Τη δυνατότητα credit scoring (πιστοληπτικής ικανότητας) πελατών όχι μόνο του τραπεζικού τομέα, αλλά και πιστωτών-προμηθευτών επιχειρήσεων, παρέχει, και μάλιστα ψηφιακά, η Τειρεσίας ΑΕ, το πρώτο Credit Bureau της ελληνικής αγοράς, που έχει έρθει να καλύψει ένα τεράστιο κενό στην ενημέρωση της συναλλακτικής συμπεριφοράς του κοινού.
Κάθε μήνα αξιολογούνται και αρχειοθετούνται… 14 εκατομμύρια στοιχεία από ένα επιτελείο 200 και πλέον ατόμων που απασχολούνται στην αντίστοιχη Διεύθυνση της «Τειρεσίας ΑΕ», η οποία είναι γνωστή στο ευρύ κοινό από τη λεγόμενη «λευκή» για τους συνεπείς και «μαύρη» για τους ασυνεπείς δανειολήπτες λίστα. Από αυτό το βαρύ αρχείο, 250.000 πληροφορίες έχουν κάθε μήνα αποδέκτη ενημέρωσης το τραπεζικό σύστημα.
Θέλοντας να επισημάνει το σημερινό σκεπτικό της εταιρείας, ως του μοναδικού στη χώρα Γραφείου Πίστης, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Τειρεσίας, Σολωμών Μπεράχας, ανέφερε χθες τα εξής: «Στον Τειρεσία είμαστε όλοι μας, ο Τειρεσίας είναι θεσμός, συμπεριλαμβάνει το προφίλ 10 εκατομμυρίων ατόμων, με στόχο να προσφέρει αξιόπιστες πληροφορίες για σωστές αποφάσεις». Αποφάσεις που με την κατάλληλη αξιολόγηση από την τράπεζα οδηγούν φυσικά σε καλύτερο κόστος χρηματοδότησης, ενώ διευκολύνουν τις εμπορικές συναλλαγές επιχειρήσεων με πελάτες τους, ακόμη και για τη χρήση επιταγών.
Πρόκειται για ένα εργαλείο ταυτοποίησης πελατών, που, αν ίσχυε υποχρεωτικά εκ του Νόμου, από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, θα είχε ενδεχομένως αποτέλεσμα ο όγκος των «κόκκινων» δανείων που «έσκασε» στην πορεία της κρίσης να ήταν πολύ μικρότερος, όπως περιγράφει ο γενικός διευθυντής της εταιρίας, Πέτρος Καπασούρης, θυμίζοντας ένα αίτημα του Τειρεσία από το 2002 που δεν είχε εισακουσθεί εγκαίρως (η υποχρεωτικότητα επεβλήθη το 2009).
Σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης, η εικόνα στα «κακά μαντάτα» που συλλέγει ο Τειρεσίας έχει βελτιωθεί πλέον κατά ένα 20%, αλλά αυτό οφείλεται τόσο στη διαλογή που έχει γίνει με τα χρόνια (που έχει θέσει εκτός πιστωτικού συστήματος αφερέγγυους δανειολήπτες) όσο και στο γεγονός ότι η επιταγή -αν και χρησιμοποιείται ακόμη ως μέσο πληρωμής (και θα χρησιμοποιείται όσο υπάρχει σε τέτοια έκταση η φοροδιαφυγή)- έχει σημαντικά περιορισμένη χρήση σήμερα (όπως και οι συναλλαγματικές).
Αυτό λοιπόν που κάνει η Τειρεσίας είναι να παρακολουθεί τη συναλλακτική συμπεριφορά των πολιτών, καταγράφοντας και σκοράροντας τις κινήσεις τους (λογαριασμοί, πιστώσεις, δάνεια, κάρτες), ώστε να χτυπήσει «καμπανάκι» όταν δει σημάδια πιθανής επιδείνωσης της συναλλακτικής εικόνας του πελάτη. Στο πλαίσιο αυτό, «καμπανάκι» χτυπάει ακόμη και για καθυστέρηση της δόσης για 1 μήνα ή για μία δόση των 100 ευρώ. Ο λόγος είναι να μπορέσουν να δράσουν εκ των προτέρων τράπεζες και επιχειρήσεις, βλέποντας τα πρώιμα σημάδια μιας συμπεριφοράς που μπορεί να επεκταθεί και να γίνει κυρίαρχη τάση.
Πέραν του ότι ο κάθε πολίτης μπορεί να βρει το δικό του credit score (μέσω gov.gr, με μια αίτηση) και να δει πώς μπορεί να βαθμολογηθεί η δυνατότητα του για ένα νέο δάνειο, ο Τειρεσίας δίνει τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις κάθε μεγέθους (προφανώς έναντι αμοιβής που αντιστοιχεί σε αριθμό αναζητήσεων) να γνωρίσουν το συναλλακτικό προφίλ του πελάτη τους, πριν προβούν σε μια εμπορική συναλλαγή μαζί του. Η διαδικασία, πέραν του ότι γίνεται σε μια ψηφιακή πλατφόρμα, είναι απλή και απαιτεί απλά την πληκτρολόγηση του ΑΦΜ του πελάτη.
Υπεύθυνος για την υπηρεσία αυτήν, γνωστή στην αγορά ως ΤΣΕΚ, είναι ο εμπορικός διευθυντής της Τειρεσίας ΑΕ, Ιωάννης Παλόγλου, ο οποίος μεταφέρει το μεγάλο ενδιαφέρον που εκδηλώνει ολοένα και πιο έντονα ο επιχειρηματικός κόσμος για να χρησιμοποιήσουν αυτήν την υπηρεσία. Με το πάτημα του ΑΦΜ, ανεβαίνουν σε μία οθόνη έξι σημαντικά στοιχεία του ισολογισμού του πελάτη, οπότε με πλήρη διαφάνεια μπορεί η επιχείρηση να γνωρίζει με «ποιον έχει να κάνει» από πλευράς συναλλακτικής συμπεριφοράς.
Επίσης, ο ελληνικός Τειρεσίας είναι σε διασύνδεση με τα αντίστοιχα Γραφεία Πίστης 28 άλλων χωρών (ευρωπαϊκών αλλά και με διασύνδεση και με άλλες ηπείρους), με αποτέλεσμα το αργότερο εντός μιας ημέρας (μπορεί να αρκεί και λιγότερο από μία ώρα, εξαρτάται από τη χώρα) να μπορεί να ενημερώσει τις επιχειρήσεις ή τις τράπεζες που ζητούν συγκεκριμένα στοιχεία προφίλ.
Στόχος σε όλες αυτές τις κινήσεις, που εμπλουτίζονται συνεχώς και προστίθενται στα αντίστοιχα πιστοληπτικά κέντρα των ίδιων των τραπεζών, είναι η επιστροφή στην προ κρίσης κανονικότητα, με σημαντική μείωση των «κόκκινων» δανείων, αλλά -το κυριότερο- με ενέργειες που στοχεύουν στην πρόληψη κρουσμάτων επισφαλειών, σε όλη την οικονομία, πέραν του πιστωτικού συστήματος.
Με δεδομένο το θετικό momentum στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ενώ οι τόνοι έχουν επί μακρόν μείνει σε χαμηλά ντεσιμπέλ, Κυριάκος Μητσοτάκης και Ταγίπ Ερντογάν θέλουν να «χτίσουν» σε αυτό το καλό κλίμα και να σχεδιάσουν τα επόμενα βήματα του ελληνοτουρκικού διαλόγου στους τρεις άξονες που έχουν διαμορφωθεί, ήτοι τον πολιτικό διάλογο, τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και τη θετική ατζέντα. Και αυτό σημαίνει ότι το επόμενο διάστημα οι συζητήσεις μπορούν να μπουν πιο βαθιά, προς τον πυρήνα της ελληνοτουρκικής διαφοράς.
«Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναμένεται να συζητήσουν για τα επόμενα βήματα στις σχέσεις και τις επαφές των δύο χωρών με βάση τους τρεις άξονες που είχαν συμφωνηθεί κατά τη συνάντησή τους στο Βίλνιους τον περασμένο Ιούλιο», υπογραμμίζουν κυβερνητικές πηγές. Υπό αυτό το πρίσμα, οι κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών αύριο στη 13:00 θα έχουν μεγάλο ενδιαφέρον, ενώ επιφορτισμένοι με τον σχεδιασμό του πολιτικού διαλόγου είναι η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου και ο Τούρκος ομόλογός της Μπουράκ Ακτσαπάρ.
Ενδεικτική προς αυτή την κατεύθυνση, άλλωστε, είναι και η σχετική αποστροφή του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ. «Σημαντικό είναι οι διαφωνίες αυτές να μην παράγουν κρίσεις και κάθε επιμέρους επεισόδιο του διαλόγου, όπως είναι μια πολύ σημαντική ημέρα η μεθαυριανή, η 7η Δεκεμβρίου, να μας οδηγεί σε σταθερά βήματα μπροστά», υπογράμμισε ο κ. Μαρινάκης. Σε παρόμοιο μήκος κύματος και ο διευθυντής του γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού Δημήτρης Τσιόδρας, ο οποίος υπογράμμισε στον ΑΝΤ1 ότι «πρόθεση της ελληνικής κυβέρνησης είναι να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα».
Οι συμφωνίες στο τραπέζι
Σήμερα θα κλειδώσουν και οι διμερείς συμφωνίες που θα ανακοινωθούν μετά το ελληνοτουρκικό ραντεβού. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές στο protothema.gr, δεν θα υπάρξουν υπογραφές, ούτε τελετουργικά μπροστά στις κάμερες στα ραντεβού των υπουργών που θα γίνουν, πέραν του Μαξίμου, σε χώρους του υπουργείου Εξωτερικών και στη Λέσχη Αξιωματικών επί της Ρηγίλλης.
Με βάση τον προγραμματισμό, αναμένεται να υπογραφούν συμφωνίες, μνημόνια και κοινές δηλώσεις (κάποιες αφορούν συνεργασίες μεταξύ οργανισμών και φορέων, όπως το Entreprise Greece) στους τομείς της οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας, της υγείας, της παιδείας, του τουρισμού, του αθλητισμού, της έρευνας/τεχνολογίας, της αγροτικής ανάπτυξης. Ο συνολικός αριθμός των συμφωνιών και των μνημονίων θα είναι πάνω από 10, αλλά όχι πάνω από 20 και ενδιαφέρον είναι ότι περιλαμβάνονται αρκετά από τα «ώριμα» projects της θετικής ατζέντας που χειρίστηκαν οι υφυπουργοί Κώστας Φραγκογιάννης και Μπουράκ Ακτσαπάρ το τελευταίο διάστημα.
«Θωρακισμένη» επίσκεψη
Για να πάει ο διάλογος παρακάτω, πάντως, Αθήνα και Άγκυρα εργάζονται εντατικά στο παρασκήνιο για να μην υπάρχουν «φάλτσα». Ο κ. Ερντογάν θα έρθει για λίγες ώρες, με πιο περιορισμένη συνοδεία έναντι του αρχικού προγραμματισμού, και δεν θα επισκεφθεί ιδιωτικώς τη Θράκη, αναχωρώντας το απόγευμα της Πέμπτης για την Άγκυρα. Κοινές δηλώσεις δεν θα γίνουν, όπως έχει γράψει εδώ και μέρες το protothema.gr, ενώ οι δημοσιογράφοι δεν θα βρίσκονται καν στην αίθουσα των δηλώσεων. Εκεί παρόντες θα είναι οι υπουργοί που θα έχουν τελειώσει τις συναντήσεις τους και θα έχουν συγκεντρωθεί για το γεύμα που θα λειτουργήσει ως Ολομέλεια του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, αλλά και οι φωτορεπόρτερ.
Σε κάθε περίπτωση, το Μέγαρο Μαξίμου θέλει να περιορίσει το όποιο περιθώριο η επίσκεψη να μην πάει βάσει προγραμματισμού, αν και τα μηνύματα που έρχονται από την Τουρκία συντείνουν στο ότι και ο κ. Ερντογάν έρχεται με διάθεση το καλό κλίμα και το μορατόριουμ σε Αιγαίο και εναέριο χώρο να συνεχιστούν για ικανό διάστημα, ιδίως εφόσον και ο διπλωματικός διάλογος «τροχοδρομεί». Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το ραντεβού της Αθήνας θα συζητηθεί και σήμερα κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου της γείτονος υπό τον κ. Ερντογάν.
Ο θόρυβος που προκάλεσε γύρω από την ερωτική προϊστορία της βασίλισσας της Ισπανίας Λετίθια μια παλαιότερη ανάρτηση του πρώην κουνιάδου της, Χαϊμέ ντελ Μπούργκο, δεν ήταν παρά μία αναζωπύρωση της ίδιας πάντα ιστορίας. Πυρήνας της οποίας είναι η επίμονη αναζήτηση μέσω κλειδαρότρυπας κάποιου σεξουαλικού, κατά προτίμηση ανάρμοστου για μια μελλοντική βασίλισσα, σκανδάλου.
Ο Χαϊμέ ντελ Μπούργκο είναι υπότροπος σε ανάλογες απόπειρες, στιγματισμένος επιπλέον με τον χαρακτηρισμό του «τζάνκι με τη δημοσιότητα», οπότε οι εκάστοτε μαρτυρίες, δήθεν αποκαλύψεις κ.ο.κ. δεν προσελκύουν το ενδιαφέρον της κοινής γνώσης -τουλάχιστον όχι στο μέγεθος που θα ικανοποιούσε τη ματαιοδοξία του ίδιου του ντελ Μπούργκο. Ασφαλώς όμως, δεν κλείνει απαραιτήτως τη σχετική συζήτηση για το παρελθόν της Λετίθια, το γεγονός ότι ο ντελ Μπούργκο θεωρείται μάλλον αναξιόπιστη πηγή καρυκευμένων πληροφοριών. Πληροφορίες σχετικά με τον ερωτικό βίο και την πολιτεία της μελαχρινής, λεπτής πλην εξαιρετικά δυναμικής δημοσιογράφου και τηλεπαρουσιάστριας, όπως ήταν γνωστή η Λετίθια Ορτίθ προτού ενθρονιστεί, ελέω του γάμου της με τον διάδοχο του ισπανικού στέμματος, βασιλιά Φιλίππου του 6ου.
Παρ” όλα αυτά, αφορμής δοθείσης από τις αμφιβόλου ακρίβειας ιστορίες που ανακινεί ο Ντελ Μπούργκο, επανήλθε φερ” ειπείν στην επικαιρότητα το περιβόητο γυμνό της Λετίθια. Μια καλλιτεχνική εικόνα, σχεδόν παραμορφωμένη από τη δευτερογενή καλλιτεχνική επεξεργασία, η οποία κοσμούσε το οπισθόφυλλο ενός μουσικού CD. Επρόκειτο, όμως, για το άλμπουμ ενός μεξικανικού ροκ γκρουπ, με τον frontman του οποίου η Λετίθια φέρεται να είχε μια παθιασμένη ερωτική σχέση.
Για την ιστορία, ο ροκ σταρ ονομάζεται Φχερ Ολβέρα ντε Μανιά και το γκρουπ του ξεκίνησε σαν «Fher» και μετονομάστηκε -με όχι ιδιαίτερη εφευρετικότητα- σε Maná. Η σύνδεση με τη Λετίθια προέκυψε το 1996, όταν εκείνη βρισκόταν στο Μεξικό για σπουδές δημοσιογραφίας, παράλληλα με τις οποίες εργαζόταν σε μια εφημερίδα. Ως ρεπόρτερ, λοιπόν, συνάντησε το συγκρότημα για μια συνέντευξη. Το 1996 η Λετίθια ήταν 24 ετών και η όλη παρουσία της δεν πέρασε απαρατήρητη από τον τραγουδιστή και αρχηγό Φχερ ντε Μανιά. Ταυτόχρονα, η Λετίθια είχε ήδη γίνει στενή φίλη ενός Μεξικανού ζωγράφου, ονόματι Βάλντο Σααβέρδα, ο οποίος της ζήτησε να ποζάρει για κάποια πορτραίτα.
Η μοίρα όμως -ή ίσως όχι μόνο αυτή- το έφερε και ο Σααβέρδα ανέλαβε να επιμεληθεί εικαστικά το άλμπουμ «Sueños Liquidos» («Υγρά Όνειρα») των Maná. Θεωρώντας ότι ένας από τους πίνακές του με μοντέλο τη Λετίθια ταίριαζε ιδανικά στη συγκεκριμένη περίσταση, μέσω του Σααβέρδα, η Λετίθια βρέθηκε να φιγουράρει σε μια σουρεάλ σύνθεση, με το στήθος της γυμνό και το πρόσωπό της αγνώριστο.
Ως προς τη σχέση της με τον Φχερ Ολβέρα ντε Μανιά, επικρατεί επιτηδευμένη («δημιουργική» που θα “λεγε και ένας Έλληνας πρώην υπουργός Οικονομικών) ασάφεια. Ο φερόμενος ως εραστής της νυν βασίλισσας της Ισπανίας, έστω και μετά παρέλευσιν σχεδόν τριακονταετίας, αρνείται να δημοσιοποιήσει περαιτέρω λεπτομέρειες, ή έστω και να επιβεβαιώσει απλώς ότι όντως υπήρξε αίσθημα. Επικαλούμενος τη διακριτικότητα που επιβάλλεται για οποιονδήποτε και όχι μόνο στους άνακτες ή τους διασήμους.
Γενικώς, πάντως, η «μεξικάνικη» περίοδος της Λετίθια διεγείρει διαχρονικά τη φαντασία του κοινού -πρωτίστως, φυσικά, του ισπανικού. Κι αυτό διότι στο Μεξικό η Λετίθια είχε μετεγκατασταθεί προσωρινά, προκειμένου να συνεχίσει τις σπουδές της στη δημοσιογραφία, αλλά μάλλον και για να αποδεσμευτεί από τον πρώτο σύζυγό της, τον διανοούμενο Αλόνσο Γκουερέρο, ο οποίος ήταν περισσότερο Πυγμαλίων και μέντορας για την άγουρη και ανήσυχη Λετίθια Ορτίθ Ροκασολάνο, παρά σύντροφος. Και, υποτίθεται, ότι η Λετίθια, σαν μια φτωχή αλλά εμφανίσιμη και οπωσδήποτε διψασμένη για εμπειρίες Σπανιόλα, στο Μεξικό απελευθερώθηκε πολλαπλώς: Πνευματικώς, αλλά και ερωτικώς.
Ολυμπιακός: Ο Κάρλος Καρβαλιάλ και γιατί ο Ζόρζε Μέντες τον ήθελε στον Πειραιά σαν… τρελός.
Ο Κάρλος Καρβαλιάλ είναι ο νέος προπονητής του Ολυμπιακού, με τον 57χρονο Πορτογάλο να παρουσιάζεται επίσημα την Τρίτη από τους ερυθρόλευκους.
Ο Καρβαλιάλ είναι προσθήκη 100% του νέου αθλητικού διευθυντή των ερυθρόλευκων, Πέδρο Άλβες, ο οποίος τον πρότεινε στον πρόεδρο του Ολυμπιακού, Βαγγέλη Μαρινάκη, όταν του ζητήθηκε η πρόσληψη νέου προπονητή.
Όμως, τον Κάρλος Καρβαλιάλ στο Λιμάνι ήθελε και ο Ζόρζε Μέντες.
Ο Ζόρζε Μέντες της GestiFute, είναι ο μεγαλύτερος ατζέντης στον χώρο του ποδοσφαίρου και οι σχέσεις του με τον Βαγγέλη Μαρινάκη είναι κάτι παραπάνω από καλές.
Μάλιστα, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, ο ίδιος ο Μέντες πρότεινε στον Βαγγέλη Μαρινάκη την αγορά της Ρίο Άβε, της πορτογαλικής ομάδας που απέκτησε πριν λίγες μέρες ο ιδιοκτήτης του Ολυμπιακού και της Νότιγχαμ Φόρεστ.
Ολυμπιακός: Ο Καρβαλιάλ και γιατί ο μεγαλύτερος ατζέντης ποδοσφαίρου στον κόσμο τον ήθελε στον Πειραιά
Ο Ζόρζε Μέντες ήθελε τον Κάρλος Καρβαλιάλ στον πάγκο των ερυθρόλευκων, καθώς έχει την εκτίμηση πως με τον συμπατριώτη του στον συγκεκριμένο πάγκο θα βρει γρήγορα χημεία, ώστε να υλοποιήσει τα σχέδιά του για τις προσθήκες παικτών αλλά και την κινητικότητα παικτών στις υπόλοιπες ομάδες ιδιοκτησίας του Βαγγέλη Μαρινάκη.
Και με τους Αντόνιο Κορδόν και Ντιέγκο Μαρτίνεθ είχε γίνει αναφορά στον συγκεκριμένο σχεδιασμό, με τον Αντόνιο Κορδόν να αντιλαμβάνεται το μέγεθος του εγχειρήματος, όμως με το Ντιέγκο Μαρτίνεθ δεν υπήρχε η αντίστοιχη χημεία, όπως με Πέδρο Άλβες και Κάρλος Καρβαλιάλ.
Ίσως γι αυτό και οι δύο Πορτογάλοι να πετούσαν στα… σύννεφα κατά την παρουσίασή τους, καθώς ήξεραν πως τους ανοίγεται μία τεράστια πόρτα.
Ο Καρβαλιάλ, ο Άλβες, ο Μέντες και η Base
Την ίδια ώρα η εταιρεία με την οποία συνεργάζεται ο Κάρλος Καρβαλιάλ, η γνωστή Base, έχει κάνει (σ.σ. και κάνει) πολλές συνεργασίες με το Βαγγέλη Μαρινάκη, ειδικά στη Νότιγχαμ Φόρεστ.
Έτσι, συμπληρώνεται ιδανικά το παζλ των μεγάλων γραφείων παικτών (GestiFute και Base), τα οποία βλέπουν άπειρες δυνατότητες με το δίκτυο ομάδων που αναπτύσσει σταδιακά ο Βαγγέλης Μαρινάκης (σ.σ. ήδη έγινε γνωστό πως ψάχνει για αγορά ομάδων στην Ιταλία και τη Γαλλία).
Το πρόσφατο ράλι της τιμής του χρυσού μέσα στη εβδομάδα οδήγησε το πολύτιμο μέταλλο σε νέο ιστορικό υψηλό, πάνω από το φράγμα των 2.100 δολαρίων και ενδοσυνεδριακά έως τα 2.151 δολάρια/ουγγιά το πρωί της Δευτέρας. Ο χρυσός είναι μία από τις δημοφιλέστερες επενδύσεις στην κατηγορία των εμπορευμάτων και ειδικότερα των πολύτιμων μετάλλων, αποτελεί αξιόπιστο μέσο μεταφοράς και διατήρησης πλούτου και θεωρείται το πιο φημισμένο ασφαλές επενδυτικό καταφύγιο σε περιόδους κρίσης. Είναι, άρα, λογικό κάθε φορά που καταγράφει νέο ιστορικό υψηλό να γίνεται θέμα στην παγκόσμια επενδυτική σκηνή.
Συνήθως, η τιμή του χρυσού ανεβαίνει όταν επικρατούν συνθήκες αβεβαιότητας και υποχωρεί όταν το κλίμα είναι σχετικά ήπιο. Αυτήν τη φορά ένας συνδυασμός οικονομικών και γεωπολιτικών εξελίξεων έδωσε ώθηση στην τιμή του χρυσού και οι αναλυτές της αγοράς πιστεύουν ότι το θετικό κλίμα θα συνεχιστεί και το 2024.
Από τη μία, οι επενδυτές εκτιμούν ότι οι κεντρικές τράπεζες και κυρίως η Fed θα προχωρήσουν νωρίτερα απ’ ό,τι αρχικά αναμενόταν σε μειώσεις επιτοκίων. Από την άλλη, η επίθεση που δέχθηκε από drone αμερικανικό πολεμικό πλοίο στην Ερυθρά Θάλασσα σήμανε συναγερμό, αυξάνοντας τις ανησυχίες για κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή.
Ένα διεθνές τοπίο γεμάτο αβεβαιότητα σε πολλαπλά μέτωπα προκαλεί έντονη μεταβλητότητα. Η υποχώρηση του πληθωρισμού, τα στοιχεία για την αγορά εργασίας και ορισμένα, λιγότερα, αυστηρά μηνύματα από στελέχη της Fed πυροδότησαν έντονη φημολογία γύρω από τον χρόνο που θα γίνουν οι πρώτες μειώσεις επιτοκίων. Μέχρι πρόσφατα οι πρώτες μειώσεις τοποθετούνταν το επόμενο καλοκαίρι, ωστόσο δεν αποκλείεται να σημειωθεί η πρώτη περικοπή τον ερχόμενο Μάρτιο. Ο δείκτης CME FedWatch Tool, που παρακολουθούν οι αγορές, υποδεικνύει ότι οι αγορές προεξοφλούν πιθανότητα άνω του 50% να γίνει η πρώτη μείωση στο α’ τρίμηνο του 2024.
Η αλλαγή κλίματος σημειώθηκε την τελευταία εβδομάδα, όταν το CME FedWatch Tool δίνει πλέον 97% πιθανότητα να διατηρηθούν αμετάβλητα τα επιτόκια της Fed στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου και 60% στη μείωσή του κατά 25 μονάδες βάσης στο 5%-5,25%. Την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα το ίδιο εργαλείο έδειχνε πιθανότητα μόλις 21% να πραγματοποιηθεί η πρώτη μείωση τον ερχόμενο Μάρτιο.
Η δυναμική του χρυσού δεν είναι κάτι εντελώς καινούργιο, αφού ο Νοέμβριος ήταν ο δεύτερος συνεχόμενος μήνας ανόδου. Αυτό συνέβη γιατί οι αγορές είχαν αρχίσει να βλέπουν το τέλος των αυξήσεων στα επιτόκια. Όσο αυξάνονται οι πιθανότητες μείωσης των επιτοκίων το προσεχές διάστημα τόσο ευνοείται η τιμή του χρυσού, γιατί αυξάνεται το κόστος ευκαιρίας στο να επενδύσει κάποιος στο πολύτιμο μέταλλο.
Ο άλλος παράγοντας ώθησης του χρυσού είναι οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Οι διαπραγματεύσεις για εκεχειρία στη Γάζα κατέρρευσαν και το Ισραήλ συνεχίζει τους βομβαρδισμούς. Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή αποτελεί απειλή που δεν μπορούν να αγνοήσουν οι επενδυτές. Μια απειλή που θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική επιδείνωση του κλίματος διεθνώς. Η επίθεση που δέχθηκε αμερικανικό πολεμικό πλοίο από drones αυξάνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης της έντασης και γενίκευσης του πολέμου.
Αναλυτές, όπως της αμερικανικής τράπεζας JPMorgan, εκτιμούσαν ότι ο χρυσός θα καταρρίψει το ιστορικό του υψηλό στο δεύτερο μισό του 2024, όμως το ρεκόρ ήρθε πολύ νωρίτερα. Όσο οι επενδυτές πιστεύουν ότι το 2024 θα είναι έτος μείωσης των επιτοκίων και όσο συντηρείται ένα κλίμα γεωπολιτικής αβεβαιότητας τόσο ο χρυσός θα εμφανίζει ανοδικές τάσεις. Στις πιο πρόσφατες προβλέψεις της για τα εμπορεύματα η JPMorgan εκτιμά ότι ο χρυσός μπορεί να ξεπεράσει και τα 2.300 δολάρια το επόμενο έτος.
Μετά από 17 χρόνια γάμου και έχοντας αποκτήσει τρία παιδιά οι «Μπέκαμ της Ιταλίας» αποφάσισαν το 2022 να χωρίσουν.
Ο πρώην αρχηγός της Ρόμα και μέλος της Εθνικής Ιταλίας που κέρδισε το Μουντιάλ του 2006, ο Φραντσέσκο Τότι, και η παρουσιάστρια και μοντέλο Ιλάρι Μπλάζι, λύνουν ακόμη τις διαφορές όσο αφορά την επιμέλεια των παιδιών και φυσικά την περιουσία τους στα δικαστήρια.
Ο εμβληματικός αρχηγός της Ρόμα είχε δηλώσει ότι είχε βρει μηνύματα στο κινητό της συζύγου του και ξεκαθάρισε ότι δεν απάτησε πρώτος ενώ την είχε κατηγορήσει ότι έκλεψε τα Rolex από το σπίτι τους!
Πλέον εκείνος συνεχίζει τη ζωή του με την Νοέμι Μπόκι και εκείνη με Γερμανό επιχειρηματία. Η Μπλάζι όλο αυτό το διάστημα δεν είχε μιλήσει δημόσια για το θέμα και αποφάσισε να το κάνει στην τηλεοπτική εκπομπή Verissimo.
Η Ιλάρι Μπλάζι μίλησε για τον ζηλιάρη Τότι και σημείωσε ότι η Νοέμι δεν ήταν η πρώτη με την οποία τον απάτησε αλλά δεν έχει αποδείξεις.
«Έχω διαβάσει και ακούσει απόψεις και απόψεις για το διαζύγιο. Πέρασα ενάμιση χρόνο παρατηρώντας και κατανοώντας τι είχε συμβεί. Τώρα αποφάσισα να μιλήσω. Να πω όσα έγιναν και την αλήθεια μου» είπε αρχικά και συνέχισε: «Ο Φραντσέσκο πάντα με ζήλευε, η ζήλια του δεν ήταν κάτι καινούργιο. Είναι όμως ο πατέρας των παιδιών μου. Ίσως ήταν μπερδεμένος, φοβισμένος, ίσως ήταν μια εύκολη απόδραση για εκείνον όλο αυτό που έγινε».
Η Μπλάζι αποκάλυψε ότι της είχε ζητήσει να αφήσει την δουλειά της στην τηλεόραση και να αφοσιωθεί στα παιδιά. «Προσπάθησα κάθε μέσο για να σώσω αυτόν τον γάμο και έκανα αυτό που έπρεπε να κάνει μια γυναίκα και μια μητέρα. Αλλά δεν λειτούργησε» δήλωσε στη συνέχεια και ρωτήθηκε για την Νοέμι Μπόκι και για το αν την είχε απατήσει ξανά: «Άλλες προδοσίες; Μάλλον ναι, αλλά δεν έχω αποδείξεις. Στην καρδιά μου, τώρα λέω ναι».
Το ντοκιμαντέρ του Netflix, το «Unico» αποκάλυψε ότι η Μπλάζι ήξερε καιρό για την σχέση του Τότι με την Νοέμι Μπόκι και για την οποία μάλιστα η παρουσιάστρια έβαλε και ιδιωτικό αστυνομικό για την ψάξει.
Στο Συμβούλιο της Επικράτειας προσέφυγε τελικώς σύμφωνα με πληροφορίες η κοινοπραξία των Μυτιληναίου – Vinci, με αποτέλεσμα να προκαλούνται καθυστερήσεις στην κατακύρωση της Αττική Οδού.
Υπενθυμίζεται ότι η προσφυγή του σχήματος είχε υποβληθεί στην ΕΑΔΗΣΥ στις αρχές Οκτωβρίου, δηλαδή δύο εβδομάδες ύστερα από την ανάδειξη της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ως προτιμητέου επενδυτή. Η εκδίκασή της ξεκίνησε στις 7 Νοεμβρίου και η Αρχή είχε στη διάθεσή της 20 ημέρες προκειμένου να βγάλει τη σχετική απόφαση.
Ωστόσο, η προσφυγή αυτή δεν είχε επηρεάσει την πορεία του διαγωνισμού καθώς στις 13 Οκτωβρίου είχαν απορριφθεί τα ασφαλιστικά μέτρα, ενώ η απόρριψη της από την ΕΑΔΗΣΥ ήρθε στις 23 Νοεμβρίου, δηλαδή λίγες ημέρες νωρίτερα από το διάστημα που είχε η αρχή στη διάθεσή της.
Αξίζει να αναφερθεί ότι η προσφορά της Κοινοπραξίας που είχε ανέλθει στα 3,106 δισ. ευρώ, υπολειπόταν μόλις 600.000 ευρώ ώστε να τη δοθεί η δυνατότητα να περάσει σε δεύτερο γύρο προσφορών.
Τι σηματοδοτεί η προσφυγή
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να δημιουργήσει καθυστερήσεις στη διαδικασία της αποστολής της σύμβασης στο Ελεγκτικό Συνέδριο και εν συνεχεία στη Βουλή, καθώς θα χρειαστεί περίπου ένα εξάμηνο για να βγει και να καθαρογραφεί η σχετική απόφαση.
Μάλιστα, προ ολίγου τόσο ο υφυπουργός υποδομών, Νίκος Ταχιάος, όσο και ο διευθύνων σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ, Δημήτρης Πολίτης, έκαναν ιδιαίτερη αναφορά στον διαγωνισμό για την Αττική Οδό και την αποφυγή της επιστροφής του οδικού άξονα στο Δημόσιο, η οποία και είναι μία εκ των λύσεων εάν υπάρξει καθυστέρηση στην εγκατάσταση του νέου παραχωρησιούχου.
Αξίζει να αναφερθεί ότι η υφιστάμενη σύμβαση παραχώρησης που έχει αναλάβει η κοινοπραξία Ελλάκτωρ-ΑΒΑΞ λήγει τον Οκτώβριο του 2024 και το ΤΑΙΠΕΔ θα πρέπει να έχει παραδώσει τον οδικό άξονα στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ εντός του ερχόμενου καλοκαιριού. Το χρονοδιάγραμμα για να γίνει αυτό είναι ήδη στενό καθώς είχε εκτιμηθεί ότι η σύμβαση θα είχε πάρει το ΟΚ από το Ελεγκτικό Συνέδριο τον επόμενο Ιούνιο και μετά θα έπρεπε σε διάστημα εβδομάδων να εγκατασταθεί στην Αττική Οδό.
Την επιλογή τους για τα νέα «χρωματιστά»» τιμολόγια ρεύματος θα πρέπει να κάνουν το προσεχές χρονικό διάστημα οι καταναλωτές, ενόψει της αλλαγής από την 1η Ιανουαρίου 2024 στα τιμολόγια του ρεύματος.
Οι πάροχοι προχωρούν από την 1η Δεκεμβρίου σε ενημερώσεις των καταναλωτών για το «καλάθι» των τιμολογίων που θα προσφέρουν από τις αρχές του 2024, περίοδο κατά την οποία η αγορά επανέρχεται στο καθεστώς των χρεώσεων προ κρίσης.
Στις σχετικές ενημερώσεις, οι προμηθευτές αναλύουν, όπως είναι υποχρεωμένοι, όλες τις τιμολογιακές παραμέτρους της μεθοδολογίας του Ειδικού («πράσινου») τιμολογίου που θα ισχύει για κάθε κατηγορία πελατών, ήτοι τη Βασική Τιμή Προμήθειας, την Πάγια Χρέωση Προμήθειας, τυχόν εκπτώσεις και τις τιμές των συντελεστών του Μηχανισμού Διακύμανσης.
Η αλήθεια, πάντως, ότι οι αναλυτικές εξηγήσεις, όπως στο παρακάτω απόσπασμα ενημέρωσης παρόχου, δύσκολα μπορούν να γίνουν κατανοητές από τον μέσο καταναλωτή.
Υπενθυμίζεται ότι όσοι καταναλωτές δεν έχουν σύμβαση προμήθειας και όσοι δεν διατηρούν συμβόλαια σταθερής χρέωσης, θα μεταπέσουν αυτόματα στο νέο πράσινο τιμολόγιο που θα είναι ενιαίο για όλους τους παρόχους, εφόσον μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου δεν δηλώσουν την πρόθεσή τους να πάνε σε κάποιο άλλο πρόγραμμα. Εκτιμάται ότι στο “πράσινο” τιμολόγιο θα μεταφερθεί άνω του 70% των πελατών.
Εκτός από το ειδικό τιμολόγιο που επισημαίνεται με πράσινο χρώμα υπάρχουν ακόμη τα σταθερά τιμολόγια που επισημαίνονται με μπλε χρώμα, τα κυμαινόμενα με κίτρινο χρώμα και τα δυναμικά (για όσους έχουν έξυπνο μετρητή κατανάλωσης) με πορτοκαλί.
ΙΝΚΑ: Τι θα ισχύει με τα «χρωματιστά» τιμολόγια, τι να προσέχουμε
Εάν δεν έχει γίνει καμία αλλαγή στο συμβόλαιο του καταναλωτή, δεν είναι υποχρεωμένος ο πάροχος να ενημερώσει. Επομένως, εάν λήξει ή έχει ήδη λήξει το συμβόλαιο του καταναλωτή αυτομάτως θα τον εντάξουν στο πράσινο κυμαινόμενο τιμολόγιο. Το τελευταίο θα έχει ισχύει 1 χρόνο, μέχρι το τέλος δηλαδή του 2024. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής είναι υποχρεωμένος να το ακολουθήσει. Θα μπορεί στη συνέχεια αφού αποφασίσει ότι δεν είναι το τιμολόγιο που επιθυμεί να το αλλάξει. Μπορεί να χρησιμοποιήσει τη σελίδα της ΡΑΕ ή τη σελίδα του e-katanalotis να συγκρίνει τις τιμές και τις προσφορές. Θα πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεχτικός ως προς τις προσφορές των παρόχων.
Συμβουλές προς τους καταναλωτές
Θα πρέπει να γνωρίζουν πως απαγορεύεται οποιαδήποτε επιπλέον χρέωση σε περίπτωση που επιλέξουν να είναι ο λογαριασμός τους ένχαρτος, δηλαδή να τους έρχεται συστημένος στο σπίτι αντί για το κινητό τηλέφωνο.
Θα πρέπει να επιλέξουν ως προς το μεγαλύτερο δέλεαρ που έχουν οι εταιρίες αυτή τη στιγμή οι πάροχοι είναι η έκπτωση συνέπειας. Αν εφαρμόζεται μια έκπτωση συνέπειας καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης θα επιβραβεύεται για κάποιους μήνες.
Να μην παρασύρονται από πολύ μεγάλες προσφορές, γιατί θα μπορούσε να αφορά έκπτωση μόνο για τον πρώτο μήνα. Με τη δυνατότητα του κυμαινόμενου τιμολογίου, οποιεσδήποτε παραπλανητικές διαβεβαιώσεις ότι «σου εξασφαλίσαμε την καλύτερη δυνατή τιμή», δεν πρέπει να επηρεάζουν την κρίση του καταναλωτή.
Επίσης, στο κυμαινόμενο τιμολόγιο ο καταναλωτής δεν προστατεύεται από τυχόν αυξήσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.
Στα νέα τιμολόγια θα δουν οι καταναλωτές ότι θα αναγράφεται ο σύνδεσμος που παραπέμπει στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ και του e-katanalotis και θα είναι και με Qcode. Εκεί θα μπορεί να ελέγχετε η χρέωση που έχει συνάψει ο πάροχος με τον καταναλωτή, σε σχέση με ανταγωνίστριες προσφορές ή εταιρίες. Αν δεν υπάρχει αυτός ο σύνδεσμος αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχει ελεγχθεί αυτός ο τύπος τιμολόγησης από τη ΡΑΕ και είναι εκτός πλαισίου. Επομένως, σε αυτό το σημείο θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός ο καταναλωτής. Καλό είναι, λέει το ΙΝΚΑ, να είναι οι καταναλωτές σε αναγνωρισμένες εταιρίες, κάτι που δεν έχει να κάνει με το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος αλλά και με τις γενικότερες υπηρεσίες που προσφέρει ένας πάροχος, όπως είναι η ενημέρωση και η προστασία του πελάτη
Μπλε τιμολόγια σταθερής χρέωσης
Θα έχουμε πλέον το μπλε τιμολόγιο ρεύματος, το οποίο θα είναι σταθερής τιμολόγησης. Θα είναι μια συμφωνία μεταξύ καταναλωτή και παρόχου για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, με σταθερή τιμή, ανεξαρτήτως της τιμής που θα έχει στο Χρηματιστήριο Ενέργειας. Είναι η πιο ακριβή η προσφορά ενός σταθερού τιμολογίου, καθώς έχει την εξασφάλιση ο καταναλωτής ότι δε θα δει υπέρογκους λογαριασμούς
Πράσινο τιμολόγια κυμαινόμενης χρέωσης, διαφορετική ανά μήνα
Στο συγκεκριμένο τιμολόγιο θα ενταχθούν όσοι δεν έχουν επιλέξει κάποιον πάροχο. Όσων καταναλωτών δηλαδή λήγει το συμβόλαιο μέσα στο 2024 και δεν έχουν επιλέξει κάποια συγκεκριμένη προσφορά. Θα είναι λοιπόν κυμαινόμενο και η τιμή θα ανακοινώνεται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ, από όπου θα μπορεί ο καταναλωτής να δει με ποια τιμή θα τιμολογηθεί ανά μήνα. Κάθε μηνά θα δημοσιεύεται διαφορετική τιμή, ανάλογα με τη διακύμανση της χρηματιστηριακής αγοράς.
Κίτρινο τιμολόγια μικτής χρέωσης
Είναι ένα τιμολόγιο που θα είναι κατά βάση κυμαινόμενο. Το οποίο όμως θα κυμαίνεται ανάλογα και με τις προσφορές που μπορεί να επιλέξει ο καταναλωτής για τι τον συμφέρει.
Πορτοκαλί τιμολόγια αποκλειστικά για τους καταναλωτές με έξυπνο μετρητή
Σε αυτό το τιμολόγιο ο καταναλωτής θα πρέπει να έχει τοποθετήσει έξυπνο μετρητή στο ρολόι του, που είναι και το πιο ασφαλές σύστημα, καθώς πληροφορείται τη χρέωση και γίνεται διακύμανσή της χρέωσης σε ημερήσια βάση, και πάλι ανάλογα με την πορεία που έχει το Χρηματιστήριο Ενέργειας.
Έρχονται αυξομειώσεις στα τιμολόγια του ρεύματος με την ενσωμάτωση της ρήτρας αναπροσαρμογής
Η ρήτρα αναπροσαρμογής ήταν ένας σύνθετος τρόπος υπολογισμού του τελικού κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Το μοντέλο που έχουμε στην Ελλάδα είναι ότι το 100% της παραγωγής περνάει μέσα από το Χρηματιστήριο της Ηλεκτρικής Ενέργειάς. Οπότε με αυτό τον μαθηματικό τύπο, υπολογιζόταν βάση της διακύμανσης ποιο ήταν το τελικό κόστος, σε σχέση με το κόστος πρώτης ύλης.
Θα εξακολουθήσουμε να έχουμε αυξομειώσεις στα τιμολόγια, σημειώνει το ΙΝΚΑ, γιατί παραμένει ίδιος ο τρόπος τιμολόγησης και η δομή της αγοράς χοντρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα. Παρόλα αυτά στους νέους λογαριασμούς δεν θα υπάρχει ξεχωριστά το ποσό όπως υπολογίζεται εν δύναμει με τη ρήτρα αναπροσαρμογής, ωστόσο θα υπολογίζεται η τιμή κόστους, όπου ενσωματώνεται η ρήτρα αναπροσαρμογής. Αλλάζει στην ουσία ο τρόπος υπολογισμού, δεν είναι κάτι διαφορετικό, πάλι θα έχουμε διακύμανση.
Επιδοτήσεις θα δοθούν αποκλειστικά και μόνο σε ευάλωτα νοικοκυριά
Το μεγάλο ερώτημα, συνεχίζει το ΙΝΚΑ, αφορά τι θα γίνει σε περίπτωση που έχουμε, όπως είχε γίνει στις αρχές του 2023, πολύ μεγάλη αύξηση της τιμής και του φυσικού αερίου, το οποίο θα συμπαρασύρει και το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Εκεί ενδεχομένως οι καταναλωτές που τώρα έχουν ένα ανταγωνιστικό τιμολόγιο με τις τωρινές τιμές, οι οποίες βρίσκονται σε ένα καθεστώς ομαλότητας.
Οι πολύ υψηλές τιμές που είδαμε πριν 2 χρόνια αντιμετωπίστηκαν με οριζόντια επιδότηση από το κράτος. Πλέον όμως δεν υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο και από κεντρική επιλογή της Κομισιόν θα έχουμε μια σφιχτή οικονομική πολιτική και θα δοθούν οι όποιες επιδοτήσεις, όχι όμως με τρόπο οριζόντιο, όπως γινόταν που την έβλεπε ο καταναλωτής στον λογαριασμό του. Θα δοθεί αυτόματα σε κάποιες ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και μόνο.
Επομένως, όσοι πλήρωναν ακριβά μπορεί να βρεθούν χαμένοι επιλέγοντας ένα σταθερό τιμολόγιο αλλά μπορούν να βρεθούν κερδισμένοι σε μια πολύ μεγάλη διακύμανση αύξηση της τιμής.
Οι καταναλωτές μπορούν να επικοινωνήσουν καθημερινά τόσο με το Νέο ΙΝΚΑ, όσο και με άλλες καταναλωτικές ενώσεις ανά την Ελλάδα προκειμένου να συμβουλευτούν και να καθοδηγηθούν σε οποιαδήποτε απορία έχουν ή να προβούν σε καταγγελία. Επίσης, καταγγελίες ή παράπονα μπορούν να πραγματοποιηθούν και στην ίδια της ΡΑΕ, όπως και στο Υπουργείο Ανάπτυξης».
Βαριά πρόστιμα επιβλήθηκαν σε δύο εισπρακτικές από το υπουργείο Ανάπτυξης με το συνολικό ύψος τους να ανέρχεται σε 670.000 ευρώ.
Ο λόγος για την «doValue Greece» στην οποία επιβλήθηκε πρόστιμο €435.000 για επαναλαμβανόμενες οχλήσεις για ενημέρωση οφειλετών περί ύπαρξης ληξιπρόθεσμων οφειλών οι οποίες είχαν υποβληθεί σε ρύθμιση και για αθέμιτη πρακτική επιδεικνύοντας προσβλητική συμπεριφορά με χρήση καταφανώς προσβλητικών εκφράσεων. Όπως και για την Cepal Hellas που αντιμετωπίζει πρόστιμο 235.000 ευρώ για επαναλαμβανόμενες οχλήσεις οφειλέτη και για αναθέσεις εντολών σε Εταιρείες Ενημέρωσης Οφειλετών για ενημέρωση των οφειλετών.
«Οι εταιρείες πρέπει να σέβονται τους πολίτες και να τηρούν τη νομοθεσία που ρυθμίζει τη λειτουργία τους», δήλωσε ο υπουργός Κώστας Σκρέκας.
Η ανακοίνωση από το υπουργείο Ανάπτυξης για τα πρόστιμα
Δύο διοικητικά πρόστιμα συνολικού ύψους €670.000 σε ισάριθμες Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις επέβαλε το Υπουργείο Ανάπτυξης σε εφαρμογή του άρθρου 13α του ν. 2251/1994. Ειδικότερα:
1. doValue Greece – Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (A.E.Δ.Α.Δ.Π.): Η Γενική Διεύθυνση Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης επέβαλε διοικητικό πρόστιμο συνολικού ύψους €435.000 στη συγκεκριμένη εταιρεία επειδή:
α) Προέβη σε επαναλαμβανόμενες οχλήσεις για ενημέρωση οφειλετών περί ύπαρξης ληξιπρόθεσμων οφειλών οι οποίες είχαν υποβληθεί σε ρύθμιση που τηρούταν χωρίς, όμως, να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη εκ μέρους της εταιρείας επιβεβαίωση αυτών (πρόστιμο ύψους €385.000) και
β) Προέβη σε αθέμιτη πρακτική επιδεικνύοντας προσβλητική συμπεριφορά με χρήση καταφανώς προσβλητικών εκφράσεων εναντίον οφειλέτη κατά την ενημέρωσή του περί ύπαρξης ληξιπρόθεσμης οφειλής (πρόστιμο ύψους €55.000).
2. Cepal Hellas Ανώνυμη Εταιρεία Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (A.E.Δ.Α.Δ.Π.): Η Γενική Διεύθυνση Αγοράς και Προστασίας Καταναλωτή της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης επέβαλε διοικητικό πρόστιμο συνολικού ύψους €235.000 στη συγκεκριμένη εταιρεία επειδή:
α) Προέβη σε επαναλαμβανόμενες οχλήσεις οφειλέτη περί ύπαρξης ληξιπρόθεσμης οφειλής χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη εκ μέρους της εταιρείας επιβεβαίωση αυτής καθώς και σε ενέργειες αναγκαστικής εκτέλεσης με έκδοση διαταγής πληρωμής κατά του οφειλέτη, παρά το γεγονός ότι η οφειλή είχε υποβληθεί σε ρύθμιση βάσει δικαστικής απόφασης στο πλαίσιο του ν.3869/2010 και τηρούνταν απαρέγκλιτα και
β) Προέβη σε αναθέσεις εντολών σε Εταιρείες Ενημέρωσης Οφειλετών για ενημέρωση των οφειλετών για ληξιπρόθεσμες οφειλές τους οι οποίες είχαν υποβληθεί σε δικαστική ρύθμιση και τηρούνταν απαρέγκλιτα.
Το καταναλωτικό κοινό μπορεί να ενημερώνεται για θέματα που αφορούν την προστασία του καταναλωτή στην γραμμή 1520 καθώς και να υποβάλλει καταγγελίες για παραβάσεις της καταναλωτικής νομοθεσίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://kataggelies.mindev.gov.gr/ .
Ο Υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας, έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Η παραβίαση της νομοθεσίας και οι απαράδεκτες συμπεριφορές από τις εισπρακτικές εταιρείες δεν γίνονται αποδεκτές. Οι εταιρείες πρέπει να σέβονται τους πολίτες και να τηρούν τη νομοθεσία που ρυθμίζει τη λειτουργία τους. Το Υπουργείο Ανάπτυξης θα συνεχίσει τους εντατικούς ελέγχους».
Πυροβολισμοί σημειώθηκαν το πρωί της Τρίτης στη Σαλαμίνα με αποτέλεσμα μία γυναίκα 43 ετών να πέσει νεκρή.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την ΕΛ.ΑΣ., το περιστατικό έγινε περίπου στις 9.30 το πρωί στην οδό Αίαντος, ενώ η γυναίκα φέρει δύο τραύματα από όπλο στην κοιλιακή χώρα.
Η 43χρονη βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της. Πληροφορίες αναφέρουν ότι, λίγο πριν τους πυροβολισμούς, οι γείτονες άκουσαν έντονο καβγά μεταξύ της γυναίκας και ενός άνδρα ο οποίος, σύμφωνα με αναφορές, είναι σύντροφος της. Ο άνδρας αναζητείται.
Ακόμα δεν έχουν γίνει περισσότερα γνωστά για την υπόθεση, ενώ η έρευνα της ΕΛ.ΑΣ. βρίσκεται σε εξέλιξη.
Στο σημείο της τραγωδίας εντοπίστηκαν δύο κάλυκες.
Μία μεγάλη ευκαιρία έχει μπροστά του ο Παναθηναϊκός, που αγωνίζεται απέναντι στην Εφές Αναντολού (19:30, Novasports 4) στην Τουρκία για τη Euroleague.
Το παιχνίδι προσφέρεται για να αποδείξουν πράγματα οι «πράσινοι» και να πάρουν μία εύκολη εκτός έδρας νίκη, αφού η τουρκική ομάδα έχει πάρα πολλές απουσίες.
Συγκεκριμένα, όπως έχει γίνει γνωστό, από το παιχνίδι θα απουσιάσουν οι Γουίλ Κλάιμπερν, Άντε Ζίζιτς, Κέβιν Γουίλις, Ελάιζα Μπράιαντ και Τιμπόρ Πλάις.
Ωστόσο τα προβλήματα δεν τελειώνουν εκεί, αφού μπορεί να μην αγωνιστεί ούτε ο Ροντρίγκ Μπομπουά, κάτι που φέρνει την Εφές Αναντολού σε ακόμα πιο δύσκολη θέση.
Οι Τούρκοι δεν έχουν αρχίσει καθόλου καλά τη σεζόν τους, με το ρεκόρ τους να είναι στο 5-6 και να βρίσκονται πολύ χαμηλά στη βαθμολογία της Euroleague.
Έτσι το «τριφύλλι» με την υπεροπλία που έχει και την ποιότητα, θα πρέπει να κάνει τα πάντα για να πάρει το αποτέλεσμα, αφού τόσο αποδυναμωμένη, δύσκολα θα τη βρει ξανά την Εφές.
Μάλιστα και ο προπονητής της, ο Ερντέμ Τσαν, βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση, με τις εμφανίσεις και τα ανεπιτυχή αποτελέσματα που φέρει η ομάδα του.
Παναθηναϊκός: Πώς θα διαχειριστεί ο Εργκίν Αταμάν το παιχνίδι;
Ο Εργκίν Αταμάν σίγουρα θα έχει μία αρκετά συναισθηματική βραδιά, αφού επιστρέφει στο μέρος που κέρδισε δύο τρόπαια Euroleague και έφτιαξε μία ομάδα που έπαιξε φοβερό μπάσκετ.
Ωστόσο και εκείνος έχει να αποδείξει πράγματα, ειδικά μετά τον τρόπο που χάθηκε το ματς μέσα στην έδρα της Παρτιζάν.
Στη Σερβία ο Παναθηναϊκός έχασε το ματς μέσα από τα χέρια του, αφού στα τελευταία λεπτά, ο Τούρκος κόουτς επέλεξε να δώσει τη μπάλα στα χέρια του Κέντρικ Ναν, που δεν πήρε τις καλύτερες δυνατές αποφάσεις.
Ενώ θα μπορούσε να ρίξει τον Κώστα Σλούκα μέσα στο παρκέ, ο οποίος αγωνίστηκε λίγο, που έχει… φάει αυτά τα ματς με το κουτάλι, είτε με τη φανέλα του Ολυμπιακού, είτε με τη φανέλα της Φενέρμπαχτσε.
Σίγουρα να δεν έρθει η νίκη στο αποψινό ματς, θα αρχίσει μία γκρίνια για τα όσα κάνει η ομάδα στα εκτός έδρας ματς της και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έρχεται η Ρεάλ Μαδρίτης μετά στο ΟΑΚΑ, που να και εκεί υπάρξει αρνητικό αποτέλεσμα, τότε τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα.
Είμαστε κοντά στο κλείσιμο του κύκλου ανόδου των τιμών στα ακίνητα ή οι νέες τάσεις στην αγορά μπορούν να παρατείνουν το ράλι;
Το μόνο σίγουρο είναι ότι ειδικά την τελευταία διετία οι τιμές, όχι μόνο των νεόδμητων αλλά και των παλαιότερων διαμερισμάτων, έχουν πάρει “φωτιά” κι όπως προκύπτει από την ετήσια μελέτη της Geoaxis, μιλάμε για αύξηση 43,61% μέσα σε δύο χρόνια!
Οι περιοχές, πάνω στις οποίες βασίστηκε η μελέτη, είναι αντιπροσωπευτικές του Λεκανοπεδίου ως προς την ομοιογένεια τους, ενώ τα πολλά διαθέσιμα στοιχεία προσφέρονται για συγκρίσεις και ασφαλή συμπεράσματα. Πρόκειται για το Χολαργό, τους Αμπελόκηπους, το Περιστέρι, το Μαρούσι και το Παλαιό Φάληρο.
Στα νέα σε ηλικία διαμερίσματα, μέσης επιφανείας 95τμ, διάμεσης ηλικίας μόλις 2 ετών και 1ου ορόφου, η έρευνα αγοράς οδήγησε στο συμπέρασμα ότι οι υψηλότερες αξίες καταγράφονται στον Χολαργό (4.048euro/τμ από 3.565euro/τμ, με ετήσια άνοδο 13,55%) και εν συνεχεία κατά σειρά στην περιοχή του Παλαιού Φαλήρου (3.400euro/τμ από 2.950euro/τμ με ετήσια άνοδο 15,25%), στο Μαρούσι (3.304euro/ τμ από 2.856euro/τμ με ετήσια άνοδο 15,69%), στους Αμπελόκηπους (2.795euro/τμ από 2.500euro/τμ με ετήσια άνοδο 11,80%) και τέλος στο Περιστέρι (2.401euro/τμ από 2.029euro/τμ με ετήσια άνοδο 18.33%).
Και στα παλαιότερα διαμερίσματα, ηλικίας άνω των 35 ετών, ο Χολαργός κρατάει τα πρωτεία, αλλά από εκεί και πέρα υπάρχουν διαφοροποιήσεις. Συγκεκριμένα, στα διαμερίσματα μέσης επιφανείας 100 τμ, διάμεσης ηλικίας 43 ετών και 2ου ορόφου, η έρευνα κατέδειξε ότι οι υψηλότερες αξίες καταγράφονται στον Χολαργό (2.235euro/τμ από 1.985euro/τμ με ετήσια άνοδο 12,59%) και εν συνεχεία κατά σειρά: στο Μαρούσι (1.852euro/τμ από 1.620euro/τμ με ετήσια άνοδο 14,20%), στο Παλαιό Φάληρο (1.751euro/τμ από 1.536euro/τμ με ετήσια άνοδο 14%), στην περιοχή του Περιστερίου (1.487euro/τμ από 1.268euro/τμ με ετήσια άνοδο 17,27%) και τέλος στους Αμπελόκηπους (1.457euro/τμ από 1.313euro/τμ με ετήσια άνοδο 10,97%).
Τα στοιχεία που προκαλούν ακόμα μεγαλύτερο σοκ, αφορούν στις συγκρίσεις με το 2014, όταν δηλαδή η κτηματαγορά βίωνε τις χειρότερες ημέρες. Ούτε λίγο ούτε πολύ, φαίνεται πως υπάρχει αύξηση κατά μέσο 66% στα νεόδμητα και 61% στα παλαιότερα διαμερίσματα!
Ρεκόρ αύξησης στο Μαρούσι
Η έντονα ανοδική τάση καταγράφεται από το 2019 και η “έκρηξη” γίνεται ειδικά κατά τη φετινή χρονιά. Το ρεκόρ αύξησης έχει το Μαρούσι, τόσο στα νεόδμητα όσο και στα παλαιότερα διαμερίσματα. Είναι ενδεικτικό ότι ένα νεόδμητο το 2014 πωλούνταν προς 1.881 ευρώ/τμ, το 2022 πήρε πάνω σχεδόν 1.000 ευρώ και το 2023 έφτασε στα 3.304 ευρώ/τμ. Με λίγα λόγια προκύπτει αύξηση 76% σε αυτήν τη δεκαετία!
Σύμφωνα με την έρευνα, τρεις είναι οι βασικές τάσεις στην αγορά, που λειτουργούν ως βαρόμετρο των τιμών.
Νέες προδιαγραφές στις κατασκευές
Η υιοθέτηση στοιχείων ESG (περιβάλλον, κοινωνία, εταιρική διακυβέρνηση), η ανάδειξη πρωτοκόλλων υγειονομικής φύσης, η ανάγκη νέων έξυπνων τεχνολογιών και ευέλικτων χώρων και η στροφή στο ευ ζην, δημιουργούν νέα δεδομένα στις μελλοντικές κατασκευές με σημαντικότατη αύξηση στο κόστος ανέγερσης, άρα και στην τελική τιμή πώλησης, προσθέτοντας επιπλέον δυσκολίες στην απόκτηση στέγης από τις νέες γενιές.
Εργασία από το σπίτι
Η νέα τάση που επέφερε ο COVID είναι η εργασία από το σπίτι, με ενδεχομένως σημαντικές και μόνιμες επιδράσεις στην αγορά ακινήτων. Αν και είναι πολύ νωρίς να προβλεφθεί το τελικό αποτύπωμα, όλες οι μέχρι τώρα μελέτες σε Πανευρωπαϊκό και Παγκόσμιο επίπεδο συγκλίνουν στην εφαρμογή ενός υβριδικού μοντέλου εργασίας, με βασικό στοιχείο την δυνατότητα τηλε-εργασίας.
Η υιοθέτηση ενός τέτοιου μοντέλου όπου για 1 ή 2 ημέρες την εβδομάδα ο εργαζόμενος θα βρίσκεται σπίτι, δημιουργεί αναμφίβολα την ανάγκη για μεγαλύτερα σπίτια, έτσι ώστε να υπάρχει ο απαραίτητος χώρος για απομόνωση, και χωροθετημένα όχι κατ’ ανάγκη κοντά στην εργασία, αφού αθροιστικά οι ημέρες και οι ώρες μετακίνησης θα μειωθούν σημαντικά σχετικά με την προ covid πενθήμερη ανάγκη καθημερινής μετακίνησης.
Η βέβαιη αδυναμία ενός πολύ μεγάλου ποσοστού σημερινών νέων να αποκτήσουν ιδιόκτητο σπίτι διαμορφώνει την γενιά ενοικιαστών (Generation Rent), η οποία αναμένεται να κυριαρχήσει τις επόμενες δεκαετίες ακόμη και στις χώρες υψηλής ιδιοκατοίκησης, όπως η Ελλάδα και η Ισπανία. Το διαχρονικό άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ αύξησης βασικού μισθού και αξίας ακινήτων είναι αποκαλυπτικό και εξηγεί πλήρως με χρηματοοικονομικούς όρους τη στροφή στην ενοικίαση. Χαρακτηριστικό είναι ότι μεταξύ 2012 και 2022, σύμφωνα με την EUROSTAT, ο βασικός μισθός έχει μειωθεί κατά 11,7%, όταν οι αξίες των διαμερισμάτων πανελλαδικά έχουν αυξηθεί κατά 17% με βάση τους δείκτες της Τραπέζης της Ελλάδος.
Τι μπορούμε να περιμένουμε σε βάθος 12 μηνών; Σύμφωνα με τη Geoaxis, h τόσο έντονη αύξηση των τιμών πιθανά θα φρενάρει τους επόμενους μήνες λόγω συρρίκνωσης της ζήτησης εξαιτίας α) της αύξησης των επιτοκίων δανεισμού β) της καλπάζουσας τιμής της ενέργειας και γ) της αύξησης της τιμής των υλικών κατασκευής/ανακαίνισης, γεγονότα που θα οδηγήσουν σε στάση αναμονής τους πιθανούς αγοραστές.
Σε καμία περίπτωση η αγορά δεν βιώνει, όμως, συνθήκες φούσκας σήμερα, καθώς το επίπεδο της προσφοράς, ιδιαίτερα νεόδμητων διαμερισμάτων, εξακολουθεί να είναι πολύ περιορισμένο σε σχέση με την ζήτηση.
Χωρίς ταξί θα μείνει η Αττική την Τρίτη και την Τετάρτη, καθώς οι αυτοκινητιστές συμμετέχουν στις απεργίες, ενάντια στο φορολογικό νομοσχέδιο.
Με ομόφωνη απόφαση όλων των παρατάξεων, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΑΤΑ αποφάσισε 48ωρη απεργία για την Τρίτη και Τετάρτη 5 και 6 Δεκεμβρίου. Στην ίδια συνεδρίαση αποφασίστηκε τουλάχιστον άλλη μια ημέρα απεργία όταν θα ψηφίζεται το νομοσχέδιο στην Βουλή, δηλαδή την Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου.
Συγκέντρωση στο Σύνταγμα
Σημειώνεται ότι στη 1 μετά το μεσημέρι, σήμερα, έχει απευθύνει κάλεσμα σε συγκέντρωση ενάντια στα φορολογικά μέτρα στην πλατεία Συντάγματος η συντονιστική επιτροπή Ελευθέρων Επαγγελματιών-Επιστημόνων-Επαγγελματοβιοτεχνών-Εμπόρων.
Σε ανακοίνωσή της, η επιτροπή επισημαίνει: «Τα νέα φορολογικά μέτρα, που προωθεί η Κυβέρνηση δεν καταπολεμούν, δυστυχώς, τη φοροδιαφυγή, αντίθετα, πλήττουν τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους επιστήμονες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που ασκούν ατομικά τη δραστηριότητά τους και προστατεύουν τα μεγάλα εισοδήματα και τις εταιρείες.
Η Κυβέρνηση, εάν πράγματι επιδιώκει την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, οφείλει να αξιοποιήσει τα σύγχρονα εργαλεία ελέγχου (έμμεσες τεχνικές ελέγχου, mydata, σύνδεση ταμειακών μηχανών με Υπουργείο Οικονομικών, εγκατάσταση POS κλπ), που επαίρεται ότι έχει στη διάθεσή της και να μην καταφεύγει σε αναχρονιστικές πρακτικές θέσπισης τεκμηρίων, που ενεργούν άδικα και ισοπεδωτικά.
Η εισαγωγή φορολογητέου τεκμαρτού εισοδήματος, η φορολόγηση δηλαδή για εισόδημα που δεν έχει αποκτηθεί, οδηγεί σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση μεγάλο τμήμα ελευθέρων επαγγελματιών, επιστημόνων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, η οποία έρχεται να προστεθεί πολλαπλασιαστικά στα ήδη υπάρχοντα οικονομικά τους προβλήματα, ως αποτέλεσμα της υπερδεκαετούς οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, λόγω μνημονίων, πανδημίας, ενεργειακής κρίσης, ακρίβειας και πληθωρισμού.
Η Κυβέρνηση δείχνει να αγνοεί τα στοιχεία που η ίδια διαθέτει και τα οποία αποδεικνύουν ότι ένα σημαντικό τμήμα του ενεργού δυναμικού της ελληνικής οικονομίας, της μεσαίας τάξης, αδυνατεί να ανταποκριθεί σε βασικές του υποχρεώσεις, έχει σημαντικές οφειλές προς το Δημόσιο, τις Τράπεζες, τα Ασφαλιστικά Ταμεία και έχει απωλέσει ρυθμίσεις οφειλών με άμεσο κίνδυνο τη λήψη καταδιωκτικών μέτρων εις βάρος του».
Η απόφαση της Ομοσπονδίας των Ταξί
Στην ανακοίνωσή της η Πανελλήνια Ομοσπονδία Επαγγελματιών Ιδιοκτητών Αυτοκινητιστών Ταξί και Αγοραίων (ΠΟΕΙΑΤΑ) αναφέρει τα εξής:
Συνάδελφοι, σήμερα Παρασκευή 1/12/2023 η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ταξί συγκάλεσε έκτακτο Διοικητικό Συμβούλιο.
Στο συμβούλιο αυτό συζητήθηκε για άλλη μια φορά για το πόσο ολοκληρωτικά καταστροφικό είναι το φορολογικό νομοσχέδιο για τον κλάδο και μας οδηγεί στην οικονομική εξόντωση και εξαθλίωση.
Η φορολόγηση με τεκμαρτό εισόδημα θα προκαλέσει υπέρμετρη επιδείνωση της κατάστασης όπου θα μας οδηγήσει στο κλείσιμο ή σε έξοδο από το επάγγελμα».
Η ανακοίνωση του ΣΑΤΑ
«Το υπό ψήφιση φορολογικό νομοσχέδιο είναι μια απροκάλυπτη πρόθεση εξόντωσης κάθε μορφής ατομικής επιχειρηματικότητας», ενώ σημειώνει χαρακτηριστικά πως «είναι ωμή δολοφονία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των αξιών που υποτίθεται ότι παρέχει μια δημοκρατική χώρα στους πολίτες της. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης σχεδίασε τον εργασιακό θάνατο χιλιάδων επαγγελματιών, μεταξύ αυτών και των αυτοκινητιστών ταξί. Το ταξί κινδυνεύει με αφανισμό», αναφέρει στη σχετική ανακοίνωση το ΣΑΤΑ.
Επίσης, υποστηρίζει ότι «πρόθεσή τους είναι να μας εξοντώσουν οικονομικά και να μας αναγκάσουν να παραδώσουμε τις άδειές μας σε πολυεθνικές και μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους».
Ειδικότερα, το ΣΑΤΑ σημειώνει πως «στόχος της κυβέρνησης είναι:
Η εξαφάνιση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολούμενων.
Η υπαλληλοποίηση 750.000 ανθρώπων που θα στελεχώσουν μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους και πολυεθνικές.
Η παροχή νέων φοροαπαλλαγών για το κεφάλαιο (μείωση των συντελεστών στους φόρους συγκέντρωσης κεφαλαίου και πώλησης εισηγμένων μετοχών), που προβλέπονται στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο».
Το ΣΑΤΑ διεκδικεί:
Την απόσυρση του φορολογικού νομοσχεδίου.
Την καθιέρωση αφορολόγητου ορίου στα 12.000 ευρώ.
Την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.
Τι ισχύει με τις εφαρμογές
Τις ημέρες της απεργίας, οι ηλεκτρονικές εφαρμογές παραγγελίας ταξί (Free Now, Uber Taxi, Taxiplon) θα παραμείνουν ανοιχτές μόνο για πληροφορίες προς τους πολίτες. Επίσης, στους δρόμους της Αθήνας θα κυκλοφορούν μόνο ταξί με ειδική σήμανση, τα οποία θα μεταφέρουν ασθενείς για ειδικές θεραπείες (π.χ. αιμοκάθαρση)
Έκπληκτη με όσα της καταμαρτυρούσαν οι αστυνομικοί, αλλά και πανικόβλητη την ημέρα της σύλληψής, στις 9 Δεκεμβρίου 2022, ήταν η ευρωβουλευτής Εύα Καϊλή, όπως δείχνουν οι ανακρίσεις με τους Βέλγους αστυνομικούς που φέρνει στο φως το Politico.
Ένα χρόνο μετά την αποκάλυψη του Qatargate που συντάραξε την ΕΕ, το υλικό από τις βελγικές αρχές δείχνει ότι οι βασικοί πρωταγωνιστές -ο Πιερ Αντόνιο Παντσέρι, η Καϊλή, ο σύντροφός της Φρανσέσκο Τζόρτζι και ο Αντρέα Κοτσολίνο- είχαν διαφορετική στάση. Ήταν τα πρώτα πρόσωπα που ερωτήθηκαν από τις αρχές για τον ρόλο τους σε αυτή την περίπλοκη υπόθεση και από τα πρώτα που συνελήφθησαν. Όλοι πλέον έχουν αποφυλακιστεί.
Καϊλή: Δεν είχα σκεφτεί από πού ήταν τα λεφτά
Η πρώτη ανάκριση της Καϊλή από τις βελγικές αρχές ήταν στις 10 Δεκεμβρίου 2022. Η Ελληνίδα ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δήλωσε αρχικά άναυδη. «Είμαι σε ένα σημείο όπου δεν αναγνωρίζω πια κανέναν, ούτε καν τον σύντροφό μου», είπε.
Χαρακτήρισε τον Τζόρτζι «ιδεαλιστή και πολύ ευγενικό», αλλά είπε ότι είχε έλλειψη χρημάτων και ότι δυσκολευόταν να συνεισφέρει στα κοινά έξοδα.
Η ημέρα της σύλληψής τους, είπε η Καϊλή, ήταν «ημέρα απόλυτου πανικού». Ο σύντροφός της είχε συλληφθεί, ο πατέρας της επίσης και μάλιστα με μια βαλίτσα γεμάτη μετρητά που του είχε δώσει η ίδια, ενώ η -τότε 1,5 ετών- κόρη της θα μπορούσε να καταλήξει προσωρινά στις κοινωνικές υπηρεσίες.
Όταν έμαθε ότι ο Τζόρτζι είχε συλληφθεί και ότι το αυτοκίνητό της είχε κατασχεθεί, η Καϊλή νόμιζε ότι «είχε πάθει τροχαίο ατύχημα». Μετά εντόπισε άρθρο σε βελγική εφημερίδα με το όνομα του Παντσέρι μαζί με την αναφορά ενός μεγάλου χρηματικού ποσού, το οποίο της θύμισε ότι ο πρώην ευρωβουλευτής είχε αφήσει μια βαλίτσα και κάποια χρήματα στο σπίτι της.
Η Καϊλή λέει ότι φαντάστηκε πως η προέλευση των χρημάτων «μπορεί να μην ήταν καλή» και ζήτησε από τον πατέρα της να τα πάρει από το διαμέρισμά της μέσα στη βαλίτσα, μαζί με ένα τηλέφωνο και ένα λάπτοπ που βρήκε στο γραφείο του Τζόρτζι. «Πριν από αυτό, ποτέ δεν είχα σκεφτεί για την προέλευση αυτών των χρημάτων», ισχυρίστηκε.
Στους ανακριτές αρνήθηκε ότι ήταν μέλος οποιουδήποτε δικτύου. Ισχυρίστηκε ότι όλες οι αποφάσεις της που θα μπορούσαν να είναι ευνοϊκές για το Κατάρ ήταν επίσημες εργασίες εκ μέρους των θεσμών της ΕΕ που ήταν πρόθυμοι να οικοδομήσουν σχέσεις με μια χώρα πλούσια σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. «Όλοι μου ζήτησαν να συνεχίσω σε αυτόν τον δρόμο», είπε.
Εννέα μέρες αργότερα, σε δεύτερη ανάκριση η αστυνομία επικεντρώθηκε στις τσάντες και τα μετρητά.
Η Καϊλή ισχυρίστηκε ότι είπε ότι έβαλε στη βαλίτσα του Παντσέρι χρήματα από το χρηματοκιβώτιο του Τζόρτζι – ήξερε, μάλιστα, ποια χρήματα ήταν του Παντσέρι επειδή τα κρατούσε σε δεσμίδες, ενώ ο Τζόρτζι είχε τα δικά του «χύμα».
Μια άλλη τσάντα στο χρηματοκιβώτιο, που ήταν δική της, περιείχε 30.000-40.000 για προληπτικούς λόγους, «σε περίπτωση πυρηνικής επίθεσης» εννοώντας μάλλον ένα μεγάλο και αναπάντεχο γεγονός.
tzortzi-kaili-mak
Τζόρτζι: Μετανιώνω που μπλέχτηκα
Το Politico μεταφέρει και όσα ανέφερε στη δική του ανάκριση, ο σύντροφος της Καϊλή, Φραντσέσκο Τζόρτζι, που συνελήφθη στις 9 Δεκεμβρίου, 40 λεπτά μετά τον Παντσέρι.
Στους ανακριτές είπαν για το πώς έφτασε στις Βρυξέλλες. Ήταν φοιτητής του Erasmus που το 2009 βρήκε μια θέση ως ασκούμενος στο Κοινοβούλιο. Από εκεί, πήγε να εργαστεί ως βοηθός του Παντσέρι, ο οποίος ήταν τότε ευρωβουλευτής.
«Για μένα, ο Παντσέρι είναι μέντορας, χάρη σε αυτόν γνώρισα τη σύντροφό μου», πρόσθεσε.
Παρόλο που το 2022 εργαζόταν πλέον ως βοηθός του ευρωβουλευτή Αντρέα Κοτσολίνο, ο Τζορτζι εξακολουθούσε να συνεργάζεται με τον Παντσέρι, βοηθώντας τον στη δουλειά του με το Κατάρ, επειδή ένιωθε ότι του ήταν υποχρεωμένος.
Αλλά πάντως αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη σε παράνομες δραστηριότητες. «Πάντα πληρώναμε τους φόρους μας», είπε για τον ίδιο και τη σύζυγό του.
Η αστυνομία ενημέρωσε τον Τζόρτζι την επόμενη ημέρα της δική του σύλληψης ότι είχε συλλάβει τον πατέρα της Καϊλή ενώ είχε στην κατοχή του μια βαλίτσα γεμάτη μετρητά, και ότι στο διαμέρισμα που είχαν με την ευρωβουλευτή είχαν βρεθεί και άλλα χρήματα. Η αντίδρασή του, γράφει το Politico, ήταν να τα αποκαλύψει όλα.
Η Καϊλή, είπε ο σύζυγός της, γνώριζε για την προέλευση των μετρητών, αλλά «δεν ήταν μέρος του δικτύου επιρροής» που είχαν δημιουργήσει ο ίδιος και ο Παντσέρι για λογαριασμό του Κατάρ. Αργότερα, ο Τζόρτζι ανακάλεσε την αρχική του δήλωση του ότι η Καϊλή γνώριζε για την προέλευση των μετρητών. «Θα κάνω ό,τι είναι απαραίτητο για να μπορέσει η κόρη μου να μείνει με τη μητέρα της», είπε στις αρχές.
Για τον Παντσέρι είπε ότι είχε συμφωνήσει με το Κατάρ για τη δημιουργία μιας επιχείρησης άσκησης πίεσης εντός του Ευρωκοινοβουλίου. Ο Τζόρτζι βοήθησε στο στήσιμο του σχεδίου και μάζευε σακούλες με χρήματα από τους απεσταλμένους του Κατάρ σε πάρκινγκ στις Βρυξέλλες. Πρόσθεσε δε ότι ο Παντσέρι εργαζόταν επίσης για το Μαρόκο και τη Μαυριτανία.
Αλλά πάντως εξέφρασε τη λύπη του για την εμπλοκή του στο σχέδιο του Παντσέρι: «Με άγχωνε, ήταν ‘άρρωστο’ σύστημα», παραδέχτηκε και πρόσθεσε ότι ανακουφίστηκε που μίλησε για όλα αυτά: «Ποτέ δεν αγάπησα την πολυτέλεια. Δεν ξέρω γιατί παρασύρθηκα».
«Εκλέχθηκα για την ανθρωπιά μου και για να σπάσω αβγά»: Με αυτή την ατάκα ξεκίνησε τη συνέντευξή του στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Alpha ο Στέφανος Κασσελάκης. «Το βασικό είναι να παραμείνω ο Στέφανος για τον κόσμο. Και πρόεδρος και Στέφανος» είπε επίσης.
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε να δώσει τη συνέντευξη αυτή, την ώρα που οι 11 αποχωρήσαντες βουλευτές από την Κουμουνδούρου ανακοίνωναν το όνομα της νέας Κοινοβουλευτικής Ομάδας που συγκροτούν.
«Υπάρχουν αποχωρήσεις» σχολίασε σχετικά, «υπάρχουν και εισροές. Το θέμα είναι ποιος θέλει να προσφέρει στον τόπο του. Ο τόπος έχει ανάγκη από μία μεγάλη προδευτική παράταξη. Το μόνο κόμμα που μπορεί να συμπληρώσει αυτή την προσδοκία του κόσμου είναι ο ΣΥΡΙΖΑ. Όπως είπα, είμαστε προσηλωμένοι στο μέλλον, θα το δείτε στην πράξη».
«Έχουν γίνει πολλά, έχουμε περάσει πολλά. Ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ γνωρίζει πάρα πολύ καλά τι έχει συμβεί και μπορεί μόνος του να βγάλει τα συμπεράσματά του. Είμαι προσηλωμένος στο να ενώσω τον δημοκρατικό κόσμο. Με ένα κόμμα ευρύ και αξιοκρατικό. Έχω αναλογιστεί τις αποφάσεις μου και τις προθέσεις των άλλων, αλλά αναλογίζομαι την πραγματικότητα της χώρας. Ο γέγονε, γέγονε. Ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να γίνει κόμμα των μελών» είπε και συμπλήρωσε: «Περάσαμε μία διάσπαση, θα υπάρξει όμως μια μεγάλη ανανέωση, μία ριζική ανασυγκρότηση. Χρειάζεται ένα σχέδιο και το έχουμε, ο κόσμος θα το δει».
Και επισήμανε, σχολιάζοντας τους λόγους αποχώρησης των «11»: «Τη συνείδησή μου την έχω καθαρή, προσπάθησα να είμαι ενωτικός από την πρώτη μέρα».
«Εμείς δεν χρωστάμε 700 εκατ. ευρώ» ανέφερε, απαντώντας σε ερώτηση του Αντώνη Σρόιτερ για τα οικονομικά του κόμματος.
Μιλώντας για τις ευρωεκλογές, είπε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πιο συμπαγές κόμμα από ποτέ και έθεσε τον στόχο ως εξής: «Πάμε για την ανατροπή. Αυτός είναι ο στόχος μας. Ο ΣΥΡΙΖΑ να είναι πρώτο κόμμα». Τόνισε, δε, ότι σε μια Ευρώπη όπου κερδίζει έδαφος η ακροδεξιά, νιώθει ότι είναι ευθύνη του ΣΥΡΙΖΑ να ανακόψει αυτή τη δυναμική.
Παράλληλα, είπε ότι θέλει να σεβαστεί τη νοημοσύνη του Έλληνα πολίτη και γι” αυτό δεν θα συμπεριλάβει επωνύμους-«σελέμπριτι» στα ψηφοδέλτια. Είναι εθνική αναγκή, είπε ακόμη, αναφορικά με τις κάλπες για την Ευρωβουλή, τον Ιούνιο του 2024, επιτέλους να δώσει ο κόσμος την απάντησή του στον κ. Μητσοτάκη, ώστε να σταματήσει να έχει το άλλοθι του 41%.
«Η Έλενα Κουντουρά και ο Κώστας Αρβανίτης θα είναι προφανώς στο ψηφοδέλτιό μας. Είναι πολύ έμπειρα στελέχη, θα βοηθήσουν τους υπόλοιπους να γίνουν μία ομάδα. Οι υπόλοιποι θα αναδειχθούν από προκριματικά ψηφοδέλτια. Θα μπορέσουν να κάνουν αίτηση στο κόμμα και μετά να περάσουν από την κοινωνία και να δείξουν τη διάδραση με την κοινωνία. Τα μέλη του κόμματος θα επιλέξουν ποιοι θα είναι υποψήφιοι. Αυτό είναι βάση του καταστατικού μας» υπογράμμισε.
«Θέλουμε ανθρώπους με ένσημα» είπε ακόμη, λέγοντας ότι «όλα αυτά θα περάσουν και από το Συνέδριο του κόμματος» και «πάνω απ” όλα θα σεβαστώ τα μέλη του κόμματος».
Κληθείς να σχολιάσει την «αποστροφή» του ΣΥΡΙΖΑ για την αριστεία, όπως είχε εκφραστεί παλαιότερα από στελέχη όπως ο Αριστείδης Μπαλτάς, για παράδειγμα, σημείωσε: «Ως υποψήφιος στις πρόσφατες εκλογές, με ρώτησαν πώς είστε με τον ΣΥΡΙΖΑ, που είναι κατά της αριστείας. Αυτό δεν ισχύει. Η αριστεία δεν είναι τα πτυχία, γιατί αν ήταν αυτά, ο κ. Μητσοτάκης θα ήταν άριστος. Άριστος είναι ένας καλός πολίτης, που με αυταπάρνηση προσφέρει στον τόπο του. Άριστος είναι ένας νοσηλευτής, ας πούμε».
Κληθείς να σχολιάσει την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας για την ελληνική οικονομία, με τελευταία την αναβάθμιση από τον οίκο Fitch, ο αρχηγός του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης είπε ότι «η S&P ανέφερε τη ρύθμιση του χρέους που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ και δεύτερον, το »μαξιλάρι». Η ίδια ανέφερε επίσης πως η Ελλάδα έχει έλλειμμα εξωστρέφειας».
Κληθείς να σχολιάσει το φορολογικό νομοσχέδιο και τους ελεύθερους επαγγελματίες, είπε: «Ένας επαγγελματίας μπορεί να έχει μία χρονιά ζημιά και πέντε και δέκα χρόνια μπορεί. Μην βάζουμε έτσι μεγάλες ταμπέλες. Προφανώς υπάρχει φοροδιαφυγή. Ο πυρήνας έπρεπε να ήταν ένα απλό ξεκάθαρο σταθερό φορολογικό πλαίσιο, που θα διαρκέσει για μία δεκαετία. Μία μεγάλη απλοποίηση».
«Για τα νομικά πρόσωπα, πιστεύω ότι πρέπει να έχουμε έναν προοδευτικό συντελεστή στις επιχειρήσεις. Για κέρδος κάτω από 220.000 ευρώ να έχουμε μείωση στον φόρο εισοδήματος στο 17%, για εταιρείες που βγάζουν πάνω από 220.000 μία μικρή αύξηση στο 24%. Αυτό δίνει υπεραξία στο Δημόσιο. 97% έχουν κέρδος κάτω από 220.000, οπότε είναι και δίκαιο. Στα φυσικά πρόσωπα και εκεί πρέπει να απλοποιηθεί η κατάσταση. Να αναθεωρήσουμε τον αυτοτελή φόρο στα μερίσματα. Να υπάρχει μία ξεκάθαρη προοδευτική κλίμακα με βάση τα κέρδη. Και επιτέλους να σταματήσει η προκαταβολή φόρου. Πολλά αλλάζουν την επόμενη χρονιά, να σεβαστούμε το επιχειρηματικό ρίσκο» τόνισε επίσης.
«Νέα Αριστερά» είναι το όνομα της νέας Κοινοβουλευτικής Ομάδας της αριστεράς που ανακοίνωσαν στο «Σεράφειο» επί της οδού Πειραιώς, οι 11 ανεξάρτητοι βουλευτές που αποχώρησαν από τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτικη Συμμαχία.
Πρόκειται για τους Έφη Αχτσιόγλου, Αλέξη Χαρίτση, Νάσο Ηλιόπουλο, Δημήτρη Τζανακόπουλο, Θεανώ Φωτίου, Σία Αναγνωστοπούλου, Μερόπη Τζούφη, Ευκλείδη Τσακαλώτο, Πέτη Πέρκα, Χουσείν Ζειμπέκ και Φερχάτ Οζγκιούρ.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης έγιναν σύντομες τοποθετήσεις από τους Εφη Αχτσιόγλου, Νάσο Ηλιοπουλο, Ευκλείδη Τσακαλώτο. Ακολούθησε η ομιλία του Αλέξη Χαρίτση και η αποκάλυψη του ονόματος αλλά και του σήματός του νέου κόμματος που είναι σε κόκκινο, πράσινο, μωβ και άσπρο χρώμα.
Δείτε το σήμα του νέου κόμματος
«Ο Αλέξης Χαρίτσης έχει την πολιτική συγκρότηση μα πάνω από όλα το ήθος που μας κάνει περήφανους» ανέφερε η Εφη Αχτσιόγλου στην παρέμβασή της και τόνισε ότι στόχος τους είναι η συνάντηση όλων των αριστερών για να δημιουργηθεί ένα πλειοψηφικό ρεύμα.
Ο Νάσος Ηλιόπουλος αναφερόμενος στο νέο κόμμα είπε ότι δεν έπρεπε να περιμένουμε τον εκφυλισμό για να δράσουμε. Πρέπει να βάλουμε ξανά το περιεχόμενο στο κέντρο της πολιτικής. Δεν συμβιβαζόμαστε με τον σημερινό χάρτη της πολιτικής. Φιλοδοξούμε να δώσουμε μαχητικές απαντήσεις στην κυβέρνηση της ΝΔ» ανέφερε.
«Ξεκινάμε με ελπίδα και ευθύνη. Είμαστε εδώ για να παράξουμε πολιτική. Δεν είμαστε στρατηγοί, καλούμε τον κόσμο να απαξιώσει την απαξίωση στην πολιτική» ανέφερε ο κ. Τσακαλώτος.
Ακολούθησε η ομιλία του Αλέξη Χαρίτση ο οποίος είναι ο επικεφαλής του νέου κόμματος στη Βουλή. «Δημιουργείται κάτι νέο και ελπιδοφόρο» ανέφερε και μίλησε για χιλιάδες πολίτες που αγκαλιάζουν το νέο εγχείρημα. Πρόσθεσε επίσης ότι η Αριστερά κινδυνεύει με πολιτική απαξίωση και πρόσθεσε ότι η Δεξιά έχει καταφέρει να επιβάλει την ατζέντα της. Αυτό έχει επιπτώσεις στη ζωή των πολιτών και την ποιότητα της Δημοκρατίας μας σημείωσε και υποστήριξε ότι η η χώρα εγκλωβίζεται σε ένα μη αναπτυξιακό μοντέλο που γεννά θυμό στην κοινωνία.
Η δική μας ευθύνη είναι να εμπνεύσουμε και να υπενθυμίσουμε ότι η Αριστερά μπορεί τόνισε στην ομιλία του και πρόσθεσε:
«Η μάχη των Ευρωεκλογών είναι μια αναμέτρηση στην οποία θα συνενώσουμε δυνάμεις με όσους και όσες θέλουν να συμμετέχουν σε αυτή την κοινή πορεία, ώστε να καταγραφεί η εδραίωση του νέου πολιτικού μας χώρου. Σε αυτήν την μάχη θα είμαστε εκεί».
Δείτε βίντεο και φωτογραφίες από την εκδήλωση
Η Έφη Αχτσιόγλου κατά τη διάρκεια της παρέμβασής της στην εκδήλωσηΟ επικεφαλής της νέας ΚΟ Αλέξης ΧαρίτσηςΟ Ευκλείδης Τσακαλώτος προσέρχεται στην εκδήλωσηΟ πρώην υπουργός Αριστείδης ΜπαλτάςΗ Μερόπη ΤζούφηΟ πρώην γ.γ. του ΥΠΕΣ Κώστας ΠουλάκηςΟ Νάσος ΗλιόπουλοςΟ πρώην πρόεδρος της Βουλής Νίκος ΒούτσηςΟ Δημήτρης ΤζαννακόπουλοςΟ Πάνος ΣκουρλέτηςΟ Δημήτρης Βίτσας
Ο κ. Χαρίτσης στην ομιλία του είπε ότι στόχος τους είναι καταρτίσουν ένα συγκεκριμένο και τεκμηριωμένο πρόγραμμα αλλά και να φτιάξουν ένα νέο υπόδειγμα πολιτικής μακριά από αρχηγισμούς. Θέλουμε να κάνουμε πολιτική αλλιώς και να φέρουμε κοντά μας ανθρώπους που μέχρι χθες δεν ήταν μαζί μας.
«Αυτή συνάντηση είναι το πρόπλασμα γι” αυτό που θέλουμε να φτιάξουμε. Μια αριστερά του 21ου αιώνα» σημείωσε και κάλεσε στο βήμα τους υπόλοιπους 10 βουλευτές και αποκάλυψε ότι το όνομα είναι «Νέα Αριστερά»
Η Αννέτα ΚαββαδίαΟ Γιώργος Βαρεμένος στην εκδήλωση των «11»Ο Νίκος ΜπίστηςΟ πρώην υπουργός Ανάπτυξης Γιώργος ΣταθάκηςΗ βουλευτής Πέτη ΠέρκαΗ Σια ΑναγνωστοπούλουΟ ιστορικός Κωστής Καρπόζηλος συνομιλεί με τον Αλέξη ΧαρίτσηΟ Νίκος ΦίληςΗ Θεανώ ΦωτίουΟ Πάνος Λάμπρου στην εκδήλωση των «11»
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Αλέξη Χαρίτση
Καλησπέρα σε όλες και όλους.
Πρέπει να πω ότι αυτό που συμβαίνει αυτές τις μέρες, αυτό που συμβαίνει σήμερα, μας συγκινεί.
Αισθανόμαστε ότι είμαστε μπροστά σε κάτι καινούριο και ελπιδοφόρο.
Και αυτό μας γεμίζει χαρά, αλλά και μεγάλη ευθύνη: να σταθούμε αντάξιοι της προσδοκίας χιλιάδων πολιτών που ήδη αγκαλιάζουν το εγχείρημά μας για μια αριστερά της εποχής μας.
Σήμερα κάνουμε το πρώτο βήμα.
Κανένα όμως ταξίδι, δεν ξεκινά πραγματικά από το μηδέν.
Γνωριζόμαστε.
Η νέα κοινοβουλευτική μας ομάδα αποτελείται από ανθρώπους που έχουν ο καθένας και η καθεμία μια ξεχωριστή διαδρομή.
Συναντηθήκαμε από διαφορετικές αφετηρίες σε έναν μεγάλο σταθμό της ιστορίας: την αριστερά στην κυβέρνηση της χώρας. Και δοκιμαστήκαμε.
Μην περιμένετε να απαρνηθούμε αυτό που υπήρξαμε.
Θα είμαστε για πάντα περήφανοι και περήφανες που πετύχαμε την έξοδο της χώρας από τα Μνημόνια με την κοινωνία όρθια και τα δημόσια οικονομικά σε τάξη, θα είμαστε περήφανοι και περήφανες για τις τομές στην κοινωνική και εργατική πολιτική, για την καταπολέμηση των ανισοτήτων, για την απόδοση της ιθαγένειας στα παιδιά των μεταναστών, για την προώθηση ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης.
Θα είμαστε βεβαίως περήφανοι και περήφανες για τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Δεν κάνουμε βήμα πίσω από αυτά που καταφέραμε. Ξέρουμε όμως ότι δεν αρκούν.
Και σήμερα, στεκόμαστε αυτοκριτικά, απέναντι σε αυτά που ανεχτήκαμε και πλήγωσαν το αξιακό μας σύστημα. Στεκόμαστε αυτοκριτικά απέναντι σε αυτά που υποτιμήσαμε, σε αυτά που δεν πετύχαμε.
Το εγχείρημά μας όμως δεν είναι νοσταλγικό. Δεν μας ενδιαφέρει να γυρίσουμε το ρολόι του χρόνου προς τα πίσω: στο 1968, στο 1991, στο 2012 ή στο 2015.
Θέλουμε κάτι νέο.
Μια νέα, σύγχρονη, ευρωπαϊκή αριστερά.
Μια αριστερά αξιόπιστη, μαχητική, οραματική.
Μια αριστερά ευρύχωρη και ανοιχτόμυαλη που μιλά με ειλικρίνεια και σαφήνεια.
Μια αριστερά που δεν κρύβει τις προθέσεις της: βρισκόμαστε εδώ γιατί πιστεύουμε σε μια κοινωνία ισότητας και δικαιοσύνης.
Βρισκόμαστε εδώ γιατί μας εμπνέει ο στόχος του σοσιαλισμού του 21ου αιώνα με ελευθερία και δημοκρατία.
Βρισκόμαστε εδώ γιατί μας ενώνει μια διπλή επίγνωση: η επίγνωση της στρατηγικής μας δοκιμασίας, αλλά και η επίγνωση των συγκλονιστικών δυνατότητων της εποχής μας.
Ο προοδευτικός χώρος συνολικά, βιώνει μια στρατηγική κρίση σε μια εποχή ριζικών μετασχηματισμών.
Δεν έχει νόημα να ξορκίζουμε αυτούς τους μετασχηματισμούς.
Αυτό που χρειάζεται είναι να προτάξουμε ένα συνολικό, φιλόδοξο, σχέδιο που θα απαντά στα μεγάλα ερωτήματα της εποχής μας: την κλιματική κρίση, τις κοινωνικές ανισότητες, την ποιότητα της δημοκρατίας στον 21ο αιώνα.
Αυτή είναι η συζήτηση που λείπει. Δεν πρόκειται για ελληνικό φαινόμενο. Είναι δυστυχώς η κοινή ευρωπαϊκή εμπειρία.
Στη χώρα μας όμως εκφράστηκε με τον πιο εμφατικό τρόπο μέσα από τη διαλυτική πορεία του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Η βαρύτατη ήττα των εκλογών του 2023 δεν οδήγησε σε μια ουσιαστική και σε βάθος ιδεολογική και πολιτική συζήτηση.
Αλλά στην επικράτηση ενός νέου προέδρου και μιας νέας ηγετικής ομάδας που επενδύει αλλού: στην κατασκευή εσωτερικών εχθρών, στην παραγωγή ενός αδιέξοδου σκανδαλολογικού λαϊκισμού, στην υποκατάσταση της πολιτικής από αποσπασματικά συνθήματα με αντιφατικές και συχνά εξαιρετικά συντηρητικές θέσεις.
Το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό.
Η αριστερά στη χώρα μας κινδυνεύει όχι από την εκλογική της συρρίκνωση, αλλά από κάτι πιο σοβαρό: την ιστορική της απαξίωση.
Η απαξίωση αυτή οδηγεί σε μια πρωτοφανή κατάσταση.
Η Δεξιά έχει επιτύχει, για πρώτη φορά στην Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία, να επιβάλλει την ατζέντα της.
Προωθεί ένα μοντέλο πολιτικής που στηρίζεται στην αλαζονεία και στον ιδεολογικό εκφοβισμό. Το σύστημα εξουσίας του κυρίου Μητσοτάκη θέτει τους όρους της συζήτησης.
Και αυτό έχει επιπτώσεις.
Επιπτώσεις στην καθημερινότητά μας – στην ακρίβεια, στη στεγαστική κρίση, στη διάλυση των δημόσιων υποδομών.
Επιπτώσεις στη ζωή μας – στις πυρκαγιές, στις πλημμύρες, στην υποβάθμιση της αξίας της ανθρώπινης ζωής.
Επιπτώσεις στη δημοκρατία μας – στο σκάνδαλο των υποκλοπών και στη θεσμική απαξίωση.
Αλλά η βαρύτερη συνέπεια από την πολιτική της Νέας Δημοκρατίας είναι ότι υπονομεύει το μέλλον.
Απέναντι στις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται σε παγκόσμια κλίμακα, καταδικάζει τη χώρα μας στην αναπαραγωγή ενός στρεβλού, αναποτελεσματικού και άδικου μοντέλου.
Δεν επενδύει στο μέλλον. Επενδύει στην εξουσία του παλιού.
Εκεί που η αδικία γίνεται νόμος. Εκεί που η πολιτική μετατρέπεται σε διαχείριση της μιζέριας. Εκεί που η δημοκρατία υποχωρεί γιατί οι πολίτες δεν την εμπιστεύονται.
Εκεί που οι μικρές και μεγάλες ανισότητες γεννούν θυμό και απελπισία.
Εκεί που η κοινωνία, τελικά, χάνει το δικαίωμα να πιστεύει στον εαυτό της.
Και η δική μας απόφαση είναι να αντισταθούμε σε αυτήν την εξέλιξη.
Να βάλουμε την πολιτική στο τιμόνι.
Να εμπνεύσουμε αυτοπεποίθηση στους πολίτες που νιώθουν εγκλωβισμένοι.
Να θυμίσουμε ότι η αριστερά μπορεί.
Φτάνει να λέει αυτά που πιστεύει και κυρίως να πιστεύει αυτά που λέει.
Χωρίς δογματισμό, αλλά και δίχως φόβο.
Γιατί ο φόβος της ιδεολογικής και πολιτικής αντιπαράθεσης με τη Δεξιά γεννά τέρατα. Τρέφει την άνοδο της αυταρχικής δεξιάς, την έκρηξη της άκρας δεξιάς που σηκώνει κεφάλι σε όλη την Ευρώπη.
Στερεί από τους πολίτες την προοδευτική εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Τον Ιούνιο του 2024 μας περιμένει μια μεγάλη μάχη – στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη.
Μια μάχη ενάντια στις σύγχρονες ανισότητες.
Μια μάχη ενάντια στη Δεξιά ηγεμονία.
Και σε αυτή τη μάχη θα είμαστε εκεί. Γιατί αφορά το μέλλον της κοινωνίας μας. Αφορά τις ζωές μας.
Αυτό θέλουμε πάνω από όλα. Να δώσουμε τη μάχη για τη ζωή. Με μια νέα αριστερά.
Θέλουμε μια αριστερά που δίνει τη μάχη των ιδεών.
Που δεν κρύβεται πίσω από τη λογική του πολιτικού κόστους και του μέσου όρου. Αλλά πείθει ότι τα μεγάλα προβλήματα απαιτούν μεγάλες απαντήσεις.
Χρειαζόμαστε έναν νέο ηθικό ρεαλισμό.
Που θα μιλά για αξίες και θα τις συνδέει με ρεαλιστικά μέτρα κοινωνικής δικαιοσύνης.
Που θα συγκρούεται με τον πυρήνα της νέας Δεξιάς. Και θα αντιτάσσει όχι την αφηρημένη αλληλεγγύη ή τις προοδευτικές ιδέες γενικώς, αλλά το πώς αυτές μεταφράζονται σε πράξεις:
για ισχυρό κοινωνικό κράτος, για ασφάλεια σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας, για τη δυνατότητα η χώρα μας να αντιμετωπίσει με αυτοπεποίθηση τη δημογραφική πρόκληση, την ερήμωση της υπαίθρου, τις προκλήσεις μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας.
Θέλουμε μια αριστερά που παρεμβαίνει στις μεγάλες συζητήσεις της εποχής μας.
Με πρώτη και κύρια την κλιματική κρίση.
Που δεν αρκείται σε μισόλογα, αλλά λέει ξεκάθαρα: το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης μας οδηγεί στην καταστροφή.
Σε καμένες εκτάσεις, σε πλημμυρισμένες περιοχές, στην υπερθέμανση του πλανήτη, στην καταστροφή των καλλιεργειών.
Αλλά και στην αύξηση των ανισοτήτων.
Και είναι δική μας ευθύνη να βάλουμε μπροστά τον μεγάλο στόχο της κλιματικής δικαιοσύνης.
Που απαιτεί ένα άλλο μοντέλο ανάπτυξης, που στηρίζεται στη σύγχρονη επιστήμη και τεχονολογία, που συνδυάζει την ενεργειακή μετάβαση με την κοινωνική δικαιοσύνη και την οικολογική ισορροπία.
Θέλουμε μια αριστερά που αφουγκράζεται τα κοινωνικά κινήματα.
Με τις αναζητήσεις της νέας γενιάς στην πρώτη γραμμή.
Με το αίτημα για να μπει τέλος στο καθεστώς των διακρίσεων, στο πλέγμα της αδικίας που μετατρέπει τους ευάλωτους σε παρίες.
Μια πολιτική που θα μετασχηματίζει σε υλική δύναμη το αίτημα των χιλιάδων νέων ανθρώπων που διαδήλωσαν ενάντια στο έγκλημα των Τεμπών.
Μια πολιτική που θα μεταφέρει στη Βουλή το αίτημα για τη νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας, το αίτημα για τον
γάμο των ομόφυλων ζευγαριών με πλήρη δικαιώματα, την καθημερινή μάχη για ίσα δικαιώματα για όλες και όλους – ανεξάρτητα από φύλο, σεξουαλικό προσανατολισμό και κυρίως κοινωνική τάξη.
Θέλουμε μια αριστερά των οραματικών στόχων και των συγκεκριμένων βημάτων.
Που θέτει στο επίκεντρο το μεγάλο ζήτημα της κοινωνικής ανισότητας και υποτάσσει τα πάντα στο στόχο της καταπολέμησής της.
Και κυρίως αναλαμβάνει την ευθύνη της σύγκρουσης με τα ισχυρά πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα που αυξάνουν τη δύναμή τους την ώρα που οι πολλοί και οι πολλές μαθαίνουν να ζουν με τα λίγα – τόσο ως εισόδημα, όσο και ως προσδοκίες.
Για να μπουν κανόνες στην κερδοφορία των λίγων, για να μην είναι η εργασιακή ανασφάλεια και επισφάλεια οι αυτονόητες συνθήκες για τη νέα γενιά, για ένα μοντέλο ανάπτυξης που δεν θα μετατρέπει τη χώρα μας σε φτηνό πάροχο υπηρεσιών, αλλά σε ισχυρό παραγωγικό πόλο οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας.
Το λέμε γιατί το πιστεύουμε. Οι κοινωνίες της ισότητας είναι το μέλλον της ανθρωπότητας. Αυτές και μόνο αυτές εγγυώνται την ειρήνη, την ευημερία, τη σύγχρονη δημοκρατία.
Θέλουμε μια αριστερά φιλόδοξη και ενωτική.
Που δεν εμπλέκεται σε τοξικούς καυγάδες στο διαδίκτυο, αλλά δίνει την ουσιαστική μάχη της ιδεολογικής αντιπαράθεσης μέσα στην κοινωνία.
Που μιλά πολιτικά, θέτει την ατζέντα της σύγχρονης συζήτησης, συνομιλεί πάνω σε πραγματικά προβλήματα και προτείνει πραγματικές λύσεις.
Με ξεκάθαρες προτεραιότητες, ξεκάθαρη λογική, ξεκάθαρο μήνυμα: κλιματική δικαιοσύνη, κοινωνική ισότητα, δουλειά με δικαιώματα για όλους, ισχυρό κοινωνικό κράτος, συμπεριληπτικό μοντέλο ανάπτυξης.
Για μια χώρα που θα ανταμείβει τον κόπο των ανθρώπων της. Για μια δημοκρατία που θα βαθαίνει και θα ανανεώνει το περιεχόμενό της. Για μια Ελλάδα που θα πρωταγωνιστεί στην ειρήνη και στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου.
Θέλουμε μια αριστερά στην κυβέρνηση.
Δεν είμαστε δύναμη διαμαρτυρίας. Είμαστε δύναμη κοινωνικής διεκδίκησης. Αλλά είμαστε και δύναμη πολιτικής αλλαγής.
Με τον ριζοσπαστικό ρεαλισμό που αλλάζει τη ζωή των ανθρώπων στο σήμερα και όχι στη Δευτέρα Παρουσία.
Δεν μας αρκεί η διαπίστωση του προβλήματος.
Η αντιμετώπιση των πολλαπλών ανισοτήτων και κρίσεων που μας περιβάλλουν απαιτεί ένα τεκμηριωμένο και συγκεκριμένο πρόγραμμα κυβερνητικής προοπτικής.
Που αντλεί δύναμη από τις αναζητήσεις και τις αγωνίες των πολιτών, που έρχεται σε ρήξη με αδράνειες του παρελθόντος, που δείχνει, στην πράξη, ότι η εποχή μας είναι μια εποχή συγκλονιστικών δυνατοτήτων όταν αυτές υπηρετούν τα συμφέροντα των πολλών – όχι των λίγων.
Θέλουμε μια αριστερά που εμπνέει ένα νέο υπόδειγμα πολιτικής συμμετοχής.
Μια πολιτική που επενδύει στο περιεχόμενο, ανανεώνει το πρόγραμμά της, στηρίζεται στην ενεργή συμμετοχή του πιο πολύτιμου κεφαλαίου που διαθέτουμε: τις ικανότητες των ανθρώπων μας.
Γιατί η δημοκρατία που οραματιζόμαστε, ξεκινά από εμάς τους ίδιους. Και αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση που έχουμε μπροστά μας: να φτιάξουμε ένα νέο υπόδειγμα πολιτικής, μακριά από αρχηγισμούς, ηγεμονισμούς, απόλυτες και μοναδικές αλήθειες.
Ακολουθεί ο χαιρετισμός της Έφης Αχτσιόγλου
Σήμερα κάνουμε μια νέα αρχή. Μια νέα αρχή για την αξιοπρέπειά μας. Μια νέα αρχή για τις ζωές μας. Γνωρίζετε πολύ καλά όλοι ότι για κανέναν από εμάς δεν ήταν εύκολο. Όμως εύκολο είναι τελικά αυτό που μπορεί να υπηρετήσει η συνείδησή σου. Και σήμερα κάνουμε μια νέα αρχή για τη συνείδησή μας. Κάνουμε μια νέα αρχή για τον κόσμο της εργασίας και για τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει στη ζωή του, για να δυναμώσει η θέση του. Κάνουμε μία νέα αρχή για να υπάρχει μία οικολογική πρόταση για την επόμενη μέρα σε αυτή τη χώρα. Το πρώτο βήμα γι’ αυτή τη νέα αρχή είναι η Κοινοβουλευτική Ομάδα που σήμερα ανακοινώνουμε, με επικεφαλής έναν άνθρωπο, τον Αλέξη Χαρίτση, που έχει την πολιτική συγκρότηση, την εμπειρία, το πολιτικό ήθος και ύφος που μας κάνουν όλους και όλες περήφανους και περήφανες που είναι μπροστά μας. Αυτό το πρώτο βήμα πρέπει να πορευτεί με ένα άλλο πρώτο βήμα, αυτό που θα κινητοποιήσει όλους τους αριστερούς και προοδευτικούς πολίτες που είναι εγκλωβισμένοι στην αδράνεια, στην απογοήτευση και στην ανάθεση. Αυτή τη συνάντηση θέλουμε να πετύχουμε, για να δημιουργήσουμε ένα πλειοψηφικό προοδευτικό ρεύμα στην ελληνική κοινωνία που θα καταφέρει να αλλάξει τους πολιτικούς συσχετισμούς. Και πιστεύω ότι θα την πετύχουμε αυτή τη συνάντηση. Θα την πετύχουμε γιατί είστε όλοι εσείς εδώ. Γιατί εσείς πιστέψατε σε εμάς, πριν από εμάς. Θα το πετύχουμε γιατί μπορούμε.
Φίλες και φίλοι,
Συντρόφισσες και Σύντροφοι,
Έχουμε πει ότι σήμερα δεν ανακοινώνουμε ένα νέο πολιτικό κόμμα.
Σήμερα ξεκινάμε, με επίκεντρο την νέα Κοινοβουλευτική Ομάδα, να διαμορφώνουμε ένα νέο εγχείρημα συλλογικής συμμετοχής και επιστροφής της πολιτικής στη ζωή των αριστερών και προοδευτικών πολιτών.
Εκείνων που απέχουν και αδιαφορούν, εκείνων που νιώθουν ότι η πολιτική δεν απαντά στις ζωτικές τους ανάγκες.
Θέλουμε να κάνουμε πολιτική αλλιώς.
Να ανακαλύψουμε νέους τρόπους οργάνωσης, να σκεφτούμε επινοητικά, να αντλήσουμε δύναμη και ιδέες από τη συμμετοχή αυτών που μέχρι χτες δεν ήταν μαζί μας.
Με ενθουσιασμό, με κέφι και πάνω από όλα με την πεποίθηση ότι η πολιτική έχει σημασία.
Σήμερα, η συνάντησή μας, είναι το πρόπλασμα αυτού που θέλουμε να φτιάξουμε.
Βλέπω γύρω μου ανθρώπους που δώσαμε μαζί τη μεγάλη μάχη στα χρόνια των Μνημονίων στις τάξεις του ΣΥΡΙΖΑ.
Βλέπω ανθρώπους που έχουμε συναντηθεί σε κοινωνικά κινήματα, σε πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών, ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή διεκδικήσεων για την κλιματική δικαιοσύνη, τα δικαιώματα των αναπήρων, τα δικαιώματα των αόρατων εργαζομένων, τα έμφυλα και κοινωνικά δικαιώματα, τα δικαιώματα των μεταναστών και των προσφύγων.
Βλέπω διανοούμενους και καλλιτέχνες που με τις παρεμβάσεις τους διευρύνουν τους ορίζοντες της σκέψης και της ψυχής μας.
Βλέπω παραγωγούς του πλούτου, εργαζόμενους και συνδικαλιστές, ανθρώπους από τα κινήματα στις γειτονιές και στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Βλέπω ανθρώπους που απογοητεύτηκαν και σήμερα χαμογελούν ξανά.
Βλέπω τέλος, το προφανές: ότι σήμερα κάτι νέο γεννιέται.
Μέσα από τη συνάντηση των πιο δυναμικών, ανήσυχων και δημιουργικών δυνάμεων της ελληνικής κοινωνίας. Και είμαστε χαρούμενες και χαρούμενοι που συμβάλλουμε σε αυτό.
Έχουμε επίγνωση των δυσκολιών.
Αλλά έχουμε και συναίσθηση των δυνατοτήτων.
Και αν μπορούμε να δεσμευτούμε για κάτι, είναι ότι θα επιμείνουμε στη δυνατότητα.
Μέσα, αλλά κυρίως έξω από το κοινοβούλιο.
Στη δυνατότητα μιας νέας αριστεράς που μιλά αξιόπιστα και με ειλικρίνεια στους πολίτες, που επεξεργάζεται συγκεκριμένες θέσεις σε συγκεκριμένα προβλήματα, που δεν ετεροκαθορίζεται, αλλά προσδιορίζει η ίδια με σαφήνεια τους στόχους της.
Μια αριστερά του 21ου αιώνα, για μια κοινωνία ισότητας, δημοκρατίας και ελευθερίας.
Με τη δύναμη των ιδεών και την υλική δύναμη της πολιτικής.
Η σταθερή οικονομική ανάπτυξη, τα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα και οι χαμηλές δαπάνες για τόκους θα πρέπει να διατηρήσουν τον δείκτη χρέους σε πτωτική τάση για αρκετά ακόμη χρόνια, επισημαίνει η Capital Economics.
Πρόσφατα έχουν αυξηθεί οι ανησυχίες για τα δημόσια οικονομικά σε ορισμένες χώρες της ευρωζώνης, ωστόσο οι προοπτικές για το χρέος της Ελλάδας είναι αρκετά ευοίωνες για την Ελλάδα.
«Το ΔΝΤ προβλέπει ότι θα μειωθεί στο 145% έως το 2028. Με βάση τις προβλέψεις της CE για την αύξηση του ΑΕΠ, ο λόγος του χρέους θα μειωθεί λίγο κάτω από το 140% του ΑΕΠ έως το 2028, εάν η Ελλάδα επιτύχει πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα 1,5% για τα επόμενα πέντε χρόνια, κάτι που φαίνεται αρκετά πιθανό», προβλέπει ο βρετανικός ο οίκος.
Ο δείκτης χρέους της Ελλάδας θα συνεχίσει να μειώνεται αρκετά γρήγορα, αν και η χώρα αποτελεί ειδική περίπτωση, διότι ο ρυθμός ανάπτυξής της θα πρέπει να είναι πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης για λίγο καιρό ακόμη.
Η χώρα θα εμφανίζει υψηλά πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα και οι τόκοι που πληρώνει για το χρέος της είναι χαμηλοί.
Η πορεία του χρέους προς το ΑΕΠ εξαρτάται από την τρέχουσα επιβάρυνση του χρέους, την ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ, τα ονομαστικά επιτόκια και το πρωτογενές δημοσιονομικό ισοζύγιο.
Οι δαπάνες για τόκους στην Ελλάδα ήταν 1,4% του δημόσιου χρέους της πέρυσι, ποσοστό μικρότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης (1,9%).
Το μέσο επιτόκιο του δημόσιου χρέους της Ελλάδας είναι βέβαιο ότι θα παραμείνει αρκετά χαμηλό για κάποιο χρονικό διάστημα.
Κατά τη διάρκεια της κρίσης της ευρωζώνης, μεγάλο μέρος του δημόσιου χρέους που οφείλονταν στους ομολογιούχους του ιδιωτικού τομέα αντικαταστάθηκε με επίσημα δάνεια (από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθεροποίησης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας), τα οποία έχουν πολύ χαμηλά επιτόκια και εξαιρετικά μεγάλες διάρκειες.
Η μέση ωρίμανση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας είναι σχεδόν 20 χρόνια, οπότε η αύξηση των επιτοκίων πολιτικής και αγοράς θα περάσει στις δαπάνες για τόκους με πολύ αργό ρυθμό.
Τα δάνεια του ιδιωτικού τομέα ανέρχονται στο 113% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με περίπου 180% στη Γερμανία και την Ισπανία και 280% στη Γαλλία.
Προβλέπουμε ότι η οικονομία της Ελλάδας θα αναπτύσσεται κατά 2%-2,5% ετησίως το 2024-2025, προτού επιβραδυνθεί σε περίπου 1% ετησίως περαιτέρω. Ο ιδιωτικός τομέας της Ελλάδας είναι λιγότερο εκτεθειμένος στη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής από ότι πολλές άλλες οικονομίες.
Η χώρα έχει ακόμη πολύ δρόμο για να φτάσει το ΑΕΠ που είχε πριν κατάρρευση μεταξύ 2008 και 2012.
Το ΑΕΠ εξακολουθεί να είναι σχεδόν 20% μικρότερο από ότι το 2008.
Επιπλέον, οι έρευνες για τις επιχειρήσεις δείχνουν ότι η ανάπτυξη θα είναι υψηλότερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης τους επόμενους δώδεκα μήνες. Αν και δεν είναι πλέον σε πρόγραμμα ΔΝΤ/ΕΕ, η Ελλάδα υπόκειται στους συνήθεις δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ, οι οποίοι πρόκειται να επανέλθουν το επόμενο έτος, και η κυβέρνηση φαίνεται ότι έχει δεσμευτεί να τους τηρήσει.
Ο ρόλος της κυβέρνησης Μητσοτάκη
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Μητσοτάκη επανεξελέγη φέτος με κοινοβουλευτική πλειοψηφία και φαίνεται ότι θα παραμείνει στην εξουσία τουλάχιστον μέχρι το 2027.
Η κυβέρνηση προέβη σε τεράστια δημοσιονομική προσαρμογή στη δεκαετία του 2010 στο πλαίσιο των προγραμμάτων σταθεροποίησης υπό την ηγεσία της τρόικας. Έχει ιστορικό αρκετά περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής.
Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να αυξηθεί από 1,1% του ΑΕΠ φέτος σε 2,1% του ΑΕΠ το 2024, κυρίως λόγω του τερματισμού ορισμένων έκτακτων δαπανών για συντάξεις και ενεργειακές επιδοτήσεις.
Το τρίτο είναι ότι η Ελλάδα είναι πιθανό να εμφανίσει σημαντικά πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια.
«Συνολικά, και βάσει αυτών των προοπτικών για την αύξηση του ΑΕΠ, τις δαπάνες για τόκους και το πρωτογενές ισοζύγιο, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας φαίνεται ότι θα μειωθεί αρκετά απότομα τα επόμενα χρόνια.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα έχει ξεφύγει για πάντα από το πρόβλημα.
Η Ελλάδα έχει βεβαρημένο ιστορικό όσον αφορά την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους και το βάρος του χρέους της θα παραμείνει υψηλό ακόμη και στο σχετικά αισιόδοξο σενάριό μας.
Παρόλα αυτά, αυτοί οι αντίξοοι άνεμοι είναι πιθανό να συσσωρευτούν πολύ αργά και στο μεταξύ, οι προοπτικές θα πρέπει να συνεχίσουν να είναι σχετικά λαμπρές», καταλήγει η Capital Economics.
Αυξάνονται τελευταία οι ανησυχίες σχετικά με τα δημόσια οικονομικά ορισμένων χωρών-μελών της Ευρωζώνης, ωστόσο οι προοπτικές για το χρέος της Ελλάδας είναι αρκετά ευοίωνες, σύμφωνα με όσα εκτιμά η Capital Economics. Η σταθερή οικονομική ανάπτυξη, τα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα και το χαμηλό κόστος για τόκους, θα διατηρήσουν το ποσοστό του ελληνικού χρέους σε καθοδική πορεία για αρκετά χρόνια στο μέλλον.
Η αριθμητική που καθορίζει τον δείκτη χρέους είναι για την Ελλάδα ίδια με των άλλων χωρών, αλλά η Ελλάδα είναι μία ειδική περίπτωση γιατί ο ρυθμός ανάπτυξής της θα είναι υψηλότερος του μέσου όρου της Ευρωζώνης για κάμποσο καιρό, θα εμφανίζει μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα και οι τόκοι που πληρώνει για το χρέος της είναι χαμηλοί. Ως αποτέλεσμα, ο δείκτης χρέους της θα συνεχίσει να υποχωρεί αρκετά γρήγορα.
Υπάρχουν αρκετοί λόγοι να πιστεύει κανείς ότι οι αναπτυξιακές προοπτικές της Ελλάδας βραχυπρόθεσμα είναι καλύτερες από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Αρχικά, υπάρχει ακόμη σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης μετά την κατάρρευση που σημείωσε την περίοδο 2008-2012. Εξάλλου, το ΑΕΠ της είναι ακόμη περίπου 20% χαμηλότερο από το 2008. Επιπλέον, οι επιχειρηματικές έρευνες υποδεικνύουν ότι η ανάπτυξη θα είναι υψηλότερη από το μέσο όρο της Ευρωζώνης μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες. Και ο ιδιωτικός τομέας στην Ελλάδα είναι λιγότερο εκτεθειμένος στις επιπτώσεις της νομισματικής σύσφιξης, συγκριτικά με άλλες οικονομίες αφού οι πιστώσεις του ιδιωτικού τομέα είναι στο 113% του ΑΕΠ, όταν σε Γερμανία και Ισπανία είναι στο 180% και στη Γαλλία στο 280%.
Όπως προβλέπει η Capital Economics, η οικονομία της Ελλάδας θα επεκταθεί κατά 2%-2,5% το χρόνο τα έτη 2024-2025 και θα επιβραδύνει περίπου στο 1% ετησίως τα επόμενα χρόνια.
Εν τω μεταξύ, το μέσο επιτόκιο του ελληνικού δημόσιου χρέους δεδομένα θα παραμείνει χαμηλό για κάποια χρόνια. Τα έξοδα για τόκους της Ελλάδας διαμορφώθηκαν στο 1,4% του χρέους της τον περασμένο χρόνο, που είναι χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 1,9%. Στην Ισπανία διαμορφώνεται στο 2,2% και στην Ιταλία στο 3%. Παράλληλα, η μέση ωρίμανση του ελληνικού δημοσίου χρέους είναι σχεδόν 20 χρόνια με αποτέλεσμα η πολιτική αύξησης των επιτοκίων να περνάει στα έξοδα για τόκους πολύ αργά.
Τρίτον, η Ελλάδα αναμένεται να τρέξει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα για τα επόμενα χρόνια. Αν και δεν λειτουργεί υπό καθεστώς μνημονίων, η Ελλάδα υπόκειται στους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ οι οποίοι επανέρχονται από του χρόνου και η ελληνική κυβέρνηση δείχνει αφοσιωμένη στην επίτευξη των στόχων. Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να ανέλθει στο 2,1% το 2024 από 1,1% του ΑΕΠ φέτος. Επίσης, η κυβέρνηση της ΝΔ, της οποίας ηγείται ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης επανεξελέγη αυτοδύναμη και δείχνει ότι θα παραμείνει στην εξουσία τουλάχιστον έως το 2027, έχοντας να επιδείξει ιστορικό περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής.
Δεδομένων των προοπτικών ανάπτυξης του ΑΕΠ, τα έξοδα για τόκους και τα πρωτογενή πλεονάσματα, ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας θα μειωθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι θα πέσει στο 145% έως το 2028, αλλά η CE πιστεύει ότι θα φτάσει χαμηλότερα στο 140%.
Οκτώ συγκεκριμένες αλλαγές υπέρ των δανειοληπτών και των καταναλωτών τίθενται σε εφαρμογή με την υπερψήφιση του νομοσχεδίου για τα «κόκκινα» δάνεια» με τον τίτλο «Δάνεια: Διαφάνεια, ανταγωνισμός, προστασία των ευάλωτων – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2021/2167, επανεισαγωγή του προγράμματος «ΗΡΑΚΛΗΣ», που υπερψηφίστηκε σήμερα στη Βουλή.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, πρόκειται για ρυθμίσεις με τις οποίες ενισχύεται η προστασία για τους πραγματικά ευάλωτους, επιβάλλονται υποχρεώσεις διαφάνειας και ενημέρωσης στους servicers με αυστηρές ποινές για όσους τις παραβιάζουν, ενισχύεται ο ανταγωνισμός στο τραπεζικό σύστημα, μειώνεται το κόστος χρήσης τραπεζικών υπηρεσιών για τους καταναλωτές, επιταχύνεται ο περιορισμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Ειδικότερα, οι ρυθμίσεις που βελτιώνουν τη θέση των δανειοληπτών και των καταναλωτών περιλαμβάνουν τα εξής:
1. Νέες αυστηρές υποχρεώσεις διαφάνειας, για την καλύτερη ενημέρωση των δανειοληπτών.
Καθίσταται υποχρεωτική η παροχή προσωποποιημένης και αναλυτικής ενημέρωσης προς τους οφειλέτες από τους servicers, για το ύψος της οφειλής, το ιστορικό των πληρωμών, τις δόσεις, το επιτόκιο της ρύθμισης κ.λπ. Η ενημέρωση θα παρέχεται μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας (κατ’ αναλογία με το web banking των τραπεζών) που θα ενημερώνεται τουλάχιστον σε μηνιαία βάση και η οποία θα πρέπει να έχει τεθεί σε λειτουργία το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου 2024. Οι ποινές για όσους δεν συμμορφωθούν με το νέο πλαίσιο περιλαμβάνουν πρόστιμα έως 500.000 ευρώ μέχρι και ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
2.Βελτίωση του εξωδικαστικού μηχανισμού και ειδική μέριμνα για τους ευάλωτους.
Η πρόταση αναδιάρθρωσης του χρέους των ευάλωτων οφειλετών που προκύπτει από την εφαρμογή του αλγόριθμου του εξωδικαστικού θα γίνεται αυτόματα και υποχρεωτικά αποδεκτή από το σύνολο των πιστωτών. Έτσι καταργείται η ευχέρεια των servicers που υπήρχε μέχρι σήμερα να απορρίπτουν την πρόταση του εξωδικαστικού ακόμη και με το απλό «όχι» ενός υπαλλήλου. Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να απορρίψει την πρόταση, ενώ οι πιστωτές θα μπορούν να την προσβάλουν στα δικαστήρια, μόνο εφόσον διαθέτουν στοιχεία ότι παράμετροι της αίτησης δεν είναι αληθινές. Έτσι, θωρακίζεται η προστασία για τους ευάλωτους και τίθενται παράλληλα, δικλείδες ασφαλείας για την διαπίστωση όσων είναι πραγματικά ευάλωτοι και όχι κακοπληρωτές.
Εξάλλου για τις περιπτώσεις των μη ευάλωτων για τους οποίους έχει εκδοθεί πρόγραμμα πλειστηριασμού τίθεται όριο μέχρι 10 % επί της οφειλής στο ύψος της προκαταβολής που μπορούν να ζητούν οι πιστωτές προκειμένου να συναινέσουν σε ρύθμιση στο πλαίσιο του εξωδικαστικού και να ανασταλεί έτσι ο πλειστηριασμός.
Επιπρόσθετα, για το σύνολο των οφειλετών που έχουν δάνεια με εμπράγματη εξασφάλιση (όχι μόνο για τους ευάλωτους) βελτιώνεται ο αλγόριθμος από τον οποίο προκύπτει το ύψος της διαγραφής και της οφειλής μέσω του εξωδικαστικού. Η εν λόγω ρύθμιση, που θα θεσπιστεί με Υπουργική Απόφαση αμέσως μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, οδηγεί σε μείωση έως και 28% της ρυθμιζόμενης οφειλής από δάνεια με εμπράγματη εξασφάλιση. Με τον ίδιο τρόπο (Υπουργική Απόφαση) θα οριστεί σε 3% σταθερό για 3 έτη το επιτόκιο των ρυθμίσεων.
3.Ενίσχυση του ανταγωνισμού, με χορήγηση δανείων από μη τραπεζικούς φορείς.
Οι Εταιρείες Παροχής Πιστώσεων (η λειτουργία των οποίων επιτρέπεται ήδη στη χώρα μας), εκτός από πιστώσεις σε φυσικά πρόσωπα για την κάλυψη καταναλωτικών και προσωπικών αναγκών, θα μπορούν στο εξής να χορηγούν και στεγαστικά δάνεια όπως και συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρηματικών δανείων. Με τον τρόπο αυτό εντείνεται ο ανταγωνισμός στην παροχή πιστώσεων, διευκολύνεται η αναχρηματοδότηση δανείων και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση για φυσικά και νομικά πρόσωπα που αποκλείονται από το τραπεζικό σύστημα. Οι Εταιρείες Παροχής Πιστώσεων δραστηριοποιούνται σε όλες τις χώρες της ΕΕ και στη χώρα μας λειτουργούν υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
4.Επέκταση των συναλλαγών που υλοποιούνται μέσω του συστήματος άμεσων πληρωμών (IRIS).
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι υποχρεούνται να συνδέσουν τον επαγγελματικό τους λογαριασμό με σύστημα άμεσων πληρωμών, όπως επίσης να δέχονται άμεση πληρωμή από οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο τους το ζητήσει. Επίσης, τα φυσικά πρόσωπα που συναλλάσσονται με άλλο φυσικό πρόσωπο που παρέχει υπηρεσίες (ελεύθερο επαγγελματία ή αυτοαπασχολούμενο) δικαιούνται να ζητήσουν να γίνει η πληρωμή μέσω συστήματος άμεσων πληρωμών. Έτσι επεκτείνονται οι συναλλαγές που διεκπεραιώνονται χωρίς προμήθεια ενώ διευκολύνεται και ο περιορισμός της φοροδιαφυγής αφού οι συναλλαγές μέσω του επαγγελματικού λογαριασμού θα καταγράφονται.
5.Βελτίωση του πλαισίου για το Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων.
Εισάγονται νομοθετικές τροποποιήσεις με στόχο την προσέλκυση του ενδιαφέροντος των επενδυτών προκειμένου να προχωρήσει η σύσταση και λειτουργία του φορέα. Ειδικότερα, προβλέπεται ότι ο φορέας θα αποκτά τα ακίνητα με έκπτωση 30% επί της εμπορικής τους αξίας, έκπτωση από την οποία θα ωφελείται στο μέλλον και ο δανειολήπτης με αντίστοιχη μείωση της τιμής επαναγοράς του ακινήτου. Επίσης δίνεται η δυνατότητα στον οφειλέτη να επαναγοράσει το ακίνητο πριν από την συμπλήρωση 12ετίας (που είναι το ανώτατο χρονικό όριο) καθώς καταργείται η υποχρέωση να πληρώσει τα μισθώματα των 12 ετών σε περίπτωση που ασκήσει νωρίτερα το δικαίωμα επαναγοράς.
6.Απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών του Πτωχευτικού Κώδικα.
Προβλέπεται ότι με την υποβολή της αίτησης πτώχευσης αναζητούνται αυτομάτως τα οικονομικά στοιχεία του οφειλέτη από δημόσιους φορείς και Τράπεζες ενώ όποια σφάλματα σε στοιχεία μπορούν να διορθωθούν κατά τη συζήτηση της αίτησης πτώχευσης ώστε να μην κηρύσσεται απαράδεκτη. Επιπρόσθετα, μπαίνει ένα σαφές τέλος στη διαδικασία της πτώχευσης με τη διαπίστωση της επέλευσης της απαλλαγής του πτωχού με πράξη του εισηγητή δικαστή.
7.Άμεση δημοσιοποίηση των επωνυμιών επιχειρήσεων, στις οποίες η Τράπεζα της Ελλάδος εντοπίζει παραβάσεις της νομοθεσίας.
Η ΤτΕ δε θα είναι πλέον υποχρεωμένη να αναμένει την έκβαση τυχόν δικαστικών προσφυγών πριν προχωρήσει σε δημοσιοποίηση παραβάσεων προκειμένου να διευκολυνθεί η άμεση ενημέρωση του κοινού για παραβατικές συμπεριφορές που θα επηρέαζαν και τις επιλογές του.
8.Επέκταση του προγράμματος «Ηρακλής» για την μείωση των «κόκκινων δανείων» στις τράπεζες.
Εισάγεται η τρίτη φάση του προγράμματος «Ηρακλής» που προβλέπει τη χορήγηση εγγυήσεων έως και 2 δισ. ευρώ σε τράπεζες ως τις 31.12.2024, προκειμένου να προχωρήσει η περαιτέρω μείωση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων. Μέσω του προγράμματος από το 2019 το Δημόσιο έχει χορηγήσει εγγυήσεις συνολικού ύψους 18,7 δις. ευρώ γεγονός που συνέβαλε αποφασιστικά στην μείωση του αποθέματος Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων στις τράπεζες, από 40,6% τον Δεκέμβριο του 2019 σε 8,6% τον Ιούνιο του 2023. Η μείωση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων όπως επισημαίνει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες να επικεντρωθούν στη συμβολή τους στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Η JPMorgan στη στρατηγική της για τις μετοχές αναδυόμενων αγορών στην Κεντρική, Ανατολική Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική (CEEMEA) για το 2024, ψηφίζει Ελλάδα.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, το περιθώριο ανόδου του δείκτη MSCI Greece από τα τρέχοντα επίπεδα του στις 25,7 μονάδες είναι της τάξεως του 19% και στο θετικό σενάριο 30%.
Αντίθετα, στο ‘κακό’ σενάριο το περιθώριο πτώσης είναι 26%. H εγχώρια αγορά μετοχών είναι διαπραγματεύσιμη με 6,9 φορές τα καθαρά κέρδη της για φέτος (δείκτης Ρ/Ε) και 7,2 φορές το 2024. Η μερισματική απόδοση της αγοράς είναι της τάξεως του 5% την περίοδο 2023-2024 και ο δείκτης τιμής προς λογιστική αξία (P/BV) είναι περίπου στη μία φορά την περίοδο 2023-2024. Ο στόχος αποτίμησης του δείκτη MSCI Greece είναι στις 8 φορές στο βασικό σενάριο.
H αμερικανική τράπεζα JPMorgan επισημαίνει εκ νέου τη σύσταση προτίμησης της για την Ελλάδα (overweight), καθώς οι τράπεζες εξακολουθούν να εμφανίζουν έκπτωση σε σχέση με τις αντίστοιχες της Ευρωζώνης, παρά την υψηλότερη απόδοση των ιδίων κεφαλαίων τους (RοE).
Η οικονομία της Ελλάδας υπεραποδίδει σε σχέση με την οικονομία της Ευρωζώνης κα τα πρόσφατα placements μετοχών του ΤΧΣ σηματοδοτούν την ισχυρή ζήτηση που υπάρχει για τις ελληνικές τραπεζικές μετοχές. Από την άλλη, οι τραπεζικές μετοχές έχουν υψηλό δείκτη κινδύνου (συντελεστής βήτα ή beta) στην Ευρώπη και τις ευρωπαϊκές τράπεζες.
Η μετοχή που ξεχωρίζει από την εγχώρια αγορά είναι η Alpha Bank, η οποία είναι κορυφαία επιλογή για την περιοχή και μία από τις 10 κορυφαίες μετοχές για την JPMorgan.
Επίσης, επιλογή από την περιοχή της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης είναι η μετοχή της Eurobank. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του αμερικανικού οίκου, η Alpha Bank έχει σύσταση overweight και τιμή-στόχο για το τέλος του 2024 τα 2,20 ευρώ. Η αποτίμηση της Alpha Bank, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της JPM, είναι 5,5 φορές και 5,1 φορές ο πολλαπλασιαστής κερδών για το 2023-2024.
«Η Ελλάδα είναι η σαφής προτίμησή μας στην περιοχή με σύσταση υπεραπόδοσης (overweight), προτιμούμε τις τράπεζες έναντι των μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών, δεδομένων των χαμηλών αποτιμήσεων και της σταθερής ροής θετικών αναθεωρήσεων στα κέρδη ανά μετοχή των τραπεζών.
Η κυβέρνηση έχει στην κατοχή της μεγάλα μερίδια σε μετοχές των τραπεζών στον τομέα μέσω του ΤΧΣ. Πρόσφατα, είχαμε τις θετικές εξελίξεις με τη συμφωνία της Alpha Bank με την ιταλική τράπεζα UniCredit, η οποία περιλαμβάνει την αγορά του 9,9% των μετοχών της Alpha Bank και τη διάθεση του 22% των μετοχών της Εθνικής Τράπεζας, η οποία υπερκαλύφθηκε πάνω από 8 φορές.
Η βασική αντίδραση που ακούσαμε από επενδυτές αυτό το καλοκαίρι για τις ελληνικές τράπεζες ήταν ο κίνδυνος των μετοχών του ΤΧΣ, ο οποίος έχει μειωθεί σημαντικά πλέον.
Η πιθανότητα να εισέλθουν στρατηγικοί επενδυτές, όπως στην περίπτωση της UniCredit και η ισχυρή ζήτηση για την διάθεση των μετοχών της Εθνικής Τράπεζας, κατά την άποψή μας, δείχνουν ότι πλέον οι επενδυτές θα πρέπει να πληρώσουν και να αγοράσουν τις μετοχές των ελληνικών τραπεζών ή να χάσουν την ευκαιρία να συμμετέχουν στην άνοδο», καταλήγει o David Aserkoff της JPMorgan.
Παρατείνεται μέχρι τις 30 Ιουνίου του 2024 το «καλάθι του νοικοκυριού», σύμφωνα με το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών: «Οργανωτικές και Διαδικαστικές Διατάξεις για την Ανάπτυξης, παρεμβάσεις για την ενίσχυση της δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης και άλλες επείγουσες διατάξεις» που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.
Το συγκεκριμένο μέτρο, που ήδη έχει παραταθεί, είχε διάρκεια μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και κρίθηκε αναγκαία η διατήρησή του και για το επόμενο εξάμηνο.
Επίσης, σύμφωνα με το ίδιο σχέδιο νόμου (στις διατάξεις που αφορούν σε θέματα του υπουργείου Ανάπτυξης) παρατείνεται έως τον Ιούνιο του 2024 και η προθεσμία ισχύος της παρ. 1 του άρθρου 54 του ν. 5045/2023 (Α” 136), περί περιστολής φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας.
Συγκεκριμένα έως την 30ή Ιουνίου 2024, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, απαγορεύεται η αποκόμιση μίτου κέρδους από την πώληση οποιουδήποτε προϊόντος ή την παροχή οποιασδήποτε υπηρεσίας που είναι απαραίτητη για την υγεία, τη διατροφή, τη διαβίωση, τη μετακίνηση, τη θέρμανση, την παραγωγή ζεστού νερού χρήσεως και την ασφάλεια του καταναλωτή, καθώς και από την πώληση σχολικών ειδών και γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, ιδίως πρώτων υλών για την παραγωγή λιπασμάτων, ζωοτροφών, ωμών δημητριακών παντός είδους, αλεύρων, ηλίανθου φυτικών ελαίων, όταν το περιθώριο μικτού κέρδους ανά μονάδα υπερβαίνει το αντίστοιχο περιθώριο μικτού κέρδους ανά μονάδα προ της 31ης Δεκεμβρίου 2021.».
“Αλλα ζητήματα προθεσμιών
Σε ό,τι αφορά άλλα ζητήματα προθεσμιών για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς προβλέπονται τα εξής:
– Οι πωλητές λαϊκών αγορών, οι οποίοι απώλεσαν την άδεια δραστηριοποίησής τους μετά την 1η Φεβρουαρίου 2022 λόγω μη καταβολής του προβλεπόμενου τέλους, δύνανται να ανανεώσουν την ισχύ της, αν εξοφλήσουν το σύνολο των σχετικών οφειλών τους, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2023, και πληρούν τις προϋποθέσεις ανανέωσής της.
– «Για τις εμπορικές μισθώσεις ακινήτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του π.δ. 34/1995 (Α” 30), επιτρέπεται, από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως και την 31η Δεκεμβρίου 2024, αναπροσαρμογή του μισθώματος που ανέρχεται σε ποσοστό 3%, κατά ανώτατο όριο, επί του μισθώματος του έτους 2023».
– Παρατείνεται για ένα χρόνο και η προθεσμία του άρθρου 97 του ν. 5007/2022 (Α” 241), περί απαλλαγών των Ναυπηγείων Ελευσίνας και διαμορφώνεται ως εξής: «Στο πλαίσιο της παρ. 4 του άρθρου 170 του ν. 4738/2020 (Α” 207) η υπό εξυγίανση εταιρεία με την επωνυμία Ναυπηγικές και Βιομηχανικές Επιχειρήσεις Ελευσίνας Α.Ε. απαλλάσσεται από την υποχρέωση προσκόμισης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας έναντι οποιασδήποτε αρχής και φορέα έως την 31η Δεκεμβρίου 2024».
– Παράταση ενός έτους και για τις μισθώσεις κινηματογράφων και θεάτρων. Οι μισθώσεις των χειμερινών και θερινών κινηματογράφων και θεάτρων, διατηρητέων και μη, που λήγουν σύμφωνα με το άρθρο 134 του ν. 4876/2021 (Α΄ 251) την 31η Δεκεμβρίου 2023, καθώς και οι μισθώσεις κινηματογράφων και θεάτρων, διατηρητέων και μη, που λήγουν για οποιονδήποτε λόγο μετά την 31η Δεκεμβρίου 2023, παρατείνονται αυτοδικαίως μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2024. Στις παραπάνω περιπτώσεις δεν επιτρέπεται, έως την 31η Δεκεμβρίου 2024, αύξηση του καταβαλλόμενου μισθώματος, κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος του νόμου.