THE PAPER

Σε έκρηξη λόγω διαρροής υγραερίου από φιάλη στην κουζίνα, αποδίδεται, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε χτες το βράδυ σε εστιατόριο στην λεωφόρο Κηφισίας 254 στο Χαλάνδρι, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν δύο εργαζόμενοι.

Συγκεκριμένα, σοβαρά τραυματίστηκε ο σεφ του εστιατορίου, 37 ετών και ένας 33χρονος, οι οποίοι διακομίστηκαν και νοσηλεύονται στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γεώργιος Γεννηματάς».

Για το περιστατικό συνελήφθη η υπεύθυνη του εστιατορίου, 50 ετών, σε βάρος της οποίας σχηματίζεται δικογραφία για σωματικές βλάβες από αμέλεια και θα οδηγηθεί σήμερα στον εισαγγελέα.

Προανάκριση για το συμβάν, το οποίο θεωρείται εργατικό ατύχημα, διενεργεί το αστυνομικό τμήμα Χαλανδρίου.

Υπενθυμίζεται ότι η έκρηξη σημειώθηκε λίγο μετά τις 10 χτες το βράδυ, στην κουζίνα του εστιατορίου και ακολούθησε η πυρκαγιά, που τραυμάτισε τους δύο εργαζόμενους.

Οι πελάτες και οι άλλοι εργαζόμενοι απομακρύνθηκαν έγκαιρα από το κατάστημα, ενώ η πυρκαγιά σβήστηκε λίγο αργότερα από την Πυροσβεστική.

Για τις ακριβείς συνθήκες της έκρηξης γίνεται έρευνα από το ανακριτικό τμήμα της Πυροσβεστικής, που θα πάρει σήμερα καταθέσεις από τους δύο τραυματίες, οι οποίοι ήταν παρόντες την ώρα εκείνη προκειμένου να ολοκληρωθεί το σχετικό πόρισμα.

Πηγή ΑΠΕ – ΜΠΕ

Eνα από τα πλέον σύνθετα προβλήματα στα οποία καλείται να βρει και να δώσει λύσεις άμεσα η κυβέρνηση είναι ο πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός, με ρυθμίσεις που συνδέονται κυρίως με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ), την εκτός σχεδίου δόμηση και τον τουρισμό. Κι αυτό σε μια περίοδο όπου η κατάσταση στην αγορά έχει γίνει χαοτική, αφού η αδράνεια σε επίπεδο νομοθετικού πλαισίου έχει οδηγήσει σε αναστολή την έκδοση οικοδομικών αδειών με αβέβαιο τον χρόνο των κυβερνητικών πρωτοβουλιών. Στην κατασκευαστική αγορά επικρατεί κυριολεκτικά αλαλούμ.

Από τη μία κινδυνεύουν να χαθούν περιουσίες από την έλλειψη θεσμικού πλαισίου (ΝΟΚ) και από την άλλη δημιουργούνται νέες για τους ευνοημένους, επενδυτές και ιδιώτες, που κατάφεραν να ενταχθούν στο καθεστώς των στρατηγικών επενδύσεων και να εξασφαλίσουν κατά παρέκκλιση όρους δόμησης κομμένους και ραμμένους στα μέτρα τους.
Ακόμη, όμως, και εκείνοι που αγόρασαν γη και εξασφάλισαν οικοδομικές άδειες με βάση την υφιστάμενη νομοθεσία τώρα βρίσκονται σε απόγνωση, αφού οι αποφάσεις του ΣτΕ για τις διατάξεις του ΝΟΚ τις ακυρώνουν παρατείνοντας την ανασφάλεια δικαίου όσο καθυστερούν οι νέες ρυθμίσεις, τις οποίες έχει δεσμευτεί το ΥΠΕΝ να παρουσιάσει.

Η κυβέρνηση βρίσκεται στην εξουσία σχεδόν έξι χρόνια και όφειλε όχι μόνο να νομοθετήσει και να βάλει κανόνες και τάξη στην άναρχη δόμηση και την αυθαιρεσία, αλλά και να μεριμνήσει να θωρακίσει νομικά τις νομοθετικές της παρεμβάσεις, έτσι ώστε να μην είναι έωλες στο ΣτΕ και να απορρίπτονται ως αντισυνταγματικές.

Με την πλάτη λοιπόν στον τοίχο, ο νέος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου πρέπει να δώσει τάχιστα δείγματα γραφής και λύσεις στις σύνθετες πολεοδομικές και χωροταξικές εκκρεμότητες των πολιτών που έχουν οδηγηθεί στην απελπισία από την αβελτηρία της πολιτείας και των υπηρεσιών της.

Η βαθιά ριζωμένη Λερναία Υδρα του σχεδιασμού, η ένταση της αυθαιρεσίας στα νησιά πέρα από κάθε νόμο και το πάγωμα της έκδοσης οικοδομικών εργασιών συνιστούν έναν δρόμο δύσβατο, με αυστηρό επιτηρητή την ίδια την κοινωνία. Το παζλ συμπληρώνουν οι ρυθμίσεις για την εκτός σχεδίου δόμηση και η παράλληλη καταγραφή και θεσμοθέτηση των αναγνωρισμένων οδών, καθώς επίσης και η απουσία χωροταξικού σχεδιασμού σε τομείς όπως η πράσινη ενέργεια, ο τουρισμός, η βιομηχανία, ο ορυκτός πλούτος και ο θαλάσσιος σχεδιασμός, που στην πλειονότητά τους χαρακτηρίζονται από νομοθετικά κενά και κάνουν πιο βαρύ το φορτίο για τη νέα πολιτική ηγεσία.

Σαφείς προειδοποιήσεις για το τι παραλαμβάνει στο δαιδαλώδες υπουργείο ο κ. Παπασταύρου έδωσε πολύ γλαφυρά, κατά την τελετή παράδοσης – παραλαβής, ο απερχόμενος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρος Σκυλακάκης φέρνοντας το παράδειγμα του Σίνη του Πιτυοκάμπτη, του ληστή της Κορίνθου που αιχμαλώτιζε τα θύματά του και τα έδενε σε δύο αντικριστά κλαδιά ενός πεύκου αφού τα είχε λυγίσει προς τα κάτω και στη συνέχεια τα ελευθέρωνε απότομα, με αποτέλεσμα το σώμα του αιχμαλώτου να διαμελίζεται. «Το υπουργείο αυτό έχει δύο πεύκα, το ένα είναι η ενέργεια και η ανάγκη για ανάπτυξη και το δεύτερο είναι η προστασία του περιβάλλοντος. Οι δυνάμεις που βρίσκονται και στα δύο πεύκα είναι εξαιρετικά ισχυρές και με βαθιές ρίζες. Και ο υπουργός που είναι εδώ πρέπει να κρατάει σε καλή λειτουργία και τα δύο και να ακολουθεί τον μέσο δρόμο», είπε ο κ. Σκυλακάκης.

Το μαρτύριο των αδειών

Eνα από τα πιο άμεσα ζητήματα της πολεοδομικής πολιτικής που μεταφέρεται σαν καυτή πατάτα στη νέα πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, με αρωγό τον έμπειρο υφυπουργό Νίκο Ταγαρά, είναι ο τρόπος που θα χτίζουμε εφεξής.

Στην οικοδομή ο χρόνος άρχισε να παγώνει οριστικά τον Δεκέμβριο του 2024, όταν η ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας ανέτρεψε, όπως αναμενόταν, τα μπόνους του Oικοδομικού Kανονισμού του 2012, με τα οποία πριμοδοτείται η διαμόρφωση κτιρίων κατά τρόπο που να εξασφαλίζουν ενεργειακή εξοικονόμηση και κοινόχρηστους χώρους σε πυκνοδομημένες αστικές περιοχές, θεωρώντας ότι δεν μπορούν να ισχύουν με οριζόντιο τρόπο και δίχως να έχει προηγηθεί κάποια περιβαλλοντική εκτίμηση.

Τώρα το υπουργείο καλείται να διαχειριστεί τις οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα και ενσωματώνουν αυτές τις διατάξεις του ΝΟΚ χωρίς να έχουν ξεκινήσει εργασίες, εξασφαλίζοντας μια συνέχεια σε όσους έβγαλαν νόμιμα άδειες καθώς και για όσους που ξεκίνησαν να οικοδομούν και είναι σε διάφορα στάδια.

Η εφαρμογή του ΝΟΚ έχει δημιουργήσει ήδη τετελεσμένα σε ορισμένες περιοχές, με αύξηση στο ύψος των κτιρίων, ενώ πολλοί δήμοι έχουν μπλοκάρει την έκδοση νέων αδειών (που σταδιακά ανακαλούν με ανάλογες αποφάσεις) ωσότου δοθούν οι τελικές κατευθύνσεις από το ΥΠΕΝ. Το υπουργείο, αν και εμφανίζεται να είναι στο τελικό στάδιο των ρυθμίσεων τις οποίες θα αξιολογήσει πλέον και η νέα πολιτική ηγεσία, δεν έχει παρουσιάσει ακόμη τη «θεραπεία» στις αποφάσεις για τον ΝΟΚ, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει ο κατάλογος των αγωγών για αποζημιώσεις από εργολάβους οικοδομών που στρέφονται κατά δήμων αλλά και εναντίον του ΥΠΕΝ. Ολη η κατασκευαστική αγορά περιμένει το νέο πλαίσιο που θα χαράσσει τον οδικό χάρτη σε ό,τι αφορά τις εξής περιπτώσεις:

α) σε άδειες που δεν έχουν εκδοθεί και δεν έχουν ξεκινήσει να υλοποιούνται και οι οποίες δεν μπορούν να προχωρήσουν – αυτές είναι και ο μεγάλος βραχνάς του υπουργείου καθώς μπορούν να αιτηθούν αποζημιώσεις λόγω της σύναψης συμβολαίων και προσυμφώνων, β) σε όσες έχουν διακοπεί οι εργασίες λόγω δικαστικών προσφυγών και είναι σε αρχικό στάδιο, γ) σε όσες έχουν ξεκινήσει οι οικοδομικές εργασίες αλλά δεν έχουν φτάσει στο στάδιο που το ΣτΕ να θεωρεί έναρξη εργασιών, δ) σε εκείνες που σταμάτησαν λόγω προσφυγών, αλλά είναι σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής ή έχουν ολοκληρωθεί. Πρόσφατα ο Δήμος Αλίμου προχώρησε στην ανάκληση προηγούμενης απόφασης που διέταζε πάγωμα εργασιών, η οποία εκδόθηκε στις 18 Δεκεμβρίου του 2024. Από τις 40 τότε άδειες που πάγωσαν άναψε πρόσφατα πράσινο φως για να συνεχίσουν οι 10, ενώ αξιολογούνται και οι επόμενες. Σε μια περίπτωση, μάλιστα, έχει γίνει μήνυση και αγωγή αποζημίωσης και σύντομα αναμένεται να υποβληθούν και άλλες δύο.

Οι ρυθμίσεις

Βούληση του ΥΠΕΝ είναι οι ρυθμίσεις του υπουργείου να εγκριθούν με Προεδρικό Διάταγμα ώστε να περάσουν από τον έλεγχο του ΣτΕ, διαδικασία που θα καθυστερήσει περαιτέρω τον χρόνο έγκρισης του θεσμικού πλαισίου, καθώς εκτιμάται ότι δεν θα ξεκαθαρίσει πριν από τις αρχές καλοκαιριού.

Το ΥΠΕΝ υπόσχεται να επιταχύνει τις διαδικασίες αναθεώρησης των αδειών και να περιορίσει το οικονομικό κόστος για τους θιγόμενους. Ενα μέτρο που είχε μελετηθεί από το πρώην υπουργό κ. Σκυλακάκη ήταν οι φόροι που είχαν καταβάλει πολίτες και επενδυτές για τα επιπλέον τετραγωνικά της άδειας (και που λόγω της απόφασης του ΣτΕ δεν μπορούν να υλοποιηθούν) να μπορούν να επιστρέφονται. Ενα δεύτερο μέτρο ήταν το περιβαλλοντικό ισοδύναμο. Σε μια επιβαρυμένη περιοχή που έχουν προστεθεί επιπλέον τετραγωνικά λόγω ΝΟΚ, δηλαδή, θα προβλέπεται να σχεδιαστούν κάποιοι χώροι πρασίνου ή να ενοποιηθούν κοινόχρηστοι χώροι ώστε να προστεθεί επιπλέον ελεύθερος χώρος. Η προηγούμενη πολιτική ηγεσία έχει ήδη προχωρήσει στη θεσμοθέτηση της έννοιας του περιβαλλοντικού ισοδύναμου και για πλείστες άλλες περιπτώσεις, όπως η λειτουργία ενός εργοστασίου ή ενός οποιουδήποτε άλλου έργου που μπορεί να επιβαρύνει το περιβάλλον, αλλά προσθέτοντας ένα περιβαλλοντικό όφελος (περισσότερο πράσινο, ανανέωση της πανίδας μιας περιοχής κ.ά.) μπορεί να αντισταθμίσει τη ζημιά.

Εκτός σχεδίου δόμηση

Ο «τραχανάς» που έχει απλώσει η κυβέρνηση επεκτείνεται και στην εκτός σχεδίου δόμηση, που με διαδοχικές αποφάσεις του ΣτΕ βάζει ως προϋπόθεση το πρόσωπο σε αναγνωρισμένο ή κοινόχρηστο δρόμο. Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν αρκεί η αρτιότητα των 4 στρεμμάτων για να χτίσει κάποιος, αλλά χρειάζεται κι ένας αναγνωρισμένος δρόμος για να δώσει σε ένα οικόπεδο τη δυνατότητα να οικοδομηθεί. Ενα επιπλέον στοιχείο που έθεσε είναι ποιος θα κατασκευάσει τον δρόμο αυτό, καθώς η λογική «όποιος χτίζει, ανοίγει κι έναν δικό του» δεν μπορεί να συνεχιστεί!

Οι δρόμοι αποτελούν μια παράλληλη διαδικασία στον πολεοδομικό σχεδιασμό και εντάσσονται σε ένα εγκεκριμένο οδικό δίκτυο που ικανοποιεί τη σύνδεση οικισμών, δραστηριοτήτων ή εγκαταστάσεων. Η πρώτη φάση περιλαμβάνει την καταγραφή του οδικού δικτύου σε όλη την επικράτεια και στη συνέχεια την κατηγοριοποίηση. Δηλαδή ποιοι από τους δρόμους αυτούς είναι αναγνωρισμένοι (από δημόσιες αρχές δήμους ή περιφέρειες) και ποιοι όχι. «Το στάδιο αυτό είναι πολύ κρίσιμο, καθώς αν κάποιοι δρόμοι δεν αναγνωριστούν μπορεί ένα μεγάλο τμήμα των εκτός σχεδίου γεωτεμαχίων να βγει μη οικοδομήσιμο», αναφέρει στο «ΘΕΜΑ» ο αρχιτέκτων-πολεοδόμος και διευθυντής του Σπουδαστηρίου Πολεοδομικών Ερευνών στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ Κώστας Σερράος.

Ο ίδιος χαρακτηρίζει τη ρύθμιση για την εκτός σχεδίου μια μεγάλη σπαζοκεφαλιά. «Στην εκτός σχεδίου χτίζουμε από το 1923 και μετά εκτός οργανωμένων σχεδίων πόλεων ή οριοθετημένων οικισμών. Η γνώμη μου είναι ότι με κάποιον τρόπο πρέπει να ρυθμιστεί και να στρέψουμε την οικοδόμηση προς τα σχέδια πόλης ή τους οργανωμένους υποδοχείς (τουριστικούς, βιομηχανικούς κ.ά.) για να μη σπέρνεται παντού η δόμηση στην εκτός σχεδίου. Το πώς θα γίνει το πέρασμα από το ένα καθεστώς όπου βγάζαμε άδεια στο άλλο όπου αυτό θα περιοριστεί ή θα εξαλειφθεί είναι μια σπαζοκεφαλιά».
Χάος στις οικοδομές εν αναμονή των νέων ρυθμίσεων – Οι παλινωδίες για τον ΝΟΚ και τα εκτός σχεδίου

Οπως αναφέρει, είναι δύσκολο για κάποιον που παίρνει πολιτικές αποφάσεις να το χειριστεί γιατί γεννά παρενέργειες. Σήμερα έχει διαμορφωθεί η αντίληψη ότι όποιος έχει 4 στρέμματα μπορεί να χτίσει 200 μέτρα. «Αυτό έχει επηρεάσει τις αξίες γης που είναι υψηλότερες από ένα βοσκοτόπι που δεν χτίζεται. Με αυτό το δεδομένο, ντόπιοι αλλά και ξένοι επενδυτές έχουν επενδύσει χρήματα και έχουν γίνει αγοραπωλησίες σε ιδιοκτησίες στα εκτός σχεδίου που όταν τις αγόρασαν είχαν το δικαίωμα δόμησης. Πώς λοιπόν θα έρθει κάποιος να ανατρέψει αυτά τα ζητήματα. Είναι ένα θέμα», αναφέρει ο κ. Σερράος.

Μέχρι σήμερα η κυβέρνηση έχει αποφύγει να νομοθετήσει για τα εκτός σχεδίου παρότι οι σχεδιασμοί της έφτασαν πολύ κοντά σε αυτό. Στο ζύγι, όμως, των αντιδράσεων και της κριτικής οι ρυθμίσεις αυτές παραμένουν εκκρεμότητα σε μια εποχή που οι πιέσεις κυρίως στους νησιωτικούς προορισμούς λόγω της μεγάλης τουριστικής ανάπτυξης παραμένουν μεγάλες.

Πού δεν χτίζουν

Μέχρι την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού που υλοποιεί για τις ανάγκες του ΥΠΕΝ το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, σε πολλά νησιά το υπουργείο έχει επιλέξει ως ενδιάμεση λύση την αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών, χωρίς όμως και αυτή η πολιτική να απορροφά τους κραδασμούς της τουριστικής πίεσης και χωρίς να μπορεί να υιοθετείται επ’ αόριστον.

Η Μύκονος, η Σαντορίνη και πρόσφατα η Μήλος υπόκεινται στο καθεστώς αυτών των απαγορεύσεων σε τμήματα των νησιών που σε κάποιες περιπτώσεις (π.χ. Σαντορίνη) θα διευρυνθούν, ενώ αιτήματα για περιορισμούς της δόμησης έχουν καταθέσει η Σίφνος και η Κως, νησιά που δέχονται ένα καταιγιστικό κύμα δόμησης για τουριστική ανάπτυξη.

Πρόσφατα, ομάδα κατοίκων της Σίφνου προσέφυγε στο ΣτΕ εμποδίζοντας με προσωρινή αναστολή εργασιών για την κατασκευή δύο υπόσκαφων τουριστικών συγκροτημάτων με πισίνες, με σκοπό την προστασία του νησιού λόγω της εκτεταμένης επέλασης του τσιμέντου. Μηχανικοί και εκπρόσωποι του δήμου επισκέφτηκαν το υπουργείο Περιβάλλοντος και ζήτησαν να υπάρξει παρέμβαση ώστε να σταματήσει να χτίζεται κάθε γωνιά στο νησί. Οι κάτοικοι αποδοκιμάζουν την ολιγωρία της Πολιτείας για την προστασία των νησιών και προσπαθούν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους.

Χάος στις οικοδομές εν αναμονή των νέων ρυθμίσεων – Οι παλινωδίες για τον ΝΟΚ και τα εκτός σχεδίου

Στους δήμους αυτούς προστέθηκε τελευταία και η Κως με αίτημα προς το ΥΠΕΝ την αναστολή έκδοσης νέων οικοδομικών αδειών για ξενοδοχεία που ζήτησαν με ψήφισμα 1.600 πολίτες. Η Κως, με πληθυσμό περίπου 37.000 κατοίκων, υποδέχεται κάθε χρόνο περίπου 1.500.000 τουρίστες, γεγονός που την κατατάσσει στα πλέον επιβαρυμένα τουριστικά νησιά. Αν και ο τουρισμός είναι η βαριά βιομηχανία του νησιού, οι κάτοικοι ισχυρίζονται ότι η φέρουσα ικανότητα έχει υπερβεί τα όριά της. Οι ξενοδοχειακές κλίνες στο νησί αυξήθηκαν κατά 43%, από 40.240 το 2009 σε 57.463 το 2023, ενώ οι κλίνες 5 αστέρων κατά 352%.

Σύμφωνα με πρόσφατη τεχνική έκθεση του οργανισμού Europa Nostra και του Ινστιτούτου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, που εντάσσεται στο πρόγραμμα για την προστασία της κυκλαδίτικης ταυτότητας, τα νησιά χάνουν όλο και περισσότερο τον έλεγχο από τους μόνιμους κατοίκους και η γη περνά σε οργανωμένα συμφέροντα ξενοδόχων και developers. Για παράδειγμα, κτηματομεσιτικές εταιρείες στην Ιο με κοινή ιδιοκτησία ελέγχουν το 30% των ακινήτων του νησιού αποκτώντας σημαντική επιρροή. Τα τελευταία πέντε χρόνια έχουν χτιστεί δύο πεντάστερα ξενοδοχεία, ενώ υπάρχουν σχέδια για εννέα ακόμη μεγάλης κλίμακας συμπεριλαμβανομένων και σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων αλλά και μαρίνες, τρεις από τις οποίες ανήκουν στις στρατηγικές επενδύσεις.

Η έκθεση που εντάσσεται στο πρόγραμμα για τα 7 πιο απειλούμενα μνημεία και τόπους της πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη για το 2024 εξετάζει τις περιπτώσεις τριών νησιών (Σίφνου, Σερίφου και Φολεγάνδρου) που είχε προτείνει πέρυσι να ενταχθούν στο πρόγραμμα της Europa Nostra (7 Μost Endangered 2024) η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) με στόχο να προληφθεί η υπερβολική τουριστική ανάπτυξη στα κυκλαδονήσια.

Η έκθεση που συντάχθηκε έπειτα από έρευνα και επιτόπιες επισκέψεις εμπειρογνωμόνων αναδεικνύει σύμφωνα με την κυρία Μπέττυ Χατζηνικολάου, πρόεδρο του Συμβουλίου Θεσμικού Πλαισίου της ΕΛΛΕΤ, τις σοβαρές πιέσεις που δέχονται τα νησιά από την υπερανάπτυξη των τουριστικών κατοικιών που έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την αλλοίωση του φυσικού τοπίου, την καταπόνηση των υποδομών, τις σοβαρές ελλείψεις σε υδάτινους πόρους αλλά και τη μαζική τουριστικοποίηση που οδηγεί στην απομάκρυνση του τοπικού πληθυσμού λόγω της αύξησης του κόστους διαβίωσης.

Συν 500.000 τ.μ. στη Σαντορίνη

Η έκθεση επικαλείται αναφορές του δημάρχου Σαντορίνης, σύμφωνα με τις οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν προστεθεί επιπλέον 500.000 τετραγωνικά μέτρα στο νησί χωρίς να περιλαμβάνονται σε αυτά τα κτίρια που είναι χωρίς οικοδομική άδεια! Παρόλο μάλιστα που υπάρχει αναστολή έκδοσης αδειών αναφέρεται ότι οι κατασκευές συνεχίζονται από υφιστάμενες άδειες και στρατηγικές επενδύσεις που αλλάζουν το φυσικό τοπίο του νησιού. Ισχυρές είναι οι πιέσεις και στα μικρότερα κυκλαδονήσια.

Στη Σέριφο, όπου το 60% του νησιού ανήκει στο δίκτυο Natura 2000, οι μόνιμοι κάτοικοι είναι μόλις 1.250, ενώ το καλοκαίρι φτάνουν τις 9.000, δηλαδή 7,3 φορές αύξηση του πληθυσμού λόγω τουρισμού. Από το 2018 έως το 2023 στο νησί εκδόθηκαν 78 άδειες δόμησης και προστέθηκαν 14.711 τετραγωνικά μέτρα. Αντίστοιχα στη Φολέγανδρο, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα επάρκειας νερού όπως και πολλά άλλα νησιά σε όλη τη χώρα, έχει ξεκινήσει η κατασκευή στρατηγικής τουριστικής επένδυσης με 25 σουίτες και αντίστοιχο αριθμό από πισίνες και πρόβλεψη για την προσθήκη επιπλέον σουιτών, με 10 βίλες και κέντρα υδροθεραπείας.

Η εκτός σχεδίου είναι στις άμεσες προτεραιότητες του νέου κυβερνητικού έργου μαζί με τον ΝΟΚ και τη μεταρρύθμιση για την αυθαίρετη δόμηση, όπως δήλωσε τις προηγούμενες μέρες ο νέος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η κυβέρνηση δίνει έμφαση στα τοπικά και ειδικά πολεοδομικά σχέδια που εκπονεί στο 100% της χώρας, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026. Ξεχνά, όμως, ότι η διαδικασία που έχει ένα πολύ συμπιεσμένο χρονοδιάγραμμα θα αποτελέσει αντικείμενο διαλόγου με τις τοπικές κοινωνίες και μάλιστα σε προεκλογική περίοδο (οι διαβουλεύσεις με την τοπική κοινωνία θα κορυφωθούν τον επόμενο χρόνο) και ότι ο έλεγχος από το Συμβούλιο της Επικρατείας για πάνω από 200 Προεδρικά Διατάγματα συνιστά έναν γολγοθά που έχει εντελώς αβέβαιη χρονική κατάληξη με βάση τους συνήθεις ρυθμούς του ΣτΕ.
Χάος στις οικοδομές εν αναμονή των νέων ρυθμίσεων – Οι παλινωδίες για τον ΝΟΚ και τα εκτός σχεδίου

Η παράμετρος αυτή πρέπει να συνυπολογιστεί από τη νέα πολιτική ηγεσία, καθώς μεσολαβεί τουλάχιστον μία διετία (με τους πλέον επιεικείς υπολογισμούς) για την οποία η Πολιτεία καλείται να δώσει διέξοδο στις κάθε λογής πιέσεις (οικιστικές, τουριστικές κ.ά.) που υπάρχουν ανά τη χώρα για δόμηση και που μέχρι τότε εκτιμάται ότι δεν θα υπάρχει ολοκληρωμένος πολεοδομικός σχεδιασμός στο μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας.

Ενέργεια υψηλής τάσης

Το πολιτικό θερμόμετρο, όμως, στο δυσυπόστατο υπουργείο δεν ανεβάζει μόνο ο τομέας του περιβάλλοντος, που για όλους τους παραπάνω λόγους γίνεται η μέγιστη προτεραιότητα της νέας πολιτικής ηγεσίας με θέματα της καθημερινότητας και της ιδιοκτησίας, αλλά και με όρους βιωσιμότητας και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Ο ενεργειακός πυλώνας είναι το δεύτερο «πόδι» στο ΥΠΕΝ, σε μια ταραγμένη για γεωστρατηγικούς λόγους περίοδο όπου θα κληθεί να επιδείξει διαπραγματευτικές ικανότητες αλλά και διεθνείς διασυνδέσεις, έναν τομέα στον οποίο φαίνεται να έχει λόγο και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος. Τον πήχη έθεσε από την πρώτη μέρα στο ΥΠΕΝ λέγοντας ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου – Ισραήλ, που απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, θα πρέπει να υλοποιηθεί. Η εν λόγω στρατηγική επιβεβιώθηκε και στο πρώτο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, την περασμένη Δευτέρα, τρεις μέρες μετά την ανάληψη του χαρτοφυλακίου του ΥΠΕΝ.

Ο νέος υπουργός ζήτησε τη στήριξη του έργου από την Ε.Ε. που ανήκει στις διασυνδέσεις ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και χρηματοδοτείται με 657 εκατ. από ευρωπαϊκούς πόρους, με το Ισραήλ να καθίσταται σημαντικός σύμμαχος στον δρόμο για την επανέναρξη των ερευνών βυθού στα διεθνή ύδατα που ηλεκτρίζει την Αγκυρα. Ο γεωπολιτικός παράγοντας καθορίζει και το ενεργειακό κόστος. Σενάρια περαιτέρω αποκλιμάκωσης των τιμών στην Ευρώπη καλλιεργεί η προοπτική μιας ειρηνευτικής συμφωνίας με την Ουκρανία, σε περίπτωση που συνδυαστεί με άρση των κυρώσεων στον ενεργειακό τομέα κατά της Ρωσίας και έναρξη των ροών φυσικού αερίου.

Αυτό δεν είναι πολύ πιθανό αλλά ούτε και απίθανο, κατά τους διεθνείς αναλυτές. Σήμερα το ρωσικό αέριο αντιστοιχεί στο 13% των συνολικών εισαγωγών του μπλοκ έναντι 45% που ήταν το 2021. Οπως δήλωσε πρόσφατα ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γέρενσεν, από τον Φεβρουάριο του 2022 μέχρι σήμερα η Ευρώπη έχει δώσει στη Ρωσία ποσά που αντιστοιχούν με δαπάνες 2.400 μαχητικών αεροσκαφών F-35!

Τα σινιάλα στις ΑΠΕ

Οι τιμές της ενέργειας αποτελούν πονοκέφαλο για το νέο ενεργειακό επιτελείο της κυβέρνησης, καθώς συνεχίζουν να χαρακτηρίζονται από μεγάλες διακυμάνσεις. Η πρόσφατη συζήτηση στο Συμβούλιο Υπουργών για τη δημιουργία ενός προληπτικού μηχανισμού που θα μπορεί να διαχειρίζεται τις στρεβλώσεις στην αγορά που πυροδοτούν τις τιμές (όπως συνέβη πέρσι με τις δυσλειτουργίες στο διασυνοριακό εμπόριο) θα μπορούσε να δράσει ανακουφιστικά εφόσον «δουλέψει». Σε ό,τι αφορά τις ΑΠΕ, η αλλαγή διοίκησης στις ΗΠΑ έχει προκαλέσει σύγχυση στην παγκόσμια αγορά. Ακόμη και χώρες που είχαν στρίψει προ πολλού το τιμόνι προς την πράσινη ανάπτυξη, αναρωτιούνται μήπως «πήγαμε πολύ γρήγορα» και λοξοκοιτούν προς τις έρευνες και την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.

«Είναι σημαντικό η χώρα να αποφασίσει με ποιο ενεργειακό μείγμα θα πορευτεί τα επόμενα χρόνια», αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΝΤΕΚΑ και πρόεδρος της Ελληνικής Επιστημονικής Ενωσης Αιολικής Ενέργειας Παναγιώτης Λαδακάκος. «Οποιο και αν είναι το μήνυμα του ενεργειακού σχεδιασμού αυτό πρέπει η κυβέρνηση να το εκπέμψει και στην αγορά για να ξέρει πού βαδίζει και τι χρειάζεται να κάνει για να προσαρμοστεί», αναφέρει.

Εγινε ένας εθνικός σχεδιασμός με βάση το εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα (ΕΣΕΚ), ο οποίος όμως δεν εφαρμόζεται. Το ΕΣΕΚ προέβλεπε, για παράδειγμα, μονάδες αποθήκευσης συνολικής ισχύος 4,3 GW ως το 2030. Ο διαγωνισμός που έχει προκηρυχθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έπειτα από πολλές αλλαγές έχει φτάσει τα 4,5 GW χωρίς στήριξη και το 1 GW ο προηγούμενος που είναι με λειτουργική ενίσχυση υπερκαλύπτοντας τον στόχο του ΕΣΕΚ (4,3 GW).

Η Ελλάδα, τονίζουν στελέχη της αγοράς, πρέπει να βασιστεί στους φυσικούς της πόρους γιατί με αυτούς μπορεί να πετύχει την ενεργειακή της ανεξαρτησία. Εν αντιθέσει με χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Ρωσία που έχουν διαφορετικές και άφθονες πηγές ορυκτών καυσίμων (πετρέλαιο, LNG σχιστολιθικό αέριο). Η Ευρώπη, από την πλευρά της, διαθέτει αρκετές Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αλλά και πυρηνική ενέργεια.

«Αν αποφασίσουμε ότι βαδίζουμε όπως πηγαίναμε μέχρι σήμερα αυξάνοντας τη διείσδυση της πράσινης ενέργειας στο ενεργειακό μας μείγμα, τότε η κυβέρνηση θα πρέπει να δηλώσει με ποιες τεχνολογίες και με ποιες προτεραιότητες θα προχωρήσουμε (αν, για παράδειγμα, θέλουμε τα υπεράκτια αιολικά, πόση ηλιακή και πόση αιολική ενέργεια), αλλά και με ποια εργαλεία θα διαχειριστούμε την υπερθέρμανση της αγοράς των ΑΠΕ που οδηγεί στα σκουπίδια όλο και μεγαλύτερες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας (που δεν μπορούμε να απορροφήσουμε λόγω της χαμηλότερης ζήτησης) επί ζημία των παραγωγών».

Τα στελέχη της αγοράς μιλούν για την ανάγκη να προχωρήσουν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αλλά και να ενισχυθεί το τοπικό δίκτυο το οποίο συνδέεται με τις περικοπές ενέργειας. «Χρειαζόμαστε πιο έξυπνα δίκτυα καθώς σήμερα τα έργα ΑΠΕ στη μέση τάση είναι τυφλά, αφού ο ΔΕΔΔΗΕ δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα κέντρο δεδομένων για να τα παρακολουθεί» και το βάρος πέφτει σε περικοπές ενέργειας από έργα του ΑΔΜΗΕ βάζοντας σε δοκιμασία το ηλεκτρικό σύστημα τις ημέρες χαμηλής ζήτησης (και αυξημένης ηλιοφάνειας), όπως οι μέρες του Πάσχα.

Την ώρα που όλη η Ευρώπη παραμιλά με τον Καρέτσα και τα άλλα τρομερά μωρά της Εθνικής ομάδας, ο μεγάλος απών από το γαλανόλευκο πάρτι στην Σκωτία, Μπάμπης Κωστούλας παραμένει στην κορυφή της λίστας των μεγάλων Ευρωπαϊκών κλαμπ.

Κι όπως αποκαλύπτει η Sun, ο 17χρονος επιθετικός του Ολυμπιακού, που μέχρι στιγμής έχει σημειώσει έξι γκολ και δύο ασίστ σε 33 συμμετοχές αυτή τη σεζόν, απασχολεί πολύ έντονα τις Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, Άρσεναλ, Τσέλσι, Τότεναμ και Άστον Βίλα,με τη Γιουνάιτεντ να έχει ήδη έρθει σε επαφή με τους Πειραιώτες, καθώς το καλοκαίρι ετοιμάζεται για ένα ολικό λίφτινγκ στο ρόστερ της.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα ο Ολυμπιακός ενημέρωσε τους «κόκκινους διαβόλους» ότι δεν προτίθεται να παραχωρήσει τον νεαρό επιθετικό τουλάχιστον αυτή τη σεζόν, παρόλο που στο κόλπο για την απόκτηση του υπάρχουν και ομάδες εκτός Αγγλίας όπως η Μπάγερν Μονάχου, η Μπορούσια Ντόρτμουντ, η Γιουβέντους και η Μίλαν, ενώ υπάρχουν αναφορές και για τη Ρεάλ Μαδρίτης.

«Από την Ουάσιγκτον μέχρι το Σικάγο, από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Ντιτρόιτ, από τη Φιλαδέλφεια μέχρι το διάσημο Τάρπον Σπρινγκς -ξέρετε όλοι για το Τάρπον Σπρινγκς στη Φλόριντα – οι Ελληνοαμερικανοί έχουν ευλογήσει τη χώρα μας με εξαιρετικό θάρρος, πατριωτισμό και απίστευτες ικανότητες. Υπό αυτή τη διακυβέρνηση, θα συνεχίσουμε να τιμούμε τις αρετές, τα ιδανικά και το πνεύμα αυτής της σπουδαίας κληρονομιάς, που είναι πραγματικά μεγαλειώδης και έχει ανθίσει εδώ και χιλιάδες χρόνια, από τη χρυσή εποχή της αρχαίας Ελλάδας μέχρι τη χρυσή εποχή της Αμερικής» ανέφερε μεταξύ άλλων ο Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας στο πλευρό του τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο στην καθιερωμένη δεξίωση για την 25η Μαρτίου, στο Λευκό Οίκο – μία δεξίωση που συνοδεύτηκε από μία εντυπωσιακή Διακήρυξη για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις από την πλευρά του προέδρου των ΗΠΑ.

Παίρνοντας το λόγο, ο κ. Τραμπ έκανε κάποιες στοχευμένες αναφορές στην πολιτική κατάσταση των ΗΠΑ και τα τέσσερα χρόνια που παρήλθαν ενδιάμεσα της πρώτης και της δεύτερης θητείας του, ενώ δεν δίστασε να μιλήσει αιχμηρά, μεταξύ σοβαρού και αστείου, για πρόσωπα που ίσως να μην του ήταν ιδιαίτερα συμπαθή στην αίθουσα.

«Λοιπόν, χαίρομαι ιδιαίτερα που καλωσορίζω στον Λευκό Οίκο εκατοντάδες υπερήφανους, σκληρά εργαζόμενους Ελληνοαμερικανούς πατριώτες. Γνωρίζω πολλούς από εσάς. Τους περισσότερους σας συμπαθώ, κάποιους όχι – γίνονται πολύ σκληροί. Υπάρχουν σκληροί άνθρωποι εκεί έξω, αλλά δεν πειράζει. Σας αγαπάμε. Σας αγαπάμε όλους» είπε ο κ. Τραμπ.

Ξεκίνησε από τους «δικούς του» Έλληνες

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ επισήμανε τη διακριτή θέση των μελών της ελληνικής ομογένειας στην αμερικανική πολιτική σκηνή, τις επιστήμες και το επιχειρείν, αναφερόμενος ονομαστικά σε σειρά ομογενών που συνεργάζονται άμεσα και έμμεσα μαζί του, επί δεκαετίες. Εκκινώντας από το επιτελείο του, ο Ντόναλντ Τραμπ στάθηκε στον Michael Kratsios, αλλά και στον αναπληρωτή Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Michael J. Rigas, όπως και στον επικεφαλής της ομάδας «Greeks for Trump», με έντονη δραστηριότητα στα social media, Christos Marafatsos.

Ειδική αναφορά έκανε ο Ντόναλντ Τραμπ στα μέλη του Αμερικανικού Κογκρέσου με ελληνικές ρίζες, με πρώτον τον Gus Bilirakis, τον οποίο αποκάλεσε «φίλο» του, όπως και τον Mike Haridopolos. Παρόλο που δεν κατάφερε την εκλογή του στο Κογκρέσο, ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν παρέλειψε να αναφερθεί στον υποψήφιο Jimmy Patronis, αλλά και στον πρώην επιτελάρχη του στο Λευκό Οίκο, Reince Priebus.

Επιπλέον, ο Ντόναλντ Τραμπ χαιρέτισε την παρουσία του μεγιστάνα και «φίλου» του John Catsimatidis, όπως και της συζύγου του, Margo, και της κόρη του Andrea, παράλληλα με τις αναφορές στην Πρέσβειρα της Ελλάδας στις ΗΠΑ, Αικατερίνης Νασίκα, αλλά και του Πρεσβευτή της Κυπριακής Δημοκρατίας, Ευάγγελου Σάββα.

Ο πρώτος, ωστόσο, ελληνοαμερικανός που προσκλήθηκε από τον Αμερικανό Πρόεδρο να ανέβει στο βήμα ήταν ο Alek Skarlatos, ο οποίος υπήρξε και υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού κόμματος στο Όρεγκον. Μάλιστα, ο Ντόναλντ Τραμπ εξιστόρησε την οικογενειακή του ιστορία, ξεκινώντας από τον παππού του, που πολεμούσε τους Ναζί, για να φτάσει στην ηρωική πράξη του 32χρονου ελληνοαμερικανού πολιτικού και μέλους τότε της Εθνικής Φρουράς του Στρατού του Όρεγκον να ακινητοποιήσουν τους δράστες τρομοκρατικής επίθεσης το 2015, η οποία έλαβε χώρα σε δρομολόγιο τρένου Thalys από το Άμστερναμ στο Παρίσι, με το οποίο ο Σκαρλάτος επέστρεφε από αποστολή στο Αφγανιστάν.

Τελευταία, αλλά όχι έσχατη υπήρξε η ονομαστική αναφορά του Ντόναλντ Τραμπ στον επιχειρηματία Steve Veletsis της εταιρίας Design Cuisine Catering, η οποία συνεργάζεται με το Λευκό Οίκο επί δεκαετίες, αλλά και στην κόρη του Αλεξάνδρα, η οποία εργάζεται στο Λευκό Οίκο.

Η Διακήρυξη Τραμπ για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις

«Στις 25 Μαρτίου 1821, εμπνευσμένοι από το «Ελευθερία ή Θάνατος», οι Έλληνες επαναστάτες ξεκίνησαν τον πόλεμο της ανεξαρτησίας εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ο σκληρός νικηφόρος αγώνας οδήγησε στην ίδρυση ενός κυρίαρχου ελληνικού κράτους και μιας εθνικής πατρίδας για την Ελλάδα. Στην 204η επέτειο για την Ημέρα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, τιμούμε τον ηρωικό αγώνα για την ελευθερία και τα διαρκή δημοκρατικά ιδεώδη που συνεχίζουν να εμπνέουν τον κόσμο.

Η Αμερική είναι άρρηκτα δεμένη τόσο με την αρχαία όσο και με τη σύγχρονη Ελλάδα. Μας δένει η ιστορία και η παράδοση, ο αγώνας για αυτοδιάθεση, χειραφέτηση και αναγέννηση. Οι πατέρες της δημοκρατίας μας εμπνεύστηκαν από τους Έλληνες φιλοσόφους και πολιτικούς για να διαμορφώσουν τα δόγματα της νέας μας δημοκρατίας, που τώρα κατοχυρώνονται στο Σύνταγμά μας. Ο εθνικός μας χαρακτήρας έχει διαμορφωθεί, εν μέρει, από την ανεξίτηλη επίδραση της ελληνικής επιρροής στις τέχνες και στην αρχιτεκτονική, στη γλώσσα και στη λογοτεχνία, καθώς και στην ακαδημαϊκή και στρατιωτική παράδοση.

Σήμερα, σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες, γενιές Ελληνοαμερικανών εμπλουτίζουν τις γειτονιές και τις κοινότητές μας με μια πλούσια πολιτιστική κληρονομιά παραδόσεων που στηρίζονται στην οικογένεια, στην πίστη, στη φιλοξενία και στην ευθύνη του πολίτη.

Η Ελλάδα είναι ένας από τους παλαιότερους φίλους και στρατηγικούς εταίρους τους έθνους μας, καθώς και ένας πολύτιμος σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Εκτιμούμε την υποστήριξη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην οικονομική και διπλωματική συνεργασία μας, καθώς δημιουργούμε ευκαιρίες για συνεργασία σε βασικούς τομείς, όπως η ενέργεια, η επιστήμη, η τεχνολογία, η ναυτιλία, η εφοδιαστική αλυσίδα και η άμυνα. Η μόνιμη παρουσία ναυτικών δυνάμεων στον κόλπο της Σούδας και οι διμερείς εκπαιδευτικές ασκήσεις ενισχύουν τις πολεμικές ικανότητες και αντικατοπτρίζουν την αμοιβαία δέσμευσή μας για κοινή στρατιωτική συνεργασία ως ακρογωνιαίο λίθο της ασφάλειας και της σταθερότητας στην Ευρώπη.

Την ημέρα αυτή, γιορτάσουμε την ελληνική ανεξαρτησία, τους ανθρώπους που μοιράζονται την ελληνική κληρονομία σε όλο τον κόσμο και τη διαρκή φιλία μεταξύ των ομοϊδεατών εθνών μας που αγαπούν τη δημοκρατία, τον πατριωτισμό, την ευημερία και την ειρήνη.

Τώρα, λοιπόν, εγώ, ο Ντόναλντ Τραμπ, πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, δυνάμει της εξουσίας που μου ανατίθεται από το Σύνταγμα και τους νόμους των Ηνωμένων Πολιτειών, κηρύσσω δια του παρόντος την 25η Μαρτίου 2025, ως Ημέρα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας: Εθνική Ημέρα Εορτασμού της Ελληνικής και Αμερικανικής Δημοκρατίας. Καλώ τον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών να τιμήσει αυτή την ημέρα με κατάλληλες τελετές και δραστηριότητες».

Το παρών στη δεξίωση έδωσε η μελλοντική πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Ο Τραμπ έπλεξε το εγκώμιο της Γκίλφοϊλ, την φίλησε και λέγοντας ότι είναι «ένας καλός άνθρωπος», την κάλεσε μαζί του στο βήμα.

«Είναι η τιμή και το προνόμιο μιας ολόκληρης ζωής να υπηρετώ αυτή τη χώρα και να το κάνω υπό την καθοδήγηση, την ηγεσία του πιο σημαντικού, ισχυρού προέδρου που έχει δει ποτέ αυτή η χώρα. Που γνωρίζω ότι αγαπά την Ελλάδα και την σπουδαία ιστορία της και την δημοκρατία της. Με τον Τραμπ θα κοιμάστε ήσυχοι τα βράδια και θα ξυπνάτε αισιόδοξοι γιατί θα ξέρετε πως κάποιος θα πολεμάει για την οικονομία των ΗΠΑ, αλλά και της Ελλάδας, για θρησκευτικές ελευθερίες και την ελευθερία και για να συνεχιστεί η συμμαχία Ελλάδας και Αμερικής. Ο Θεός να σας έχει καλά», είπε η πρέσβης, κάνοντας τον σταυρό της με τον ορθόδοξο τρόπο.

Κλείνοντας την εκδήλωση ο Αμερικανός πρόεδρος είπε στους παριστάμενους ότι «έχετε τιμήσει τη χώρα μας με το κουράγιο σας και τον πατριωτισμό σας. Υπό αυτή την κυβέρνηση θα συνεχίσουμε να μοιραζόμαστε τα ιδεώδη σας και το πνεύμα αυτής της μοναδικής κληρονομιάς χιλιάδων ετών από την χρυσή εποχή της Ελλάδας μέχρι τη χρυσή εποχή των ΗΠΑ που βρισκόμαστε τώρα. Είστε σπουδαίοι άνθρωποι. Δεν θα έχανα με τίποτα την σημερινή εκδήλωση. Ακύρωσα κάτι πολύ σημαντικό για να έρθω εδώ. Μόλις μου είπαν ότι θα γίνει σήμερα το ακύρωσα. Να είστε καλά».

«Πωλούνται το Μπούρτζι και το Αχίλλειο» έγραφαν πηχυαίοι τίτλοι ιστοσελίδων τις προηγούμενες ημέρες προκαλώντας έντονη αναστάτωση, κατά κύριο λόγο στις τοπικές κοινωνίες του Ναυπλίου και της Κέρκυρας, και δίνοντας τροφή για πολιτική εκμετάλλευση ενός δυνατού «πυροτεχνήματος» το οποίο, ωστόσο, δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να αποτελεί πραγματικό γεγονός. Διότι τα μνημεία της χώρας προστατεύονται από το Σύνταγμα και αποτελούν ακίνητη περιουσία του Δημοσίου εκτός κάθε συναλλαγής.

Να διευκρινίσουμε στο σημείο αυτό πως η διοίκηση και η διαχείριση των συγκεκριμένων χώρων, που είναι κηρυγμένοι μνημεία, ανήκε επί δεκαετίες όχι στο υπουργείο Πολιτισμού, όπως η συντριπτική πλειοψηφία των εγχώριων μνημείων, αλλά στον ΕΟΤ, και πέρασαν αυτόματα στο χαρτοφυλάκιο της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) που ήταν ο φυσικός διάδοχός τους. Δεν έχουν, δηλαδή, καμία απολύτως σχέση, με το τεράστιο φιάσκο του 2018, όταν το τότε υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, επί των ημερών της Λυδίας Κονιόδρου, μεταβίβασε, κατά λάθος, στη θυγατρική του Υπερταμείου ΕΤΑΔ, τη διαχείριση, για 99 χρόνια, 2329 μνημείων, αρχαιολογικών χώρων και μουσείων, μεταξύ των οποίων η Κνωσός, οι βασιλικοί τάφοι της Βεργίνας, ο Λευκός Πύργος και η Ροτόντα της Θεσσαλονίκης, τα οποία εντέλει εξαιρέθηκαν εν τω μέσω έντονων αντιδράσεων.

Αφορμή για τη φημολογία περί εκποίησης της καστρονησίδας του Ναυπλίου και του Αχιλλείου της Κέρκυρας στάθηκε το γεγονός ότι αποτέλεσαν μέρος της παρουσίασης που πραγματοποίησε προσφάτως η ΕΤΑΔ στις Κάννες, στο πλαίσιο της διεθνούς έκθεσης ακινήτων MIPIM. Παρά το γεγονός, ωστόσο, ότι η εταιρεία διέψευσε άμεσα τα δημοσιεύματα η ένταση δεν κόπασε με αποτέλεσμα τη σύγκληση έκτακτων διοικητικών συμβουλίων των εμπλεκόμενων τοπικών αρχών, την κατάθεση σχετικών ερωτήσεων στη Βουλή και, προφανώς, τις αντιδράσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης.

Προκειμένου να διαλευκανθεί πλήρως το ζήτημα το protothema.gr επικοινώνησε με την διευθύνουσα σύμβουλο της ΕΤΑΔ, Ηρώ Χατζηγεωργίου, η οποία δήλωσε κατηγορηματικά: «Θέλω να είμαι ξεκάθαρη: η προβολή των δύο χώρων στην έκθεση των Καννών (MIPIM) είχε στόχο την παρουσίαση της Εταιρείας μας και την ανάδειξη της ιστορίας και της πολιτιστικής αξίας των ακινήτων που διαχειρίζεται, ενισχύοντας τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας ως προορισμού υψηλού επιπέδου. Δεν συνδέεται με την παροχή υπηρεσιών σε νέες επιχειρηματικές μονάδες, αλλά εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της ΕΤΑΔ για την αύξηση της επισκεψιμότητας και τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών, με στόχο τη συμβολή στην τοπική ανάπτυξη».

Όταν δε ρωτήσαμε την κα. Χατζηγεωργίου εάν υπάρχουν σκέψεις οι δύο αυτοί χώροι να διατεθούν στο μέλλον προς μακροπρόθεσμη εκμίσθωση και εκμετάλλευση, σε Έλληνες ή ξένους αναδόχους, όπως θα συμβεί με το κτίριο Ασάνη της Παλιάς Πόλης της Κέρκυρας το οποίο πρόκειται να εκμισθωθεί για 30 χρόνια μέσω ανοιχτού πλειοδοτικού διαγωνισμού, η ίδια απέκλεισε κάθε τέτοιο ενδεχόμενο δηλώνοντας: «Το Αχίλλειο της Κέρκυρας και το Μπούρτζι Ναυπλίου, αποτελούν Επιχειρηματικές Μονάδες της ΕΤΑΔ και τελούν υπό τη διαχείρισή της, με πλήρη σεβασμό στη σημασία τους ως στοιχείων της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και επισκέψιμων μνημείων. Για την ανάπτυξη, διαχείριση και προβολή των ιστορικών αυτών μνημείων βρισκόμαστε σε άμεση διαρκή και αγαστή συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού».

Η επιχειρηματική διαχείριση
Παρόλα αυτά, τόσο για την ΕΤΑΔ όσο και για τη σημερινή ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού, όπως έχει επανειλημμένα διατυπωθεί δημόσια, ο πολιτισμός αποτελεί εκτός των άλλων και σημαντικό μοχλό οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης για την χώρα. Υπό αυτήν την έννοια βασική αποστολή της ΕΤΑΔ είναι η επιχειρηματική διαχείριση των τουριστικών, πολιτιστικών και εμπορικών υποδομών που περιλαμβάνονται στο χαρτοφυλάκιό της με στόχο την παραγωγή εσόδων για το Ελληνικό Δημόσιο αλλά και τον θετικό οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο για τους τόπους στους οποίους βρίσκονται. Γι΄ αυτό εξάλλου και οι χώροι που διοικεί και διαχειρίζεται συνοδεύονται από τον τίτλο «Επιχειρηματικές Μονάδες». Τ
Ταυτόχρονα όμως η εταιρεία, έχει την υποχρέωση, σε άμεση συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, να προστατεύει τις υποδομές που διαχειρίζεται, ειδικά μάλιστα όταν πρόκειται για μνημεία και χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.

Από τη δεκαετία του ’30 έως τα τέλη του ’60 το Μπούρτζι λειτουργούσε ως ξενοδοχείο και φιλοξένησε σημαντικές προσωπικότητες

Η ιστορία του φρουρίου Μπούρζι
Εν προκειμένω το Μπούρτζι του Ναυπλίου, το οποίο παρέμενε κλειστό για το κοινό εδώ και πολλά χρόνια, επαναλειτουργεί από το καλοκαίρι του 2023, ως επισκέψιμο μνημείο πολιτισμού και αναψυχής. Το φρουριακό συγκρότημα, κατασκευασμένο κατά την περίοδο της Α” Ενετοκρατίας (471 -1477) από τον διακεκριμένο αρχιτέκτονα της Αναγέννησης Antonio Gambello, εξυπηρέτησε την άμυνα της πόλης για 350 χρόνια, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην απελευθέρωση του Ναυπλίου κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, εκμισθώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1930 για τουριστική εκμετάλλευση, μετατράπηκε σε ξενοδοχείο που λειτούργησε μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1960 ενώ στα μέσα της δεκαετίας του ’80 λειτούργησε ως εστιατόριο και αναψυκτήριο, μέχρι το 1995 περίπου, για να παραμείνει στη συνέχεια κλειστό.

Τα έργα για την αποκατάσταση, την ανάδειξη και την επανάρχησή του ξεκίνησαν το 2014, διακόπηκαν το 2015, επανεκκίνησαν το 2017 και ολοκληρώθηκαν το 2021 στο πλαίσιο της στενής συνεργασίας ΕΤΑΔ και υπουργείου Πολιτισμού. Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνει η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΤΑΔ, «έχει πραγματοποιηθεί εκτεταμένη συντήρηση και αποκατάσταση όλων των αυθεντικών και λειτουργικών τμημάτων του, τόσο στους εσωτερικούς όσο και στους εξωτερικούς χώρους, στους προμαχώνες δημιουργήθηκε μικρός εκθεσιακός χώρος και πωλητήριο και διατηρήθηκε η παλαιά χρήση του μικρού εστιατορίου και αναψυκτήριου, στο εσωτερικό του νότιου πύργου διατηρήθηκε η διαρρύθμισή του ως δωμάτιο ξενοδοχείου και αποκαταστάθηκε η επίπλωσή του και ο κινητός του εξοπλισμός, ως στοιχείο προβολής της παλαιότερης χρήσης του φρουρίου, κατασκευάστηκε και ανελκυστήρας που επιτρέπει την καθολική πρόσβαση των επισκεπτών».

Ποια είναι όμως η οικονομική απόδοση από τη διαχείριση του μνημείου και πώς κατανέμονται τα κέρδη μεταξύ ΕΤΑΔ και υπουργείου Πολιτισμού; «Το 2024 το Φρούριο είχε περίπου 100.000 επισκέπτες και τα έσοδα της ΕΤΑΔ ανήλθαν σε περίπου 240.000 €. Εντός του Φρουρίου υφίσταται Πωλητήριο του οποίου τη λειτουργία και τα έσοδα τα διαχειρίζεται το Υπουργείο Πολιτισμού» μάς εξηγεί η Ηρώ Χατζηγεωργίου ενημερώνοντάς μας, παράλληλα πως «η ΕΤΑΔ προκήρυξε Ανοιχτό Πλειοδοτικό Διαγωνισμό για τη λειτουργία του Καταστήματος Υγειονομικού Ενδιαφέροντος (καφέ – εστιατορίου υψηλών προδιαγραφών) εντός του Φρουρίου, έχει ήδη αναδειχθεί ο Ανάδοχος και αναμένεται η έγκριση της σχετικής σύμβασης μίσθωσης από το Ελεγκτικό Συνέδριο».

Όσο για τη διαχείριση των εισιτηρίων, της φύλαξης, της καθαριότητας και των διοικητικών υπηρεσιών του χώρου, όπως επισημαίνει η ίδια, «η ΕΤΑΔ εφαρμόζει ένα μικτό σύστημα απασχόλησης που συνδυάζει μόνιμο προσωπικό με προσωπικό μέσω εταιριών Facility Management, διασφαλίζοντας την απρόσκοπτη λειτουργία και υψηλή ποιότητα υπηρεσιών». Όπως προκύπτει και από τις δημοσιευμένες προκηρύξεις της εταιρείας, για τις εργασίες αυτές, προσλαμβάνεται κάθε χρόνο, μέσω ανοιχτού διαγωνισμό, προσωπικό με διάρκεια σύμβασης δέκα μηνών.

Οι καθυστερήσεις αποκατάστασης του Αχιλλείου
Σε αντίθεση με το Μπούρτζι Ναυπλίου, που είναι πλήρως αποκατεστημένο, η ανακαίνιση του Αχιλλείου, έχει αποδεχτεί σύνθετη και χρονοβόρα υπόθεση, με πολλά εμπόδια και καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα ο μουσειακός χώρος, από τα δημοφιλέστερα και πλέον επισκέψιμα τοπόσημα της Κέρκυρας, να παραμένει σήμερα κλειστός. Κατά το παρελθόν υπήρξαν διαφωνίες σχετικά με τον φορέα χρηματοδότησης του έργου, το οποίο απαιτεί πολλές και σημαντικές παρεμβάσεις, ενώ τους τελευταίου μήνες οι εργασίες έχουν διακοπεί.

Οι σχετικές μελέτες προβλέπουν, μεταξύ άλλων εργασίες αποκατάστασης στο Ανάκτορο του Συγκροτήματος, στον αύλειο χώρο του, στο κτίριο των Στρατώνων, το κτίριο του Θυρωρείου και το κτίριο του Βαρόνου, συντήρηση σταθερών και κινητών εκθεμάτων, τοιχογραφιών και κονιαμάτων, δημιουργία μουσειακών κατασκευών, σχεδιασμό και παραγωγή πολυμεσικών εφαρμογών, εκθεσιακό φωτισμό, παραγωγή εποπτικού υλικού και εφαρμογή της Μουσειολογικής – Μουσειογραφικής μελέτης της έκθεσης του Ανακτόρου.

Σχετικά με το μέλλον του έργου η σύμβουλος της ΕΤΑΔ μάς ενημερώνει: «Έχει υπάρξει μια σημαντική εξέλιξη για την ταχύτερη δυνατή υπέρβαση των ζητημάτων και των αντίστοιχων καθυστερήσεων που προέκυψαν Αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία του μνημείου και με απόφαση της Κυβερνητικής Επιτροπής, προχώρησε η ένταξή του Έργου «Αποκατάσταση & Ανάδειξη του Συγκροτήματος στη Κέρκυρα» στο Πρόγραμμα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας με προϋπολογισμό 14 εκατ. Ευρώ, το οποίο θα υλοποιηθεί με ίδιους πόρους της ΕΤΑΔ. Πρόκειται δηλαδή για μια νέα προσέγγιση που θα επιταχύνει τις διαδικασίες». Προσθέτει δε πως «μέχρι την ολοκλήρωση του εν λόγω έργου ανακαίνισης, η ΕΤΑΔ έχει ξεκινήσει μια σειρά μικρότερων επεμβάσεων ώστε να αναβαθμιστεί η εμπειρία περιήγησης στους επισκέψιμους κήπους, οι οποίες θα ολοκληρώνονται σταδιακά εντός του έτους».

Το Αχίλλειο αποτελεί μια από τις πλέον εντυπωσιακές βασιλικές Επαύλεις της Ευρώπης. Χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και είναι ταυτισμένο με την θρυλική Αυτοκράτειρα Ελισάβετ (Σίσσυ) της Αυστρίας που έγινε παγκοσμίως γνωστή όχι μόνον μέσα από την ιστορία αλλά και από τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο. Μαγεμένη από την απαράμιλλη ομορφιά του ευλογημένου αυτού τόπου η πανέμορφη, ευφυής και καλλιεργημένη Ελισάβετ επέλεξε μία πλαγιά που φτάνει μέχρι τη θάλασσα, για να χτίσει ένα θερινό Ανάκτορο στο οποίο έδωσε το όνομα του αγαπημένου της μυθολογικού ήρωα, του Αχιλλέα. Η ίδια προσωπικά επιμελήθηκε τη διακόσμηση των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων με εντυπωσιακά έργα τέχνης, τοιχογραφίες, πίνακες και μεγάλων διαστάσεων γλυπτά που είχαν ως πρωταγωνιστές ήρωες της ελληνικής μυθολογίας και ιστορίας, Εκεί κατέφευγε όταν την πίεζαν ασφυκτικά οι καταστάσεις στο παλάτι ή όταν αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, εκεί αποσύρθηκε, συντετριμμένη μετά την ξαφνική και πρόωρη απώλεια του γιου της.

Μετά τη δολοφονία της, το 1898, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού της, το Ανάκτορο, παρέμεινε ερμητικά κλειστό για μια ολόκληρη σχεδόν δεκαετία. Το 1907 θα το αγοράσει ο Αυτοκράτορας, γνωστός και ως Κάιζερ, της Γερμανίας, Γουλιέλμος Β΄, ο οποίος θα αφήσει το δικό του στίγμα. Ανάμεσα στις παρεμβάσεις που έκανε η ήταν εντυπωσιακή αναμόρφωση των κήπων και η μεταφορά του αγάλματος του θνήσκοντα Αχιλλέα στη σημερινή του θέση, από το σημείο που δεσπόζει σήμερα ο Νικών Αχιλλέας, άγαλμα που ο ίδιος έφερε στο Ανάκτορο συνοδεύοντάς το με την επιγραφή «Στον μέγιστο των Ελλήνων από τον μέγιστο των Γερμανών».

Μετά τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου η ιδιοκτησία της εντυπωσιακής έπαυλης θα περάσει στο ελληνικό Δημόσιο και θα παραδοθεί στην εγκατάλειψη και τις λεηλασίες μέχρι το 1962 οπότε εκχωρήθηκε σε εταιρεία της Δυτικής Γερμανίας και λειτούργησε ως καζίνο μέχρι το 1981 για να ανοίξει και πάλι τις πύλες του, το 1984, ως τουριστικό αξιοθέατο.

Πριν από λίγες ημέρες, η Ελένη Τσολάκη ανακοίνωσε την αποχώρησή της από την εκπομπή που παρουσιάζει «Πρωινό Σουσου», καθώς έκανε χρήση της άδειας μητρότητας και αναμένει να φέρει στον κόσμο το πρώτο της παιδί με τον Παύλο Πετρουλάκη.

Τη Δευτέρα 24 Μαρτίου, η παρουσιάστρια έκανε μία ανάρτηση στα social media περιγράφοντας τα συναισθήματά της για τη φετινή τηλεοπτική χρονιά, αλλά και την ανυπομονησία της για την έλευση του νέου μέλους στην οικογένειά της.

Η Ελένη Τσολάκη δημοσίευσε μία σειρά φωτογραφιών της από την αρχή της εγκυμοσύνης της, μέχρι και τη στιγμή που έκανε γνωστή την αποχώρησή της από την εκπομπή. Η ίδια τόνισε, πως η φετινή σεζόν ήταν από τις πιο ξεχωριστές για εκείνη και πρόσθεσε ότι μπορεί ήδη να της λείπουν τα τηλεοπτικά πλατό, όμως σε λίγο καιρό θα παρακολουθεί την εκπομπή αγκαλιά με το παιδί της.

Όπως έγραψε στη λεζάντα της ανάρτησής της: «Το φετινό ταξίδι του «Πρωινό Σουσου» ξεκίνησε με πολλή αγάπη, όρεξη και κέφι.Ήξερα από την αρχή πως θα είναι η πιο ξεχωριστή χρονιά της ζωής μου!!! Και είναι!!!».

Στη συνέχεια, ευχαρίστησε όλους όσοι της έχουν ευχηθεί για αυτή την ιδιαίτερη περίοδο, που διανύει: «Μου λείπουν ήδη τα πρωινά μας καφεδάκια, αλλά ξέρω πως σε λίγο καιρό θα τα απολαμβάνουμε αγκαλιά με το θαύμα της ζωής μου και αυτό είναι το πιο σπουδαίο!!! Θα έχουμε να πούμε πολλά!!! Σας ευχαριστώ και σας αγαπώ για τις ευχές και τα ωραία σας λογάκια!!!! Ανταποδίδω όλες τις ωραίες σκέψεις με τεράστια αγάπη!!!».

«Αν συναντούσαμε τους επενδυτές σε μικρότερα γκρουπ, θα έπρεπε να καθίσουμε όλο τον μήνα στο Λονδίνο», υποστήριζε χαριτολογώντας ανώτερο στέλεχος τράπεζας την εβδομάδα που πέρασε. Οι εκπρόσωποι των ελληνικών τραπεζών είχαν τις τελευταίες μέρες «ομοβροντία» επαφών στο μεγάλο συνέδριο που διοργάνωσε η Morgan Stanley στο Λονδίνο, με το ενδιαφέρον, κυρίως Αμερικανών επενδυτών, να βρίσκεται στα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί μετά την περίοδο της ελληνικής κρίσης. Δεν είναι μόνο η μαζική έξοδος χαρτοφυλακίων από την αγορά των ΗΠΑ, που θεωρείται υπερτιμημένη και υπό αναταραχή, προς την Ευρώπη.

Οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών, υπενθύμιζαν την Τετάρτη τα ανώτερα στελέχη επενδυτικού ομίλου, παραμένουν ελκυστικές σε σχέση με ανταγωνιστές στη Νότια Ευρώπη. Παράλληλα, θετικά για τις αποτιμήσεις συμβάλλουν οι προβλέψεις πως τελικά τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) θα συγκρατηθούν σε λίγο υψηλότερα επίπεδα, με αποτέλεσμα να συντηρηθούν και τα περιθώρια κερδοφορίας των ευρωπαϊκών τραπεζικών ομίλων.

«Το ενδιαφέρον για τις τράπεζες είναι η κορυφή του παγόβουνου», επιμένουν οι αναλυτές, που θεωρούν πως το κύμα των μεγάλων συμφωνιών με το οποίο ξεκίνησε το 2025 θα συνεχιστεί κατά τη διάρκεια της χρονιάς που διανύουμε. Πού βλέπουν μεγάλη κινητικότητα; Σε πολλούς κλάδους, από τον τουρισμό μέχρι τα τρόφιμα και την ενέργεια. Στο στόχαστρο των ξένων επενδυτών βρίσκονται πλέον και μικρότερες ελληνικές επιχειρήσεις με εξαγωγικό προσανατολισμό.

Μια ιδέα για την κινητικότητα σε επίπεδο συμφωνιών δίνει το πρόσφατο deal μεταξύ της Ideal Holdings και της Oak Hill Advisors, λένε τα στελέχη επενδυτικών ομίλων. Η Oak Hill Advisors, εκτός από τη μειοψηφική συμμετοχή σε υφιστάμενο χαρτοφυλάκιο θυγατρικών της Ideal Holdings, συμφώνησε να επενδύσει άλλα 200 εκατ. ευρώ σε νέες εξαγορές εντός διετίας, στις οποίες θα διατηρεί επίσης μειοψηφική συμμετοχή. Έτσι, το όχημα που δημιούργησε ο Λάμπρος Παπακωνσταντίνου με ομάδα επενδυτών αποκτά δύναμη πυρός αρκετών εκατοντάδων εκατομμυρίων για νέα deals τους επόμενους 24 μήνες. Τώρα κάποιοι ψάχνουν τους κλάδους στους οποίους θα κινηθεί.

Η μεγάλη συμφωνία στα τέλη του 2024 για την εξαγορά της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή από τη Masdar, που εδρεύει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, δεν θα είναι η τελευταία, υποστηρίζουν στελέχη που παρακολουθούν τον κλάδο. Οι ίδιοι προβλέπουν πως μέσα στους επόμενους μήνες θα δούμε τουλάχιστον τρεις νέες μεγάλες συμφωνίες σε έναν κλάδο που παραμένει στο επίκεντρο. Κάποιοι στέκονται στην αγορά λιανικής της ηλεκτρικής ενέργειας, όπου ήδη πραγματοποιούνται συζητήσεις για μεγαλύτερα σχήματα, με στόχο να πλησιάσουν τη ΔΕΗ. Κάποιοι άλλοι στα καλώδια, παρά τις γεωπολιτικές ανησυχίες και τη μεγάλη σκόνη που έχει σηκωθεί για τη διασύνδεση με την Κύπρο. Και κάποιοι κοιτάζουν προς τη ΔΕΗ, που εξακολουθεί να κινείται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Εγχώρια επενδυτικά χαρτοφυλάκια, αλλά και ξένοι όμιλοι, ανέλαβαν τα τελευταία χρόνια να δημιουργήσουν ισχυρά σχήματα σε κλάδους της οικονομίας που χαρακτηρίζονταν από κατακερματισμό. Ένα παράδειγμα είναι η αμερικανική H.I.G. Capital και οι μεγάλες επενδύσεις που πραγματοποίησε στον τομέα των logistics, δημιουργώντας τον ισχυρότερο ελληνικό όμιλο υπό την OB Streem. Μια άλλη προσπάθεια έγινε από το fund SMERemediumCap των Νίκου Καραμούζη, Κώστα Καραφωτάκη κ.ά. στον τομέα της διαχείρισης εγκαταστάσεων (facility management), όπου επίσης δημιουργήθηκε ο ισχυρότερος ελληνικός όμιλος, η Cordia. Τώρα ξένοι επενδυτές αλλά και εγχώριοι κινούνται προς τα τρόφιμα, όπως δείχνουν πρόσφατες επενδύσεις.

Πολλοί θα περίμεναν πως η συνεχής άνοδος των τιμών θα έβγαζε κάποια στιγμή από το κάδρο των διεθνών επενδυτών το ελληνικό real estate. «Όχι», απαντούν τα στελέχη που παρακολουθούν τα ακίνητα. «Πράγματι σε κάποιες περιοχές οι τιμές έχουν επιστρέψει στα επίπεδα προ κρίσης», τονίζουν. Όμως, «η εμπειρία από άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, όπως η Πορτογαλία, δείχνει πως υπάρχουν ακόμα σημαντικά περιθώρια ανόδου», προσθέτουν.

Το αρνητικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί για μεγάλες τουριστικές επενδύσεις σε αρκετά νησιά του Αιγαίου προβληματίζει την αγορά, αλλά δεν φαίνεται να περιορίζει σημαντικά το ενδιαφέρον ξένων χαρτοφυλακίων. Μεγάλη κινητικότητα καταγράφεται, για παράδειγμα, στην Κρήτη, όπου ήδη πραγματοποιούνται σοβαρές επενδύσεις σε νέα πολυτελή τουριστικά συγκροτήματα, όπως από τη Sani Ikos στον Κίσσαμο Κρήτης, που θα λειτουργήσει τον επόμενο χρόνο.

«Ας μιλήσουμε για την αξιολόγηση στο δημόσιο», αναφέρει σε ανάρτησή του ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος.

Προσθέτει πως, «ο,τι δεν μετριέται δεν μπορεί και να αξιολογηθεί ως προς το κατά πόσο υπηρετεί ή όχι την αποστολή του. Κι όσοι αρνούνται τη μέτρηση, την αξιολόγηση, τη σύγκριση στις υπηρεσίες του δημοσίου, το κάνουν διότι πολύ απλά δεν θέλουν να λογοδοτούν στους πολίτες για τα πεπραγμένα τους ούτε και να ελέγχονται για αυτά».

Η ανάρτηση του Άκη Σκέρτσου

Ας μιλήσουμε για την αξιολόγηση στο δημόσιο

204 χρόνια μετά την έναρξη της ελληνικής επανάστασης για να φτιάξουμε το σύγχρονο ελληνικό κράτος, τιμούμε τους αγώνες των προγόνων μας που έδωσαν τη ζωή τους για τη δική μας ελευθερία. Και συνεχίζουμε το δικό τους αγώνα για ένα σύγχρονο δημοκρατικό κράτος που πρέπει να παρέχει ασφάλεια, φροντίδα, ευημερία, συνοχή, δικαιοσύνη και διαφάνεια σε κάθε γωνιά της πατρίδας μας.

Στον πυρήνα αυτής της προσπάθειας βρίσκεται ο αγώνας για μέτρηση και αξιολόγηση παντού. Διότι ο,τι δεν μετριέται δεν μπορεί και να αξιολογηθεί ως προς το κατά πόσο υπηρετεί ή όχι την αποστολή του.

Κι όσοι αρνούνται τη μέτρηση, την αξιολόγηση, τη σύγκριση στις υπηρεσίες του δημοσίου, το κάνουν διότι πολύ απλά δεν θέλουν να λογοδοτούν στους πολίτες για τα πεπραγμένα τους ούτε και να ελέγχονται για αυτά.

Το κράτος όμως υπάρχει για να υπηρετεί τους πολίτες. Όχι τους υπαλλήλους του. Όσοι και όσο κάνουμε αυτή τη δουλειά, είμαστε όλοι υπηρέτες των πολιτών. Κι όχι το αντίστροφο.

Γι’αυτό και στην καρδιά της δικής μας πολιτικής αντίληψης για τον εκσυγχρονισμό του κράτους και τη σταθερή βελτίωση των παρεχόμενων δημόσιων υπηρεσιών προς τους πολίτες, βρίσκονται έννοιες όπως η στοχοθεσία, η μέτρηση, η σύγκριση, ο απολογισμός και η λογοδοσία, η αποκομματικοποίηση του κράτους, η διαφάνεια, η επιβράβευση των καλών δημόσιων υπαλλήλων, η ενδυνάμωση των πιο αδύναμων, η αυστηρή αλλά δίκαιη τιμωρία των κακών.

Σε όλα αυτά τα πεδία έχουν γίνει συγκεκριμένα βήματα τα τελευταία χρόνια για τα οποία δυστυχώς δεν έχουμε μιλήσει όσο θα έπρεπε έως σήμερα. Όμως, η έντονη δημόσια συζήτηση για το κράτος που θέλουμε, με αφορμή το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, μας υποχρεώνει να μιλήσουμε ακόμη πιο εμφατικά για την αξιολόγηση στο δημόσιο και πως περνάμε ήδη από τα λόγια στην πράξη.

Με βάση το νόμο του ΣΥΡΙΖΑ για την αξιολόγηση που ψηφίστηκε το 2016 και ίσχυε έως το 2022, το 97% των δημοσίων υπαλλήλων αξιολογούνταν έως άριστοι και πολύ επαρκείς. Αυτό σημαίνει ότι πρακτικά δεν γινόταν καμία αξιολόγηση.

Αντιθέτως με το νόμο 4940/2022 που καταψηφίστηκε επί της αρχής και επί της πλειονότητας των άρθρων από όλη την αντιπολίτευση, για πρώτη φορά το 2023 και το 2024 τέθηκαν συγκεκριμένοι στόχοι στους δημόσιους υπαλλήλους βάσει των οποίων έγινε η αξιολόγησή τους.

Για το πρώτο έτος εφαρμογής, δηλαδή το 2023, τέθηκαν συνολικά περίπου 155.000 στόχοι για προϊσταμένους και υπαλλήλους και υπεβλήθησαν περίπου 162.000 αξιολογήσεις εκ των οποίων 141.000 αφορούν υπαλλήλους και 21.000 προϊσταμένους.

Κι όταν μιλάμε για στόχους εννοούμε την υλοποίηση πολιτικών που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών, όπως την προκήρυξη, ανάθεση και παράδοση σημαντικών δημόσιων έργων, την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων του ταμείου ανάκαμψης ή κοινωνικών πολιτικών στήριξης των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας.

Από την εφαρμογή του νέου συστήματος περίπου 54.000 υπάλληλοι χαρακτηρίστηκαν από τους προϊσταμένους τους ως υψηλής απόδοσης, δηλαδή το 33% των αξιολογούμενων υπαλλήλων. Ωστόσο, με τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, η οποία επεξεργάστηκε τις σχετικές ειδικές αιτιολογίες των προϊσταμένων, προέκυψε ότι η πλειονότητα αυτών των αξιολογήσεων δεν ήταν τεκμηριωμένη, και έτσι οι υπάλληλοι που χαρακτηρίστηκαν ως υψηλής απόδοσης περιορίστηκαν στους 15.000, δηλαδή περίπου 9% των αξιολογηθέντων.

Από τους 97% επομένως της προηγούμενης περιόδου, οι υψηλής απόδοσης υπάλληλοι περιορίστηκαν στο 9%, και οι υπόλοιποι τέθηκαν σε ειδικά προγράμματα εκπαίδευσης και επανακατάρτισης.

Αντιστοίχως ως χαμηλής απόδοσης χαρακτηρίστηκαν 1.390 υπάλληλοι, αριθμός πενταπλάσιος από τον αντίστοιχο του προηγούμενου συστήματος (272), και 1.097 υπάλληλοι από όλους τους κλάδους έχουν απολυθεί λόγω πειθαρχικών κυρώσεων και παράβασης των καθηκόντων τους.

Αντίστοιχα για το έτος 2024, τέθηκαν περίπου 180.000 στόχοι και έχουν επιβεβαιωθεί συνολικά 189.000 αξιολογήσεις, εκ των οποίων 164.000 υπάλληλοι και 25.000 προϊστάμενοι.

Η διαδικασία καταχώρισης των μετρήσεων βρίσκεται σε εξέλιξη και από τις 5/3 ξεκίνησε η διενέργεια της αξιολόγησης για την περίοδο του έτους 2024 και πάλι με τη χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης που θα επιτρέψουν τον εγκυρότερο έλεγχο.

Παράλληλα, έχουμε θεσπίσει ένα σύστημα κινήτρων και επιβράβευσης για όσους δημόσιους υπαλλήλους πετυχαίνουν τους στόχους τους. Με την καθιέρωση ενός πάγιου συστήματος κινήτρων και ανταμοιβής υπαλλήλων για την επίτευξη συγκεκριμένων και προσυμφωνημένων στόχων (ν.5149/2024), που επίσης καταψήφισε επί της αρχής και επί των περισσότερων άρθρων η αντιπολίτευση, προβλέψαμε 40 εκ. Ευρώ ετησίως ως δαπάνη που θα επιμερίζεται στους υπαλλήλους που πετυχαίνουν τους στόχους τους στη βάση δομημένης μεθοδολογίας.

Τέλος, και επειδή δεν αρκεί η αξιολόγηση να γίνεται μόνο εσωστρεφώς από το ίδιο το δημόσιο αλλά πρέπει να εμπλέκει και τους πολίτες, καθιερώνουμε και εφαρμόζουμε για πρώτη φορά τη μεγαλύτερη σε κλίμακα αξιολόγηση του δημοσίου από τους ίδιους τους πολίτες στη βάση ενός δομημένου ψηφιακού ερωτηματολογίου που θα λάβουν 4 εκ. Ελληνες και Ελληνίδες τις επόμενες εβδομάδες.

Η διαδικασία αυτή θα επαναλαμβάνεται τακτικά και σε υπηρεσίες πρώτης γραμμής όπως τα νοσοκομεία, ο Εφκα, τα ΚΕΠ, η ΔΥΠΑ, επίσης με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Στόχος μας είναι να υπάρχει ένα διαρκώς ανοιχτό κανάλι ανατροφοδότησης που θα βελτιώνει τις παρεχόμενες υπηρεσίες του κράτους και ταυτόχρονα θα κάνει τους ίδιους τους δημόσιους υπαλλήλους να αισθάνονται δημιουργικοί, παραγωγικοί και υπεύθυνοι στη δουλειά τους.

Όσο για την τροποποίηση του Συντάγματος που ήδη πρότεινε ο Πρωθυπουργός με στόχο η αξιολόγηση του δημοσίου να αποτελεί ρητή συνταγματική πρόβλεψη, αυτή θα κατοχυρώσει ακόμη περισσότερο την έννοια της αξιολόγησης στη λειτουργία του κράτους και δεν θα επιτρέψει σε καμία μελλοντική κυβέρνηση να την παρακάμψει ή να την καταργήσει.

Γνωρίζουμε καλά ότι έχουμε να κάνουμε ακόμη με ένα κράτος που σε διάφορες εκδοχές του μας θυμώνει και μας πληγώνει. Όμως, ταυτόχρονα, έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να αλλάξουμε αυτό το κράτος, με το νέο ΕΦΚΑ, τη ΔΥΠΑ, το νέο Κτηματολόγιο, τη νέα ΔΕΗ, τη νέα ΕΡΤ και το ΕΡΤflix, το ψηφιακό φροντιστήριο, το gov.gr, την εμβολιαστική εκστρατεία που μας έφερε σε επαφή με ένα άλλο πρόσωπο της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, τα προγράμματα προληπτικών εξετάσεων.

Υλοποιούμε ένα ευρύτατο μεταρρυθμιστικό και επενδυτικό πρόγραμμα που έχει ως στόχο το 2027 το ελληνικό δημόσιο να είναι απολύτως ψηφιακό, πιο διαφανές, πιο αποτελεσματικό και σίγουρα πιο φιλικό στον πολίτη.

Σε μια από τις μεγαλύτερες «εκκαθαρίσεις» που έχει επιχειρηθεί ποτέ, η ΑΑΔΕ προχωρά εντός του 2025 στο «πάγωμα» χρεών ύψους 10 δισ. ευρώ και το χαρακτηρισμό τους ως ανεπίδεκτων είσπραξης. Πρόκειται για ληξιπρόθεσμες οφειλές που παραμένουν ανείσπρακτες επί σειρά ετών και για τις οποίες έχουν εξαντληθεί όλα τα διαθέσιμα μέσα καταναγκαστικής είσπραξης, χωρίς αποτέλεσμα.

Ο χαρακτηρισμός αυτός δεν σημαίνει οριστική διαγραφή, αλλά την προσωρινή τους απομάκρυνση από το ενεργό μητρώο οφειλών, προκειμένου να δοθεί έμφαση στις υποθέσεις που μπορούν πραγματικά να αποδώσουν έσοδα. Τα χρέη αυτά καταχωρίζονται στα ειδικά «βιβλία ανεπίδεκτων είσπραξης» για μία δεκαετία, χωρίς να παραγράφονται.

Για την ένταξη μιας οφειλής στα ανεπίδεκτα, έχουν προβλεφθεί συγκεκριμένα χρηματικά όρια και αρμοδιότητες, τα οποία τροποποιούνται με νέα απόφασή του διοικητή της ΑΑΔΕ Γιωργος Πιτσιλής. Πλέον, για οφειλές έως 300.000 ευρώ, η απόφαση λαμβάνεται από τον προϊστάμενο της αρμόδιας ΔΟΥ ή τελωνειακής αρχής. Για μεγαλύτερα ποσά, από 300.000 έως 3 εκατομμύρια ευρώ, απαιτείται απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, ύστερα από σχετική εισήγηση των προϊσταμένων των μεγάλων μονάδων ελέγχου και είσπραξης. Όταν το ύψος της οφειλής ξεπερνά τα 3 εκατομμύρια ευρώ, η εισήγηση γίνεται πλέον αποκλειστικά από την Επιχειρησιακή Μονάδα Είσπραξης (ΕΜΕΙΣ), διασφαλίζοντας κεντρική εποπτεία και αυστηρό έλεγχο.

Το νομικό πλαίσιο προβλέπει ότι, κατά την περίοδο που το χρέος παραμένει στα ανεπίδεκτα, ο οφειλέτης δεν μπορεί να λάβει φορολογική ενημερότητα, δεν μπορεί να μεταβιβάσει περιουσιακά στοιχεία, ενώ τυχόν τραπεζικοί λογαριασμοί και θυρίδες του ίδιου ή συνυπόχρεων προσώπων παραμένουν δεσμευμένοι. Αν στο μεταξύ προκύψει περιουσιακό στοιχείο ή εισόδημα, το Δημόσιο έχει πλήρες δικαίωμα να επανενεργοποιήσει την υπόθεση και να διεκδικήσει το ποσό, ακόμη και πριν την παρέλευση της δεκαετίας.

Η εβδομάδα που μας πέρασε θα μείνει για πάντα χαραγμένη τόσο στoν Κωνσταντίνο Καρέτσα, όσο και στην οικογένειά του. Ήταν μια εβδομάδα που είδαν το 17χρονο παιδί τους να πραγματοποιεί το ντεμπούτο του στο Καραϊσκάκη με την Εθνική ομάδα της Ελλάδας στον αγώνα με τη Σκωτία (0-1) και να γίνεται νεαρότερος παίκτης (17 ετών, 4 μηνών και 1 ημέρας) που φοράει τη φανέλα με το εθνόσημο σε επίσημο αγώνα σπάζοντας το ρεκόρ του Χρήστου Μουζακίτη και μέσα σε λίγες ημέρες να κάνει το 2-0 στη Γλασκώβη στη ρεβάνς για τα πλέι οφ ανόδου στην elite κατηγορία του Nations League και να γίνεται ο νεότερος παίκτης του αντιπροσωπευτικού μας συγκροτήματος που σκοράρει με την γαλανόλευκη φανέλα.

Όμως δεν ήταν μόνο οι πρωτιές που κατέκτησε, ήταν η συνολική του παρουσία που δημιούργησε ένα κύμα ενθουσιασμού μεταξύ των φιλάθλων που σπάνια έχει παρατηρηθεί μετά τον θρίαμβο της χώρας στην κατάκτηση του τίτλου του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος το 2004. Φυσικά σε αυτό έπαιξε ρόλο η παρουσία όλων των παικτών που αγωνίστηκαν με το εθνόσημο στο στήθος υπό τις οδηγίες του Ιβάν Γιοβάνοβιτς και έδειξαν ότι υπάρχει μέλλον.

Το σίγουρο όμως είναι πώς ο 17χρονος δεν θα ξεχάσει ποτέ αυτο που έζησε στα δύο παιχνίδια της Ελλάδας με τη Σκωτία, όπως φρόντισε και ο ίδιος να γράψει στην πρώτη του ανάρτηση μετά την πρόκριση της Εθνικής.

Ήταν μια παρουσία που σχολίασε και η UEFA, με τη διεθνής συνομοσπονδία να στέκεται στο ρεκόρ που πέτυχε ο νεαρός παίκτης με το εθνόσημο και παράλληλα να σημειώνει πως είναι ένα όνομα που θα πρέπει να θυμάται ο κόσμος. “Ο πιο νέος σε ηλικία σκόρερ της Εθνικής Ελλάδας. Κωνσταντίνος Καρέτσας. Θυμηθείτε το όνομα“.

Σε άλλη της ανάρτηση η UEFA αποθεώνει τους δύο νεότερους σκόρερ στην ιστορία του Nations League, τον Κωνσταντίνο Καρέτσα και τον νεαρό μεσοεπιθετικό της Μπαρτσελόνα και τη Ισπανίας Λαμίν Γιαμάλ.

Η παρουσία του Καρέτσα δεν πέρασε απαρατήρητη ούτε από τους σκάουτερς που βρέθηκαν στις εξέδρες του Χάμπτεν Παρκ. Ήδη στα βρετανικά μέσα το όνομα του 17χρονου διεθνή μέσου της Γκενκ φιγουράρει στις λίστες της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, της Λίβερπουλ και της Νιούκαστλ.

Το συμβολαιο του με την Γκενκ λήγει στις 30 Ιουνίου του 2027 και η χρηματιστηριακή του αξία για την ώρα είναι στα 7 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με το transfermarkt, όμως οι Βέλγοι εκτιμούν πως μια μεταγραφή του στην Premier League μπορεί να φέρει στα ταμεία τους έως και 40 εκατ. ευρώ.

Στο Βελγικό πρωτάθλημα φέτος έχει αγωνιστεί σε 25 παιχνίδια (11 ως βασικός και 14 ως αλλαγή – 1.164΄), έχει σημειώσει 2 γκολ και έχει βγάλει 2 ασίστ. Ωστόσο σε κανένα από τα 25 παιχνίδια δεν αγωνίστηκε για ολόκληρο 90λεπτο, κάτι που φανερώνει πως η ομάδα του προσέχει να μην τον «κάψει».

Καρέτσας: «Ο… Αζάρ του Βελγίου, ερωτευμένος με την Ελλάδα»

Παιδί Ελλήνων μεταναστών, γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Βέλγιο. Από μωρό με μια μπάλα στο χέρι, έμαθε ποδόσφαιρο στις ακαδημίες της Γκενκ και της Άντερλεχτ με τις διακρίσεις να μην αργούν να φανούν. Οι Βέλγοι που από νωρίς τον είχαν επιλέξει στις μικρές εθνικές ομάδες, τον προόριζαν για το νέο τους αστέρι και διάδοχο του Εντέν Αζάρ.

«Αυτή την εβδομάδα ο Κωνσταντίνος Καρέτσας και η οικογένειά του θα τη θυμούνται για όλη τους τη ζωή. Ξεκίνησε με την κλήση από την Εθνική Ελλάδας, συνεχίστηκε με την πρώτη του εμφάνιση για τη νέα του εθνική ομάδα, στην Αθήνα, μπροστά στους γονείς του, Βάιο και Ειρήνη. Και τελείωσε με ονειρικό τρόπο αυτή την Κυριακή με το πανέμορφο γκολ με curling που έστειλε την Ελλάδα στην League A, σε βάρος της Σκωτίας» ήταν ο πρόλογος του άρθρου του Simon Hamoir στην κορυφαία εφημερίδα του Βελγίου «DH».

Ο Football Expert, Simon Hamoir μίλησε στο Gazzetta για την επόμενη μέρα του Καρέτσα, τις προσδοκίες των Βέλγων, αλλά και τον… έρωτα του 17χρονου με την Ελλάδα. «Η Ομοσπονδία του Βελγίου μίλησε μαζί του περισσότερο από μια φορά για να προσπαθήσει να τον πείσει. Αλλά πιστεύω ότι η απόφασή του είχε ήδη ληφθεί πριν από κάθε κουβέντα. Γεννήθηκε στο Βέλγιο, αλλά είναι ερωτευμένος με την Ελλάδα.

Οι γονείς του είναι από την Ελλάδα, μιλάει ελληνικά στο σπίτι και αγαπά τη χώρα και τον πολιτισμό της. Ναι, έπαιξε και για το Βέλγιο πριν, αλλά νομίζω ότι ήταν περισσότερο λόγω ευκολίας, γιατί όταν είσαι νέος, είναι πιο εύκολο να παίζεις όχι μακριά από το σπίτι. Επίσης παίζεις με άλλους νέους που γνωρίζεις καλά. Είδατε πόσο χαρούμενος ήταν στο γκολ κόντρα στη Σκωτία» ήταν το αρχικό σχόλιο του Βέλγου δημοσιογράφου.

Στα επίσημα του «Hampden Park» βρέθηκαν άνθρωποι αρκετών ομάδων για να παρακολουθήσουν τον Καρέτσα, ενώ πληροφορίες αναφέρουν πως εκτός από την Μπάγερν, Τσέλσι και Λίβερπουλ τον έχουν ψηλά στα λίστα τους. Η Γκενκ θα αρχίσει τις κουβέντες με ένα ποσό στα 40 εκατ. ευρώ, όμως είναι άγνωστο τι θα συμβεί την επόμενη χρονιά.

«Ειλικρινά δεν ξέρω πού θα μπορούσε να παίξει. Θα λάβει προσφορές σύντομα εκτός Βελγίου, είναι σίγουρο, το γνωρίζουμε. Αλλά είναι μόνο 17 ετών και παίζει μόλις την πρώτη του πραγματική επαγγελματική σεζόν. Αν θέλει θα μπορούσε πιθανότατα να φύγει αυτό το καλοκαίρι για έναν μεγαλύτερο ευρωπαϊκό σύλλογο. Αλλά θα μπορούσε επίσης να επιλέξει να μείνει και να πάρει ακόμα περισσότερες παραστάσεις» σχολίασε ο Simon Hamoir.

Η επιτυχία της ελληνικής ομοσπονδίας ήταν να χαράξει μια σοβαρή στρατηγική για τις περιπτώσεις ταλέντων που δεν έχουν γεννηθεί στη χώρα. Η ένταξη του Καρέτσα ήταν ένα μεγάλο κατόρθωμα, μιας και οι Βέλγοι είχαν πολλές προσδοκίες «Είναι ένα τεράστιο ταλέντο κι ένας εξαιρετικός χαρακτήρας. Στο Βέλγιο τον συγκρίνουν με τον Εντέν Αζάρ. Σίγουρα θα έχει μια σπουδαία καριέρα αν παραμείνει προσγειωμένος και συνεχίσει να δουλεύει σκληρά» κατέληξε ο δημοσιογράφος της «DH».

«Επέλεξε να παίξει με την Εθνική Ελλάδας γιατί πολύ απλά είναι Έλληνας»

Ο Κωνσταντίνος Καρέτσας γεννήθηκε στις 19 Νοεμβρίου του 2007 στο Γκενκ και άρχισε τη σταδιοδρομία του από την τοπική ομάδα, δείχνοντας από μικρός ότι αναμένεται να κάνει μια σπουδαία καριέρα. Αν και ζει στο Βέλγιο, οι γονείς του 17χρονου αθλητή, ο Βάιος και η Ιρένα Καρέτσα, είναι πάντα στο πλευρό των παιδιών τους. Τα στηρίζουν και τα βοηθούν να επιτύχουν τους στόχους τους, ενώ τα έκαναν να αγαπήσουν και την Ελλάδα. Ο Κωνσταντίνος έχει ακόμα έναν αδελφό, τον 13χρονο Γιώργο, ο οποίος θέλει να γίνει κι εκείνος ποδοσφαιριστής.

«Η μαμά μου γεννήθηκε στην Ελλάδα και γνώρισε τον μπαμπά μου. Παντρεύτηκαν και ήρθαν εδώ! Και οι γονείς του άντρα μου γεννήθηκαν στην Ελλάδα. Έτσι εγώ μεγάλωσα μιλώντας ελληνικά με τις αδερφές μου. Μάθαμε στον Κωνσταντίνο από μικρό να μιλάει ελληνικά κι έτσι πήρε τις βάσεις. Ερχόμαστε σχεδόν κάθε καλοκαίρι στην Ελλάδα, έχουμε και συγγενείς στην Αθήνα», δηλώνει η μητέρα του Κωνσταντίνου.

Η αγάπη του 17χρονου ποδοσφαιριστή για την Ελλάδα φαίνεται και από τις αναρτήσεις του στον προσωπικό του λογαριασμό στο Instagram. Έχει μοιραστεί με τους διαδικτυακούς του φίλους πολλές στιγμές από τις καλοκαιρινές του διακοπές στην Ελλάδα.

Ο Κωνσταντίνος Καρέτσας είχε τη δυνατότητα να αγωνιστεί με το Βέλγιο, ωστόσο, ο ίδιος επέλεξε να παίξει με την Εθνική Ελλάδας γιατί πολύ απλά είναι Έλληνας και αγαπάει τη χώρα του, όπως χαρακτηριστικά δήλωσε.

Κι αυτό ακριβώς τόνισε (μεταξύ άλλων) ο πατέρας του, Βάιος Καρέτσας, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «Politica 89,8» όπου και στάθηκε στην αγάπη όλης της οικογένειας για την Ελλάδα, αλλά και… αποκάλυψε πως αύριο ο πιτσιρικάς θα πρέπει να σηκωθεί πρωί καθώς έχει σχολείο!

Αναλυτικά τα όσα είπε

Για την αγκαλιά του Κωνσταντίνου προς τους γονείς του μετά το τέλος του αγώνα της Γλασκώβης: «Εκείνη τη στιγμή μείναμε όλοι δίχως λόγια, μια ζεστή αγκαλιά, ανατριχιάσαμε όλοι μας. Του είπα πως μας έκανε περήφανους και το μόνο που μας έλεγε ήταν “σας ευχαριστώ πολύ και σας αγαπάω όλους”. Το ωραιότερο πράγμα για έναν γονιό ν’ ακούει από το παιδί του να λέει ευχαριστώ. Τώρα ο Κωνσταντίνος ζει σε άλλον κόσμο με το ποδόσφαιρο».

Για την αυτοπεποίθηση που βγάζει μέσα στο γήπεδο: «Αυτό δεν το μαθαίνεις, το έχεις ή δεν το έχεις. Ο Κωνσταντίνος το έχει από μικρός που έπαιζε, όλα τα άλλα παιδιά ήταν ψηλότερα και πιο δυνατά. Στενοχωριόταν, του έλεγα δεν πειράζει Κωνσταντίνε θα μεγαλώσεις εσύ και θα τα δίνεις όλα. Βλέπουμε όλοι την πορεία που έχει, του λέμε μην αγχώνεσαι, μας λέει τι να αγχωθώ, θα βάλω και γκολ. Η χαρά μας είναι ατελείωτη και δεν ξέρουμε τι άλλο να πούμε».

Για την επικοινωνία Ελλήνων μαζί τους και την αγάπη που τους έδειξαν: «Μου έχουν στείλει πολλοί Έλληνες και μας λένε μπράβο, όχι μόνο σε μένα αλλά και στην γυναίκα μου. Αυτή είναι η δουλειά μας ως γονείς. Ο Κωνσταντίνος έχει αυτό το ταλέντο και όπου βγει. Του είπα πως ότι έγινε ήταν πολύ ωραίο και φανταστικό, από αύριο ξανά σχολείο, τον παίρνει η ομάδα, τον πηγαίνει στην προπόνηση και τώρα το όνειρο του είναι να πάρει το πρωτάθλημα με την Γκενκ. Αυτό που μας νοιάζει είναι να ευχαριστιέται το ποδόσφαιρο και αν δεν το ευχαριστιέται δεν μπορεί ν’ αποδίδει και όποια ομάδα είναι να έρθει, ας έρθει. Αυτήν την στιγμή κοιτάζουμε μόνο την Γκενκ, την ομάδα του. Όταν παίζεις ποδόσφαιρο, θέλεις πάντα να κερδίζεις. Η θέση του Κωνσταντίνου είναι “10αρι”, στην Εθνική έπαιξε πρώτη φορά στα δεξιά, πιστεύω πως όταν ξέρεις μπάλα παίζεις παντού. Τα στοιχεία του Κωνσταντίνου είναι το ένας εναντίον ενός, απλά θέλει να απολαμβάνει αυτά που κάνει μέσα στο γήπεδο».

Για την απόφασή του να επιλέξει την Ελλάδα αντί για το Βέλγιο: «Πάντα υπήρχε αυτό το ενδεχόμενο γιατί κακά τα ψέματα γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Βέλγιο. Εμείς μεγαλώνουμε τα παιδιά μας ως Έλληνες, σε όλα τους. Μετά αυτό το παιδί νιώθει Έλληνας από καιρό όμως στο ποδόσφαιρο δεν ξέρεις ποτέ τι γίνεται. Όλα όμως πήγαν καλά, από την ΕΠΟ ήρθαν εδώ ο Δημήτρης Παπαδόπουλος και ο Βασίλης Τοροσίδης δεν το πίεσαν το παιδί. Αντιθέτως του μίλησαν πολύ ωραία και όλα έγιναν σωστά. Ο Κωνσταντίνος το έλεγε πάντα ότι “μπαμπά αν είναι να επιλέξω, θα επέλεγα πάντα την Ελλάδα. Αυτό τον βοήθησε περισσότερο. Το εθνόσημο είναι τα πάντα, συμβολίζει κάτι. Είναι η πατρίδα σου, ο Κωνσταντίνος δεν φιλάει σήματα, μόνο της Ελλάδας. Ο προπαππούς του Κωνσταντίνου ήρθε στο Βέλγιο, εγώ είμαι Έλληνας τρίτης γενιάς και ο Κωνσταντίνος, τέταρτης».

Για το πως θα το ζήσει ο Κωνσταντινος: «Ζούμε ένα όνειρο. Αύριο το πρωί ο Κωνσταντίνος θα πάει σχολείο, έχει μάθημα και μετά θα πάει στην προπόνηση. Είναι καλός μαθητής, βρίσκεται στο ψηλότερο επίπεδο από πλευράς μαθημάτων, μαθαίνει οικονομικά. Το μόνο που σκέφτεται είναι να γουστάρει να παίζει μπάλα, να του αρέσει αυτό που κάνει, να έχει την υγεία του και όλα τα υπόλοιπα θα τα πάρουμε πάνω μας. Ο Κωνσταντίνος ήταν με μια μπάλα από μικρό παιδί, σταμάτησε να βλέπει παιδικά, έλεγα της γυναίκας μου “κοίτα, βλέπει ποδόσφαιρο στην τηλεόραση από 4 χρονών».

Για το πότε ξεκίνησε το ποδόσφαιρο: «Εγώ ήμουν ο πρώτος προπονητής του, πήγε σε μια ομάδα στην χαμηλότερη κατηγορία που υπάρχει στο Βέλγιο και ήθελα πρώτα να μάθει να παίζει με παιδιά της ηλικίας του. Σε έναν χρόνο είχε βάλει 200 γκολ και τον είχα πιάσει στο ημίχρονο και του είχα πει να μην βάζει άλλα γκολ και να δίνει πάσες. Να μάθει να μην είναι ατομιστής και έπειτα από έναν χρόνο ήρθε και τον ζήτησε η Γκενκ και είναι εκεί, από 8 χρονών».

Για το πως διαχειρίζονται όλοι τον θόρυβο γύρω από το όνομα του: «Στα social media ο Κωνσταντίνος δεν δέχεται σχόλια παρά μόνο από φίλους. Του είπαμε “Κωνσταντίνε αυτή δεν είναι η πραγματικότητα, θα έρθουν και δύσκολα, θα ζήσεις άλλα σχόλια και πρέπει να τα βάζεις στην άκρη ώστε να είσαι προσγειωμένος στο έδαφος. Και όλα θα γίνουν με την σειρά τους’’. Ο Κωνσταντίνος είναι προσγειωμένος πάντα και το μόνο που του αρέσει είναι να παίζει ποδόσφαιρο».

Από τη φυλακή όπου κρατείται, ο Εκρέμ Ιμάμογλου προχώρησε σε νέα ανάρτηση κάνοντας λόγο για μια από τις μεγαλύτερες αδικίες που έχει ζήσει ποτέ η πολιτική ιστορία της Τουρκίας. Όπως σημείωσε, η φυλάκισή του αποτελεί «πραξικόπημα της 19ης Μαρτίου», τονίζοντας ότι θα αντισταθεί με κάθε νόμιμο μέσο.

Ωστόσο, ο Ιμάμογλου ξεκαθάρισε πως ακόμη και σε αυτήν την κατάσταση, δεν μπορεί να δεχθεί προσβολές προς τις μητέρες. Ειδικά για τις βρισιές που έχουν απευθυνθεί στη μητέρα του Προέδρου, δήλωσε: «Καταδικάζω απερίφραστα τις προσβολές προς τη μητέρα του Προέδρου».

Στη συνέχεια, κατήγγειλε τις επιθέσεις και τα υβριστικά σχόλια που δέχονται η μητέρα του, η σύζυγός του και άλλα μέλη της οικογένειάς του κατά τη διάρκεια της κράτησής του, ζητώντας από την εισαγγελία να παρέμβει. «Όσοι κινούνται αυτεπάγγελτα και με ταχύτητα φωτός για άλλες υποθέσεις, όταν πρόκειται για την οικογένειά μας, κρύβονται» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Ιμάμογλου κατέληξε τονίζοντας ότι όταν η αντιπολίτευση έρθει στην εξουσία, δεν πρόκειται να ακολουθήσει το ίδιο μοτίβο αδικίας και πολιτικής δίωξης. «Δεν θα σας φερθούμε όπως μας φερθήκατε. Η δικαιοσύνη θα γίνει εγγύηση για όλους. Ο νόμος θα προστατεύει τη ζωή και την περιουσία κάθε πολίτη. Κανείς δεν θα προσβάλλει την τιμή και την υπόληψη κανενός» δήλωσε.

Αναλυτικά η ανάρτηση Ιμάμογλου:

Βρίσκομαι αντιμέτωπος με μια από τις μεγαλύτερες αδικίες στην πολιτική μας ιστορία. Φυσικά, θα πολεμήσουμε ενάντια στο πραξικόπημα της 19ης Μαρτίου με κάθε νόμιμο μέσο.

Ωστόσο, ακόμη και για αυτό το πραξικόπημα, δεν μπορώ να συναινέσω να εκτοξεύονται ύβρεις στις μητέρες μας, τις οποίες θεωρώ ευλογημένες όπως το ψωμί, το νερό και ο αέρας. Καταδικάζω ολόψυχα τις προσβολές κατά της μητέρας του Προέδρου. Με την ευκαιρία αυτή, για άλλη μια φορά προσεύχομαι για το έλεος του Παντοδύναμου Δημιουργού.

Καλώ επίσης την εισαγγελία να λάβει μέτρα εναντίον εκείνων που εκμεταλλεύτηκαν τη φυλάκισή μας και μοιράστηκαν ανήθικες αναρτήσεις για τη μητέρα μου, τη γυναίκα μου και την οικογένειά μου. Όσοι κινούνται αυτεπάγγελτα και με ταχύτητα φωτός για άλλες υποθέσεις, όταν πρόκειται για την οικογένειά μας, κρύβονται

Όταν έρθουμε στην εξουσία, δεν θα κάνουμε αυτό που μας κάνατε. Η δικαιοσύνη θα είναι η εγγύηση όλων, ο νόμος θα διασφαλίζει την ασφάλεια της ζωής και της περιουσίας όλων και κανείς δεν θα μπορεί να αγγίξει την περιουσία, την τιμή, την αξιοπρέπεια και την αξιοπρέπεια κανενός.

Με την μαθητική παρέλαση στη Λεωφόρο Μεγάλου Αλεξάνδρου της Θεσσαλονίκης, κορυφώνονται σήμερα οι εκδηλώσεις τιμής και εορτασμού της Εθνικής Επετείου της 25ης Μαρτίου.

Την παρέλαση άνοιξε στις 12.20 η φιλαρμονική μπάντα του Δήμου Θεσσαλονίκης και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Απογόνων Μακεδονομάχων «Ο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ», ενώ θα ακολουθήσουν μαθητές από 21 σχολεία, 34 σύλλογοι – ενώσεις και θα ολοκληρώθηκε με πεζοπορα τμήματα του στρατού, σπουδαστές της Στρατιωτική Σχολής Αξιωματικών Σωμάτων (ΣΣΑΣ) και στρατιωτικών από το Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού και το Αερομεταφερόμενο Τάγμα Πεζικού.

Νωρίτερα τελέστηκε δοξολογία στον Ιερό Ναό Παναγίας Αχειροποιήτου, χοροστατούντος του Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ.κ. Φιλόθεου και πραγματοποιηθήκαν καταθέσεις στεφάνων στο Ηρωο του Γ” Σώματος Στρατού.

Στην εξέδρα των επισήμων την κυβέρνηση εκπροσωπεί ο υφυπουργός Μακεδονίας Θράκης, Κώστας Γκιουλέκας. Επίσης βρίσκεται η Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αηδονά, ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, βουλευτές και φορείς της Θεσσαλονίκης.

Συγκινητική ήταν η διέλευση των Αναπήρων Πολέμου κατά τη μεγαλειώδη στρατιωτική παρέλαση της Αθήνας για την 25η Μαρτίου και τον εορτασμό της εθνικής επετείου 25ης Μαρτίου 1821.

Η τιμητική θέση στην παρέλαση, όπως συμβαίνει κάθε φορά, ανήκει σε εκείνους που θυσίασαν τη σωματική τους ακεραιότητα στα πεδία των μαχών, και αυτοί είναι οι Ανάπηροι Πολέμου.

Η τιμή και ο σεβασμός προς αυτούς είναι αιώνιος, αναγνωρίζοντας το μεγαλείο της θυσίας τους. Αυτή η στιγμή αποτελεί το ελάχιστο δείγμα τιμής και ευγνωμοσύνης.

Η στρατιωτική συνεργασία ΗΠΑ – Ελλάδας, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την ασφάλεια και την σταθερότητα στην Ευρώπη, αναφέρει μεταξύ άλλων ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στη διακήρυξή του για την 25η Μαρτίου.

Όπως αναφέρει «η μόνιμη παρουσία ναυτικών δυνάμεων στον κόλπο της Σούδας και οι διμερείς εκπαιδευτικές ασκήσεις ενισχύουν τις πολεμικές ικανότητες και αντικατοπτρίζουν την αμοιβαία δέσμευσή μας για κοινή στρατιωτική συνεργασία ως ακρογωνιαίο λίθο της ασφάλειας και της σταθερότητας στην Ευρώπη». Παράλληλα χαρακτηρίζει την Ελλάδα στρατηγικό εταίρο των ΗΠΑ και «πολύτιμο σύμμαχο στο ΝΑΤΟ».

Ο κ. Τραμπ, υπέγραψε το κείμενο για την Ημέρα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας κατά τη διάρκεια της ετήσιας δεξίωσης που πραγματοποιείται στον Λευκό Οίκο για την 25η Μαρτίου υπό επευφημίες Ελληνοαμερικανών και επιφανών παραγόντων της ομογένειας.

Στη δεξίωση στον Λευκό Οίκο, παραβρέθηκε ο Βαγγέλης Μαρινάκης. Ο κ. Μαρινάκης, ιδρυτής και πρόεδρος της Capital Maritime & Trading Corp, ήταν ένας από τους λίγους διαπρεπείς επιχειρηματίες που προσκλήθηκε στο Λευκό Οίκο. Αξίζει να σημειωθεί ότι θα είναι και ο τελετάρχης της παρέλασης, που θα γίνει την Κυριακή στη Νέα Υόρκη στην 5η Λεωφόρο, στο πλαίσιο των εορτασμών της 25ης Μαρτίου στις ΗΠΑ.

Στο μήνυμα του αμερικανού προέδρου γίνεται αναφορά στις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την εμβάθυνση των σχέσεων των ΗΠΑ και της Ελλάδας σε μια σειρά από κρίσιμους στρατηγικούς τομείς.

«Δημιουργούμε ευκαιρίες για συνεργασία σε βασικούς τομείς, όπως η ενέργεια, η επιστήμη, η τεχνολογία, η ναυτιλία, η εφοδιαστική αλυσίδα και η άμυνα», σημειώνεται στο κείμενο.

Η διακήρυξη Τραμπ

Αναλυτικά στη διακήρυξη για την 25η Μαρτίου, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρει:

«Στις 25 Μαρτίου 1821, εμπνευσμένοι από το «Ελευθερία ή Θάνατος», οι Έλληνες επαναστάτες ξεκίνησαν τον πόλεμο της ανεξαρτησίας εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ο σκληρός νικηφόρος αγώνας οδήγησε στην ίδρυση ενός κυρίαρχου ελληνικού κράτους και μιας εθνικής πατρίδας για την Ελλάδα. Στην 204η επέτειο για την Ημέρα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, τιμούμε τον ηρωικό αγώνα για την ελευθερία και τα διαρκή δημοκρατικά ιδεώδη που συνεχίζουν να εμπνέουν τον κόσμο.

Η Αμερική είναι άρρηκτα δεμένη τόσο με την αρχαία όσο και με τη σύγχρονη Ελλάδα. Μας δένει η ιστορία και η παράδοση, ο αγώνας για αυτοδιάθεση, χειραφέτηση και αναγέννηση. Οι πατέρες της δημοκρατίας μας εμπνεύστηκαν από τους Έλληνες φιλοσόφους και πολιτικούς για να διαμορφώσουν τα δόγματα της νέας μας δημοκρατίας, που τώρα κατοχυρώνονται στο Σύνταγμά μας. Ο εθνικός μας χαρακτήρας έχει διαμορφωθεί, εν μέρει, από την ανεξίτηλη επίδραση της ελληνικής επιρροής στις τέχνες και στην αρχιτεκτονική, στη γλώσσα και στη λογοτεχνία, καθώς και στην ακαδημαϊκή και στρατιωτική παράδοση.

Σήμερα, σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες, γενιές Ελληνοαμερικανών εμπλουτίζουν τις γειτονιές και τις κοινότητές μας με μια πλούσια πολιτιστική κληρονομιά παραδόσεων που στηρίζονται στην οικογένεια, στην πίστη, στη φιλοξενία και στην ευθύνη του πολίτη.

Η Ελλάδα είναι ένας από τους παλαιότερους φίλους και στρατηγικούς εταίρους τους έθνους μας, καθώς και ένας πολύτιμος σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Εκτιμούμε την υποστήριξη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην οικονομική και διπλωματική συνεργασία μας, καθώς δημιουργούμε ευκαιρίες για συνεργασία σε βασικούς τομείς, όπως η ενέργεια, η επιστήμη, η τεχνολογία, η ναυτιλία, η εφοδιαστική αλυσίδα και η άμυνα. Η μόνιμη παρουσία ναυτικών δυνάμεων στον κόλπο της Σούδας και οι διμερείς εκπαιδευτικές ασκήσεις ενισχύουν τις πολεμικές ικανότητες και αντικατοπτρίζουν την αμοιβαία δέσμευσή μας για κοινή στρατιωτική συνεργασία ως ακρογωνιαίο λίθο της ασφάλειας και της σταθερότητας στην Ευρώπη.

Την ημέρα αυτή, γιορτάζουμε την ελληνική ανεξαρτησία, τους ανθρώπους που μοιράζονται την ελληνική κληρονομία σε όλο τον κόσμο και τη διαρκή φιλία μεταξύ των ομοϊδεατών εθνών μας που αγαπούν τη δημοκρατία, τον πατριωτισμό, την ευημερία και την ειρήνη.

Τώρα, λοιπόν, εγώ, ο Ντόναλντ Τραμπ, πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, δυνάμει της εξουσίας που μου ανατίθεται από το Σύνταγμα και τους νόμους των Ηνωμένων Πολιτειών, κηρύσσω δια του παρόντος την 25η Μαρτίου 2025, ως Ημέρα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας: Εθνική Ημέρα Εορτασμού της Ελληνικής και Αμερικανικής Δημοκρατίας. Καλώ τον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών να τιμήσει αυτή την ημέρα με κατάλληλες τελετές και δραστηριότητες».

Με τη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση στο Σύνταγμα, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας και του πρωθυπουργού, κορυφώνονται  οι εορταστικές εκδηλώσεις για την επέτειο της 25ης Μαρτίου.

Πεζοπόρα και μηχανοκίνητα τμήματα καθώς κι εναέρια μέσα παρελεύνουν από λεπτό σε λεπτό  μπροστά από το μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη στην πλατεία Συντάγματος. Ηδη, έχουν απογειωθεί από το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Τανάγρας πολεμικά αεροσκάφη.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατέθεσε νωρίτερα στεφάνι στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη και ακολούθως ξεκίνησε η διαδικασία της παρέλασης.

Μεταξύ άλλων, στη σημερινή στρατιωτική παρέλαση συμμετέχουν μια σειρά από οπλικά συστήματα των Ενόπλων Δυνάμεων όπως τα θηριώδη άρματα Leopard 2, οι πολλαπλοί εκτοξευτές πυραύλων MLRS, τα αυτοκινούμενα πυροβόλα Μ-109 & PzH 2000, μαχητικά αεροσκάφη F-16, Rafale, Mirage-2000, F-4E Phathom, ελικόπτερα Chinook, Apache, NH-90, Aegean Hawk και Super Puma.

Επιπλέον, συμμετέχει το φημισμένο αεροπλάνο T-6 HARVARD της Πολεμικής Αεροπορίας, με το οποίο εκπαιδεύτηκαν γενεές και γενεές Ελλήνων πιλότων, από τον Β” Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τη δεκαετία του 1960 όπως επίσης και το θρυλικό Spitfire.

Στις 18:41 μ.μ. έχει προγραμματιστεί η επίσημη υποστολή της σημαίας στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης και ταυτόχρονα ρίψη 21 χαιρετιστήριων βολών από το πυροβολείο του Λυκαβηττού.

Σε όλη την ελληνική επικράτεια πραγματοποιούνται παρελάσεις στρατιωτικών τμημάτων ενώ έχει γίνει γενικός σημαιοστολισμός των μονάδων, στρατιωτικών καταστημάτων και πολεμικών πλοίων καθώς και φωταγώγηση των μονάδων, στρατιωτικών καταστημάτων και πολεμικών πλοίων.

Εικόνες από τις εορταστικές εκδηλώσεις και την παρέλαση της 25ης Μαρτίου

Σε μία πρωτοφανή απρέπεια προέβη η πρόεδρος της Πλεύσης λίγο πριν από την έναρξη της παρέλασης για την 25η Μαρτίου, στη Λάρισα: Η κα Κωνσταντοπούλου αρνήθηκε να δώσει το χέρι της στον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστο Κέλλα, ο οποίος εκπροσωπεί την κυβέρνηση.

“Hervé, κέρδισε! Αλλά οδήγησε προσεκτικά” είχε πει ο Αμερικανός γλύπτης Alexander Calder στον Γάλλο δημοπράτη και οδηγό αγώνων Hervé Poulain. Ήταν ο θρυλικός αγώνας αντοχής “24 Ώρες” του Le Mans και το ημερολόγιο έγραφε 14 Ιουνίου 1975. Ο παθιασμένος με την τέχνη Poulain είχε ένα όραμα, το οποίο υλοποιήθηκε με τη βοήθεια του οραματιστή ιδρυτή και επικεφαλής της BMW Motorsport, Jochen Neerpasch: να συμμετάσχει στον αγώνα με μια BMW σχεδιασμένη από έναν καλλιτέχνη.

Τα αυτοκίνητα τέχνης της BMW μπροστά από τον BMW Tower στο Μόναχο.

Το πολύχρωμο αγωνιστικό αυτοκίνητο που σχεδίασε ο διάσημος για τα mobiles του (κινούμενα γλυπτά που αιωρούνται στον χώρο) Calder έκλεψε την καρδιά του κοινού. Ο κόσμος ενθουσιάστηκε και όλοι ξέσπασαν σε πανηγυρισμούς. Αν και αποσύρθηκε από τον αγώνα μετά από 7 ώρες, το πρώτο BMW Art Car έθεσε τα θεμέλια για μια συλλογή αυτοκινήτων δημιουργημένων από κορυφαίους καλλιτέχνες -έναν εμπνευσμένο διάλογο ανάμεσα στην τέχνη, την τεχνολογία και τη μηχανική.

Σε συνεργασία με τον Νεοϋορκέζο γκαλερίστα Leo Castelli, ακολούθησαν τρία αυτοκίνητα από εμβληματικούς καλλιτέχνες: ασπρόμαυρες, γεωμετρικές γραμμές που παραπέμπουν σε χαρτί μιλιμετρέ από τον Frank Stella (1976)· κουκκίδες Ben-Day, ζωηρά χρώματα και αισθητική κόμικς από τον Roy Lichtenstein (1977)· εκρήξεις χρωμάτων και τολμηρές, φωτεινές αποχρώσεις από τον Andy Warhol (1978), ο οποίος μετέφερε ο ίδιος το σχέδιό του στο αμάξωμα της BMW M1, έχοντας δίπλα του μόνο τον βοηθό του. Ο “πάπας της pop art” προσπάθησε να αποτυπώσει την αίσθηση της ταχύτητας, όταν “όλες οι γραμμές και τα χρώματα γίνονται μια θολή εικόνα“. Όπως είπε όταν το ολοκλήρωσε: “Λατρεύω αυτό το αυτοκίνητο. Αποδείχθηκε καλύτερο από το ίδιο το έργο τέχνης.”

“Hervé, κέρδισε! Αλλά οδήγησε προσεκτικά” είχε πει ο Αμερικανός γλύπτης στον Γάλλο οδηγό αγώνων Hervé Poulain. Ο Alexander Calder και το πρώτο BMW Art Car, BMW 3.0 CSL, 1975

Γεωμετρικές γραμμές που παραπέμπουν σε χαρτί μιλιμετρέ από τον Frank Stella, BMW Art Car #2, BMW 3.0 CSL, 1976

Ζωηρά χρώματα και αισθητική κόμικς από τον Roy Lichtenstein, BMW Art Car #3, BMW 320 Group 5, 1977

“Λατρεύω αυτό το αυτοκίνητο. Αποδείχθηκε καλύτερο από το ίδιο το έργο τέχνης” είχε πει ο Andy Warhol, BMW Art Car #4, BMW M1 Group 4, 1979

Kαλλιτέχνες από όλο τον κόσμο
Τις επόμενες δεκαετίες, η συλλογή επεκτάθηκε. Ανάμεσά στους δημιουργούς, ο Αβορίγινας ζωγράφος Michael Jagamara Nelson, που μεταμόρφωσε την BMW M3 σε ένα έργο Papunya -το αυστραλιανό ιθαγενές καλλιτεχνικό κίνημα της δεκαετίας του 1970 με τα περίτεχνα μοτίβα από κουκκίδες (1989) και ο Ιάπωνας καλλιτέχνης Matazo Kayama, που χρησιμοποιώντας τις παραδοσιακές ιαπωνικές τεχνικές Kirigane και Arare, δημιούργησε πάνω σε μια εξακύλινδρη BMW 535i μια νέα εκδοχή του “Snow, Moon and Flowers”, έργο που του είχε ανατεθεί από το Εθνικό Μουσείο Τεχνών του Τόκιο.

Η BMW είχε πλέον γίνει καμβάς για εμβληματικούς καλλιτέχνες, από τον Robert Rauschenberg (1986) έως τον A. R. Penck (1991) και τον David Hockney (1995). Το 1999, η Αμερικανίδα νεο-εννοιολογική καλλιτέχνιδα Jenny Holzer, η οποία επιδιώκει να μιλά στο ευρύ κοινό χρησιμοποιώντας διαφημιστικές πινακίδες, αφίσες, παγκάκια και πίνακες σκορ σε στάδια, έγραψε πέντε αιχμηρά ρητά της -όπως το διάσημο “Protect Me From What I Want” -σε ένα μονοθέσιο V12 LMR. Οκτώ χρόνια αργότερα, ο Olafur Eliasson σχεδίασε το “Your mobile expectations: BMW H₂R Project”: ένα ολότελα διαφορετικό έργο, καθώς ο Ισλανδο-Δανός καλλιτέχνης, γνωστός για τις μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις του, αφαίρεσε το αμάξωμα ενός πρωτότυπου υδρογονοκίνητου αγωνιστικού αυτοκινήτου και το αντικατέστησε με ένα περίπλοκο ατσάλινο πλέγμα με γυαλιστερές μεταλλικές επιφάνειες και στρώματα πάγου. Το 2010, ο Jeff Koons έφερε τη νεο-ποπ αρτ αισθητική στην M3 GT2, ένα έργο που παρουσιάστηκε στο Centre Pompidou.

Ο Ιάπωνας Matazo Kayama χρησιμοποίησε παραδοσιακές ιαπωνικές τεχνικές Kirigane και Arare πάνω σε μια εξακύλινδρη BMW 535i. BMW Art Car #9, 1990

David Hockney, BMW Art Car #14, BMW 850 CSi, 1995

Η Jenny Holzer έγραψε το διάσημο “Protect Me From What I Want” σε ένα μονοθέσιο V12 LMR, BMW Art Car #15, 1999

Ο Olafur Eliasson σχεδίασε το “Your mobile expectations: BMW H₂R Project”, BMW Art Car #16, 2007

Ο Jeff Koons έφερε τη νεο-ποπ αρτ αισθητική στην M3 GT2, BMW Art Car #17, 2010

Στην Art Basel στο Χονγκ Κονγκ θα εκτεθεί το πιο πρόσφατο Art Car της Αμερικανίδας Julie Mehretu, BMW Art Car #20, BMW M Hybrid V8 , 2024

Παγκόσμια περιοδεία
Για να τιμήσει την 50ή επέτειο της συλλογής, η BMW διοργανώνει το BMW Art Car World Tour, μια παγκόσμια περιοδεία των αυτοκινήτων της συλλογής, συνοδευόμενη από πολλές εκδηλώσεις.
Πρώτος σταθμός, η διεθνής εμπορική έκθεση SPARK Art Fair στη Βιέννη, όπου παρουσιάστηκαν τα Art Cars των Lichtenstein, Warhol, Rauschenberg, Hockney και Koons. Ακολουθεί η Art Basel στο Χονγκ Κονγκ (28-30 Μαρτίου), όπου θα εκτεθεί το πιο πρόσφατο Art Car της Αμερικανίδας ζωγράφου Julie Mehretu. Τον Μάιο, το Art Car του Ιταλού ζωγράφου Sandro Chia θα κάνει την εμφάνισή του στο φεστιβάλ κλασικού αυτοκινήτου Concorso d’ Eleganza Villa d’ Este στο Cernobbio, στη λίμνη Κόμο. Τέλος, το καλοκαίρι, αυτοκίνητα της συλλογής θα φιλοξενηθούν τόσο στο BMW Museum στο Μόναχο όσο και στο μουσείο ιστορικού αυτοκινήτου και άμαξας Louwman στη Χάγη.

*Αναλυτικά το πρόγραμμα του BMW Art Car World Tour 2025 εδώ:
https://www.bmw-m.com/en/topics/magazine-article-pool/bmw-art-car-world-tour.html

Φωτογραφίες: Courtesy of BMW

Δυσχερές χαρακτήρισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης το ενδεχόμενο να οργανωθεί άμεσα ανώτατο συμβούλιο συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας ερωτηθείς σχετικά με τη στάση της κυβέρνησης σε σχέση με όσα συμβαίνουν στη γειτονική χώρα μετά τη σύλληψη και προφυλάκιση του Εκρέμ Ιμάμογλου και το ενδεχόμενο να υπάρξει σύγκληση του οργάνου ή συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν.

«Παρακολουθούμε τις εξελίξεις στην Τουρκία που η κατάσταση παραμένει ρευστή και ανησυχητική» είπε αρχικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Όπως τόνισε «παραμένει αταλάντευτη η θέση μας ότι παραχωρήσεις στο κράτος δικαίου δεν μπορεί να γίνονται ανεκτές και οφείλονται πειστικές απαντήσεις για κάθε επικαλούμενη παραβίασή τους. Στο πλαίσιο αυτό καθίσταται δυσχερές να οργανωθεί άμεσα το ανώτατο συμβούλιο συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας».

«Οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών θα συμπέσουν στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στις 3-4 Απριλίου και εκεί θα συζητήσουν τα σχετικά θέματα» κατέληξε ο κ. Μαρινάκης.

Στην εφαρμογή του μέτρου της υποβολής δήλωσης ΦΠΑ «με τον μήνα» για όλες ανεξαιρέτως τις επιχειρήσεις αλλά και τους ελεύθερους επαγγελματίες που θα κάνουν έναρξη δραστηριότητας από την 1η Απριλίου 2025 και μετά προχωρούν το υπουργείο Οικονομικών και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).

Στο εξής, ακόμα και επιχειρήσεις με απλογραφικά στοιχεία (πρώην Α’ και Β’ Κατηγορίας βιβλία), οι οποίες κάνουν δηλώσεις ΦΠΑ ανά τρίμηνο, θα υποχρεωθούν για τα πρώτα δύο χρόνια λειτουργίας τους να υποβάλλουν και να αποδίδουν ΦΠΑ κάθε μήνα. Το μέτρο θα ισχύσει και αναδρομικά για νεοσύστατες επιχειρήσεις οι οποίες άνοιξαν από το 2024 και μετά, παρότι ξεκίνησαν ήδη να υποβάλλουν ΦΠΑ ανά τρίμηνο. Ενώ σταδιακά, από τον Οκτώβριο, θα επεκταθεί και σε παλαιές υφιστάμενες επιχειρήσεις, εφόσον το επιλέξουν οι ίδιες. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, θα μπορούν και να επιστρέψουν στο καθεστώς ανά τρίμηνο, όπως γενικά ισχύει για επιχειρήσεις με απλογραφικά.

«Εξαφανίζουν» τον ΦΠΑ!

Σύμφωνα με πληροφορίες του «ΘΕΜΑτος», οι αποφάσεις αυτές ελήφθησαν κατά τη συνάντηση που είχαν την Παρασκευή ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής.

Το μέτρο αυτό αποφασίστηκε με στόχο, πρωτίστως, να αντιμετωπιστούν περιπτώσεις με επιχειρήσεις-φωτοβολίδες, οι οποίες εντάσσονται σε καθεστώς υποβολής δήλωσης ΦΠΑ ανά τρίμηνο αντί ανά μήνα, κάνουν έναρξη στην Εφορία και εκδίδουν ή δηλώνουν κανονικά όλες τους τις συναλλαγές, αλλά πολύ σύντομα (συνήθως σε διάστημα λιγότερο από έξι μήνες) προχωρούν σε διακοπή λειτουργίας, χωρίς να αποδίδουν τον ΦΠΑ και κανέναν άλλο φόρο, φεσώνοντας στην ουσία το Δημόσιο.

Το κόλπο με τις εικονικές επιχειρήσεις και τους «εξαφανισμένους εμπόρους» τείνει να πάρει διαστάσεις και δεν αφορά μόνο κάποιες εποχικές επιχειρήσεις που «ανοιγοκλείνουν» περιστασιακά, αλλά μικροαπατεώνες ή και οργανωμένα κυκλώματα που κατά σύστημα ανοίγουν επιχειρήσεις σωρηδόν, με βασικό σκοπό να «εξαφανίσουν» όλο τον ΦΠΑ που εισπράττουν -ή να τον βάλουν σε ρύθμιση πληρώνοντας μόνο την πρώτη δόση- ενώ αμέσως μετά σταματούν να δίνουν σημεία ζωής και τελικά κλείνουν, προτού προλάβουν να ελεγχθούν.

Χαρακτηριστικές τέτοιες περιπτώσεις αποτελούν, κυρίως, νεοσύστατες επιχειρήσεις εστίασης, bar και νυχτερινά κέντρα, αλλά ακόμα και εταιρείες πώλησης κινητών τηλεφώνων κ.ά. Πολλές φορές, ακόμα όταν οι ελεγκτές ανακαλύψουν ότι έχουν υποπέσει σε παραβάσεις κάθε είδους, όταν επιχειρούν να επιβάλουν τις προβλεπόμενες κυρώσεις διαπιστώνουν ότι η επιχείρηση έχει κλείσει και ο υπεύθυνος έχει εξαφανιστεί! Η εταιρική οντότητα πλέον δεν υπάρχει και, ως αποτέλεσμα, δεν μπορούν να εισπραχθούν τα πρόστιμα, ούτε και να αποδοθεί έστω και ένα ευρώ από τον φόρο προστιθέμενης αξίας τον οποίο οι επιχειρήσεις αυτές έχουν ήδη εισπράξει!
Δηλώσεις ΦΠΑ με τον μήνα από τον Απρίλιο για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις

Πλέον, με την υποβολή δήλωσης ΦΠΑ ανά μήνα, η ΑΑΔΕ μειώνει τον χρόνο αντίδρασής της, ώστε να μπορεί να αποτρέψει τέτοια φαινόμενα. Ηδη, μάλιστα, για να αποτραπεί το στήσιμο εταιρειών-φωτοβολίδων που κλείνουν προτού ελεγχθούν, εισήχθη από πέρυσι και ο θεσμός του «προσωρινού προσδιορισμού» φόρου και παραβάσεων, δηλαδή «προληπτικά» πρόστιμα σε επιχειρήσεις προτού κλείσει η φορολογική περίοδος για την οποία τους γίνεται έλεγχος.

Επέκταση από Ιούλιο

Το μέτρο θα επεκταθεί επίσης και σε όσες επιχειρήσεις έχουν κάνει έναρξη από το 2024 έως και τις 31 Μαρτίου 2025, αλλά με την υποχρέωση υποβολής ΦΠΑ «με τον μήνα» να ξεκινά γι’ αυτές από την 1η Ιουλίου.

Η απόφαση αυτή δεν σημαίνει πάντως ότι υποκρύπτεται κάποιο σχέδιο προκειμένου και όλες οι άλλες επιχειρήσεις με απλογραφικά που υφίστανται σήμερα να υποχρεωθούν σε επόμενη φάση να υποβάλλουν τον ΦΠΑ κάθε μήνα. Αντιθέτως, αρμόδιες πηγές διευκρίνιζαν στο «ΘΕΜΑ» ότι, ακόμα και για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις που θα υπαχθούν στο καθεστώς «ανά μήνα», θα επιτρέπεται, όταν θα συμπληρώσουν μία διετία λειτουργίας, να επιλέξουν να κάνουν κι αυτές υποβολή ΦΠΑ ανά τρίμηνο, εφόσον το επιθυμούν και κρίνουν ότι τις εξυπηρετεί καλύτερα.

Από Οκτώβριο όποιος θέλει!

Παράλληλα με την απόφαση του κ. Πιτσιλή, η οποία αναμένεται να εκδοθεί τις προσεχείς ημέρες, θα δίνεται η δυνατότητα για δήλωση ΦΠΑ ανά μήνα, προαιρετικά, από 1/10/2025 και σε όποια άλλη επιχείρηση σήμερα την υποβάλλει ανά τρίμηνο. Στόχος είναι η διευκόλυνση των επιχειρήσεων στη διαχείριση της ρευστότητάς τους, ώστε να μην «κουβαλάνε» και διαχειρίζονται τα ποσά από τον ΦΠΑ επί 90 ημέρες, με όποια διαταραχή ή δυσχέρεια προκαλεί αυτό στο ταμείο τους, ειδικά όταν έρθει η ώρα της πληρωμής του στο Δημόσιο.

Το «πράσινο φως» στο υπουργικό συμβούλιο της Τετάρτης αναμένεται να πάρει η εισήγηση για τον νέο κατώτατο μισθό τον οποίο θα ανακοινώσει ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με στόχο την ενίσχυση του εισοδήματος των μισθωτών και της αγοραστικής τους δύναμης.

Ο νέος μισθός θα εφαρμοστεί από την 1η Απριλίου 2025 και θα αφορά τουλάχιστον 575.684 εργαζόμενους ή το 22,8% του συνόλου των μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα.

Οι πληροφορίες «φωτογραφίζουν» την πρόθεση της κυβέρνησης να στρογγυλέψει προς τα επάνω το ποσοστό της αύξησης. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση θα ξεπεράσει το 5% πλησιάζοντας προς το 6%, δηλαδή ο μισθός του ιδιωτικού τομέα θα αυξηθεί 40-50 ευρώ και από 830 ευρώ σήμερα θα διαμορφωθεί στα 870- 880 ευρώ.

Αναφορικά με την επερχόμενη αύξηση του κατώτατου μισθού, η υπουργός εργασίας Νίκη Κεραμέως επεσήμανε ότι «ο κατώτατος μισθός σήμερα είναι στα 830 ευρώ, ήταν στα 650 όταν ανέλαβε η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη το 2019, άρα έχει αυξηθεί κατά 28% και η δέσμευση του πρωθυπουργού είναι για 950 ευρώ το 2027», συμπληρώνοντας ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού επηρεάζει και τα επιδόματα, αλλά και εμμέσως το μέσο μισθό πλήρους και μερικής απασχόλησης, ο οποίος σήμερα αγγίζει τα 1.342, ενώ ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης διαμορφώνεται στα 1.478 ευρώ.

Έτσι συνολικά σύμφωνα με την κυβερνητική δέσμευση, έως το 2027 η αύξηση θα είναι συνολικά 120 ευρώ για τον ιδιωτικό τομέα και 100 ευρώ για το δημόσιο.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι την επόμενη τριετία (2025, 2026 και 2027) θα πρέπει να δοθούν
μεσοσταθμικές αυξήσεις της τάξης των 40 με 50 ευρώ ετησίως, ώστε από τα 830 ευρώ που είναι σήμερα ο κατώτατος μισθός να διαμορφωθεί στα 870, με 880 ευρώ φέτος από την 1η Απριλίου, στα 910 ευρώ το 2026 και στα 950 ευρώ ή και πιο πάνω το 2027.

Για πρώτη φορά η αύξηση θα επεκταθεί και στο δημόσιο τομέα. Ειδικότερα στο δημόσιο αναμένεται οριζόντια αύξηση των μισθών στο σύνολο των μισθολογικών κλιμακίων. η οποία θα κυμανθεί μεταξύ 2,35% και 3,53%. Δηλαδή ο μισθός του νεοεισερχόμενου από 850 ευρώ που είναι σήμερα θα ανέλθει από την 1η Απριλίου στα 870 έως 880 ευρώ.

Επισημαίνεται ότι ο κατώτατος μισθός πρέπει να αυξηθεί στο δημόσιο εκ νέου την Πρωτοχρονιά του 2026. Στόχος είναι το εισαγωγικό κλιμάκιο να φτάσει στα 950 ευρώ την Πρωτοχρονιά του 2027.

Παράλληλα η αύξηση του κατώτατου μισθού θα παρασύρει ανοδικά και περίπου 18 επιδόματα (ανεργίας, γάμου, μητρότητας κλπ.) τα οποία θα αυξηθούν αντίστοιχα με το ποσοστό της αύξησης.

Στις εκθέσεις τους για τον κατώτατο μισθό οι επιστημονικοί φορείς πρότειναν αυξήσεις από 3,5% έως 5%. Επιπλέον το ΙΟΒΕ παρουσιάζει εναλλακτικά σενάρια με συνδυασμούς αύξησης κατώτατου μισθού και μείωσης εισφορών εργαζομένου οι οποίοι μπορούν να αποδώσουν έως και 5,5% αύξηση στις καθαρές αποδοχές των χαμηλόμισθων.

Έτσι για παράδειγμα αν η αύξηση του μισθού ανέλθει σε 4,0% και οι εισφορές μειωθούν κατά 1% οι μικτές αποδοχές θα διαμορφωθούν σε 863.2 ευρώ και οι καθαρές σε 744 ευρώ (αύξηση καθαρών αποδοχών κατά 4,4%) ενώ αν με το ίδιο ποσοστό αύξησης ,οι εισφορές μειωθούν κατά 2%, οι καθαρές αποδοχές θα ανέλθουν σε 752 ευρώ (αύξηση κατά 5,5%),

Μέχρι και το 2027 ο κατώτατος μισθός θα καθορίζονται με το ισχύον σύστημα, δηλαδή με τη διαδικασία διαβούλευσης των κοινωνικών εταίρων μέσω προτάσεων και τελική απόφαση για το ποσοστό αύξησης από την κυβέρνηση.

Από την 1η Ιανουαρίου του 2028 αλλάζει η διαδικασία και ο κατώτατος θα διαμορφώνεται με βάση τον μαθηματικό τύπο, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη του το ποσοστό του πληθωρισμού, κυρίως για τα νοικοκυριά στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κλίμακας αλλά και την αύξηση της παραγωγικότητας της οικονομίας.

Ο χάρτης των κατώτατων μισθών στην ΕΕ

Η Πολωνία παίρνει το έπαθλο της υψηλότερης αύξησης του κατώτατου μισθού, ο οποίος αυξήθηκε κατά 21,5%, ενώ 12 χώρες προχώρησαν σε μικρότερη αύξηση, εκ των οποίων και η Ελλάδα με αύξηση της τάξης του 9%.

Γενναιόδωρους κατώτατους μισθούς άνω των €1.500, έχουν έξι χώρες, το Λουξεμβούργο, την Ιρλανδία, την Ολλανδία, την Γερμανία, το Βέλγιο και τη Γαλλία. Στη συνέχεια, η Σλοβενία και η Ισπανία ξεχωρίζουν με κατώτατο μισθό άνω των €1.000. Σε χαμηλότερα επίπεδα κυμαίνεται ο μισθός σε δεκατρείς χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα (€968), καθώς και η Ρουμανία €663 και η Κύπρος €1000 ενώ στην χαμηλότερη θέση εμφανίζεται η Βουλγαρία με κατώτατο μισθό στα €477.

Για να συγκριθούν όμως ουσιαστικά οι μισθοί πρέπει να ληφθούν υπόψη οι Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (ΜΑΔ). Όπως επισημαίνει στην έκθεσή του για τον κατώτατο μισθό το ΙΟΒΕ στην Ελλάδα, ο κατώτατος μισθός σε μονάδες αγοραστικής δύναμης ήταν €1110 τον Ιανουάριο του 2025, ενώ σε απόλυτους όρους ήταν €968.

Η Τουρκία πλησιάζει το σημείο καμπής απ’ όπου δεν θα υπάρχει επιστροφή στη Δημοκρατία, εκτιμά ο Economist σε σημερινό του άρθρο, συνοψίζοντας τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών, με τη σύλληψη και προφυλάκιση του Εκρέμ Ιμάμογλου, αλλά και τις τεράστιες διαδηλώσεις που συνεχίστηκαν χθες για πέμπτο 24ωρο.

Ο Εκρέμ Ιμάμογλου «θα περάσει μήνες, ίσως και χρόνια, στη φυλακή» αναφέρει το δημοσίευμα και σημειώνει:

«Η Τουρκία πλησιάζει σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνησή της εξακολουθούσε να είναι αυτό που οι πολιτικοί επιστήμονες αποκαλούν ανταγωνιστικό αυταρχικό καθεστώς: αν και ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ασκεί ανεξέλεγκτες εκτελεστικές εξουσίες και de facto ελέγχει τα δικαστήρια και το μεγαλύτερο μέρος των μέσων ενημέρωσης, οι εκλογές στην Τουρκία παρέμεναν ως επί το πλείστον ελεύθερες. Όμως στις 19 Μαρτίου η αστυνομία συνέλαβε τον κ. Ιμάμογλου, ο οποίος έχει αναδειχθεί ως ο ισχυρότερος αντίπαλος του κ. Ερντογάν, μαζί με δεκάδες άλλους, συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων συμβούλων του και άλλων τοπικών αξιωματούχων. Αυτό που απομένει, πλησιάζει την απροκάλυπτη απολυταρχία».

«Πολιτική κίνηση» η σύλληψη Ιμάμογλου

Όπως σημειώνεται, ακόμη και αν ο Ιμάμογλου αφεθεί ελεύθερος πριν από τις προσεχείς εκλογές (που αναμένονται το 2028 ή νωρίτερα), θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα πιθανώς ανυπέρβλητο εμπόδιο, καθώς μία ημέρα πριν από τη σύλληψή του, οι αρχές ανακάλεσαν το πανεπιστημιακό του δίπλωμα. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την τουρκική νομοθεσία, τον καθιστά ακατάλληλο για υποψηφιότητα, καθώς το αξίωμα του προέδρου είναι ανοικτό μόνο για πτυχιούχους.

«Τόσο η αντιπολίτευση όσο και ανεξάρτητοι παρατηρητές λένε ότι η κίνηση αυτή ήταν καθαρά πολιτική. Λένε ότι το ίδιο ισχύει και για τις ποινικές κατηγορίες που έχουν απαγγελθεί σε βάρος του δημάρχου, οι οποίες περιλαμβάνουν υποκίνηση τρομοκρατικής οργάνωσης, διαφθορά και χειραγώγηση κρατικών διαγωνισμών» προσθέτει ο Economist.

Οι συλλήψεις προκάλεσαν τις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες που έχει δει η Τουρκία εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Οι φοιτητές συγκρούστηκαν με την αστυνομία που ήταν οπλισμένη με κανόνια νερού και δακρυγόνα. Οι αρχές δεν το ρισκάρουν. Τουλάχιστον 340 διαδηλωτές έχουν συλληφθεί. Οι διαδηλωτές αψηφούν κυβερνητική εντολή που απαγόρευσε τις δημόσιες συγκεντρώσεις για μια εβδομάδα. Πολλοί δρόμοι έχουν κλείσει και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν στραγγαλιστεί. Ο κυβερνήτης της Κωνσταντινούπολης έχει προειδοποιήσει ότι οι άνθρωποι που πιστεύεται ότι κατευθύνονται προς τις διαδηλώσεις δεν θα επιτρέπεται να εισέρχονται ή να εξέρχονται από την πόλη.

Επικίνδυνος για τον Ερντογάν

«Η μακροχρόνια επιβίωση του Ιμάμογλου είναι ακριβώς αυτό που τον έκανε τόσο επικίνδυνο για τον ηγέτη της Τουρκίας και τόσο ελκυστικό στους ψηφοφόρους» αναφέρει ο Economist.

«Εδώ και μήνες ( ο Ιμάμογλου) απολαμβάνει ένα άνετο προβάδισμα έναντι του Ερντογάν στις δημοσκοπήσεις. Ως υποψήφιος για την προεδρία έχει πολλά πλεονεκτήματα: Ανήκει σε ένα κοσμικό κόμμα, αλλά απευθύνεται στους θεοσεβούμενους. Διοικεί τη μεγαλύτερη πόλη της Ευρώπης, αλλά κατάγεται από την καρδιά της Τουρκίας. Έχει χάρισμα», προσθέτει.

Ο Εκρέμ Ιμάμογλου, όπως υπενθυμίζεται, επικράτησε του Ερντογάν στις δημαρχιακές εκλογές του 2019, αναγκάστηκε να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα μερικούς μήνες αργότερα, αφού οι αρχές ανέτρεψαν τα αποτελέσματα και το 2022 καταδικάστηκε σε φυλάκιση άνω των δύο ετών, εν αναμονή της έφεσης, αφού αποκάλεσε τους αξιωματούχους που του στέρησαν την πρώτη του νίκη «ανόητους». Πέρυσι, κέρδισε χωρίς περιθώριο αμφισβήτησης τις δημοτικές εκλογές, εξασφαλίζοντας στο CHP την καλύτερη επίδοσή του στις κάλπες από τη δεκαετία του 1970.

«Ο Ερντογάν και οι άνθρωποί του πρέπει να έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι θα είναι μια ασταμάτητη δύναμη», σημειώνει στον Economist ο Σόνερ Καγκάπταϊ του Washington Institute, ενός αμερικανικού think tank.

Το ρίσκο του Ερντογάν

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Ερντογάν «πήρε ένα μεγάλο ρίσκο ποντάροντας στο ότι το όφελος από την απομάκρυνση ενός κορυφαίου αντιπάλου αξίζει το κόστος της αποδόμησης της δημοκρατίας της Τουρκίας».

«Τουλάχιστον έως έναν βαθμό μπορεί να έχει δίκιο: η αντίδραση της Ευρώπης ήταν υποτονική. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις ελπίζουν στη συμμετοχή της Τουρκίας σε μια ειρηνευτική δύναμη μετά από μια κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία και σε έναν διευρυμένο ρόλο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια γενικότερα. Η Αμερική, από την πλευρά της, δεν έχει αντιδράσει σχεδόν καθόλου», τονίζεται επίσης, στο δημοσίευμα ενώ γίνεται αναφορά στις πληροφορίες πως ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο να ξεμπλοκάρει την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία.

«Ο κ. Ερντογάν ελπίζει να επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο τον επόμενο μήνα. Δεδομένου ότι ο κ. Τραμπ ανησυχεί περιορισμένα για τις παραβιάσεις των δημοκρατικών διαδικασιών, ο ισχυρός άνδρας της Τουρκίας μπορεί κάλλιστα να αρχίσει να κλείνει τα εισιτήριά του» γράφει χαρακτηριστικά ο Economist.

Προσθέτει ωστόσο πως οι αγορές, αντέδρασαν στις συλλήψεις με ανησυχία. Τις τρεις ημέρες μετά τη σύλληψη του κ. Ιμάμογλου, ο δείκτης του τουρκικού χρηματιστηρίου υποχώρησε κατά 16,3%. «Με τις διαμαρτυρίες να αυξάνουν τη δύναμή τους και τον κ. Ιμάμογλου τώρα στη φυλακή, η πίεση στο νόμισμα αυξάνεται», αναφέρει το δημοσίευμα και καταλήγει:

«Εν τω μεταξύ, μέσα σε σύννεφα δακρυγόνων, η τουρκική δημοκρατία χάνεται από το προσκήνιο».