Είναι επίσημο: οι εποχές των πάμφθηνων αγορών μέσω Διαδικτύου για τους Ελληνες και Ευρωπαίους καταναλωτές μόλις τελείωσαν. Με νέο κανονισμό, τον οποίο υπογράφει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο εξής θα επιβάλλεται προσωρινός δασμός 3 ευρώ ανά είδος στις αγορές μέσω Διαδικτύου από τρίτες χώρες.
Η απόφαση αυτή θα εφαρμόζεται καθολικά από την 1η Ιουλίου σε όλα τα κράτη-μέλη.
Το καθεστώς εισαγωγής για τα φθηνά μικροδέματα (από Temu, Shein και άλλες πλατφόρμες εκτός Ε.Ε.) αλλάζει ριζικά, καθώς δεν θα απαλλάσσονται από τελωνειακά έξοδα μόνο και μόνο επειδή είναι χαμηλής αξίας. Η επιβάρυνση έχει στόχο να βάλει φρένο στα δισεκατομμύρια δέματα που κάθε χρόνο κατακλύζουν κυριολεκτικά ολόκληρη την Ευρώπη με αγορές από τις πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Η παρέμβαση αγγίζει τον πυρήνα των μικρών online παραγγελιών, ιδιαίτερα αυτών που διακινούνται σε μορφή μικρών, μαζικών και χαμηλής αξίας δεμάτων κάτω των 150 ευρώ.
Πολλαπλασιαστής κόστους
Για τον καταναλωτή που έχει συνηθίσει στις χαμηλές τιμές των κινεζικών πλατφορμών, η έκπληξη μπορεί να είναι δυσάρεστη. Αν ένα μικρό δέμα περιέχει προϊόντα διαφορετικών κατηγοριών, ο δασμός θα αθροίζεται.
Συγκεκριμένα, σε μια παραγγελία που περιλαμβάνει, για παράδειγμα:
α) μία μεταξωτή μπλούζα (Δασμολογική Κατηγορία 1) και
β) δύο μάλλινες μπλούζες (Δασμολογική Κατηγορία 2), τότε, παρότι πρόκειται για ένα ενιαίο δέμα προς παράδοση, τελωνειακά αναγνωρίζονται δύο διακριτά είδη. Συνεπώς, επιβάλλεται δασμός 6 ευρώ συνολικά, από 3 ευρώ για κάθε είδος: δηλαδή δασμός 3 ευρώ για το μεταξωτό είδος και άλλα 3 ευρώ για τα μάλλινα είδη.
Εάν το δέμα περιείχε τρεις ή τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, ο δασμός θα εκτινασσόταν στα 9 ή και 12 ευρώ, καθιστώντας τις «φθηνές» αγορές από Κίνα μέσω Διαδικτύου ουσιαστικά ασύμφορες.
Τι αλλάζει και πότε
Οι νέοι τελωνειακοί κανόνες στοχεύουν ευθέως στις εξ αποστάσεως πωλήσεις πακέτων μικρής αξίας από τρίτες χώρες (ή τρίτα εδάφη) προς Ε.Ε., κόστους κάτω των 150 ευρώ, που επειδή είναι ευτελούς αξίας εισάγονται χωρίς εξαντλητικές διαδικασίες ελέγχου για λόγους αποσυμφόρησης των τελωνείων. Εκτός από το κόστος των ηλεκτρονικών αγορών, ενδεχομένως αυτό να επηρεάσει και τη διαδικασία επιστροφής προϊόντων.
Η αλλαγή κυοφορείτο εδώ και έναν χρόνο, όπως πρώτο αποκάλυψε ήδη από πέρυσι το «ΘΕΜΑ», τον Μάιο του 2025. Η απόφαση «κλείδωσε» στo συμβούλιο υπουργών Οικονομικών Ecofin τον περασμένο Νοέμβριο, όπου ο Κυριάκος Πιερρακάκης πήρε σαφή και ενεργή θέση υπέρ της κατάργησης του ορίου των 150 ευρώ και της επίσπευσης εφαρμογής των μέτρων ήδη από το 2026, με σκοπό την προστασία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αλλά και των καταναλωτών από τον «εισαγόμενο» αθέμιτο ανταγωνισμό.
Με βάση τον νέο κανονισμό της Κομισιόν, τον οποίο παρουσιάζει σήμερα το «business stories», καταργείται η απαλλαγή από εισαγωγικούς δασμούς για εμπορεύματα που έρχονται στη χώρα μας. Ωστόσο, η επιβολή δασμού ύψους 3 ευρώ αποτελεί προσωρινό (μεταβατικό) μέτρο: η συγκεκριμένη επιβάρυνση θα ισχύει για ένα έτος, μέχρι την 1η Ιουλίου 2028. Το διάστημα αυτό δύναται να παραταθεί με νέα απόφαση, προτού αντικατασταθεί με νέα ρύθμιση.
Σε ποια δέματα μπαίνουν τρίευρα
Σκοπός της ρύθμισης είναι η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού μεταξύ μικρομεσαίων επιχειρήσεων της Ε.Ε. και επιχειρήσεων τρίτων χωρών. Το νέο καθεστώς αφορά τις αγορές που κάνουν καθημερινά μέσω Διαδικτύου μεμονωμένοι καταναλωτές, απευθείας από εμπορικές πλατφόρμες της Κίνας (Temu, Shein, AliΕxpress κ.λπ.) ή από άλλες ασιατικές χώρες (π.χ. Trendyol).
Η απόφαση της Κομισιόν δεν εξαιρεί όμως -στη φάση αυτή τουλάχιστον- τις αγορές από πλατφόρμες ή διαδικτυακά μαγαζιά από ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο ή άλλες τρίτες χώρες, όπως ebay, Amazon, Assos κ.λπ. Αν και δεν ορίζεται στην παρούσα απόφαση, η επιβάρυνση θα ισχύσει και για πακέτα που έρχονται στην Ελλάδα από αποθήκες τις οποίες έχουν δημιουργήσει οι εταιρείες αυτές στο έδαφος της Ε.Ε. Ο νέος κανονισμός προβλέπει ότι «η περίπτωση όπου εμπορεύματα πωλούνται σε ενωσιακούς καταναλωτές κατά την αποθήκευση σε τελωνειακή αποθήκη θα ρυθμιστεί με χωριστή κατ’ εξουσιοδότηση πράξη».
Πώς θα υπολογίζεται
Ο κανονισμός της μεταβατικής περιόδου για τα 3 ευρώ (έως το 2028) δεν καταργεί το υφιστάμενο πλαίσιο ΦΠΑ για e-commerce. Προστίθεται πάνω στο ήδη ισχύον καθεστώς εισαγωγής και τελωνειακής διασάφησης.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ο εκτελεστικός κανονισμός (2026/1200) δεν μιλά για 3 ευρώ ανά δέμα, αλλά για 3 ευρώ ανά είδος εμπορεύματος, που περιέχεται στο δέμα. Αν κατά τον τελωνισμό το δέμα περιλαμβάνει δύο ή περισσότερα είδη εμπορευμάτων, τα στοιχεία για κάθε είδος θεωρούνται χωριστή τελωνειακή διασάφηση, δηλαδή άλλη διαδικασία για το καθένα. Θεσπίζει, επίσης, νέο ορισμό είδους ώστε, όταν τα εμπορεύματα δηλώνονται ως χωριστά είδη στην τελωνειακή διασάφηση, ο προσωρινός δασμός να εφαρμόζεται σε καθένα από αυτά.
Αυτό σημαίνει ότι, αν μια αποστολή συμπεριλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, η χρέωση θα πολλαπλασιάζεται ανάλογα με τα δηλωμένα είδη.
Τι θα πληρώνει ο καταναλωτής
Με βάση το ενωσιακό δασμολόγιο (TARIC) και τα πραγματικά τέλη εκτελωνισμού, η κατάργηση του ορίου απαλλαγής στα ευρωπαϊκά τελωνεία των 150 ευρώ (de minimis) εκτιμάται ότι θα αυξήσει το τελικό κόστος ενός τυπικού προϊόντος χαμηλής αξίας (10-20 ευρώ) κατά τουλάχιστον 15%-30%. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται, όμως, με βάση τον κωδικό κάθε είδους που εμπεριέχεται στο πακέτο που εισάγεται στη χώρα μας.
Έτσι, για παράδειγμα:
– εάν ένας καταναλωτής παραγγείλει, θεωρητικά, ένα μόνον προϊόν αξίας 1 ευρώ από πλατφόρμα πχ Shein ή Temu (όπως γίνεται σε κάποιες συνδυαστικές προσφορές), τότε επιβάλλεται προσωρινός δασμός 3 ευρώ και το κόστος ανεβαίνει στα 4 ευρώ, πριν από τον ΦΠΑ. Δηλαδή, η επιβάρυνση είναι τριπλάσια της αρχικής αξίας του προϊόντος.
– αν αγοράσει ένα προϊόν αξίας 5 ευρώ, θα πληρώσει συνολικά 8 ευρώ, καθώς θα προστεθούν 3 ευρώ δασμού. Δηλαδή, επιβάρυνση 60% της αρχικής αξίας.
– εάν η παραγγελία αφορά ένα μόνο προϊόν αξίας 20 ευρώ, ο τελικός λογαριασμός θα ανέλθει στα 23 ευρώ, πριν τον ΦΠΑ. Δηλαδή, ακόμη και σε μία τόσο μικρή αγορά, η
επιβάρυνση φτάνει το 15%.
– αν ο καταναλωτής κάνει παραγγελία 20 ευρώ που περιλαμβάνει πέντε διαφορετικά είδη, όπως ένα ποτηράκι, μία θήκη κινητού, μία βεντάλια, ένα ζευγάρι κάλτσες και ένα βραχιόλι, τότε θα επιβαρυνθεί με 15 ευρώ προσωρινό δασμό. Ο λογαριασμός θα ανέβει στα 35 ευρώ, πριν από τον ΦΠΑ. Δηλαδή, επιβάρυνση 75% της αρχικής αξίας της αγοράς.
– αν κάποιος αγοράσει τέσσερα διαφορετικά είδη συνολικής αξίας 24 ευρώ, η πρόσθετη χρέωση θα είναι 12 ευρώ και ο τελικός λογαριασμός θα φτάσει τα 36 ευρώ. Με άλλα λόγια, η επιβάρυνση ανεβάζει την αξία της αγοράς κατά 50%.
Αντιθέτως, αν αγοράσει 15 ίδια τεμάχια ενός προϊόντος, για παράδειγμα 15 ίδια ποτήρια ή 15 ίδιες μπλούζες, με συνολική αξία 20 ευρώ, τότε θα επιβληθεί μόνο ένας δασμός 3 ευρώ,
επειδή πρόκειται για ένα μόνο είδος. Άρα ο τελικός λογαριασμός θα φτάσει τα 23 ευρώ, (επιβάρυνση 15%).
Αντίστοιχα, εάν κάποιος αγοράσει 5 αντικείμενα ίδιας κατηγορίας (πχ τσάντες) συνολικής αξίας 60 ευρώ, η επιβάρυνση θα είναι πάλι μόνο 3 ευρώ, με τον τελικό λογαριασμό να ανεβαίνει στα 63 ευρώ (επιβάρυνση 5%), καθώς η ποσότητα δεν αυξάνει το τέλος αν όλα ανήκουν σε ένα μόνο κωδικό είδους (εξαψήφιο TARIC).
