THE PAPER

Νίκη της Νέας Δημοκρατίας με μεγάλη διαφορά από τον δεύτερο ΣΥΡΙΖΑ δίνει τo exit poll που ανακοινώθηκε στις 7 το απόγευμα, αμέσως μόλις έκλεισαν οι κάλπες των ευρωεκλογών.

Συγκεκριμένα η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει ποσοστό από 28% έως 32% (Mέσος Όρος 30%) και αναμένεται να εκλέξει 7-8 ευρωβουλευτές.

Ακολουθούν:

– ο ΣΥΡΙΖΑ που συγκεντρώνει από 15,2% έως 18,2% (M.O. 16,7%) και 4 ευρωβουλευτές,
– το ΠΑΣΟΚ από 10,9% έως 13,9% (M.O. 12,4%) και 3 ευρωβουλευτές
– το ΚΚΕ από 7,9% έως 10,3% (M.O.9,1%) και δύο ευρωβουλευτές
– η Ελληνική Λύση από 7,6% έως 10% (M.O. 8,8%) και δύο ευρωβουλευτές
– η Νίκη από 2,9% έως 4,9% (M.O. 3,9%) και δύο ευρωβουλευτές
– η Πλεύση Ελευθερίας από 2,6% έως 4,6% (M.O. 3,6%) και έναν ευρωβολευτή
– το ΜεΡΑ25 από 2% έως 3,4% (M.O. 2,7%) και παραμένει ανοιχτό αν θα εκλέξει έναν ευρωβουλευτή
– Η Φωνή Λογικής από 2,2% έως 3,6% (MO 2,9%) και παραμένει ανοιχτό αν θα εκλέξει έναν ευρωβουλευτή
– η Νέα Αριστερά από 1,3% έως 2,7% (MO 2%)
– οι Πατριώτες από 1,4% έως 2,8% (MO 2,1%)
– οι Δημοκράτες από 0,7% έως 1,7% (MO 1,2%)
– ο Κόσμος από 0,5% έως 1,5% (MO 1%)
– Άλλο από 2,6% έως 4,6% (ΜΟ 3,6%)

Υπενθυμίζεται ότι η πρώτη ασφαλής εκτίμηση εκτίμηση για το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών αναμένεται λίγο μετά τις 21:00 το βράδυ, ενώ μέχρι τα μεσάνυχτα θα έχουμε και τα αποτελέσματα για τους σταυρούς προτίμησης.

Ελαφρά μειωμένη εμφανίζεται η αποχή στη Γαλλία, σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις για το Ευρωκοινοβούλιο.

Έως το μεσημέρι είχε ψηφίσει το 19,81% του εκλογικού σώματος έναντι 19,26% που ήταν η αντίστοιχη συμμετοχή το 2019. Οι ψηφοφόροι ανέρχονται στη Γαλλία σε 49,5 εκατομμύρια και εκλεγούν 81 ευρωβουλευτές. Οι κάλπες θα κλείσουν στις 21.00 ώρα Ελλάδας, οπότε θα δοθούν στη δημοσιότητα και οι πρώτες εκτιμήσεις για το εκλογικό αποτέλεσμα. Το κατώτατο όριο για να εκλέξει ένα κόμμα ευρωβουλευτή βρίσκεται στη Γαλλία στο 5%.

Σήμερα το πρωί προσήλθαν στις κάλπες σχεδόν όλοι οι επικεφαλής των κομμάτων και των ευρωψηφοδελτίων. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προσήλθε στην κάλπη γύρω στις 14:30 ώρα Ελλάδας, στην πόλη Τουκέ. Οι δημοσκοπήσεις στην Γαλλία εμφανίζουν το ακροδεξιό κόμμα της Μαρίν Λεπέν να προηγείται υπερβαίνοντας το 30% των ψήφων. Η παράταξη του προέδρου Μακρόν δύσκολα θα προσεγγίσει σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις το 18%, ενώ λίγο πίσω εμφανίζεται να βρίσκεται το Σοσιαλιστικό κόμμα.

Τέλος, και ανεξάρτητα από τις ευρωεκλογές, στη Γαλλία βρίσκεται ακόμα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, ο οποίος σήμερα το πρωί επισκέφτηκε κάτω από αυστηρά μέτρα ασφαλείας το νεκροταφείο των περίπου 2000 Αμερικανών στρατιωτών που έχασαν τη ζωή τους κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Ευρώπη. Ο Αμερικανός πρόεδρος θα αναχωρήσει τις πρώτες βραδινές ώρες για τις ΗΠΑ, έχοντας πραγματοποιήσει πενθήμερη επίσκεψη στη Γαλλία, την μεγαλύτερη χρονικά από όλες τις διεθνείς επισκέψεις που πραγματοποίησε κατά τη διάρκεια της θητείας του.

Από τις 08:00 (τοπική ώρα) βρίσκεται σε εξέλιξη η ψηφοφορία στη Γερμανία, με τη διαδικασία να εξελίσσεται έως τώρα ομαλά και τη συμμετοχή να διαφέρει από κρατίδιο σε κρατίδιο. Οι κάλπες κλείνουν στις 18:00 (τοπική ώρα) και η Ομοσπονδιακή Εφορευτική Επιτροπή καλεί ακόμη τους πολίτες να ψηφίσουν. Δικαίωμα ψήφου έχουν περίπου 65 εκατομμύρια πολίτες άνω των 16 ετών.

Συνολικά, στις 14:00 η συμμετοχή είχε φθάσει στο 25,7%, όταν την ίδια ώρα στις ευρωεκλογές του 2019 είχε φθάσει στο 29,6%, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται και στις δύο περιπτώσεις η επιστολική ψήφος. Στο Μόναχο οι αρμόδιες υπηρεσίες αναφέρουν ότι έως τις 11:30 είχε ψηφίσει το 47,2% των εγγεγραμμένων, ενώ την ίδια ώρα στις ευρωεκλογές του 2019 είχε ψηφίσει το 39,5%, με ενσωματωμένη και στις δύο μετρήσεις την επιστολική ψήφο. Αντιθέτως, στο Σλέσβιγκ-Χολστάιν έως τις 11:00 είχε προσέλθει το 14,9%, ενώ το 2019 την ίδια ώρα είχε ψηφίσει το 17%.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου κατέστη σαφές ότι το ενδιαφέρον των ψηφοφόρων έχει πλέον μετατοπιστεί, από την πολιτική για το κλίμα, στην ασφάλεια, την οικονομία και τη μετανάστευση. Από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις φαίνεται ότι πρώτη δύναμη θα είναι η Χριστιανική Ένωση (CDU/CSU), ενώ θα δοθεί μάχη για την δεύτερη θέση μεταξύ Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), Πρασίνων και Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD).

Σε περίπτωση που τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού δεν ξεπεράσουν συνολικά το 35%, το κλίμα για την κυβέρνηση του Όλαφ Σολτς κινδυνεύει να επιβαρυνθεί περαιτέρω, ενόψει και της εκλογικής αναμέτρησης του επόμενου έτους. Ειδικά τα ποσοστά των Φιλελευθέρων (FDP) αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δεν αποκλείεται να πυροδοτήσουν εξελίξεις εντός της κυβέρνησης. Σε υπαρξιακό κίνδυνο βρίσκεται κυρίως η Αριστερά, η οποία μετά την αποχώρηση της πρώην επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της, Ζάρα Βάγκενκνεχτ έχει περιοριστεί στις δημοσκοπήσεις σε ποσοστό κάτω του 4%.

Σε πλήρη εξέλιξη θα βρίσκεται έως τις 19:00 η διαδικασία της ψηφοφορίας για τις Ευρωεκλογές 2024. Στη συνέχεια θα κλείσουν οι κάλπες και θα ανακοινωθεί το πρώτο exit poll των αποτελεσμάτων.

Όπως ανακοίνωσε ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών, Θανάσης Μπαλέρμπας, η πρώτη ασφαλής εκτίμηση για το τελικό αποτέλεσμα αναμένεται να ανακοινωθεί λίγο μετά τις 21:00 το βράδυ.
Σε ό,τι αφορά τους σταυρούς αναμένεται να υπάρχει εικόνα κοντά στα μεσάνυχτα.

Η συμμετοχή στις κάλπες έως τις 14:30

Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση από το υπουργείο Εσωτερικών η συμμετοχή στις ευρωεκλογές έως τις 14:30 έφτανε το 26,1%

Όπως είπε ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος, μέχρι τις 14:30 είχαν ψηφίσει 2.504.389 εκλογείς, ποσοστό 26,1% επί των εγγεγραμμένων.
Σημειώνεται πως το αντίστοιχο ποσοστό συμμετοχής στις εθνικές εκλογές του Ιουνίου του 2023 ήταν 31,5%, κάτι που μεταφράζεται ότι η συμμετοχή φέτος είναι 5,4 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη.

Η συμμετοχή κατά διοικητική περιφέρεια,

στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη 26,1%,
στην Κεντρική Μακεδονία 27,2%,
στη Δυτική Μακεδονία 22,7%,
στην Ήπειρο 27,1%
στη Θεσσαλία 28,7%,
στα Ιόνια Νησιά 20,3%,
στη Δυτική Ελλάδα 21,5%,
στη Στερεά Ελλάδα 21,8%,
στην Αττική 26,9%,
στην Πελοπόννησο 22,7%,
στο Βόρειο Αιγαίο 23%,
στο Νότιο Αιγαίο άνω του 22%, και
στην Κρήτη άνω του 27%.

Με ψυχραιμία και σκεπτικισμό αντιμετωπίζουν οι φορείς του ελληνικού τουρισμού την επόμενη μέρη της παύσης των εργασιών του FTI, του τρίτου μεγαλύτερου διοργανωτή ταξιδίων (Tour Operator) στην Ευρώπη.

Η εξέλιξη αυτή αρχικά, «μούδιασε» την εγχώρια τουριστική σκηνή. Μπορεί τα βέλη της παρούσας κρίσης να έπληξαν άμεσα μικρή αλλά όχι αμελητέα μερίδα ξενοδόχων που συνεργάζονταν μαζί του, ωστόσο μακροπρόθεσμα προβληματισμός διαγράφεται για το νέο τοπίο που διαμορφώνεται στους ευρωπαίους Tour Operators, οι οποίο τροφοδοτούν με ξένους επισκέπτες την Ελλάδα.

Το 70% του προγράμματος του FTI αφορούσε την Κρήτη

Η περιοχή που βρέθηκε περισσότερο εκτεθειμένη από την δυσμενή εξέλιξη στον FTI είναι η Κρήτη, με τον Εμμανουήλ Τσακαλάκη πρόεδρο των ξενοδόχων Ρεθύμνου αλλά και πρόεδρο του συνδέσμου ξενοδόχων Κρήτης να τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το 70% του προγράμματος του συγκεκριμένου tour operator αφορούσε την Κρήτη. Ένα 20% αφορούσε την Ρόδο και ένα υπόλοιπο 10% άλλες περιοχές της χώρας, τόνισε. Σε απόλυτα νούμερα, η οικονομική πληγή για τους ξενοδόχους της Κρήτης ανέρχεται σε 800.000 ευρώ. Στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι ο γερμανικός tοur operator έχει στείλει επιστολή στα ξενοδοχεία με τα οποία συνεργάζεται στην χώρα μας, επισημαίνοντας ότι οποιοσδήποτε οικονομικός κραδασμός τυχόν υπάρξει από την πτώχευση του FTI θα αποσβεστεί θεσμικά μέσω του Γερμανικού Ταμείου Ταξιδιωτικής Ασφάλισης (DRFS).

Η Κρήτη θα χάσει φέτος από τον FTI τουλάχιστον 40.000 επισκέπτες

Σε ό,τι αφορά εξάλλου τις αφίξεις επισκεπτών μέσω του FTI στην Κρήτη φέτος αυτές υπολογίζονται σε 85.000 και φυσικά είναι στον αέρα. Βέβαια ο κύριος Τσακαλάκης εκτιμά ότι το 50% των παραπάνω επισκεπτών θα επισκεφτούν τελικά την Κρήτη, αφού ήδη μεγάλοι διοργανωτές ταξιδίων θα φέρουν εις πέρας το παραπάνω έργο που ακυρώθηκε από τον FTI. Το βέβαιο ωστόσο είναι ότι 40.000 επισκέπτες θα λείψουν από το νησί φέτος σημειώνει ο κ. Τσακαλάκης και εστιάζει στα νέα δεδομένα που προκύπτουν από την πτώχευση του FTI. Ήδη οι εναπομείναντες 4 μεγάλοι Tour Operators στην Ευρώπη έχουν πιέσει τους ξενοδόχους της Κρήτης για εκπτώσεις στα πακέτα των υπαρχόντων κρατήσεων, που αφορούσαν πελάτες του FTI και την επίσκεψη τους στο νησί.

Το κανόνι του FTI δημιουργεί μονοπωλιακές καταστάσεις
Προχωρώντας ένα βήμα παρακάτω ο κύριος Τσακαλάκης στάθηκε στις μονοπωλιακές καταστάσεις που θα δημιουργηθούν από την απόσυρση ενός μεγάλου παίκτη από την τουριστική σκηνή, που όπως εξηγεί , δεν ευνοούν τον ανταγωνισμό. Αποτέλεσμα της παρούσας εξέλιξης, όπως εκτιμά ο κύριος Τσακαλάκης, θα είναι η πίεση προς τους ξενοδόχους για χαμηλότερες τιμές στα προσφερόμενα πακέτα. Στην παρέμβαση του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Τσακαλάκης διερωτάται έως πότε θα βγάζει τα κάστανα απο τη φωτιά ο ξενοδόχος, υπενθυμίζοντας ότι από το παρελθόν ακόμα είναι ανοικτές οι πληγές από την χρεοκοπία του Μουζενίδη, αλλά και της Thomas Cook.

Στο ίδιο μήκος κύματος και η δήλωση του προέδρου του ΞΕΕ Αλέξανδρου Βασιλικού που σημειώνει ότι δεν μπορεί κάθε φορά η αντιμετώπιση τέτοιων προβλημάτων να επαφίεται αποκλειστικά στη φιλοπατρία του ξενοδόχου, ο οποίος υφίσταται και την οικονομική ζημιά. Πρέπει άμεσα να δημιουργηθεί μια ευρωπαϊκή νομοθετική ομπρέλα, η οποία θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να παρεμβαίνουν προστατεύοντας τα δικαιώματα των καταναλωτών-επισκεπτών, αλλά και των ξενοδόχων. Τώρα, για τη συγκεκριμένη περίπτωση, είμαστε σε συνεργασία με το υπουργείο Τουρισμού και την κυβέρνηση, διερευνώντας πώς μπορούν να μετριαστούν οι οικονομικές απώλειες για τους ξενοδόχους-μέλη μας, είπε.

Σε χέρια αγοραστών και επενδυτών από τρεις ηπείρους βρίσκεται σχεδόν το σύνολο των ιδιωτικών κατοικιών που αναπτύχθηκαν στο One & Only Kea Island, θέρετρο το οποίο ξεκίνησε τη λειτουργία του την 1η Ιουνίου.

Το δεύτερο resort στην Ελλάδα που θα φέρει το brand One & Only, μετά την άφιξη του υπερπολυτελούς One & Only Aesthesis Athens στη Γλυφάδα, προσέλκυσε άμεσα το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών πολυτελούς κατοικίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι σήμερα έχουν πουληθεί ήδη 18 κατοικίες και τον Ιούνιο αναμένεται να αλλάξουν χέρια επιπλέον τέσσερις, ενώ κατά την πρώτη φάση κατασκευάστηκαν συνολικά 24.

Ανάμεσα στους αγοραστές βρίσκεται βασιλιάς χώρας από την Ανατολή, καθώς και μέλη ζάμπλουτων επιχειρηματικών οικογενειών από ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία και Μέση Ανατολή.

Το γεγονός πως το μικρό νησί του Αργοσαρωνικού προσέλκυσε το ενδιαφέρον κροίσων από το εξωτερικό φανερώνει πως οι αγοραστές αναζητούν και προορισμούς έξω από το ραντάρ, για χάρη της ιδιωτικότητας. Πρέπει, βέβαια, να σημειωθεί η υψηλή αναγνωρισιμότητα του σήματος One & Only της αραβικής Kerzner International συνέβαλε στη δυναμική της συλλογής ιδιωτικών κατοικιών στο πρώτο υπερπολυτελές θέρετρο του νησιού.

Τοποθετημένες στην απέναντι πλευρά του κόλπου του Βροσκόπου, οι ιδιόκτητες βίλες προσφέρουν επιλογή ενός έως έξι υπνοδωματίων, με infinity πισίνες, ευρύχωρους χώρους διασκέδασης, μεγάλους κήπους και απέραντη θέα στη θάλασσα. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, ο σχεδιασμός τους αποτίει φόρο τιμής στις αρχιτεκτονικές παραδόσεις της Κέας. Χειροποίητη τοπική πέτρα και ελληνικό μάρμαρο πρωταγωνιστούν στα σχέδια, συμπληρώνοντας άλλα κυκλαδίτικα στοιχεία όπως ψηλά αίθρια, λευκούς τοίχους, πέργκολες και στρογγυλές αψίδες.

Χρυσωρυχείο για τους ιδιοκτήτες

Χαρακτηριστικό του high end προορισμού – χαμηλής ακόμα δόμησης – κοντά στην Αθήνα είναι επίσης τόσο το υψηλό κόστος διανυκτέρευσης, όσο και το ADR (ο δείκτης εσόδων ανά δωμάτιο), που είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη.

Το πεντάστερο θέρετρο περιλαμβάνει 63 βίλες και έναν περιορισμένο αριθμό δωματίων, εκτός από τις επώνυμες ιδιωτικές κατοικίες. Οι τιμές των δωματίων και των βιλών φτάνουν σε επίπεδα ρεκόρ για το νησί της Τζιας, καθώς ξεκινούν από 1.750 ευρώ τον Μάιο και φτάνουν έως και τα 8.580 ευρώ τον Αύγουστο για βίλα 180 τ.μ. δύο υπνοδωματίων, με θέα στη θάλασσα. Σημειωτέον ότι η πρόσβαση στο συγκρότημα θα γίνεται κυρίως με πολυτελή ταχύπλοα σκάφη και ελικόπτερα.

Η επένδυση σε έκταση περίπου 640 στρεμμάτων στην περιοχή Βρόσκοπος, είχε ύψος περί τα 150 εκατομμύρια ευρώ. Εκτός από τις βίλες, στις εγκαταστάσεις του One & Only Kea Island περιλαμβάνονται spa και έξι χώροι εστίασης, το lobby bar Kosmos, το Atria, all-day dining, το Bond Beach Club, το pool bar Kaiki, το Èpicora (ένα «ελληνικό χωριό» με εστιατόριο και delicatessen) και το Incognito, speak-easy μπαρ με έμπνευση από την Κούβα.

Όσον αφορά τους ιδιοκτήτες του θερέτρου, η πλειοψηφία των μετοχών ανήκει σε βρετανικό fund, ενώ ποσοστό διακρατά η Dolphin Capital Partners του Μίλτου Καμπουρίδη, που έχει αναλάβει και το management του συγκροτήματος, καθώς και το βρετανικό αρχιτεκτονικό γραφείο που σχεδίασε το θέρετρο, Heah & Co.

Ο ακροδεξιός Γερμανός πολιτικός του AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία) Όλιβερ Κίρχνερ προσέφερε στους υποστηρικτές του κόμματός του μια απροσδόκητη συμβουλή για την επόμενη μεγάλη τάση: «Επενδύστε… σε πάνες».

Η λογική που κρύβεται πίσω από αυτή τη συμβουλή; Η άνοδος του ακροδεξιού AfD είχε σοκάρει τόσο πολύ τα «παραδοσιακά, παλιά κόμματα», εξήγησε, που το κατεστημένο «λερώνει τώρα τα παντελόνια του».

Παραμερίζοντας παιδικό χιούμορ, ο Κίρχνερ, ένας από τους εκπροσώπους του AfD, σκλήρυνε στη συνέχεια τον τόνο του σε μια συνάντηση με τους πιστούς του κόμματος στο Μαγδεμβούργο τον περασμένο μήνα. Ήταν, συνέχισε, καιρός να διώξουμε τα παραδοσιακά κόμματα και να τους δώσουμε την τιμωρία τους «για ό,τι έκαναν σε αυτή τη χώρα, για ό,τι έκαναν στους πολίτες και για ό,τι έκαναν στον λαό μας».

Σε όλη την Ευρώπη, η ριζοσπαστική δεξιά βρίσκεται σε άνοδο. Οι Ευρωεκλογές που βρίσκονται σε εξέλιξη θα αποκαλύψουν σε τι βαθμό έχει συμβεί αυτό.

Στη Γαλλία, το ακροδεξιό κόμμα Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν είναι σε καλό δρόμο για να λάβει το ένα τρίτο των ψήφων, υπερδιπλάσια δηλαδή υποστήριξη από τον πλησιέστερο αντίπαλό του, την Αναγέννηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Στη Γερμανία, παρά τα σκάνδαλα που έχουν αναδειχθεί, το AfD οδεύει προς τη δεύτερη θέση, μπροστά από κάθε εταίρο του κυβερνητικού συνασπισμού του καγκελάριου Όλαφ Σολτς. Στην Ιταλία, το δεξιό κόμμα Αδελφοί της Ιταλίας της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι βρίσκεται πολύ μπροστά από την ομάδα που το καταδιώκει.

Την ώρα που παρόμοια αποτελέσματα αναμένονται σε πολλές από τις μικρότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το επόμενο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να έχει περισσότερα μέλη από την ακροδεξιά παρά από την ιστορικά κυρίαρχη δύναμη του σώματος, το συντηρητικό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα.

Σε μια ήπειρο που υπερηφανεύεται ότι έχει ξορκίσει τα φαντάσματα του Χίτλερ, του Μουσολίνι και του Φράνκο, η επανεμφάνιση της ριζοσπαστικής δεξιάς ως πολιτική δύναμη προκαλεί σοκ. Αν και τα λαϊκιστικά, εθνικιστικά κόμματα της Ευρώπης είναι πιθανό να παραμείνουν πολύ εύθραυστα για να ασκήσουν εξουσία μετά την καταμέτρηση των ψήφων το βράδυ της Κυριακής, το γεγονός και μόνο της επιτυχίας τους θα προκαλέσει μια πολιτική αναταραχή αντίστοιχη με εκείνη που προκάλεσε η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ το 2016. Τα αποτελέσματα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, άλλωστε, χρησιμεύουν ως βαρόμετρο για το πού κατευθύνεται η εθνική πολιτική σε ορισμένες από τις πιο κρίσιμες πρωτεύουσες της Ευρώπης.

Πριν από πέντε χρόνια, ένα «πράσινο κύμα» στις εκλογές του 2019 για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ώθησε τους ηγέτες της ηπείρου να δρομολογήσουν μια κοσμογονική αναδιάρθρωση της οικονομίας με στόχο να καταστεί η ΕΕ κλιματικά ουδέτερη έως το 2050. Φέτος, το ρεύμα κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Μια ακόμη ισχυρότερη επίδοση των κομμάτων που κάποτε αποφεύγονταν ως πολύ τοξικά θα έχει πιθανότατα ακόμη μεγαλύτερη επίδραση, καθώς οι πολιτικοί ηγέτες της Ευρώπης συνειδητοποιούν ότι η ριζοσπαστική δεξιά δεν είναι πλέον στις πύλες – είναι μέσα στο παλάτι και δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.

Τι κρύβεται πίσω από την άνοδο της ακροδεξιάς

Οι εξεγερμένοι εξτρεμιστές της Ευρώπης έχουν πολλά ονόματα: ακροδεξιοί, ριζοσπαστικοί δεξιοί, σκληροί δεξιοί, ευρωσκεπτικιστές, λαϊκιστές. Οι επικριτές τους τους αποκαλούν φασίστες ή αυταρχικούς. Αυτοί προτιμούν να περιγράφουν τους εαυτούς τους ως συντηρητικούς, κυριαρχιστές, εθνικιστές – ακόμη… και ως δημοκράτες.

Κι ενώ η ριζοσπαστική δεξιά υιοθετεί διάφορους χαρακτηρισμούς, αυτό που τους ενώνει είναι μια άποψη για τον κόσμο που επικεντρώνεται γύρω από ένα έθνος-κράτος, η εχθρότητα απέναντι στους μετανάστες, ειδικά αν είναι μουσουλμάνοι, και ο σκεπτικισμός απέναντι σε υπερεθνικούς οργανισμούς όπως η ΕΕ, τα Ηνωμένα Έθνη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, το ΝΑΤΟ.

Η άφιξη της ριζοσπαστικής δεξιάς στην ευρωπαϊκή σκηνή θα έχει μακροχρόνιο αντίκτυπο. Οι πολιτικές συμμαχίες που διαμορφώνονται τείνουν να διαρκούν μια ζωή. Και σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η υποστήριξη προς τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους συγκεντρώνεται μεταξύ των ηλικιωμένων, στην Ευρώπη, οι ακροδεξιοί έχουν κατακτήσει την ψήφο των νέων, κλειδώνοντας, πιθανότατα, την υποστήριξη για τις επόμενες δεκαετίες.

Σε επίπεδα άνω των 700 εκατ. ευρώ διαμορφώνονται οι άμεσες επενδύσεις από ισραηλινά κεφάλαια σε ελληνικά ακίνητα, με την Ελλάδα να προσελκύει τώρα ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον είτε πρόκειται για τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα είτε για την Περιφέρεια και φυσικά τους μεγάλους τουριστικούς προορισμούς.

Οι επενδύσεις, με έμφαση πρωτίστως στον οικιστικό τομέα αλλά και στον τουρισμό, έρχονται τόσο από μεμονωμένους επενδυτές όσο και από επενδυτικές εταιρείες και ομάδες επενδυτών, σε μια συγκυρία όπου ήδη την περίοδο 2022- 2023, ακόμη και τους τελευταίους μήνες από την έναρξη του πολέμου, παρατηρείται σημαντική αύξηση του ενδιαφέροντος από πλευράς Ισραηλινών γενικότερα για τοποθετήσεις σε ακίνητα στο εξωτερικό, με την Ελλάδα να είναι ψηλά στη λίστα των χωρών-επενδυτικών προορισμών. «Αν και δεν υπάρχουν ακριβή νούμερα για το εύρος των ισραηλινών επενδύσεων στην Ελλάδα ανά κλάδο ή ανά έτος, ωστόσο από τα στοιχεία που δημοσιεύει η Τράπεζα του Ισραήλ προκύπτει σημαντική αύξηση του όγκου των επενδύσεων των Ισραηλινών σε ακίνητα στη χώρα», δηλώνει o κ. Κόμπι Μπίτον, διευθύνων σύμβουλος του Εμπορικού Επιμελητηρίου Ισραήλ – Ελλάδος, ο οποίος έδωσε το «παρών» στο φετινό συνέδριο της Premium Real Estate Expo, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, υπό την αιγίδα του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών – Αττικής και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Ακίνητης Περιουσίας FIABCI International.

Ακριβώς αυτή τη δυναμική της χώρας πρόταξε και το forum, δεδομένου ότι «η Ελλάδα είναι ένας επενδυτικός προορισμός με αυξανόμενη δυναμική και αποτελεί πόλο έλξης τόσο για τις ανατολικές χώρες όσο και για τις ευρωπαϊκές. Είτε πρόκειται για Golden Visa είτε για επενδύσεις και νέα κατασκευαστικά έργα, η ελληνική κτηματαγορά φαίνεται πως έχει ένα θετικό πρόσημο για τα επόμενα χρόνια», δηλώνει ο κ. Κώστας Μοσχονάς, διευθύνων σύμβουλος της RM International, από την πλευρά της διοργάνωσης.

Από τους πλέον δραστήριους επενδυτές τώρα είναι οι Ισραηλινοί: όπως αναφέρει ο κ. Μπίτον, με βάση τα στοιχεία από την Τράπεζα του Ισραήλ για το 2022, «ο όγκος επενδύσεων σε ακίνητα από Ισραηλινούς στο εξωτερικό υπολογίζεται περίπου σε 7 δισ. ευρώ και εκτιμάται ότι περίπου το 10% αυτών ήταν άμεσες επενδύσεις στην Ελλάδα, σε κατοικίες, ξενοδοχεία και θέρετρα, οικόπεδα προς ανάπτυξη, εμπορικά ακίνητα. Το 2023, ακόμη και τους τελευταίους μήνες από την έναρξη του πολέμου, παρατηρείται σημαντική αύξηση του ενδιαφέροντος των Ισραηλινών επενδυτών για επενδύσεις στο εξωτερικό και η Ελλάδα είναι ένας από τους κορυφαίους προορισμούς, ιδιαίτερα στο real estate και στην αναπτυσσόμενη τουριστική βιομηχανία. Ενα στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι ορισμένες επενδύσεις πραγματοποιούνται από Ισραηλινούς που κατέχουν ξένα διαβατήρια, καθώς και μέσω εταιρειών χαρτοφυλακίου στο εξωτερικό και τραπεζικών λογαριασμών που δεν βρίσκονται στο Ισραήλ».

Σε σχέση με το πώς διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή το κλίμα όσον αφορά τις επενδύσεις των Ισραηλινών και τις αλλαγές που έχουν επέλθει τους τελευταίους μήνες λόγω των εξελίξεων, το γεγονός της αβεβαιότητας δημιούργησε έναν καταλύτη για την αναζήτηση ελκυστικών επενδύσεων στο εξωτερικό για την επίτευξη υψηλότερων αποδόσεων. Ο κ. Μπίτον, με μεγάλη πείρα ως σύμβουλος σε εταιρικές συγχωνεύσεις και εξαγορές, εκτιμά ότι στην Ελλάδα αναμένεται ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον από Ισραηλινούς επενδυτές για το ενδεχόμενο περαιτέρω επενδύσεων στη χώρα, προβλέποντας περισσότερες τοποθετήσεις και εκτός του real estate, σε τομείς όπως η τεχνολογία, το λιανικό εμπόριο, οι επικοινωνίες, η παραδοσιακή βιομηχανία, η μεταποίηση και οι εισαγωγές.

Το προφίλ του Ισραηλινού επενδυτή

Σε ό,τι έχει να κάνει με το real estate, και δη τα οικιστικά ακίνητα, σε αυτή τη συγκυρία η μεγάλη πλειονότητα, ποσοστό κοντά στο 80%, όσων σκέφτονται να αγοράσουν ένα διαμέρισμα στην Ελλάδα, είναι λόγω των εξελίξεων στη Γάζα. Το προφίλ του Ισραηλινού επενδυτή ακινήτων στην Ελλάδα τώρα χαρακτηρίζεται από διάφορες παραμέτρους, μεταξύ των οποίων αυτές της μακροπρόθεσμης επένδυσης, της ανάληψης όσο το δυνατόν λελογισμένου ρίσκου, των ζητήσεων για οικιστικά ακίνητα, κυρίως για επενδύσεις με απόδοση τουλάχιστον 6% μετά τα έξοδα, ενώ και η χορήγηση άδειας διαμονής μέσω του προγράμματος Golden Visa περιλαμβάνεται επίσης στα κίνητρα για επένδυση, αν και ο αριθμός των ενδιαφερομένων τώρα «έχει μειωθεί λόγω των αλλαγών στους επενδυτικούς όρους του προγράμματος», σύμφωνα με τον κ. Μπίτον. Πέραν των συνταξιούχων ή των νεότερων ηλικιακών ομάδων μεταξύ 25-40 και 45-55 από τις οποίες προέρχονται πολλές ζητήσεις για ακίνητα στη χώρα μας, υπάρχουν «και οι μεμονωμένοι Ισραηλινοί επενδυτές που θα επενδύσουν μαζί με άλλους και κυρίως με αυτούς που γνωρίζουν ή έχουν κάποια σύσταση. Αυτοί θα εξετάσουν και τη δυνατότητα λήψης δανείου σε τοπική τράπεζα εφόσον μπορούν να δείξουν ενεργό εισόδημα.

Στην αγορά ακινήτων ο Ισραηλινός επενδυτής εξακολουθεί να ενδιαφέρεται κυρίως για επενδύσεις σε διαμερίσματα κατοικιών για βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη ενοικίαση, καθώς και για τη δημιουργία ενός χαρτοφυλακίου αξιόλογων ακινήτων προς διαχείριση και στον τομέα του τουρισμού γενικά. Ενα αμελητέο ποσοστό σχεδιάζει την επένδυση με στόχο τη δημιουργία ενός εναλλακτικού ακινήτου κατοικίας για αυτόν και την οικογένειά του. Αγοράζει επίσης μονοκατοικίες και σε τουριστικές περιοχές που δεν είναι κέντρα πόλεων. Οι προτιμώμενες τοποθεσίες εξακολουθούν να είναι οι δήμοι της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, η Πελοπόννησος, η Λευκάδα, η Μύκονος, η Κέρκυρα, η Κεφαλονιά, η Πάρος και η Λέσβος. Ενας άλλος προορισμός που πιστεύω ότι θα καταλάβει πρώτη θέση είναι η πόλη της Πάτρας, όπως και ο Πειραιάς. Επιπλέον, ένας άλλος ελκυστικός προορισμός όπου οι τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο δεν θα αποτελέσουν εμπόδιο για έναν Ισραηλινό επενδυτή είναι η Αθηναϊκή Ριβιέρα, και ειδικότερα η περιοχή της Γλυφάδας», δηλώνει.

Στο ερώτημα για το πού βρίσκεται η Ελλάδα επενδυτικά για τους Ισραηλινούς σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες αυτή τη στιγμή, ο CEO του Εμπορικού Επιμελητηρίου Ισραήλ – Ελλάδος επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί μια αλλαγή στις μεταναστευτικές τάσεις μεταξύ των Ισραηλινών πολιτών, καθώς ολοένα περισσότεροι επιλέγουν την Ελλάδα ως τον προτιμώμενο προορισμό τους για επένδυση και διαμονή. «Πρόκειται για μια αλλαγή που επηρεάζεται σημαντικά από τις πρόσφατες κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ και την ανασφάλεια που φέρνει ο πόλεμος στους πολίτες του. Αυτοί οι λόγοι ενθαρρύνουν το κοινό να αναζητήσει επιλογές δεύτερης διαμονής κυρίως στην Ευρώπη. Μετά το τέλος της πορτογαλικής Golden Visa, η Ελλάδα ήρθε στο προσκήνιο με το δικό της πρόγραμμα. Με επιλογές σε ακίνητα που ξεκινούν από τις 250.000 ευρώ, η ελληνική Golden Visa είχε υψηλή απήχηση το 2023, αλλά ακόμη και μέσα στο 2024, παρά το γεγονός ότι οι όροι του προγράμματος άλλαξαν προκειμένου οι υποψήφιοι επενδυτές να στραφούν σε περιοχές που μπορεί να είναι εκτός από τις συνήθεις, ιδιαίτερα δημοφιλείς στη χώρα (σ.σ.: όπως το κέντρο της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης κ.ά.)».

Του Lionel Laurent

Το καλοκαίρι του 2020, οι Ευρωπαίοι ηγέτες πραγματοποίησαν μαραθώνιες συνομιλίες για το πώς θα διασώσουν μια ήπειρο που είχε πληγεί από την πανδημία και μια χαμένη δεκαετία οικονομικής στασιμότητας. Ακολούθησαν τέσσερις ημέρες διαμάχης μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης – «στο τέλος ήμασταν σαν ζόμπι», μου είπε ένας αξιωματούχος – αλλά τελικά τα κατάφεραν. Το ταμείο ανάκαμψης ύψους 750 δισ. ευρώ δεν ήταν απλώς μεγάλο, αλλά αποτέλεσε μια κίνηση προς την ενότητα που θα μπορούσε να προκύψει μόνο σε μια κρίση.

Τέσσερα χρόνια μετά, αυτό το πνεύμα φαίνεται να έχει χαθεί, καθώς 450 εκατ. ψηφοφόροι ετοιμάζονται να συμμετάσχουν στις εκλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια αύξηση της υποστήριξης της ακροδεξιάς. Η οικονομία απέφυγε την ύφεση, αλλά δυσκολεύεται να επιτύχει την αύξηση που απαιτείται για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη σε μια εποχή με τεντωμένα δημόσια οικονομικά. Τα σημάδια του πληθωριστικού σοκ είναι ακόμη ορατά. Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι είναι πολλοί, με τις ΗΠΑ και την Κίνα να ασκούν οικονομικές πιέσεις και τον πόλεμο να μαίνεται στην Ουκρανία.

Οικονομία

Η οικονομία δεν είναι ο μόνος παράγοντας που ωθεί τους ψηφοφόρους στην Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία ή του Γκερτ Βίλντερς  στην Ολλανδία – άλλωστε, η ανεργία στην ευρωζώνη βρίσκεται στο μισό από ό,τι ήταν πριν από μια δεκαετία, και κανείς μετά το Brexit δεν έχει μιλήσει για έξοδο από την Ένωση. Αλλά ορισμένες προτεραιότητες δείχνουν αυξανόμενη ανησυχία. Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου νωρίτερα φέτος διαπίστωσε ότι η στήριξη της οικονομίας και η δημιουργία θέσεων εργασίας είχαν ανέβει στο νούμερο 3 της λίστας προτεραιοτήτων των ψηφοφόρων, αντικαθιστώντας την κλιματική αλλαγή. Το ενεργειακό σοκ έχει πιθανώς συμβάλει σε αυτό: Το 45% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι το βιοτικό τους επίπεδο μειώθηκε τα τελευταία πέντε χρόνια – ιδιαίτερα όσοι είχαν ήδη δυσκολίες στην πληρωμή των λογαριασμών – και το 49% δήλωσαν ότι παρέμεινε το ίδιο.

Κίνδυνος

Με τις διαιρέσεις Βορρά-Νότου να απειλούν να επανέλθουν, καθώς οι νέοι κανόνες για τον περιορισμό του χρέους και των ελλειμμάτων καραδοκούν, η κατάσταση μοιάζει με μια ευρωπαϊκή κρίση ταυτότητας που πλήττει το πολιτικό σώμα. Και μια σειρά νεοεκλεγμένων εθνικιστών – αν και δεν αποτελεί υπαρξιακή απειλή – σίγουρα θα αποτελέσει αντιπερισπασμό. Ο κίνδυνος μιας ακόμη χαμένης δεκαετίας είναι μεγάλος αν η ΕΕ περάσει τα επόμενα χρόνια με εσωτερικές διαμάχες αντί να άρει τα εμπόδια στις επενδύσεις, την καινοτομία και την περιφερειακή ασφάλεια.

«Η Ευρώπη έχει όλα όσα χρειάζεται για να κερδίσει τη δεκαετία του 2020», ανέφερε ο Jay Pelosky της επενδυτικής εταιρείας TPW Advisory, αναφερόμενος στην τρέχουσα ώθηση της περιοχής για την ενίσχυση της τεχνητής νοημοσύνης, της άμυνας και της πράσινης βιομηχανίας. «Αλλά το αν θα τα καταφέρει ή όχι θα κριθεί τα επόμενα δύο χρόνια».

Πλεονεκτήματα

Η Ευρώπη έχει όντως ακόμη πολλά πλεονεκτήματα. Έχει μεγάλες διεθνείς εταιρείες όπως η LVMH SE, η Novo Nordisk A/S και η ASML Holding NV. Το προσδόκιμο ζωής είναι υψηλότερο από ό,τι στις ΗΠΑ και η εισοδηματική ανισότητα είναι μικρότερη. Οι πολιτικές πρόνοιας της Ευρώπης είναι επίσης πιο γενναιόδωρες. Η εστίαση στη σταθερότητα και τη συνοχή ως πυλώνες του λεγόμενου «ευρωπαϊκού τρόπου ζωής» – μια φράση που ομολογουμένως ακούγεται πιο κενή μετά την επιστροφή του πολέμου στο κατώφλι της ΕΕ – έχει αλλάξει το παιχνίδι για τα νέα μέλη στα ανατολικά, των οποίων το κατά κεφαλήν εισόδημα έχει συγκλίνει προς το μέσο όρο τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Και αυτές οι απογοητευτικές και αργές διαδικασίες της ΕΕ που απαιτούν συναίνεση και οικοδόμηση συνασπισμού μεταξύ των 27 εθνών – ακόμη και εν μέσω πανδημίας – έχουν επίσης το πλεονέκτημα ότι περιορίζουν τα πολιτικά άκρα. Οι σημερινοί ακροδεξιοί, σε γενικές γραμμές, λειτουργούν εντός του δημοκρατικού συστήματος και έχουν εγκαταλείψει ορισμένες από τις πιο τοξικές πολιτικές τους (όπως η έξοδος από την ΕΕ).

Αλλά η σταθερότητα και η συνοχή χρειάζονται επίσης ανάπτυξη, και εδώ είναι που τα πράγματα γίνονται δύσκολα. Το παραπάνω διάγραμμα δείχνει την οικονομική μεταβολή από το 2019 στη ζώνη του ευρώ. Το ΑΕΠ είναι μόνο ελαφρώς πάνω από το επίπεδο στο οποίο βρισκόταν πριν από την πανδημία, και αυτό οφείλεται κυρίως στην κρατική στήριξη- η ιδιωτική κατανάλωση είναι στάσιμη και οι κεφαλαιουχικές δαπάνες κάτω από το επίπεδο. Βέβαια, οι θέσεις εργασίας αυξήθηκαν και οι μισθοί αυξήθηκαν, αλλά ο πληθωρισμός αντιστάθμισε αυτά τα κέρδη μέχρι πολύ πρόσφατα.

Ο οικονομολόγος Andre Sapir, ο οποίος το 2003 συνέταξε μια έκθεση στην οποία περιγράφει πώς η Ευρώπη θα πρέπει να διορθώσει την υστέρηση της στην καινοτομία και την ανάπτυξη, αναγνωρίζει ότι τα προβλήματα που μαστίζουν την ΕΕ σήμερα φαίνονται σχεδόν τα ίδια: η Ευρώπη είναι κατώτερη των περιστάσεων σε εταιρείες τεχνολογίας, ερευνητικές δαπάνες και χρηματοδότηση. Κατά τη διάρκεια ενός καφέ στις Βρυξέλλες, είπε ότι αυτό που έχει αλλάξει είναι η γεωπολιτική κατάσταση – και, δυστυχώς, η απήχηση των λαϊκιστικών κομμάτων που υπόσχονται εύκολες λύσεις. Η αλλαγή είναι απαραίτητη, αλλά φοβάται ότι θα έρθει «αργά και χαοτικά».

Ένα πολλά υποσχόμενο σχέδιο

Ένα πολλά υποσχόμενο σχέδιο για μια πιο δυναμική ΕΕ αναμένεται να φτάσει σύντομα στα γραφεία των φορέων χάραξης πολιτικής. Ο Μάριο Ντράγκι, ο οποίος πιστώνεται τη διάσωση του ευρώ πριν από μια δεκαετία, καθώς η Ελλάδα παράπαιε, πρόκειται να δημοσιεύσει μια έκθεση για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Είναι πιθανό να τονίσει τις πρόσφατες εκκλήσεις του για περισσότερες επενδύσεις ώστε να μειωθούν οι εξαρτήσεις της Ευρώπης στην ενέργεια, την τεχνολογία και την άμυνα, καθώς και για περισσότερη συνεργασία σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά τις δαπάνες. Θα ήταν μια επιστροφή στη νοοτροπία που παρατηρήθηκε εκείνο το καλοκαίρι του 2020, αντί για τη νοοτροπία λιτότητας της δεκαετίας του 2010.

«Η αναζωογόνηση της εγχώριας ζήτησης θα πρέπει να αποτελεί μέρος της φιλοδοξίας μιας επανεξέτασης του οικονομικού μοντέλου», είπε η Evelyn Herrmann, οικονομολόγος της Bank of America.

Πρόκληση

Η προφανής πρόκληση είναι πώς να προωθηθεί η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σε μια εποχή που το Παρίσι και το Βερολίνο προωθούν αντικρουόμενες ατζέντες και που οι ομότιμοι της Λεπέν προωθούν μια λιγότερο υπερεθνική «Ευρώπη των εθνών». Μια απάντηση θα είναι να ξεκινήσουμε με τα πιο «απλά» ζητήματα: Την Άμυνα. Αν υπάρχει ένα πράγμα στο οποίο μπορεί να συμφωνήσει ένα πιο δεξιόστροφο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, είναι η ανάγκη να επενδύσουμε στην άμυνα και την ασφάλεια. Ένα πανευρωπαϊκό αμυντικό ταμείο ύψους 100 δισ. ευρώ μοιάζει να αποτελεί μια εύκολη υπόθεση, ακόμη και αν πρόκειται για έναν εξαιρετικά ευαίσθητο τομέα που οι εθνικές κυβερνήσεις θα θέλουν, όπως είναι λογικό, να διατηρήσουν τον έλεγχο.

Εν τω μεταξύ, ο νόμος των ΗΠΑ για τη μείωση του πληθωρισμού, ο οποίος έχει απορροφήσει πράσινες επενδύσεις και θέσεις εργασίας από την Ευρώπη, δεν έχει ακόμη βρει την κατάλληλη απάντηση στην ΕΕ – κυρίως επειδή οι πράσινες επιδοτήσεις του μπλοκ κατανέμονται σε εθνικό επίπεδο. Ένας κοινός χρηματοδοτικός μηχανισμός σε επίπεδο ΕΕ για την αύξηση των επενδύσεων θα ήταν επίσης σημαντικός. Άλλοι τρόποι ολοκλήρωσης, όπως η μείωση της γραφειοκρατίας, η ένωση των κεφαλαιαγορών και μια πιο διασυνδεδεμένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, είναι πολλά υποσχόμενοι στόχοι, αν και όχι ακριβώς συναρπαστικοί για τον μέσο ψηφοφόρο.

Το μοντέλο της Ευρώπης αξίζει υπεράσπισης

Το μοντέλο της Ευρώπης αξίζει υπεράσπισης, και τα περισσότερα προβλήματά του μπορούν να διορθωθούν. Αλλά ο χρόνος τελειώνει. Η χρηματοδότηση για την ανάκαμψη της πανδημίας του κορονοϊού έχει χρονικό όριο το 2026, ενώ οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες θα εφαρμοστούν πλήρως το 2027. Πολιτικά, πολλά θα μπορούσαν επίσης να αλλάξουν: Ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να εκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ- το 2025, οι Γερμανοί θα ψηφίσουν σε εθνικές εκλογές- το 2027, οι Γάλλοι θα ψηφίσουν σε προεδρικές εκλογές στις οποίες θα μπορούσε κάλλιστα να κερδίσει η Λεπέν.

«Ξυπνήστε», προέτρεψε τους ψηφοφόρους την περασμένη εβδομάδα ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Την επόμενη φορά που η κρίση θα οδηγήσει σε μια τετραήμερη διαπραγματευτική σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να προκαλέσει περισσότερο μπέρδεμα παρά πρόοδο.

Στην Εκάλη ψήφισε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Στέφανος Κασσελάκης. Λίγο μετά τις δέκα το πρωί ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ έφτασε στο εκλογικό τμήμα της Εκάλης όπου ήταν εγγεγραμμένος προκειμένου να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα για τις ευρωεκλογές. Αρκετός ήταν ο κόσμος που περίμενε τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ εκεί προκειμένου να τον χαιρετίσει και να βγάλει φωτογραφίες μαζί του. Ο Στέφανος Κασσελάκης έμεινε για περίπου δύο λεπτά μέσα στο παραβάν. Αφού μίλησε με τον κόσμο, ψήφισε χρησιμοποιώντας το διαβατήριό του.

«Σήμερα είναι γιορτή της Δημοκρατίας επιλέγουμε τι και ποια Ευρώπη θέλουμε, έχει επιρροή η Ευρώπη στις ζωές μας, παροτρύνω όλους τους συμπολίτες μας να έρθουν και να πάρουν τη ζωή στα χερια τους. Είμαι συγκινημένος και ευγνώμων για εμπιστοσύνη και αγάπη. Δεσμεύομαι οτι την εμπιστοσύνη του κόσμου δεν θα την προδώσω ποτέ», είπε αφού άσκησε το εκλογικό του δικαίωμα ο Στέφανος Κασσελάκης.

Στο 1ο Γυμνάσιο Κηφισιάς ψήφισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρωθυπουργός έφτασε στο εκλογικό τμήμα λίγο μετά τις 10:30 το πρωί συνοδευόμενος από τη σύζυγό του Μαρέβα και τον γιο του Κωνσταντίνο.

Αρκετός ήταν ο κόσμος που περίμενε εκεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με τον οποίο ο πρωθυπουργός συνομίλησε και έβγαλε φωτογραφίες. Στην είσοδο του σχολείου τον Κυριάκο Μητσοτάκη περίμενε ο δήμαρχος Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς.
«Με το δεξί», είπε ο πρωθυπουργός πριν ρίξει το φάκελο στην κάλπη για τις Ευρωεκλογές. Στην συνέχεια ο πρωθυπουργός χαιρέτησε τα μέλη της εφορευτικής επιτροπής και τους σχολικούς αντιπροσώπους.

«Ψηφίζουμε για μια ισχυρή Ελλάδα σε μία ισχυρή Ευρώπη»

Στις δηλώσεις του ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε «Ψηφίζουμε για μια ισχυρή Ελλαδα. Οι Ευρωεκλογές έχουν τη δική τους σημασία. Οι εκλογές είναι γιορτή της δημοκρατίας. Τα επομενα πεντε χρόνια θα παρθούν μεγάλες αποφάσεις και ως ελλαδα θα πρεπει να μπορούμε να διεκδικήσουμε απο Ευρώπη όσα περισσότερα μπορούμε. Τα υπόλοιπα θα τα πούμε το βράδυ».

Μελέτη της εφαρμογής γνωριμιών “Tinder” σε 8.000 singles αποκάλυψε ότι άνδρες και γυναίκες έχουν λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με το dating.

Εφαρμογές γνωριμιών όπως το Tinder είναι εξαιρετικές για την αύξηση του αριθμού των πιθανών συντρόφων με τους οποίους μπορείτε να συνομιλήσετε και να κάνετε σχέση, αλλά ο τεράστιος όγκος των επιλογών μπορεί μερικές φορές να είναι χαoτικός. Πώς μπορείτε να πάρετε την απόφασή σας όταν το μόνο που διαθέτετε είναι μια φωτογραφία και μερικές γραμμές βιογραφικού;

Μετά από έρευνα σε περισσότερους από 8.000 singles σε τέσσερις χώρες -Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστραλία και Καναδά- σχετικά με τις συνήθειές τους στην πλατφόρμα γνωριμιών, το Tinder διαπίστωσε ότι άνδρες και γυναίκες έχουν περισσότερα κοινά απ’ ό,τι νομίζουν. Με τίτλο «Green Flags», η μελέτη αποκάλυψε αυτό που το Tinder αποκαλεί «μια επιδημία παρεξηγήσεων», όπου οι άνθρωποι ουσιαστικά σαμποτάρουν τους εαυτούς τους και τις σχέσεις τους.

Κάτι παραπάνω από μια βραδιά

Ένα από τα βασικά πράγματα που αναζητούν οι άνθρωποι είναι τα κοινά ενδιαφέροντα. Η έρευνα, όμως που διεξήχθη σε ετεροφυλόφιλα άτομα ηλικίας 18-34 ετών, αποκάλυψε ότι πολλά έχουν στην πραγματικότητα λανθασμένες αντιλήψεις για το αντίθετο φύλο. Η Dr. Sara Konrath, κοινωνική ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα λέει: «Η μελέτη “Green Flags” αποκαλύπτει τις αντιλήψεις που έχουν οι νέοι άνθρωποι ο ένας για τον άλλον». Πιο συγκεκριμένα, «οι άνδρες και οι γυναίκες κρίνουν λανθασμένα τις προθέσεις του άλλου με στερεοτυπικούς τρόπους. Τέτοια στερεότυπα μπορεί να είναι επιζήμια για τις σχέσεις». Ως αποτέλεσμα των λανθασμένων αυτών αντιλήψεων, οι ελεύθεροι άνθρωποι βλέπουν κάποιες ψευδείς «κόκκινες σημαίες» από πιθανούς συντρόφους, με σχεδόν όλους τους συμμετέχοντες άνδρες (91%) και γυναίκες (94%) να συμφωνούν ότι οι γνωριμίες έχουν γίνει σήμερα πιο δύσκολες.

Οι “παρανοήσεις” που δυσκολεύουν το dating:

-Οι γυναίκες υποθέτουν ότι οι άνδρες θέλουν μόνο σεξ”, σύμφωνα με το Tinder. «Η μελέτη αποκαλύπτει ότι το 65% των γυναικών πιστεύει ότι οι άνδρες αναζητούν μόνο περιστασιακά φλερτ, ενώ στην πραγματικότητα μόλις το 29% των ετεροφυλόφιλων ανδρών που απάντησαν παραδέχθηκε ότι αναζητά εφήμερες σχέσεις. Αυτές οι παρεξηγημένες πεποιθήσεις δημιουργούν ακόμα μεγαλύτερο χάσμα, όχι μόνο στις νέες γνωριμίες, αλλά και στο να προχωρήσει κάποιος σε μια νέα σχέση.

–Οι “θεωρίες” σκοτώνουν την ατμόσφαιρα. Με βάση τη συγκεκριμένη μελέτη, περισσότεροι από τους μισούς άνδρες (53%) δήλωσαν ότι θέλουν μια ρομαντική σχέση, αλλά πιστεύουν ότι λιγότερες γυναίκες (49%) αναζητούν το ίδιο. Οι άνδρες πιστεύουν ότι οι γυναίκες θα εστιάσουν σε παράγοντες όπως το ύψος (34%) ή η καριέρα (31%) όταν βλέπουν το προφίλ τους. Αν και «τα σωματικά χαρακτηριστικά και το επαγγελματικό υπόβαθρο βοηθούν να σχηματιστεί μια εικόνα, αυτά δεν φαίνεται να είναι τα μοναδικά κριτήρια όταν πρόκειται για το με ποιον θέλουν οι γυναίκες να βγουν ραντεβού».

–Κοινωνικά προοδευτική, ρομαντικά παραδοσιακή. Μια άλλη ενδιαφέρουσα οπτική γωνία στη σημερινή σκηνή γνωριμιών είναι ότι ενώ οι γυναίκες έχουν πιο προχωρημένες απόψεις, εξακολουθούν να διατηρούν τα «παραδοσιακά» πρότυπα σχέσεων. Παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα των ανδρών (78%) και των γυναικών (84%) δηλώνουν ότι θέλουν μια ισότιμη σχέση, η “παραδοσιακή προσέγγιση” στο ραντεβού κάνει κάποιους άνδρες αβέβαιους για το πώς να προχωρήσουν.

–Ιπποτισμός της νέας εποχής. Οι γυναίκες λένε ότι εξακολουθούν να εκτιμούν τις ιπποτικές χειρονομίες αλλά δεν είναι πια το μοναδικό σημείο αναφοράς, με την μελέτη να συμβουλεύει:

*”Βεβαιωθείτε ότι το ραντεβού σας επιστρέφει στο σπίτι με ασφάλεια”»”. Το 59% των γυναικών θεώρησε ότι αυτό το στοιχείο είναι πολύ σημαντικό -έναντι του 38% των ανδρών.

*”Κρατήστε το τηλέφωνό σας μακριά κατά τη διάρκεια του ραντεβού”. Το 55% των γυναικών προτιμούν να μην έχουν τηλέφωνο μαζί τους -έναντι 34% των ανδρών.

*”Δώστε ειλικρινείς φιλοφρονήσεις”. Το 50% των γυναικών προτιμούν τα κομπλιμέντα να είναι αληθινά -έναντι 35% των ανδρών.

Παρόλο που τα ποσοστά των γυναικών στις “απαιτήσεις” σε ένα ραντεβού είναι υψηλότερα, αυτά τα δεδομένα μπορούν να βοηθήσουν στην αναθεώρηση της αντίληψης των ανδρών για το τι έχει σημασία σε μια πρώτη συνάντηση.
Ο,τι και λένε τα παραπάνω, όμως, μια είναι η συμβουλή: Το ένστικτό σας δεν λέει ποτέ ψέματα και καμία «Πράσινη Σημαία» δεν μπορεί να το επισκιάσει αυτό.

Βρέθηκε από τον δήμαρχο και δημοσιογράφους

Στη θαλάσσια περιοχή της Αγίας Μαρίνας, εκεί όπου είχαν επικεντρωθεί οι έρευνες για τον αγνοούμενο παρουσιαστή του BBC στη Σύμη, βρέθηκε σορός σε σπηλιά από σκάφος του Λιμενικού.

H Eλλάδα διατηρεί σημαντική θέση στην κατάταξη των ευρωπαϊκών εξαγωγών μελιού αν και η τοπική παραγωγή επηρεάζεται από τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, που δυσκολεύουν την ανάπτυξη των μελισσοκομικών φυτών αυξάνοντας το κόστος των μελισσοκόμων για μελισσοτροφές, ενώ τα προβλήματα διογκώθηκαν και έγιναν πολύπλοκα μετά τις πλημμύρες στη Θεσσαλία και τις πυρκαγιές των τελευταίων ετών σε Βόρεια Εύβοια και Έβρο.

Οι μελισσοκόμοι στηρίζουν την παραγωγή που δεν σημειώνει σημαντικές μεταβολές από έτος σε έτος. Αυξητική είναι και η τάση των εισαγωγών και των εξαγωγών τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη εξαγωγός μελιού στον κόσμο μετά την Κίνα. Στις εξαγωγές προς χώρες εκτός της ΕΕ η Ελλάδα καταλαμβάνει την 5η θέση στην κατάταξη, με 1.500 τόνους ή μερίδιο 6%, σύμφωνα με την Eurostat. Πρώτη στην κατάταξη είναι η Ισπανία, ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας, στέλνοντας 7.100 τόνους μελιού σε χώρες εκτός ΕΕ, ή το 29% του συνόλου των εξαγωγών μελιού. Ακολουθεί η Γερμανία (με 5.500 τόνους, 22%), η Ρουμανία (1.700 τόνοι, 7%), η Ουγγαρία (1.600 τόνους, 6%) και 5η η Ελλάδα.

Συνολικά, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat το 2023, ο όγκος των εξαγωγών ήταν 24.900 τόνοι αξίας 146 εκατ. ευρώ ενώ οι εισαγωγές από χώρες εκτός ΕΕ ανήλθαν σε 163.700 τόνους αξίας 359,3 εκατ. ευρώ.

Σε σύγκριση με μια δεκαετία πριν, το 2013, καταγράφεται αύξηση εξαγωγών σε χώρες εκτός ΕΕ κατά 14% (από 21.700 σε 24.900 τόνους) και αύξηση εισαγωγών μελιού από χώρες εκτός ΕΕ κατά 20% (από 136.300 σε 163.700 τόνους).

Κύριοι εταίροι της ΕΕ είναι αφενός η Κίνα στις εισαγωγές, με μερίδιο 37% και αφετέρου το Ηνωμένο Βασίλειο στις εξαγωγές, με μερίδιο 17%.

Ειδικότερα, το 2023, οι εισαγωγές μελιού από χώρες εκτός ΕΕ προέρχονταν κυρίως από την Κίνα (60.200 τόνοι, ή το 37% των συνολικών εισαγωγών μελιού εκτός ΕΕ), ακολουθούμενες από την Ουκρανία (45.800 τόνοι, 28%), την Αργεντινή (20.400 τόνοι, 12%), το Μεξικό (10.700 τόνοι, 7%) και την Κούβα (4.700 τόνοι, 3%).

Το Ηνωμένο Βασίλειο αναδείχθηκε ως ο κύριος εξαγωγικός εταίρος το 2023, εισάγοντας το μεγαλύτερο μερίδιο των εξαγωγών μελιού της ΕΕ (4.300 τόνοι, ή 17% του συνόλου των εξαγωγών μελιού εκτός ΕΕ). Ακολουθούν η Σαουδική Αραβία (3.500 τόνοι, 14%), η Ελβετία (3.400 τόνοι, 13%), οι Ηνωμένες Πολιτείες (3.300 τόνοι, 13%) και η Ιαπωνία (2.500 τόνοι, 10%).

Από τις χώρες της ΕΕ η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας μελιού της ΕΕ εισάγοντας 41.000 τόνους μελιού από χώρες εκτός ΕΕ, ή το 25% του συνόλου των εισαγωγών της ΕΕ. Ακολουθεί το Βέλγιο (31.400 τόνοι, 19%), η Πολωνία (23.300 τόνοι, 14%), η Ισπανία (15.700 τόνους, 10%) και η Γαλλία (7.700 τόνους, 5%).

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και του FAO στον κατάλογο των μεγαλύτερων παραγωγών μελιού παγκοσμίως πρωταγωνιστεί η Κίνα που βρίσκεται στην πρώτη θέση με μερίδιο 26%, με την ΕΕ να ακολουθεί στη δεύτερη με μερίδιο 16% και την Τουρκία στην τρίτη θέση με μερίδιο 6%. Οι χώρες της ΕΕ με τη μεγαλύτερη παραγωγή μελιού (Ρουμανία, Ισπανία, Ουγγαρία, Γερμανία, Ιταλία, Ελλάδα, Γαλλία και Πολωνία) βρίσκονται κυρίως στη νότια και ανατολική Ευρώπη, όπου οι κλιματολογικές συνθήκες είναι πιο ευνοϊκές για την μελισσοκομία.

Οι προκλήσεις για μελισσοκόμους και καταναλωτές

Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι ο κλάδος ανθεί. Παρόλο που οι Έλληνες μελισσοκόμοι έχουν αναπτύξει τεχνογνωσία γύρω από την παραγωγή μελιού και συγγενών προϊόντων αντιμετωπίζουν προκλήσεις όπως με τις απαγορευτικές διατάξεις των Δασαρχείων που τους στερούν δυνατότητα να αναπτύσσουν δραστηριότητα σε ορεινούς όγκους για τον κίνδυνο πυρκαγιάς. Οι ίδιοι θεωρούν ότι θα μπορούσαν να είναι προστάτες του δάσους, καθώς είναι σε θέση να εντοπίζουν πιο εύκολα τη φωτιά και επιπλέον φοβούνται τον κίνδυνο πυρκαγιάς αφού σηματοδοτεί ζημιά για την περιουσία και την επιχείρησή τους. Επιπλέον, η εξέλιξη αυτή πλήττει την παραγωγή πευκόμελου. Είναι ενδεικτικό το κενό που αφήνει στην αγορά το μέλι της Βόρειας Εύβοιας, όπου το πευκοδάσος καταστράφηκε από τις φωτιές του 2021 πλήττοντας την κοινότητα των μελισσοκόμων, οι οποίοι περιμένουν ακόμη αποζημιώσεις και προβλέψεις για την αποκατάσταση της παραγωγής καθώς δεν γνωρίζουν τι μέρος του δάσους τελικά θα αναγεννηθεί.

Όπως αναφέρουν παραγωγοί, το μέλι που διακινήθηκε τις τελευταίες χρονιές δεν μειώθηκε σε ποσότητα μετά τις καταστροφές, καθώς οι μελισσοκόμοι κινητοποιήθηκαν και αύξησαν τα μελίσσια για βιοποριστικούς λόγους αναλαμβάνοντας κόστος για τη μετακίνηση σε άλλες περιοχές. Αλλά οι τιμές στις οποίες διαθέτουν το προϊόν δεν τους καθιστά βιώσιμους. Για το συσκευασμένο μέλι από τον παραγωγό οι τιμές κινούνται μεταξύ 9 και 10 ευρώ το κιλό και πιθανόν σε κάποιες κατηγορίες βιολογικού μελιού φτάνουν τα 17 με 18 ευρώ ενώ το χύμα μέλι από τον μελισσοκόμο σε μεγάλες μεταποιητικές εταιρείες κυμαίνεται σε 3-4 ευρώ το κιλό και καθορίζεται από τη βιομηχανία ανάλογα με τις ανάγκες.

Την ίδια ώρα οι αθρόες εισαγωγές μελιού από τρίτες χώρες που αναμιγνύεται με εγχώριο υψηλής ποιότητας και διακινείται στο λιανεμπόριο σε χαμηλές τιμές πλήττει τον κλάδο, από μικρούς παραγωγούς μέχρι βιομηχανίες. Η νοθεία επίσης αποτελεί εξαπάτηση του καταναλωτή.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι παρόμοια προβλήματα έχουν και άλλοι Ευρωπαίοι μελισσοκόμοι. Για παράδειγμα στη Ρουμανία, όπου η παραγωγή έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ, ένα μεγάλο μέρος του μελιού εξάγεται χύμα, επειδή δεν υπάρχουν αρκετές μονάδες επεξεργασίας στη χώρα. Επιπλέον, το ρουμανικό μέλι αναμιγνύεται με κινεζικό μέλι, το οποίο μερικές φορές επιστρέφει στα ράφια των καταστημάτων. Έτσι, μόνο ένα μικρό μέρος της τοπικής παραγωγής καταλήγει να πωλείται ως ποιοτικό προϊόν, καθώς οι μελισσοκόμοι αγωνίζονται να το πουλήσουν φθηνά, γρήγορα και χύμα σε μεσάζοντες που στη συνέχεια το εξάγουν.

Ο Ο Μίλτος Τεντόγλου το έκανε ξανά! Και το έκανε με τον τρόπο του, αυτόν τον τόσο… κουλ τρόπο, που πολύ μας αρέσει και που μας κάνει να τον χειροκροτούμε θερμά για όσα έχει πετύχει ως αθλητής και για όσα είναι ως άνθρωπος.

Ο Τεντόγλου κατέκτησε τον τίτλο του πρωταθλητή Ευρώπης στο άλμα μήκος, για τρίτη διαδοχική διοργάνωση κάτι που κανείς αθλητής δεν είχε πετύχει στο παρελθόν. Και το έκανε με τρόπο εμφατικό, με πέντε έγκυρα άλματα που το κάθε ένα μόνο του και ήταν η καλύτερη επίδοση στον κόσμο φέτος, αλλά και θα μπορούσε να του έχει δώσει το χρυσό μετάλλιο, αλλά και φυσικά με αυτόν τον τελείως… κουλ τρόπο με τον οποίο έχει συνηθίσει να αγωνίζεται και να εμφανίζεται δημόσια.

Το έκανε, επίσης, με έναν τρόπο που «ανάγκασε» την Στέφκα Κονσταντίνοβα, μια θρύλο στην ιστορία του στίβου, να σηκωθεί από την θέση της, ανάμεσα στους θεατές, και να τον πλησιάσει ακόμα και πριν τελειώσει ο αγώνας στο μήκος και να τον φιλήσει.

Και το έκανε «υποχρεώνοντας» τον Ρόμπερτ Εμιγιάν, τον κάτοχο του ρεκόρ Ευρώπγς, που έχει κάνει το «αραχνιασμένο» 8.85μ το 1987, να πάει, επίσης, κοντά του για να τον συγχαρεί.

Τελικά το έκανε όπως είχε… υποσχεθεί μετά τον προκριματικό αγώνα. Ο Ελβετός Σιμόν Εχάμερ πήδηξε 8.41μ, ο Έλληνας πρωταθλητής έκανε στο ρελαντί 8.14μ. ίσα με ένα άλμα να πιάσει το όριο και να προκριθεί και όταν ρωτήθηκε μιλώντας στην ΕΡΤ κατόπιν έδειξε για άλλη μια φορά όλη την… σοφία του λέγοντας ότι η μεγάλη επίδοση ουδεμία σημασία έχει στον προκριματικό και προβλέποντας ότι θα γίνει ο καλύτερος τελικός στην ιστορία των Ευρωπαϊκών Πρωταθλημάτων. Απλά κρατούσε για έκπληξη ότι θα κάνει μόνος του τον καλύτερο τελικό στην ιστορία της διοργάνωσης…

Στον τελικό ο Τεντόγλου έκανε πέντε μεγάλες επιδόσεις, ο Εχάμερ δεν έφτασε την επίδοσή του στον προκριματικό και βγήκε τρίτος, ενώ στη δεύτερη θέση ήταν ο νεαρός Ιταλός Ματία Φουρλάνι. «Τα πήγες πολύ καλά σήμερα» είπε ο Τεντόγλου στον Ιταλό μετά το τέλος του τελικού για να πάρει την απάντηση από τον Φουρλάνι: «Εσύ ακόμα καλύτερα».

Εννοείται, φυσικά, επειδή Έλληνες είμαστε και μας αρέσουν αυτές οι συζητήσεις, ότι μετά από τόσο τρομερό αγώνα «άνοιξε» ξανά η κουβέντα για το αν θα είναι Έλληνας πρωταθλητής αυτός που θα καταρρίψει το «στοιχειωμένο» παγκόσμιο ρεκόρ του Μάικ Πάουελ.

Το έχει πει κατά καιρούς και ο ίδιος, όπως μετά τη νίκη του στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2022 ότι στο μυαλό του είναι τα εννέα μέτρα. Και στον Μόναχο είχε κάνει έναν αγώνα με άλματα πολύ μεγαλύτερα από κάθε αντίπαλό του, πήρε το χρυσό μετάλλιο και (μας) άφησε υποσχέσεις για το μέλλον.

Όχι ότι έχει σε μας κάποια υποχρέωση. Ούτε ο Τεντόγλου ούτε κανένας άλλος αθλητής μας έχουν κάποια υποχρέωση. Για τους εαυτούς τους, για τους δικούς τους ανθρώπους είναι η προσπάθειά τους.

«Θεωρώ ότι κάθε άλτης του μήκους πρέπει να έχει στο μυαλό του τα εννέα μέτρα, εννοείται ότι το έχω κι εγώ στο δικό μου. Πολύ δύσκολο, θέλω μισό μέτρο ακόμα, θα προσπαθώ πάντα να το πλησιάσω» είε πει πριν από δύο χρόνια ο Τεντόγλου, ο οποίος όταν λέει εννέα μέτρα, εννοεί φυσικά την κατάρριψη του τρομερού παγκόσμιου ρεκόρ που έχει ο Πάουλ. Εννοεί άλμα πάνω από τα 8.95 μ.

Είναι τριάντα εκατοστά, δεν είναι λίγο. Αλλά τρεις δεκαετίες μετά αυτή η επίδοση μοιάζει και είναι ακόμα απλησίαστη.

Το 1991 το Τόκιο φιλοξένησε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στίβου και όσοι παρακολούθησαν τους αγώνες θυμούνται την κόντρα ανάμεσα στον Καρλ Λιούις και τον Πάουελ.

Οι δύο Αμερικανοί διεκδικούσαν την πρώτη θέση στο άλμα εις μήκος και η αγωνία είχε χτυπήσει… κόκκινο. Φαβορί ήταν ο πρώτος, αφού είχε κατακτήσει προηγουμένως το χρυσό στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984 στο Λος Άντζελες και του 1988 στη Σεούλ, ενώ ήταν και δύο φορές παγκόσμιος πρωταθλητής (1983, 1987). Ωστόσο, αν κάποιος μπορούσε να του στερήσει τη νίκη, αυτός δεν ήταν άλλος από τον Πάουελ.

Στα 28 του χρόνια «πέταξε» στα 8,95 μ. και ανέβηκε στο ψηλότερο σκαλί του βάθρου, καταγράφοντας την καλύτερη όλων των εποχών, ξεπερνώντας τον Μπομπ Μπίμον που είχε 8,90μ.

Μέχρι τις 30 Αυγούστου του 1991, ο κόσμος είχε δει μόλις δύο αλματα πάνω από τα 8.80μ. Πλην εκείνου του Μπίμον, o Σοβιετικός Εμιγιάν πήδηξε 8.86μ. μπροστά στους συμπατριώτες του, στο Τσαχματζόρ. Αλλά εκείνη την ημέρα, στο Τόκιο, ο Καρλ Λιούις και ο Μάικ Πάουελ πήδηξαν τέσσερις φορές πάνω από αυτό το όριο!

Τριάντα χρόνια μετά αυτή η επίδοση παραμένει… ανέγγιχτη. Όνειρο για κάθε αθλητή του μήκους, να είναι αυτός που θα «γκρεμίσει» το ρεκόρ και θα γράψει το δικό του όνομα στα βιβλία της ιστορίας του στίβου.

Το ονειρεύεται και ο Τεντόγλου. Το είχε πει και μιλώντας στο SDNA. Ίσως όχι απλά ως ουτοπία, αλλά ως κάτι εφικτό. Όχι τώρα. Όχι αύριο, Όχι στο επόμενο Diamond League. Όχι στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού ή στο επόμενο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Αλλά κάποια στιγμή μπορεί να έρθει.

Xωρίς το άγχος ότι «πρέπει» να το κάνει. Απλά έχοντας στο μυαλό ότι δουλεύει σκληρά, ότι ήδη έχει πετύχει πολλά, ότι δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα σε κανέναν. Ίσως μόνο για να ικανοποιήσει τον εαυτό του, που ξέρει ότι το όριό του δεν το έχει φτάσει ακόμα…

Κι αν ξεσαλώσαμε για άλλη μια φορά στα social media αποθεώνοντας τον, είναι διότι είδαμε για άλλη μια φορά να διαπρέπει ένας αθλητής και ένας άνθρωπος που πολύ θα θέλαμε να του μοιάζουμε εμείς ή τα παιδιά μας.

«Σέβομαι όλα τα επαγγέλματα γενικά. Δεν θεωρώ ότι αυτό που κάνω είναι πιο δύσκολο συγκριτικά με κάποιον που δουλεύει οκτάωρο στην οικοδομή. Αυτό που κάνει ένας οικοδόμος ίσως είναι πιο δύσκολο από αυτό που κάνω εγώ, άρα γιατί να το παίξω κάποιος; Ο κολλητός μου δουλεύει σε φούρνο, στα Γρεβενά. Ξέρω ότι είναι δύσκολη δουλειά, όλες οι δουλειές είναι δύσκολες. Σέβομαι όποιον προσπαθεί και δεν θέλω να το παίξω ιστορία» έχει πει.

Ένας άνθρωπος με ευνσυναίσθηση, που διόλου επιτηδευμένα, αλλά κάθε φορά που βρίσκει την ευκαιρία σκορπίζει λίγη… χρυσόσκονη υπεργαματοσύνης (όπως διάβασα σε ένα σχόλιο στο Χ), που αυθόρμητα μας σηκώνει από τους καναπέδες για να τον χειροκροτήσουμε όταν τον βλέπουμε στην τηλεόραση, που τα παιδιά μας τον θαυμάζουν γιατί είναι τόσο απλός και τόσο σπουδαίος συνάμα, που ακολουθεί πιστά την οδηγία του εξίσου σπουδαίου προπονητή του, του Γιώργου Πομάσκι, ότι αν είσαι αληθινός, αν αγωνίζεσαι με μυαλό και πίστη, αν ο στόχος που έχεις μπροστά σου είναι σωστός, τότε κανένας αντίπαλος δεν είναι ανίκητος.

Ε και πώς γίνεται κάθε φορά, μέσα σε αυτόν τον ζόφο που έχουμε συνηθίσει να ζούμε σε αυτή την χώρα, αυτός ο αθλητής με την προσπάθειά του να είναι σαν ένα δροσερό αεράκι που προσφέρει ανάσα.

Για τον Τεντόγλου, βέβαια, είναι απλά άλματα. Όσο μπορεί πιο ψηλά, όσο μπορεί πιο μακριά…

Κι όσο κι αν κάποιοι περιμένουν αθλητικές επιδόσεις για να ψηλώσουν εθνικά με τον κόπο και την προσπάθεια των άλλων, στην πραγματικότητα μόνο ένα «μπράβο» μπορούμε να πούμε στον Τεντόγλου για το νέα επιτυχία όπως και ότι τον θαυμάζουμε απεριόριστα για αυτό που είναι ως άνθρωπος και για όσα καταφέρνει. Δικά του τα μπράβο, δική του η τιμή, όπως δικός του είναι και ο αγώνας.

Την παραμονή του Γιάννη Κωνσταντέλια στον ΠΑΟΚ αποφάσισε ο ίδιος ο ποδοσφαιριστής μαζί με το «αφεντικό» της ομάδας Ιβάν Σαββίδη. Ο ισχυρός άνδρας της ΠΑΕ ΠΑΟΚ είχε επικοινωνία με τον νεαρό μεσοεπιθετικό και αποφασίστηκε από κοινού ο δικέφαλος και ο Κωνσταντέλιας να συνεχίσουν μαζί!

Ο Γιάννης Κωνσταντέλιας βρέθηκε μια ανάσα από τη Σάλτσμπουργκ, καταθέτοντας μια «ηγεμονική» -για τα δεδομένα της- πρόταση στον ΠΑΟΚ, ύψους 17.5 εκατομμυρίων ευρώ, συν ένα ποσοστό στα δικαιώματά του σε περίπτωση μεταπώλησης, που φτάνει στο 18%.

Ο vεαρός ποδοσφαιριστής τα είχε βρει με την αυστριακή ομάδα, με τους ασπρόμαυρους να έχουν ζητήσει όμως 20 εκατ.ευρώ,, αλλά το deal να θεωρείται δύσκολο να χαλάσει καθώς η πρόταση ήταν πολύ κοντά στα «θέλω» της ΠΑΕ της Θεσσαλονίκης. και έτσι όλα δείχνουν πως θα υπάρξει deal.

Εν τέλει ο Ιβάν Σαββίδης αποφάσισε οτι είναι προτιμότερο η ομάδα του να διατηρήσει τον παίκτη στο δυναμικό της κι έτσι επικοινώνησε με τον Γιάννη Κωνσταντέλια. Οι δύο άνδρες τα «έβαλαν κάτω», συζήτησαν όλα τα δεδομένα για τον ίδιο και τον δικέφαλο και αποφάσισαν να συνεχίσουν μαζί, τουλάχιστον προς το παρόν.

Εν συνεχεία η ΠΑΕ ΠΑΟΚ ενημέρωσε επίσημα την Σάλτσμπουργκ πως ο Κωνσταντέλιας δεν πωλείται…

Τη φετινή σεζόν ο Κωνσταντέλιας αγωνίστηκε σε 55 αγώνες με τους Θεσσαλονικείς (34 για το πρωτάθλημα, 16 γα το Conference League και σε 5 για το Κύπελλο Ελλάδας), έχοντας 14 γκολ και 9 ασίστ στο ενεργητικό του.

Την πρώτη ενημέρωση για τις ευρωεκλογές έκανε λίγο πριν από τις 8 το πρωί ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος.

Αφού ανέφερε ότι οι εκλογές διεξάγονται xωρίς προβλήματα και αφού ευχαρίστησε όσους συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία, ο κ. Λιβάνιος είπε ότι συνολικά 18.380 τμήματα έχουν στηθεί ανά την επικράτεια και περιμένουν τους ψηφοφόρους, μέχρι τις 7 το απόγευμα που κλείνουν οι κάλπες.

Ο υφυπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, δήλωσεε ότι 178.588 ψήφισαν με επιστολική ψήφο.

Συγκεκριμένα, ο κ. Λιβάνιος ανέφερε: «Η διαδικασία έχει ξεκινήσει από τις 7 το πρωί σε όλη την επικράτεια και εξελίσσεται ομαλά, με όποια μικρά προβλήματα έχουν εντοπιστεί να έχουν επιλυθεί σε συνεργασία των εκπροσώπων της δικαστικής αρχής και των Δήμων. Η ψηφοφορία διεξάγεται σε 18.380 εκλογικά τμήματα συνολικά σε όλη την Ελλάδα». Μάλιστα, τόνισε τη σημασία του «Μάθε πού ψηφίζεις» για να αποφευχθεί η ταλαιπωρία.

Ακόμα, ο Γενικός Έφορος Παρακολούθησης της διαδικασίας Επιστολικής Ψήφου, αρεοπαγίτης Χρήστος Κατσιγιάννης, εξέδωσε πράξη με την οποία διαπίστωσε την ολοκλήρωση της διαδικασίας συλλογής επιστολικής επιστολικής ψήφου. «Συνολικά ψήφισαν έφτασαν 178.588 φάκελοι, από τους οποίους 136 451 αντιστοιχούν σε κατοίκους του εξωτερικού και 42.137 σε κατοίκους του εξωτερικού», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σχετικά με τη διαδικασία της επιστολικής ψήφου, ο ίδιος πρόσθεσε ότι «το απόγευμα χθες (08/06), μετά την ολοκλήρωση της συλλογής των ψήφων, ενημερώθηκαν οι εκλογείς, οι οποίοι δεν απέστειλαν φάκελο ή δεν παραλήφθηκε εμπροθέσμως, προκειμένου να ασκήσουν από σήμερα στις 11 το πρωί ως τις 7 το βράδυ το εκλογικό τους δικαίωμα στο εκλογικό τμήμα, όπου ψηφίζουν». Επίσης, ο Χρήστος Κατσιγιάννης συμπλήρωσε το εξής: «Όλοι οι υπόλοιποι εκλογείς, οι οποίοι συμμετείχαν και είχαν κάνει αίτηση για επιστολική ψήφο και απέστειλαν και παρελήφθη εμπροθέσμως ο φάκελος τους αυτοί έχουν ειδική ένδειξη στον εκλογικό κατάλογο και δεν μπορούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα».

Αναφορικά με την ενημέρωση για την εξέλιξη της εκλογικής διαδικασίας, επίσης, τόνισε: «Γύρω στις 13:45 το Υπουργείο Εσωτερικών θα δώσει μια πρώτη εκτίμηση της συμμετοχής με βάση όσα στοιχεία έχουν μεταδώσει οι δικαστικοί αντιπρόσωποι. Το ίδιο θα συμβεί στις 14:45 και στις 17:45. Στις 19:00 ολοκληρώνεται η διαδικασία και αμέσως μετά περιμένουμε την επίσημη ροή των αποτελεσμάτων. Σε κάθε περίπτωση, γύρω στις 21:00 η ώρα η εκτίμηση θα δώσει την εκτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος και τον αριθμό εδρών ανά κόμμα».

Την πρώτη ενημέρωση για τις ευρωεκλογές έκανε λίγο πριν από τις 8 το πρωί ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος.

Αφού ανέφερε ότι οι εκλογές διεξάγονται και αφού ευχαρίστησε όσους συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία, ο κ. Λιβάνιος είπε ότι συνολικά 18.380 τμήματα έχουν στηθεί ανά την επικράτεια και περιμένουν τους ψηφοφόρους, μέχρι τις 7 το απόγευμα που κλείνουν οι κάλπες.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών είπε ότι θα υπάρχει ενημέρωση για το ποσοστό συμμετοχής στις ευρωεκλογές στις 11:45, 14:45 και 17:45, σημειώνοντας ότι γύρω στις 9 το βράδυ θα έχουμε την πρώτη ασφαλή εκτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος από τη SIngular Logic.

Αναφορικά με την επιστολική ψήφο, ο κ. Λιβάνιος ανέφερε ότι απεστάλησαν 178.588 φάκελοι, εκ των οποίων οι 136.451 αντιστοιχούν σε κατοίκους του εξωτερικού και οι 42.137 σε κατοίκους του εξωτερικού. Το ποσοστό συμμετοχής, δε, ανήλθε σε 88,3%.

Επίσης, παρότρυνε τους πολίτες να μπαίνουν στην εφαρμογή «Μάθε πού ψηφίζεις» για να δουν πού θα ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα.

Πηγή: iefimerida.gr – Λιβάνιος για ευρωεκλογές: Ασφαλής εκτίμηση του αποτελέσματος στις 21:00 -Πόσοι ψήφισαν με επιστολική ψήφο – iefimerida.gr

«Η Ελλάδα είναι γεμάτη μαγευτικά σημεία για γαλήνιες στιγμές και πεζοπορίες. Από τα υπνωτικά κυκλαδίτικα πετράδια μέχρι τα απάτητα μέρη του Ιονίου το φετινό καλοκαίρι θα μείνει αξέχαστο στα 16 προτεινόμενα ελληνικά νησιά που προσφέρουν εμπειρίες χωρίς κοσμοσυρροή», αναφέρουν οι Times στον κατάλογο με μη συμβατικούς ελληνικούς προορισμούς που ανακοινώνουν κάθε χρόνο.

Την κορυφαία τριάδα της λίστας συνθέτουν η πανέμορφη Αίγινα, η Αστυπάλαια για απρόσμενες ανακαλύψεις και οι Λειψοί των μύθων και των θρύλων.

Ακολουθούν η Άνδρος που ξεχωρίζει στην Ελλάδα για την αυθεντικότητα της, τα ηλιοβασιλέματα στην Φολέγανδρο, η ηφαιστειακή Νίσυρος, η Σύρος του πολιτισμού και το Μεγανήσι για ήρεμες αποδράσεις.

Τη λίστα συμπληρώνουν η Αλόννησος με το υπέροχο φυσικό θαλάσσιο πάρκο, το Αγκίστρι που συνδυάζει πόλη και θάλασσα, η Μήλος με τα απόκοσμα τοπία, η Πάτμος με τις εντυπωσιακές παραλίες, τα Κύθηρα με την άγρια φυσική ομορφιά, το Καστελόριζο για εξερευνήσεις στην άκρη της Ελλάδας, η Σέριφος των ζευγαριών και η «πεντανόστιμη» Σίφνος με το φεστιβάλ γαστρονομίας που πραγματοποιείται κάθε Σεπτέμβριο.

Εκπρόσωποι των προορισμών του καταλόγου δίνουν το στίγμα της φετινής σεζόν:
«Προβλέπεται μια τουριστική χρονιά με υψηλούς ρυθμούς επισκεψιμότητας από το εξωτερικό. Παράλληλα, σύμφωνα με μεγάλη πλατφόρμα κρατήσεων οι Λειψοί βρίσκονται στην 6η θέση ανάμεσα στις κορυφαίες τάσεις για διακοπές των Ελλήνων. Η προσπάθεια μας για την ανάπτυξη και προώθηση ενός αειφόρου προορισμού που διατηρεί άθικτο το φυσικό περιβάλλον του, συμβαδίζει απόλυτα με τα χαρακτηριστικά της εποχής μας», αναφέρει ο Δήμαρχος Λειψών Φώτης Μάγγος.

«Η Αλόννησος εξελίσσεται σε «μαγνήτη» για τους φίλους των δραστηριοτήτων, της χαλάρωσης και της αναζωογόνησης. Ποιότητα υπηρεσιών χωρίς παράλογα κόστη, τοπική κουζίνα, υπέροχες εξωτικές παραλίες, καταδύσεις, φυσιολατρία, και εκδρομές στο θαλάσσιο πάρκο είναι το «διαβατήριο» μας για μια θέση στον «χάρτη» των διεθνών μη μαζικών προορισμών. Οι φετινές διακρίσεις που έχουμε πετύχει σε δημοφιλή μέσα του εξωτερικού αποδεικνύουν την εξωστρέφεια της Αλοννήσου σε νέες αλλά και καθιερωμένες αγορές που δείχνουν την προτίμηση τους για το 2024», δήλωσε ο Πρόεδρος της Τουριστικής Επιτροπής του Δήμου Αλοννήσου Διογένης Θεοδώρου.

«Αστυπάλαια σημαίνει βιωσιμότητα, παράδοση και φύση. Δημιουργούμε και προβάλλουμε ένα νέο μοντέλο προορισμού όπου ο επισκέπτης απολαμβάνει γαλαζοπράσινα νερά, παραμυθένιους οικισμούς, ιστορικά μνημεία και σπιτική φιλοξενία με σύγχρονους βιώσιμους όρους. Αυτός ο συνδυασμός είναι που προσελκύει τουρισμό από Ευρώπη, Αμερική και πολλές μακρινές χώρες», σημείωσε ο Αντιδήμαρχος Δήμου Αστυπάλαιας Κώστας Καμπύλης.

«Η Άνδρος διαθέτει ποιοτικές σταθερές που την καθιστούν μια όαση αυθεντικότητας δίπλα στην Αθήνα χωρίς υψηλό τίμημα. Η συνεχής εναλλαγή ορεινού τοπίου με παρθένες παραλίες, η γαστρονομία, και το εύρος χωριών, μοναστηριών και μονοπατιών δίνουν μια διαφορετική οπτική των Κυκλάδων. Η επισκεψιμότητα έχει ενισχυθεί εκτός υψηλής σεζόν, τάση που επιδιώκουμε να διατηρήσουμε», πρόσθεσε ο Εντεταλμένος Δημοτικός Σύμβουλος Τουρισμού Δήμου Άνδρου Νίκος Μουστάκας.

«Θετικά είναι τα μηνύματα για την τουριστική σεζόν στη Σίφνο. Η γαστρονομία μαζί με την αγγειοπλαστική, τη φύση, τα μονοπάτια, τις θαλάσσιες εκδρομές και τις παραδόσεις αποτελούν το «DNA» του προορισμού. Βαρύτητα δίνουμε σε πολιτιστικές, αθλητικές και γαστρονομικές πρωτοβουλίες που συμβάλλουν στην διεύρυνση της τουριστικής περιόδου, όπως το Φεστιβάλ Κυκλαδίτικης Γαστρονομίας Νικόλαος Τσελεμεντές», επεσήμανε ο Αντιδήμαρχος Τουρισμού του Δήμου Σίφνου Γιάννης Ραφελέτος.

Ξεκίνησε από τις ακαδημίες των Ρέιντζερς, αλλά αφού δόθηκε στην Σεντ Μίρεν στα 21 του βρέθηκε στη Σέλτικ.

Πριν κάποια χρόνια μια τέτοια μεταγραφή θα ήταν αδιανόητη, ωστόσο ο Λιούις Μόργκαν δεν προκάλεσε ιδιαίτερο θόρυβο με τους Κέλτες και αφού δόθηκε δανεικός στη Σάντερλαντ, τον Ιανουάριο του 2020 πέρασε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού για να αγωνιστεί στο MLS. Αρχικά στην Ίντερ Μαϊάμι (στην πρό Μέσι εποχή) και την τελευταία διετία στη Νιου Γιορκ Ρεντ Μπουλ όπου όντως είναι εξαιρετικός (9 γκολ, 3 ασίστ σε 16 ματς φέτος).

Ο Μόργκαν όταν έκανε τη μεταγραφή στη Σέλτικ είχε βρεθεί και στην Εθνική ομάδα της Σκωτίας, χωρίς όμως να κερδίσει μόνιμη θέση και θεωρητικά δεν είχε και ιδιαίτερες ελπίδες να επιστρέψει.

Έτσι κάλεσε τις δύο αδερφές του να τον επισκεφθούν στη Νέα Υόρκη και να περάσουν λίγες ημέρες μαζί… Μόνο που την ώρα που οι αδελφές του προσγειώνονταν στις ΗΠΑ ο ίδιος ενημερωνόταν από τον προπονητή της Εθνικής Σκωτίας Στιβ Κλαρκ ότι πρέπει να επιστρέψει γιατί θα παίξει στο Euro 2024. Ο τελευταίος είδε σε λίγες ώρες τους επιθετικούς Λίντον Ντάικς, Μπεν Ντόακ να τίθενται νοκ άουτ και πιάνοντας στον ύπνο τους πάντες ενημέρωσε τον Μόργκαν ότι πρέπει να ταξίδεψει στην πατρίδα για να ενσωματωθεί στην εθνική.

«Ήταν… χαοτικό όλο αυτό που συνέβη. Οι αδελφές μου μόλις είχαν φτάσει στη Νέα Υόρκη και ξαφνικά με πήραν τηλέφωνο από την Εθνική!», εξήγησε στο BBC συμπληρώνοντας ότι χωρίς δεύτερη σκέψη άφησε τις αδελφές του πίσω και πήρε το πρώτο αεροπλάνο για την Πολωνία όπου βρίσκεται η αποστολή.

Μάλιστα χθες μπήκε ως αλλαγή στο φιλικό με την Φινλανδία και προφανώς τώρα πρέπει να κανονίσει να έρθει ολη η οικογένεια στη Γερμανία για να τον δει από κοντά.

Πτώμα άνδρα αγνώστων στοιχείων εντοπίστηκε το πρωί του Σαββάτου στη θαλάσσια περιοχή του ΣΕΦ, στα ανατολικά των εκβολών του Κηφισού ποταμού.

Ο άνδρας, σύμφωνα με το Λιμενικό, ήταν ηλικίας περίπου 25-35 ετών και λευκός. Εντοπίστηκε γυμνός, ενώ έφερε συνολικά πέντε τατουάζ.

Η σορός μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο όχημα του ΕΚΑΒ στο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο».

Από το Λιμενικό Τμήμα του Φλοίσβου, που διενεργεί την προανάκριση, παραγγέλθηκε η διενέργεια νεκροψίας – νεκροτομής και τοξικολογικών εξετάσεων.