση στις ονομαστικές τιμές των ακινήτων και την αύξηση του πιστωτικού κόστους, εξηγεί ότι τον κίνδυνο προκαλούν οι αυξήσεις-ρεκόρ στις τιμές των ακινήτων εν μέσω πανδημίας και η συνδυαστική μείωση στα επιτόκια δανεισμού.

Καθώς οι κεντρικές τράπεζες προχωρούν σε αυξήσεις των επιτοκίων και ο πληθωρισμός καλπάζει, αρκετές αγορές ακινήτων που είχαν μεγάλες αυξήσεις τιμών κινδυνεύουν τώρα να ξεφουσκώσουν. Οπως προειδοποιεί το πρακτορείο, αρκετοί άνθρωποι που έχουν λάβει στεγαστικά δάνεια βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο αυξημένου κόστους αποπληρωμής για περιουσίες που χάνουν πλέον σημαντικά την αξία τους.

Αυτό είναι που φοβούνται, καιρό τώρα οι αναλυτές: «Οταν το κόστος δανεισμού αρχίσει να αυξάνεται, οι αγορές ακινήτων και τα μέτρα που λαμβάνονται για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας θα βρεθούν αντιμέτωπα με μια κρίσιμη δοκιμασία». Αυτό βλέπει και η έρευνα του ελβετικού τραπεζικού κολοσσού UBS, ο οποίος διαπιστώνει σοβαρές ανισορροπίες στις μητροπολιτικές αγορές ακινήτων σε παγκόσμιο επίπεδο και εκτιμά ότι η επιθετική στροφή των κεντρικών τραπεζών πλήττει το real estate.

Από τα μέσα του 2021 έως τα μέσα του 2022, σύμφωνα με το Global Real Estate Bubble Index, καταγράφεται επιτάχυνση κατά 10% μ.ό. στην αύξηση της ονομαστικής τιμής των κατοικιών σε 25 μεγάλες πόλεις του πλανήτη, καταγράφοντας (κρατήστε το αυτό) την υψηλότερη αύξηση από το 2007. Οι ανισορροπίες στις παγκόσμιες αγορές κατοικιών είναι πολύ αυξημένες και οι τιμές δεν συγχρονίζονται με τα αυξανόμενα επιτόκια, επισημαίνει η UBS, τονίζοντας πως η παγκόσμια έκρηξη της αγοράς κατοικιών φαίνεται να πλησιάζει στο τέλος της.

Η UBS βλέπει αυξημένο κίνδυνο σε Μόναχο, Φρανκφούρτη, Αμστερνταμ, Τορόντο και άλλες πόλεις. Γιατί; Επειδή, όπως εξηγούν οι αναλυτές, οι τράπεζες, για να καταπολεμήσουν το τέρας του πληθωρισμού, αυξάνουν τα επιτόκια, και αυτά με τη σειρά τους αυξάνουν το κόστος χρηματοδότησης, σε μια εποχή που οι χρηματοπιστωτικές αγορές παγκοσμίως πλήττονται από τη γεωπολιτική ανασφάλεια και μια σειρά από σοκ.

Τα παραπάνω έχουν ως συνέπεια η προθυμία για αγορές κατοικιών να μειωθεί και σε πόλεις με έντονη πληθυσμιακή αύξηση μια τέτοια προσαρμογή θα μπορούσε να εκδηλωθεί με τη μορφή παρατεταμένης στασιμότητας των ονομαστικών τιμών αγοράς. Από πέρυσι, τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων έχουν σχεδόν διπλασιαστεί κατά μέσο όρο στις πόλεις που αναλύθηκαν. Εκτός από τις αυξημένες τιμές, αυτό κάνει τη στέγαση στην πόλη πολύ λιγότερο προσιτή. Ενας εξειδικευμένος εργαζόμενος στον τομέα των υπηρεσιών μπορεί να αντέξει οικονομικά κατά το ένα τρίτο λιγότερο χώρο στέγασης από ό,τι πριν από την πανδημία.

Το «τυχαίο γεγονός»

Θυμάστε τη Lehman Brothers; Το σημερινό ερώτημα είναι εάν θα υπάρξει μια νέα Lehman, ένα «τυχαίο γεγονός» που θα αποτελέσει το «triggering event» για την έναρξη ενός καταστροφικού ντόμινο στην αγορά ακινήτων. Η στρατηγική επιθετικής επέκτασης που ακολούθησαν την τελευταία 10ετία εταιρείες real estate βασιζόμενες στο φθηνό χρήμα των αγορών, ως απόρροια των μηδενικών ή και αρνητικών επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών, μπορεί να σταματήσει απότομα και το κλίμα να γυρίσει. Και να καταλήξουμε σε διασώσεις εταιρειών real estate, όπως κάποτε γίνονταν οι διασώσεις χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Ενα τέτοιο «τυχαίο γεγονός» θα μπορούσε να συμβεί, όπως αποδείχθηκε, στη Σουηδία, όπου η κεντρική τράπεζα και οι αρμόδιες εποπτικές αρχές έχουν επανειλημμένως επισημάνει ότι οι κίνδυνοι από το χρέος των εμπορικών ακινήτων συνιστούν απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας. Και ο λόγος είναι ο πιθανός αντίκτυπος στις σουηδικές τράπεζες: η δανειοδότηση του real estate έφτασε το 2021 στα 2/3 των συνολικών εκταμιεύσεων των τραπεζών, παρότι στην Ευρωζώνη δεν ξεπέρασε το 1/3.

Το παραπάνω αποδείχθηκε όταν ένας μέτοχος της σουηδικής εταιρείας real estate Castellum AB, το fund M2 Asset Management AB, πούλησε αιφνιδιαστικά 40 εκατομμύρια μετοχές του. To fund εξήγησε ότι ρευστοποίησε τις μετοχές επειδή οι καθοδικές τάσεις στις τιμές της αγοράς επηρεάζουν την ικανότητα να αντεπεξέλθει στις οικονομικές του υποχρεώσεις. Στα αυτιά πολλών ωστόσο αυτό ήταν καμπανάκια που ηχούσαν δυνατά, ένας ανησυχητικός προπομπός του τι μέλλει γενέσθαι στην αγορά real estate όλης της Ευρώπης. Αλλωστε, όλο και περισσότερες εταιρείες του κλάδου βλέπουν τη χρηματιστηριακή τους αξία να συρρικνώνεται διαρκώς. Σύμφωνα με δεδομένα του πρακτορείου Bloomberg, το real estate της Σουηδίας καλείται το 2023 να αναχρηματοδοτήσει ένα χρέος ύψους 10 δισ. δολαρίων, με το συνολικό ποσό έως το 2026 να εκτοξεύεται στα 41 δισ. δολάρια. Κι όλα αυτά σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων, λόγω του ιστορικού πληθωρισμού. Το πρόβλημα χρηματοδότησης των σουηδικών εταιρειών απορρέει, επίσης, από τα κυμαινόμενα επιτόκια και τις βραχυπρόθεσμες ωριμάνσεις των παλαιότερων ομολόγων, κάτι που καθιστά τη σκανδιναβική χώρα εξαιρετικά ευάλωτη σε πιθανούς κινδύνους.

Θυμηθείτε τώρα τις διασώσεις που λέγαμε νωρίτερα. Ο επικεφαλής της Green Street, Πίτερ Παπαδάκος, λέει στο Bloomberg ότι «με βάση το δυσμενές σενάριο, το οποίο προβλέπει την αποκοπή των εταιρειών real estate από τις αγορές, η Σουηδία θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή μιας σειράς πιθανών διασώσεων εταιρειών ακινήτων σ’ όλη την Ευρώπη. Αυτό θα έχει μεγάλες επιπτώσεις για τις εισηγμένες εταιρείες του ευρωπαϊκού κλάδου».

Ο CEO της Krama Properties, Μάνος Κρανίδης, λέει στο «ΘΕΜΑ» ότι η αγορά αναπτύσσεται στην Ελλάδα,όπως και τα σημαντικά δομικά προβλήματα που υπάρχουν, η μεγάλη βόμβα του κόστους ενέργειας, του κόστους κατασκευής, του πληθωρισμού και της ακρίβειας των δομικών υλικών. «Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ανησυχίες», εξηγεί ο κ. Κρανίδης. Ηδη το οικονομικό κλίμα στις κατασκευές είναι πτωτικό σε σχέση με το 2021. Η ετήσια πτώση κατά 50 εκατοστιαίες μονάδες των επιχειρηματικών προσδοκιών στις κατασκευές είναι ενδεικτική, όπως αποτυπώνεται στην τακτική έρευνα του ΙΟΒΕ. Πιο αναλυτικά, σημαντική βελτίωση παρουσίασε ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στις Ιδιωτικές Κατασκευές και διαμορφώθηκε στις 96,3 μονάδες (από 76,8), επίπεδο όμως πολύ χαμηλότερο του αντίστοιχου περσινού (145,6 μονάδες.).

Αυτό κυρίως συμβαίνει επειδή η ψυχολογία έχει πιεστεί ισχυρά, γιατί τους τελευταίους μήνες έχει πυροδοτηθεί μια μεγάλη βόμβα για την οικονομία και την αγορά ακινήτων, η ραγδαία αύξηση του κόστους ενέργειας και ηλεκτρισμού. Μια εξέλιξη που δείχνει ότι θα έχει διάρκεια και επηρεάζει σημαντικά τον γενικό πληθωρισμό, άρα και το κόστος κατασκευής, ανακαίνισης και λειτουργίας των ακινήτων. Η βόμβα αυτή, λέει ο κ. Κρανίδης, είναι σημαντικό να απενεργοποιηθεί άμεσα, ειδικά για τα χιλιάδες μικρομεσαία νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, που νομοτελειακά αποτελούν τον κορμό της πραγματικής οικονομίας και ανάπτυξης.

«Αλλωστε ο υγιής στόχος κάθε επιτυχημένης κυβερνητικής πολιτικής είναι όλο και περισσότεροι πολίτες να συμμετέχουν στην αγορά ακινήτων εξασφαλίζοντας βιώσιμα την πρώτη κατοικία και την επαγγελματική τους στέγη.

Ετσι εξασφαλίζεται η μεσοπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη και η μαζικότητά της», αναφέρει ο κ. Κρανίδης και καταλήγει: «Αυτό είναι και το στοίχημα της δημόσιας πολιτικής του 2022, ένα έτος-μεταίχμιο. Μάλιστα, η ραγδαία αύξηση των ζητούμενων τιμών πώλησης και ειδικά μισθωμάτων κατοικιών δεν είναι βιώσιμη. Φέτος ή θα επεκταθούν τέτοια φαινόμενα έναρξης φούσκας ή θα ωριμάσει η αγορά και θα αναπτυχθεί σε χαμηλότερα επίπεδα τιμών με εμβάθυνση και μαζική επέκταση των συναλλαγών».

Προθεσμία για να απολογηθεί στις 16 Νοεμβρίου έλαβε η Ρούλα Πισπιρίγκου, η οποία είχε κληθεί σήμερα σε απολογία για τους θανάτους των δύο μικρότερων παιδιών της, της Μαλένας και της Ίριδας.

Η 33χρονη πέρασε το «κατώφλι» της 35ης τακτικής ανακρίτριας Αθηνώνλίγο μετά τις 9 το πρωί. Η Ρούλα Πισπιρίγκου, βρίσκεται στις φυλακές για τη δολοφονία της πρωτότοκης κόρης της Τζωρτζίνας, ενώ αρνείται το σύνολο των κατηγοριών.

Με κλούβα της αστυνομίς έφτασε στην Ευελπίδων η Ρούλα Πισπιρίγκου

Υπενθυμίζεται ότι η Ρούλα Πισπιρίγκου έχει ήδη με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών έχει παραπεμφθεί σε δίκη για απόπειρα ανθρωποκτονίας αλλά και για ανθρωποκτονία σε ήρεμη ψυχική κατάσταση σε βάρος της 9χρονης κόρης της Τζωρτζίνας, στο νοσοκομείο «Αγλαΐα Κυριακού», τον Ιανουάριο του 2022.

Η 33χρονη κατηγορείται ότι δολοφόνησε την 9χρονη με τη χορήγηση κεταμίνης μέσα στο νοσοκομείο. Ακόμη με το ίδιο βούλευμα η κατηγορούμενη παραπέμπεται να δικαστεί και για απόπειρα δολοφονίας της Τζωρτζίνας τον Απρίλιο του 2021 μέσα στο «Καραμανδάνειο» νοσοκομείο της Πάτρας. Οι δικαστές έκριναν πως η απόπειρα ανθρωποκτονίας σε βάρος του παιδιού έγινε και πάλι πιθανότατα με τη χορήγηση κεταμίνης. Δηλαδή, αυτό που δέχονται οι δικαστές είναι ότι η κατηγορουμένη και την πρώτη φορά προσπάθησε να σκοτώσει την κόρη της όχι με ασφυκτικό θάνατο αλλά με κεταμίνη, χωρίς ωστόσο να το καταφέρει λόγω της άμεσης επέμβασης των γιατρών.

Τα μέλη του δικαστικού συμβουλίου κατέληξαν στο παραπάνω συμπέρασμα αξιολογώντας τις καταθέσεις γιατρών και ειδικών. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο σκεπτικό τους αναφέρουν πως ο αποκλεισμός της μύτης και του στόματος δεν είναι πρόσφορος τρόπος ώστε να προκληθεί ανακοπή. Κατά τους δικαστές η 33χρονη χορήγησε μη επακριβώς ταυτοποιήθησα ουσία, κατασταλτική του κεντρικού νευρικού συστήματος, με πιθανότητα που αγγίζει τη βεβαιότητα η ουσία αυτή να είναι κεταμίνη. Μία ουσία που συγκαταλέγεται σε εκείνες που είναι ικανές να προκαλέσουν ανακοπή και η οποία επέφερε πτώση των αφίξεων και μηδενισμό του κορεσμού στο οξυγόνο.

Σε ό,τι αφορά στο θάνατο της 9χρονης στο νοσοκομείο Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού», το δικαστικό συμβούλιο, υιοθετώντας την πρόταση του εισαγγελέα Γιώργου Νούλη, αποφαίνονται πως Ρούλα Πισπιρίγκου τέλεσε τις αξιόποινες πράξεις που της αποδίδονται με δόλο και σε ήρεμη ψυχική κατάσταση. Σύμφωνα με το βούλευμα, η 33χρονη χορήγησε τη θανατηφόρα ουσία στην κόρη της στις 29 Ιανουαρίου μέσα στο νοσοκομείο Παίδων, ενώ ήταν μόνη της στο δωμάτιο μαζί της.

Τώρα, σε ό,τι αφορά στο κίνητρο της 33χρονης, οι δικαστές κάνουν λόγο για εμμονή της με τον Μάνο Δασκαλάκη καθώς όλα τα περιστατικά συνέβαιναν όταν ήταν σε διάσταση με τον σύζυγό της. Επιπλέον, αποδίδουν τις πράξεις της στην προσωπικότητα της, βασιζόμενοι και στην περιγραφή της ειδικής πραγματογνώμονα που είχε οριστεί κατά την ανάκριση.

Σε περαιτέρω «επένδυση» στην περιοχή στα πέριξ της Ομόνοιας προχωρά η Dimand, η οποία ξεκινά άμεσα το επόμενο διάστημα την πολυαναμενόμενη ανάπλαση του ΜΙΝΙΟΝ.

«Τον άλλο μήνα θα ξεκινήσουμε την κατασκευή της όψης και τώρα αρχίζει η επαφή με την αγορά για τους χρήστες. Θα είναι ένα κτίριο μικτών χρήσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δημήτρης Ανδριόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της Dimand για το project που θα αγγίξει τα 50 εκατ. ευρώ ως επένδυση και αποτελεί το δεύτερο για την εταιρεία στην Ομόνοια μετά τη μεταμόρφωση του Σαρόγλειου Μεγάρου στο πρώτο ξενοδοχείο Moxy της Αθήνας, το οποίο έχει περάσει ήδη στην «ομπρέλα» της Prodea.

Ο ίδιος προανήγγειλε ότι η Dimand έχει «κλείσει» ήδη δύο ακόμη κτίρια στην περιοχή πέριξ της Ομόνοιας, που βρίσκεται στη βάση της αναβάθμισης, «ξεκινώντας από την αναβάθμιση του Αρχαιολογικού Μουσείου και πάει μέχρι την Ομόνοια, την πλατεία Κοτζιά και τη συνένωση με την Αιόλου, σε όλο το κομμάτι της παλιάς, αστικής Αθήνας.

Σε αυτή τη φάση, όπως ανέφερε ο κ. Ανδριόπουλος, η ομάδα των ανθρώπων της εταιρείας που είμαστε στη γέφυρα του πλοίου «κοιτάμε τη φουρτούνα, κοιτάμε τι μπορεί να προκύψει ως δυσκολία, ωστόσο δεν έχουμε μειώσει καθόλου το ρυθμό που τρέχουν τα έργα μας, δεν φοβόμαστε να κρατήσουμε τη μηχανή της παραγωγής ανοικτή. Παρ’ όλ΄αυτά, θα είμαστε για τους επόμενους 18 μήνες πιο συντηρητικοί και πιο προσεκτικοί. Το σημαντικό είναι ότι μετά και την εισαγωγή μας στο Χρηματιστήριο η μητρική μας εταιρεία είναι αδάνειστη, και δανειζόμαστε ανά project. Αυτή την στιγμή έχουμε 20 έργα σε εξέλιξη σε διαφορετική ωρίμανση το καθένα και παρακολουθούμε πολύ στενά την αύξηση του κόστους των υλικών και του χρήματος».

Τα έργα

Σε ό,τι έχει να κάνει με τα έργα, σε 30 μέρες παραδίδεται το γραφειακό συγκρότημα Kaizen Campus στο Μαρούσι, ενώ η εταιρεία «τρέχει» και το μεγάλο project της ανάπλασης του Πύργου Πειραιά που θα παραδοθεί σε 12 μήνες από σήμερα με τις πιστοποιήσεις που χρειάζονται.
Αντίστοιχα, στη Θεσσαλονίκη, όπου η εταιρεία έχει τοποθετηθεί στη δυτική πλευρά της πόλης, με δύο projects, πρόσφατα πραγματοποιήθηκε η αγορά των πρώην ακινήτων της ΒΑΛΚΑΝ ΕΞΠΟΡΤ «ώστε να αναπτύξουμε τα πρώτα logistics υψηλής προστιθέμενης αξίας, με κέντρα επεξεργασίας μεγάλου όγκου δεδομένων (data centers), ή κέντρα έρευνας και ανάπτυξης (R&D) που θα συνδυάζονται με logistics».

Ο κ. Ανδριόπουλος επιβεβαίωσε τον πιο ενεργό ρόλο της Dimand στο γήπεδο του Βοτανικού (σ.σ. η εταιρεία έχει αντίστοιχη εμπειρία από το πιο μακρινό ως το πιο πρόσφατο παρελθόν και στα αντίστοιχα έργα του Σταδίου Καραϊσκάκη, του γηπέδου της Λάρισας και της ΑΕΚ) χωρίς να αναφερθεί πάντως σε λεπτομέρειες: «Θα είμαστε μέρος της προσπάθειας για το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού και όπως όλα τα μεγάλα έργα έχει κι αυτό αστερίσκους. Ενδεικτικά, το γήπεδο της ΑΕΚ κράτησε 9,5 χρόνια. Πιστεύω ότι ο Βοτανικός θα γίνει πιο γρήγορα, εντός 5ετίας και θα είναι το πιο πολυπαραγοντικό γήπεδο που έχει γίνει ποτέ, θα αλλάξει την ομάδα και ολόκληρη την περιοχή, συνδέοντάς την με το κέντρο της Αθήνας. Είναι ευτύχημα που θα γίνει και είναι σημαντικό να γίνει γρήγορα. Γενικότερα σε σχέση με την ανάπτυξη των γηπέδων ποδοσφαίρου, θεωρώ ότι μετά από 40 χρόνια το προϊόν που λέγεται ποδόσφαιρο είναι μονόδρομος να πάρει την παλιά του αίγλη και είναι κρίσιμος εδώ ο ρόλος της Πολιτείας τόσο σε χρηματοδοτικό πλαίσιο όσο και στο κομμάτι της εξυγίανσης».

Ερωτηθείς για τις περιοχές ανά την Ελλάδα και για τoυς κλάδους που παρουσιάζουν αυτή την στιγμή τις μεγαλύτερες προοπτικές ο κ. Ανδριόπουλος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο κομμάτι του τουρισμού, που μπορεί να αναδείξει πολλές και διαφορετικές περιοχές της χώρας, σε συνδυασμό ωστόσο με τις απαιτούμενες υποδομές: «Θα πρέπει να υπάρχει στρατηγική σε βάθος χρόνου με επενδύσεις στις υποδομές».

Προβλήματα παρατηρούνται στην εφαρμογή WhatsApp!

Συγκεκριμένα, η επικοινωνία φαίνεται πως είναι αδύνατη με την εφαρμογή να έχει «πέσει» σχεδόν σε όλο τον κόσμο σύμφωνα με το downdetector.

Πολλοί είναι οι χρήστες των social media που αναφέρουν προβλήματα.

Εκτός από την εφαρμογή, το WhatsApp Web φαίνεται επίσης να επηρεάζεται από τη διακοπή και μπορούμε ο server της εφαρμογής απλά δεν συνδέεται πλέον. Όποιος προσπαθεί να χρησιμοποιήσει το WhatsApp Web θα υποδεχτεί ένα μήνυμα σφάλματος όπως αυτό που βλέπετε παρακάτω.

Στάση αναμονής τουλάχιστον έως την άνοιξη του 2023 κρατά το εγχώριο real estate σε σχέση με τις προοπτικές στην αγορά ακινήτων με αντίρροπες δυνάμεις να κυριαρχούν και το σκηνικό να παραπέμπει σε ένα «ομιχλώδες» τοπίο.

«Δεν μπορούμε να μιλάμε για ύφεση αλλά ούτε και για ανάπτυξη την επόμενη χρονιά, μάλλον είναι πιο σωστό να μιλάμε για 12 μήνες ομίχλης» αναφέρθηκε χθές από τα στελέχη της εγχώριας αγοράς ακινήτων στην καθιερωμένη ετήσια συνάντησή τους στο πλαίσιο του συνεδρίου της Prodexpo, διαπιστώνοντας γενικότερα ότι οι συνθήκες στην Ελλάδα είναι καλύτερες αυτή την στιγμή σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, παρ’ όλ’ αυτά θα πρέπει να υπάρξει προσοχή αλλά και ψυχραιμία. Κι αυτό γιατί η χώρα μας αποτελεί κομμάτι της Ευρώπης και σε αυτή τη συγκυρία στην Ευρώπη εκφράζονται σημαντικές αβεβαιότητες- αυξανόμενα επιτόκια, κατάσταση πολιτικής και στρατιωτικής έντασης, πληθωρισμός, ακρίβεια, ενεργειακό- με ορατή την ύφεση.

Από την άλλη πλευρά, με το δεδομένο ότι η αγορά real estate στη χώρα μας είναι σαφώς μικρότερη και ρηχή, υπάρχει μία διαφορά φάσης όσον αφορά την απορρόφηση της τρέχουσας κρίσης στο εγχώριο real estate κι ενδεχομένως, αν οι τρέχουσες, δύσκολες συνθήκες στην Ευρώπη έχουν πιο σύντομη διάρκεια, οι αντίστοιχες επιπτώσεις στην ελληνική αγορά ακινήτων να είναι περιορισμένες, όπως αναφέρθηκε σχετικά.

«Στην Ελλάδα επί του παρόντος πάμε καλά, βλέπουμε να συνεχίζεται η ανάπτυξη με μεγάλο πλεονέκτημα φέτος και τον τουρισμό, υπάρχουν ευκαιρίες, ωστόσο χρειάζεται σύνεση και καλές επιλογές», ανέφεραν χαρακτηριστικά χθες τα μεγαλοστελέχη της αγοράς, τονίζοντας παράλληλα ότι η ζήτηση για ακίνητα με «πράσινα» χαρακτηριστικά είναι απτή στην αγορά: «Τα κτίρια που δεν έχουν περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά τείνουν να γίνουν ο παρίας της αγοράς», ανέφερε χαρακτηριστικά ο διευθύνων σύμβουλος της μεγαλύτερης εγχώριας Επενδυτικής Ακινήτων κ. Αρης Καρυτινός, τονίζοντας ειδικά για την Prodea ΑΕΕΑΠ ότι η αξία των πράσινων ακινήτων της θα φτάνουν έως το τέλος του χρόνου σε αξία στα 500 εκατ. ευρώ, «θέλουμε να τα αυξήσουμε στο 1 δισ. ευρώ με σκοπό σε μία πενταετία ποσοστό 80% να είναι πράσινο». Οι ξένοι χρήστες δεν… διανοούνται να μην μισθώνουν πράσινα κτίρια κι επίσης προς την ίδια κατεύθυνση πλέον κινούνται και οι μεγάλοι ελληνικοί όμιλοι, ενώ σύμφωνα με τον κ. Καρυτινό είναι θέμα χρόνου «ένα μεγάλο κομμάτι των μικρομεσαίων επιχειρήσεων να αναγκαστεί να μετακινηθεί εκεί γιατί ήδη, σίγουρα, η επιβάρυνση στα λειτουργικά κόστη στα νέα κτίρια είναι κατά πολύ χαμηλότερη έναντι των παλιών».

Την εικόνα ακριβώς από έναν μεγάλο ευρωπαϊκό όμιλο ανάπτυξης ακινήτων με έντονη παρουσία στη χώρα μας ακόμη και μέσα στη δημοσιονομική κρίση έδωσε ο κ. Φώτης Γιόφτσιος, διευθύνων σύμβουλος της TEN Brinke Eλλάς, θυγατρικής του φερώνυμου ολλανδικού ομίλου, με 1,3 δισ. ευρώ κεφάλαια κίνησης και 1.300 εργαζομένους. «Ηδη οι επενδυτές στην Ευρώπη έχουν φρενάρει λόγω της σταδιακής αύξησης των επιτοκίων και οι αποδόσεις σε σύγκριση με την Ελλάδα είναι χαμηλές. Χρειάζεται ψυχραιμία, διορατικότητα και σύνεση όσον αφορά την επιλογή των ακινήτων προς ανάπτυξη εξετάζοντας πιο λεπτομερώς ποια ρίσκα κρύβουν αυτά. Η Ελλάδα είναι σε καλύτερο περιβάλλον σε σύγκριση με άλλες χώρες, συνεχίζεται η ανάπτυξη, παρ’ όλ’ αυτά πρέπει να προσέξουμε γιατί οι συνθήκες που υπάρχουν στο εξωτερικό τώρα θα έρθουν και στην Ελλάδα».

Στις μεγάλες προκλήσεις αυτή την στιγμή η αγορά εντοπίζει «το κατασκευαστικό κόστος και τη διαθεσιμότητα του στελεχιακού δυναμικού και των υλικών λόγω της μεγάλης και απότομης αύξησης του κατασκευαστικού αντικειμένου και μάλιστα χωρίς να έχει ξεκινήσει το Ελληνικό», όπως ανέφερε ο κ. Eρρίκος Αρρώνες επικεφαλής της Hellenic Properties.

Ο «κύκλος» της αγοράς

Την άποψη ότι στην Ελλάδα «βρισκόμαστε σε άλλο σημείο του κύκλου των ακινήτων», εξέφρασε ο κ. Ιωάννης Γκάνος, διευθύνων σύμβουλος της Alpha Aστικά Ακίνητα, θυγατρικής του ομίλου της Alpha Bank, διαπιστώνοντας πάντως τις αντίρροπες δυνάμεις εν όψει του 2023. «Στη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης υπήρξε πτώση στα ακίνητα κατά 45% και μέχρι τώρα, παρά το γεγονός ότι από το 2018 έχει ξεκινήσει η ανάκαμψη της αγοράς δεν έχει ανακτηθεί το χαμένο έδαφος.
Αν η κρίση κρατήσει λίγο, η ελληνική οικονομία δε θα επηρεαστεί τόσο πολύ- το στόρι της Ελλάδας είναι ωστόσο θετικό. Από την άλλη πλευρά δε θα πρέπει να παραβλέπουμε την παράμετρο του υψηλού πληθωρισμού αλλά και το γεγονός ότι το 2023 είναι και μία εκλογική χρονιά».

«Την εκτίμηση ότι έχει καλυφθεί σε ποσοστό 80%- 85% η πτώση των τιμών των προηγούμενων ετών στα ακίνητα, στη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης όμως είμαστε ακόμη κάτω από το προ κρίσης επίπεδα στην αγορά» , εξέφρασε ο κ. Θεόδωρος Μητράκος, σύμβουλος διοίκησης και πρώην Υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος. «Το ράλι των τιμών που έχει γίνει στην Ευρώπη, όπου οι αξίες έχουν αυξηθεί έως 50% την τελευταία δεκαετία η Ελλάδα δεν το έχει ακολουθήσει, άρα υπάρχουν ακόμα ευκαιρίες». Όσον αφορά μία ενδεχόμενη «φούσκα» στην αγορά, επεσήμανε ότι: «Όλοι οι δείκτες δείχνουν ότι δεν οδηγούμαστε σε κάτι τέτοιο. Στην Ελλάδα δεν ανησυχούμε ιδιαίτερα στο κομμάτι αυτό. Γενικότερα όσον αφορά την πορεία των τιμών, δεν προβλέπεται μείωση, ίσως επιβράδυνση των ρυθμών αύξησης τα επόμενα τρίμηνα».

Επενδύσεις άνω των 650 εκατ. ευρώ

Για συγκρατημένη αισιοδοξία μίλησε και ο κ. Γιάννης Παρασκευόπουλος, Γενικός Διευθυντής της γνωστής εταιρείας συμβούλων ακινήτων της Δανός σε συνεργασία με BNP Paribas Real Estate: «Εχουμε συγκρατημένη αισιοδοξία, αλλά σε γενικές γραμμές θα πρέπει να περιμένουμε και να δούμε πόσο θα κρατήσει αυτή η κρίση που είναι εισαγόμενη». Ο ίδιος ανέφερε ότι ειδικά στο επενδυτικό κομμάτι ότι «το 2022 βαδίζει σε καλύτερο επίπεδο για την Ελλάδα από πλευράς επενδύσεων σε σύγκριση και με άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Οι επενδύσεις ξεπέρασαν τα 650 εκατ. ευρώ συνολικά το πρώτο εξάμηνο του 2022, με μεγαλύτερο μερίδιο των εγχώριων επενδυτών κι επίσης με πολύ μεγαλύτερο το μερίδιο των τουριστικών επενδύσεων. Ειδικά στις τουριστικές επενδύσεις κατευθύνθηκε το 1/3 των επενδύσεων.
Σίγουρα η αύξηση επιτοκίων θα επηρεάσει τις επιδόσεις γι’ αυτό και οι επενδυτές θα στραφούν σε εναλλακτικές επενδύσεις (όπως π.χ. χώροι υγείας, φοιτητικές κατοικίες.

Ο κ. Ιωάννης Ορφανός, εταίρος της γνωστής εταιρείας συμβούλων ακινήτων Arbitrage RE, εκτίμησε ότι μπορεί να υπάρξει μια -κάποια- κάμψη στην αγορά και σίγουρα στάση αναμονής: «Οσοι δε χρειάζεται να πουλήσουν δε θα πουλήσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, βλέποντας σημαντικές προοπτικές σε συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων, τις πιο εναλλακτικές επενδύσεις με ακίνητα ειδικά σε υποδομές (π.χ. data centers), οικιστικά (κατοικίες προδιαγραφών με υπηρεσίες), τουρισμό, με έμφαση στις ανώτερες κατηγορίες. «Σε κάθε περίπτωση όλα τα πλάνα θα πρέπει να είναι μεσοπρόθεσμα με προοπτική στην πενταετία».

Αντίστοιχα και ο κ. Γιώργος Μαντζαβινάτος, διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης QRes, σχολίασε ότι «θα πρέπει να μιλάμε για 12 μήνες ομίχλης», όσον αφορά την εικόνα της αγοράς τους επόμενους μήνες, ωστόσο στάθηκε ιδιαίτερα στις επιδόσεις του ελληνικού τουρισμού, που έκαναν τη διαφορά φέτος έχοντας ξεπεράσει τις ροές του 2019, προσδίδοντας δυναμική στην ελληνική οικονομία. «Ευτυχώς στην Ελλάδα έχουμε μία διαφορά φάσης όσον αφορά την απορρόφηση των κρίσεων, γιατί η αγορά είναι μικρή, δεν έχει μεγάλη ρευστότητα και άρα ενδεχομένως να σταθούμε τυχεροί, αν οι συνθήκες τρέχουσες συνθήκες διαρκέσουν λιγότερο.Οι τιμές των ακινήτων στην τελευταία 10ετία πιέστηκαν πολύ και ακόμη σήμερα εκτιμάμε ότι υπάρχουν περιθώρια για αύξηση των τιμών.
Σε σχέση με τον πληθωρισμό, αυτός φαίνεται ότι βοηθάει στην τοποθέτηση ακινήτων. Οι Ελληνες που είχαν κάποιες οικονομίες τα τελευταία χρόνια θα στραφούν να αγοράσουν ακίνητα στοχεύοντας στα οικιστικά ακίνητα.

Η αύξηση του κόστους του δανεισμού θεωρώ ότι θα επηρεάσει τους μεγάλους επενδυτές ακινήτων που έχουν μπει στη χώρα μας τα τελευταία δύο χρόνια με χαμηλές αποδόσεις. Υπάρχουν όμως επενδυτές του εξωτερικού που περιμένουν με ισχυρή ρευστότητα να δουν αποδόσεις στην Ελλάδα ώστε να τοποθετηθούν».

Ποινή τριετούς φυλάκισης επιβλήθηκε χθες από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Λάρισας σε έναν ιδιοκτήτη διαμερίσματος, όπως και σε έναν ηλεκτρολόγο μηχανικό, που παραπέμφθηκαν κατηγορούμενοι για ανθρωποκτονία από αμέλεια και ψεύδη υπεύθυνη δήλωση, με αφορμή τον θάνατο 22χρονου φοιτητή από ηλεκτροπληξία, ο οποίος νοίκιασε μια γκαρσονιέρα που με τον πλέον τραγικό τρόπο αποδείχτηκε πως δεν ήταν ασφαλής.

«Ένα θλιβερό και λυπηρό περιστατικό», όπως το χαρακτήρισε Εισαγγελέας της έδρας, καθώς ένας 22χρονος, βρέθηκε στη Λάρισα από το Καρπενήσι για σπουδές, έχασε τελικά τη ζωή του, όταν υπέστη ηλεκτροπληξία, αφού η ισόγεια γκαρσονιέρα που μίσθωσε στην περιοχή πρώην Ακαδημίας, παρά το υποχρεωτικό του νόμου, δεν διαθέτει εγκατάσταση διάταξης διαφορικής προστασίας (ρελέ διαρροής) στην ηλεκτρολογική εγκατάσταση του σπιτιού.

Ο φοιτητής επί πτυχίω στο ΤΕΙ Λάρισας, Αλέξανδρος Τσιάλτας, ολοκληρώνοντας τις σπουδές του και έχοντας βρει εργασία στη Λάρισα, τραυματίστηκε θανάσιμα στις 4 Ιανουαρίου 2019, όταν, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ενώ κάθισε στο κρεβάτι του «προσέγγισε το αριστερό του πόδι, το οποίο είχε υγρασία, στις γρίλιες θερμαντικού σώματος που λειτουργούσε στο maximum, μια διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος – είτε από τις ηλεκτρικές αντιστάσεις μέσα από της γρίλιες σαν τόξο είτε από την αριστερή βάση του σώματος, η οποία είχε σπάσει και συγκρατούνταν με ένα λάστιχο, με συνέπεια να ακουμπάει στο χαλί, το οποίο πιθανώς ήταν υγρό και δεν απορροφήθηκε – αποσβέστηκε από την ανύπαρκτη γείωση του φις του ηλεκτρικού σώματος, δεν απορρίφθηκε περαιτέρω από το ρελέ διαρροής που δεν υπήρχε, με αποτέλεσμα την δίοδο ηλεκτρικού ρεύματος από το σώμα του και τον θάνατο του εξαιτίας ηλεκτροπληξίας, ο οποίος θα είχε με βεβαιότητα αποφευχθεί εάν στον ηλεκτρικό πίνακα είχε εγκατασταθεί το ρελέ διαρροής.

Στα γεγονότα αναφέρθηκαν με τις καταθέσεις τους χθες οι γονείς, ο αδελφός και φίλοι του άτυχου φοιτητή, σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, ότι πληροφορήθηκαν την πραγματική αιτία του 22χρονου, μετά και την ιατροδικαστική έκθεση. Κατέθεσε, επίσης, ο πραγματογνώμονας που συνέταξε την έκθεση, ενώ στην απολογία του ο ηλικιωμένος ιδιοκτήτης της γκαρσονιέρας αρνήθηκε την κατηγορία, λέγοντας ότι ο ίδιος δεν γνώριζε κάτι και πως ο ηλεκτρολόγος ήταν αυτός που έκανε την εγκατάσταση. Ο ηλεκτρολόγος δεν παρέστη στην δίκη, αλλά εκπροσωπήθηκε, με την συνήγορο του να σημειώνει πως έγιναν όλα τα προβλεπόμενα κατά την εγκατάσταση, όπως επίσης, είχε τοποθετηθεί ρελέ διαρροής, το οποίο κατά την πορεία, άγνωστο πως, αφαιρέθηκε.

Η Εισαγγελέας της έδρας σημείωσε πως ηλεκτροπληξία του 22χρονου «οφείλεται στο ότι δεν υπήρχε ρελέ διαρροής και πέρα από την αδιαμφισβήτητη ευθύνη του ηλεκτρολόγου, υπάρχει και συγκλίνουσα ευθύνη του ιδιοκτήτη, ο οποίος όφειλε να μεριμνήσει για την εγκατάσταση ρελέ διαρροής στον ηλεκτρολογικό πίνακα και το σπίτι να είναι απόλυτα ασφαλές». Είναι σαφές ότι ηλεκτροπληξία επήλθε επειδή δεν υπήρχε ρελέ διαρροής, κάτι τόσο απλό και δεδομένο», κατέληξε η εισαγγελέας, προτείνοντας την ενοχή των δύο κατηγορουμένων για την ανθρωποκτονία από αμέλεια, ενώ για τον ηλεκτρολόγο πρότεινε, επίσης, την ενοχή του, όπως κατηγορείται και για την πράξη της ψεύδους υπεύθυνής δήλωσης.

Η πρόεδρος του Δικαστηρίου ανακοίνωσε την απόφαση περί ενοχής και των δύο κατηγορουμένων, στους οποίους για την κατηγορία της ανθρωποκτονίας επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης τριών ετών, ενώ στον ηλεκτρολόγο επιβλήθηκε πρόσθετη ποινή φυλάκισης 4 μηνών για την δεύτερη κατηγορία, της ψευδούς δήλωσης. Οι ποινές επιβλήθηκαν με τριετή αναστολή.

Ο νεαρός Αλεξάνδρος είχε πάει στο «Ελλάδα έχει ταλέντο»

Ο 22χρονος με καταγωγή από το Καρπενήσι, ο οποίος είχε πάει στη Λάρισα για σπουδές, εργαζόταν σε κατάστημα της πόλης ενώ είχε πάθος με τον χορό.

Στο προφίλ του στο Instagram μια από τις τελευταίες αναρτήσεις του ήταν μια συλλογή φωτογραφιών από τον χρόνο που είχε περάσει σχολιάζοντας με τους στίχους από το γνωστό κομμάτι του Στίβι Γουόντερ «I just called to say I love you».
Ελλάδα Έχεις Ταλέντο – Season 2 | Άλεξ & Δέσποινα | 15/10/2018

Η επιστροφή της σημερινής χονδρεμπορικής αγοράς του φυσικού αερίου στα 155 ευρώ η μεγαβατώρα στο ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας, καταγράφοντας πτώση 45% τα τελευταία δύο 24ωρα και η χθεσινή βουτιά κατά 15% του ολλανδικού δείκτη TΤF, υπό κανονικές συνθήκες θα μπορούσαν να σημαίνουν και το τέλος του πολέμου.

Όμως για την Ευρώπη σύμμαχος σε αυτή την θετική συγκυρία τιμών –έστω και αν είναι προσωρινή -δεν είναι ο τερματισμός της γεωπολιτικής έντασης.

Τον ούριο άνεμο που πνέει στις διεθνείς τιμές φυσικού αερίου και σκορπά χαρά στα παγωμένα χαμόγελα των καταναλωτών ενόψει του χειμώνα, συνεπικουρούν το φθινοπωρινό καλοκαίρι με τις υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες, η χαμηλή ζήτηση σε συνδυασμό με τα ευρωπαϊκά μέτρα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και το πλεόνασμα LNG που υπάρχει στα ευρωπαϊκά terminals.

H εξέλιξη αυτή καταγράφεται ενώ σήμερα αναμένεται το πρώτο κρας τεστ για τους υπουργούς Ενέργειας στο Λουξεμβούργο μετά το θετικό μήνυμα και τη συμφωνία των ηγετών των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Σύνοδο Κορυφής της περασμένης εβδομάδας.

Σε αυτό το στάδιο, αναμένεται οι υπουργοί να τοποθετηθούν με βάση τις προτάσεις της επιτροπής, δίνοντάς τις κατευθύνσεις για να τις επεξεργασθεί και να τις εξελίξει. Στο ζήτημα του πλαφόν στο φυσικό αέριο, εκτιμάται ότι η Κομισιόν θα προσπαθήσει να τηρήσει τις ισορροπίες προσπαθώντας να μην προκαλέσει όσους αντιδρούν και κυρίως τη Γερμανία, αλλά ταυτόχρονα λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό υποστηρικτών που τάσσονται υπέρ ενός ανώτατου ορίου τιμής το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης προς τις αγορές ακόμη και εάν δεν χρειαστεί εν τέλει να τεθεί σε εφαρμογή, αναφέρει ευρωπαϊκή πηγή.

Παράλληλα, οι υπουργοί ενέργειας της ΕΕ θα επιδιώξουν μια γενική προσέγγιση σχετικά με την πρόταση για οδηγία σχετικά με την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.

Αναμένεται να συζητήσουν για τη δέσμη μέτρων για το φυσικό αέριο, η οποία περιλαμβάνει πρόταση για οδηγία και πρόταση για κανονισμό σχετικά με τους κοινούς κανόνες εσωτερικής αγοράς για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το φυσικό αέριο και το υδρογόνο.

Ανατριχίλα προκαλούν οι νέες αποκαλύψεις για την υπόθεση βιασμού της 12χρονης στον Κολωνό, με ολοένα και περισσότερες συνομιλίες να έρχονται στο «φως».

Την ώρα που ερευνάται ο σκοτεινός ρόλος του «Μιχάλη», αποκαλύπτεται νέα συνομιλία του με τη 12χρονη, όπως μετέδωσε το Mega και έγινε στα τέλη Αυγούστου και συγκεκριμένα, στις 28 του μήνα. Σύμφωνα με την εκπομπή Live News, φαίνεται πως τελικά όχι μόνο λειτουργούσε ως μαστροπός της ανήλικης, αλλά καυχιόταν μάλιστα, πως εκείνος ήταν που της έκλεινε τις καλύτερες συμφωνίες. Ακολουθεί η συνομιλία:

Μ.Ι: Εγώ φταίω που σου κανονίζω για πολλά λεφτά. Γουστάρεις 150 ευρώ για δύο ώρες;

12χρονη: Σιγά που κανονίζεις… Όχι σε ξενοδοχείο. Και θα δω γιατί έχω τον «άντρα» μου τώρα και μου δίνει 400 ευρώ.

Είναι ο ίδιος άντρας που σε παλαιότερη συνομιλία την πίεζε και πάλι να βρεθεί με πελάτη σε ξενοδοχείο, κάτι που η ανήλικη αρνιόταν να κάνει.

Μ.Ι: Σε ξενοδοχείο θέλει να έρθει να σε [βρει] και να είσαι στο Μεταξουργείο και να σε ξαναγυρίσει.

12χρονη: Όχι, πρώτον εκεί έχω πάει. Όχι φίλε, ξενοδοχείο δεν γουστάρω.

Μ.Ι: Καλά όπως θες, σε αμάξι 50.

12χρονη: Δεν ξέρω, θα δω.

Μ.Ι: Σε άλλο ξενοδοχείο πας;

12χρονη: Όχι, σε κανένα.

Μ.Ι: Εσύ χάνεις.

Τι κατέθεσαν όσοι παρουσιάστηκαν αυτοβούλως

Την ώρα που τα φώτα είναι στραμμένα στους παιδοβιαστές της 12χρονης, δεν είναι λίγοι εκείνοι που παρουσιάστηκαν αυτοβούλως στη ΓΑΔΑ για να καταθέσουν όσα γνώριζαν. Πρόκειται για πρόσωπα που μίλησαν διαδικτυακά με το 12χρονο κορίτσι αλλά σύντομα κατάλαβαν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά.

«Τώρα με αυτήν την (…) μίλησα λίγο, αλλά δεν πήγα και να τη συναντήσω. Ήταν μικρή και ζητούσε και λεφτά και δεν το έκανα. Από παλιά σκεφτόμουν να έρθω στην αστυνομία, όταν έβλεπα έτσι κορίτσια πιο μικρά να στέλνουν μηνύματα, αλλά πάντα φοβόμουν μην ήταν κανένα κύκλωμα από πίσω και μπλέξω», κατέθεσε ένας από αυτούς.

«Παρουσιαζόταν ως κοπέλα 18 ετών η οποία ζητούσε ερωτική συνεύρεση έναντι χρηματικού αντιτίμου. Επειδή γενικά σαν άνθρωπος αν δω κάτι περίεργο θέλω να το ψάχνω παραπάνω, έτσι έκανα και σε αυτήν την περίπτωση», λέει άλλος συνομιλητής της.

«Δεν έμοιαζε με 12, φαινόταν με 17» έχουν πει σχεδόν όλοι οι προφυλακισμένοι κατηγορούμενοι. Ένας ισχυρισμός όμως που καταρρίπτει ένας άλλος άντρας που συνομίλησε και συνάντησε την 12χρονη αλλά έφυγε τρέχοντας όταν αντίκρυσε την αλήθεια, δηλαδή ότι είχε να κάνει με ένα μικρό παιδί.

«Όταν την είδα να μπαίνει στο στενό και κατάλαβα ότι αυτό το κοριτσάκι που έβλεπα ήταν η δήθεν 18χρονη που συνομιλούσα, έπαθα σοκ. Ήταν 12 – 13 χρονών κοριτσάκι και έμεινα άφωνος. Χωρίς να της δώσω τίποτα, της είπα »είσαι μικρή» κι έφυγα, χωρίς να μου πει τίποτα αυτή».

«Καθώς έφευγα σκεφτόμουν τι ήταν αυτό που μου συνέβη. Δεν το πίστευα. Είχα τρομάξει κιόλας, γιατί φοβόμουν μην τυχόν μου την είχαν στημένη και μου επιτεθεί κανένας άλλος. Ήταν περίεργη η φάση».

Όπως έχουν καταθέσει πολλοί συνομιλητές της 12χρονης, ο τρόπος με τον οποίο τους προσέγγιζε ο Ηλίας Μίχος παριστάνοντας την ανήλικη, ήταν επιθετικός και σε καμία περίπτωση δεν παρέπεμπε σε παιδί δημοτικού.

«Την ίδια μέρα ή τις επόμενες μέρες μου έστειλε αυτή πάλι κάτι μηνύματα στο Viber και από τον ίδιο αριθμό και από έναν άλλον και με έβριζε. Δεν θυμάμαι τι άλλο μου έλεγε, γιατί τα έσβησα όλα κατευθείαν. Σκεπτόμενος όλα αυτά μετά, μετάνιωσα που δεν έκανα κάτι τότε, μήπως και το έσωζα αυτό το κορίτσι».

Ο 23χρονος Άντριαν Κβιατκόφσκι από την Αγγλία, κατάφερε να χακάρει τους ψηφιακούς λογαριασμούς του καλλιτέχνη Εντ Σίραν και να κλέψει δύο ακυκλοφόρητα τραγούδια του. Έπειτα τα πούλησε στο dark web (σκοτεινό διαδίκτυο), κερδίζοντας κρυπτονομίσματα αξίας περίπου 131.000 λιρών.