THE PAPER

Οι επίμονες προσπάθειες του τέως προέδρου της Κύπρου Νίκου Αναστασιάδη να υπερασπιστεί την υστεροφημία του θάφτηκαν κάτω από τις 3.000 σελίδες του πορίσματος της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς που ερεύνησε ισχυρισμούς που διατυπώνονται στο βιβλίο «Κράτος Μαφία» του δημοσιογράφου Μακάριου Δρουσιώτη. Το πόρισμα ξεγυμνώνει τη λειτουργία ενός συστήματος που λειτουργούσε τη δεκαετία της διακυβέρνησης Αναστασιάδη και εγκλωβίζει τους θεσμούς σε έναν φαύλο κύκλο αυτοεξαιρέσεων, από την περαιτέρω ποινική έρευνα που ακολουθεί. Επειτα από δύο χρόνια ερευνών, καταθέσεων και εξέτασης εγγράφων από την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς αποδείχθηκε ότι η κυπριακή πραγματικότητα δεν ξεπερνά απλώς τη φαντασία, αλλά την αφήνει χιλιόμετρα πίσω. Η επίσημη ανακοίνωση της Αρχής σχετικά με το πόρισμα είναι η ακτινογραφία ενός συστήματος εξουσίας που λειτούργησε με όρους ιδιωτικής εταιρείας περιορισμένης ευθύνης και απεριόριστης απληστίας, με τον τέως πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη να βρίσκεται στο κέντρο αυτού του κόσμου που περιστρεφόταν γύρω του.

Η εικόνα που αναδύεται είναι εκείνη μιας εκτεταμένης, βαθιάς και σχεδόν θεσμοθετημένης διαφθοράς και δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά ή για τη δράση κάποιων λίγων επίορκων που απλώς παραστράτησαν και βούτηξαν το δάχτυλο στο βάζο με το μέλι. Αποκαλύπτεται μια συντονισμένη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού, ο οποίος συχνά έμοιαζε να κινείται με γνώμονα όχι το δημόσιο συμφέρον, αλλά τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τις οικονομικές διευκολύνσεις φίλων, πελατών και συνοδοιπόρων της τότε πολιτικής ηγεσίας. Ο Νίκος Αναστασιάδης, ο άνθρωπος που κυβέρνησε τον τόπο για μία δεκαετία, εμφανίζεται στο πόρισμα ως αρχιτέκτονας ή, στην καλύτερη περίπτωση, ως ανεκτικός θεατής μιας κατάστασης όπου τα όρια μεταξύ δημόσιου αξιώματος και ιδιωτικού οφέλους είχαν γίνει απελπιστικά δυσδιάκριτα.

Το πόρισμα μοιάζει περισσότερο με ακτινογραφία μιας περιόδου, κατά την οποία, η εξουσία, οι προσωπικές σχέσεις, τα δικηγορικά γραφεία, οι τράπεζες, οι Ρώσοι ολιγάρχες, τα χρυσά διαβατήρια και η κρατική μηχανή συναντήθηκαν σε έναν μονόδρομο διαφθοράς.
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός συστήματος στο οποίο οι θεσμοί δεν εμφανίζονται πάντοτε ως φραγμός στην αυθαιρεσία, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις ως εργαλείο εξυπηρέτησης. Για τον απλό πολίτη το κράτος συχνά μοιάζει με λαβύρινθο, ενώ για κάποιους άλλους -κυρίως Ρώσους ολιγάρχες- από όσα περιγράφονται έμοιαζε με θυρωρείο πολυτελούς ξενοδοχείου, με το προσωπικό έτοιμο να ικανοποιήσει κάθε επιθυμία τους.

Ενας ολιγάρχης, ένα διαζύγιο και ένα κράτος στα πόδια του

Η υπόθεση που κλέβει την παράσταση στο πόρισμα, τόσο για τη κουτσομπολίστική διάσταση της όσο και για την απόλυτη ξεδιαντροπιά της, είναι αυτή του Ρώσου ολιγάρχη Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ. Ο άνθρωπος αυτός βρέθηκε κάποια στιγμή σε έναν σκληρό δικαστικό πολιτικό και οικονομικό πόλεμο με την εν διαστάσει σύζυγό του για τον μοίρασμα μιας αμύθητης περιουσίας πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Σε οποιοδήποτε άλλο σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, η επίλυση μιας τέτοιας διαφοράς θα ήταν αποκλειστική υπόθεση των δικαστηρίων και των δικηγόρων των δύο πλευρών. Στην Κύπρο της εποχής εκείνης, όμως, έγινε κρατική υπόθεση και μάλιστα άμεσης προτεραιότητας.

Ολόκληρος ο κρατικός μηχανισμός, από την ανώτατη ηγεσία μέχρι τις διωκτικές αρχές, έδειξε μια πρωτοφανή προθυμία να τεθεί στην υπηρεσία του Ρώσου μεγιστάνα, με μοναδικό στόχο να βρεθούν οι νομικοί και πρακτικοί τρόποι ώστε να περιοριστεί το οικονομικό κόστος του διαζυγίου του. Για να επιτευχθεί αυτό επιστρατεύτηκαν μέσα και αξιώματα που προκαλούν δέος. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, δικαστής, ο τότε βοηθός γενικός εισαγγελέας, ακόμα και ανώτερος αξιωματικός της Αστυνομίας εμφανίζονται να κινούνται με μια κοινή συνισταμένη: να ικανοποιηθεί ο ξένος «επενδυτής»… να μη χάσουμε τον πελάτη.

Το αποκορύφωμα αυτής της ιλαροτραγωδίας ήταν η φωτογραφική νομοθεσία, ο περίφημος «νόμος Ριμπολόβλεφ», που ψηφίστηκε με διαδικασίες-εξπρές από τη Βουλή για να εξυπηρετήσει τις συγκεκριμένες νομικές ανάγκες του ολιγάρχη στο θέμα των εμπιστευμάτων. Ενας ολόκληρος κρατικός μηχανισμός υποτάχθηκε με σκυμμένο το κεφάλι στις ορέξεις ενός Ρώσου δισεκατομμυριούχου μετατρέποντας την Κυπριακή Δημοκρατία σε μια απέραντη offshore εταιρεία παροχής υπηρεσιών για VIP πελάτες.

Με πρόφαση ένα δαχτυλίδι

Η αφετηρία της υπόθεσης ήταν καταγγελία που υποβλήθηκε στην Αστυνομία από τον δικηγόρο Παναγιώτη Νεοκλέους, συνέταιρο τότε στη δικηγορική εταιρεία Ανδρέας Νεοκλέους & Σία ΔΕΠΕ, εκ μέρους συγκεκριμένου εμπιστεύματος, για πολύτιμο κόσμημα μεγάλης αξίας.

Το κόσμημα ήταν ένα δαχτυλίδι αξίας περίπου €25 εκατ. Η πλευρά της Ελένας Ριμπολόβλεβα υποστήριζε ότι επρόκειτο για δώρο που της είχε κάνει ο σύζυγός της προτού ξεσπάσει η μεγάλη δικαστική διαμάχη για το διαζύγιο και την περιουσία. Η πλευρά του εμπιστεύματος (δηλαδή του Ντ. Ριμπολόβλεβ), όμως, θεωρούσε ότι το κόσμημα ανήκε σε αυτό και όχι στην ίδια.

Η Αρχή κατά της Διαφθοράς, εξετάζοντας την υπόθεση, κατέληξε ότι η καταγγελία στην Αστυνομία υποβλήθηκε στο πλαίσιο σχεδίου για τη σύλληψη της Ελένας Ριμπολόβλεβα, ώστε να της ασκηθεί πίεση για τη διευθέτηση των οικονομικών όρων του διαζυγίου με τον Ντ. Ριμπολόβλεβ. Αυτή είναι η κεντρική διαπίστωση που δημιουργεί απίστευτες σκιές για εκτεταμένη διαφθορά.

Η κυρία Ριμπολόβλεβα έφτασε στην Κύπρο στις 24 Φεβρουαρίου 2014 και συνελήφθη με ένταλμα που είχε εκδοθεί στη βάση της καταγγελίας του δικηγόρου Παναγιώτη Νεοκλέους. Η υπόθεση πήρε αμέσως διεθνείς διαστάσεις, λόγω του ονόματος του Ριμπολόβλεφ, του τεράστιου ύψους της περιουσίας του και της σφοδρής δικαστικής σύγκρουσης του ζευγαριού.

Η Αρχή σημειώνει ότι στην εξέλιξη της υπόθεσης προέκυψαν στοιχεία και ισχυρισμοί που αμφισβητούσαν τη βασιμότητα των κατηγοριών εναντίον της Ριμπολόβλεβα. Το αρχικό σχέδιο που φαίνεται να είχε καταστρωθεί για παρατεταμένη κράτηση της Ριμπολόβλεβα δεν προχώρησε, με αποτέλεσμα την απελευθέρωσή της. Ωστόσο, σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι προσπάθειες άσκησης πίεσης επάνω της δεν σταμάτησαν εκεί.

Νόμος κατά παραγγελία Ριμπολόβλεφ

Στο φόντο της σύλληψης βρίσκεται και η τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα, που είχε χαρακτηριστεί δημόσια ως «νόμος Ριμπολόβλεφ». Με την τροποποίηση αυτή τα κυπριακά δικαστήρια μπορούσαν να αποκτήσουν δικαιοδοσία για αδικήματα που φέρονταν να τελέστηκαν στο εξωτερικό, εφόσον αφορούσαν περιουσία που βρισκόταν εκτός Κύπρου αλλά συνδεόταν με εταιρεία εγγεγραμμένη στη Κυπριακή Δημοκρατία ή με κυπριακό καταπίστευμα.

Η σημασία της φωτογραφικής τροποποίησης, όπως την καταγράφει η Αρχή, είναι ότι καθιστούσε δυνατή την ποινική δίωξη της Ελένας Ριμπολόβλεβα στην Κύπρο, κάτι που προηγουμένως δεν ήταν εφικτό. Το εύρημα αυτό είναι κρίσιμο γιατί δείχνει πως το νομικό πλαίσιο αξιοποιήθηκε σε μια ιδιωτική περιουσιακή διαμάχη με διεθνείς προεκτάσεις και ενεπλάκη και η Βουλή με τροποποίηση νόμου που εισηγήθηκε η κυβέρνηση Ν. Αναστασιάδη.

Ο βολικός δικαστής

Στο πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς υπάρχει κι ένα κεφάλαιο που αφορά τον πρώην πρόεδρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας Χάρη Σολομωνίδη. Η αναφορά του δεν είναι δευτερευούσης σημασίας, καθώς αφορά τον τρόπο με τον οποίο η πλευρά Ριμπολόβλεφ φέρεται να αξιοποίησε διαδικασίες ενώπιον των κυπριακών δικαστηρίων για να περιορίσει τις κινήσεις της Ελένας Ριμπολόβλεβα στη διεθνή δικαστική διαμάχη του διαζυγίου.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Αρχής, τον Οκτώβριο του 2013 καταχωρίστηκαν ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας αιτήσεις από εταιρείες καταπιστευμάτων μέσω των οποίων ο Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ διατηρούσε μέρος της περιουσίας του. Με τις αιτήσεις αυτές ζητούνταν, μεταξύ άλλων, να απαγορευτεί στην Ελένα Ριμπολόβλεβα και στους δικηγόρους της να εγείρουν νομικές διαδικασίες σε δικαστήρια εκτός Κύπρου, για ζητήματα που συνδέονταν με τα εμπιστεύματα και τις οικονομικές της αξιώσεις από τον γάμο.

Οι αιτήσεις καταχωρίστηκαν από τη δικηγορική εταιρεία Ανδρέας Νεοκλέους & Σία ΔΕΠΕ και τέθηκαν ενώπιον του δικαστή Χάρη Σολομωνίδη, ο οποίος τότε υπηρετούσε ως πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Ο δικαστής εξέδωσε μονομερώς (χωρίς να κληθεί η πλευρά της Ριμπολόβλεβα) προσωρινά διατάγματα υπέρ των αιτητριών εταιρειών του Ριμπολόβλεφ. Ουσιαστικά τα διατάγματα επιχειρούσαν να κρατήσουν τη διαμάχη στο κυπριακό δικαστικό πεδίο και να δυσκολέψουν την Ελένα Ριμπολόβλεβα να κινηθεί δικαστικά αλλού, κυρίως στη Γενεύη, όπου είχε ανοίξει η διαδικασία του διαζυγίου.

Η Αρχή καταγράφει ως ιδιαίτερα σοβαρό στοιχείο τη χρονική ακολουθία των γεγονότων. Λίγες ημέρες μετά την έκδοση των προσωρινών διαταγμάτων, η σύζυγος του δικαστή φέρεται να προσλήφθηκε στη δικηγορική εταιρεία Ανδρέας Νεοκλέους & Σία ΔΕΠΕ, με υψηλές απολαβές. Κατά την Αρχή κατά της Διαφθοράς, η σύζυγος του δικαστή ήταν άνεργη κατά τον χρόνο καταχώρισης των αιτήσεων, ενώ η πρόσληψή της συνιστούσε σημαντικό περιουσιακό όφελος για την οικογένεια του δικαστή.

Το ζήτημα τέθηκε από τους δικηγόρους της Ριμπολόβλεβα, οι οποίοι ζήτησαν την εξαίρεση του δικαστή λόγω προκατάληψης. Η Αρχή αναφέρει ότι ο κ. Σολομωνίδης απέκρυψε ή συνέβαλε στη μη αποκάλυψη του πραγματικού εργοδότη της συζύγου του, παρουσιάζοντας ως εργοδότρια εταιρεία διαφορετική από τη δικηγορική εταιρεία που χειριζόταν τις επίμαχες αιτήσεις. Κατά την Αρχή, από τη μαρτυρία προκύπτει ότι πραγματικός εργοδότης ήταν η ίδια η δικηγορική εταιρεία Ανδρέας Νεοκλέους & Σία ΔΕΠΕ.

Στη συνέχεια, ο ίδιος δικαστής εξέδωσε αποφάσεις υπέρ των αιτητριών εταιρειών (Ριμπολόβεφ), κρίνοντας ότι η πλευρά Ριμπολόβλεβα είχε ειδοποιηθεί δεόντως. Αργότερα, κατόπιν αίτησης των δικηγόρων της Ελενας Ριμπολόβλεβα, άλλη δικαστής παραμέρισε μία από τις αποφάσεις, κρίνοντας ότι η διαδικασία που οδήγησε στην έκδοσή της ήταν παράτυπη λόγω έλλειψης ορθής νομικής βάσης.
Η Αρχή καταλήγει ότι υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις που δημιουργούν εύλογη υπόνοια πως ο δικαστής Σολομωνίδης, κατά κατάχρηση ή εκμετάλλευση του δικαστικού του αξιώματος, συμφώνησε με τη δικηγορική εταιρεία Ανδρέας Νεοκλέους & Σία ΔΕΠΕ για την πρόσληψη της συζύγου του, με αντάλλαγμα την έκδοση αποφάσεων υπέρ πελατών της εταιρείας στις επίμαχες υποθέσεις που ευνοούσαν τον Ριμπολόβλεφ.

Για τον πρώην δικαστή η Αρχή καταγράφει ενδεχόμενη διάπραξη τριών ποινικών αδικημάτων. Δεκασμό δημόσιου λειτουργού, συναλλαγές με αντιπροσώπους που υποδηλώνουν διαφθορά και αθέμιτη κτήση περιουσιακού οφέλους. Για τη δικηγορική εταιρεία Ανδρέας Νεοκλέους & Σία ΔΕΠΕ καταγράφονται ενδεχόμενα αδικήματα δεκασμού δημόσιου λειτουργού, συναλλαγών που υποδηλώνουν διαφθορά και ενεργού δωροδοκίας οικείων δημόσιων αξιωματούχων με εταιρική ευθύνη νομικού προσώπου. Για τον δικηγόρο Παναγιώτη Νεοκλέους καταγράφεται ενδεχόμενο αδίκημα συνωμοσίας για ανατροπή της πορείας της δικαιοσύνης.
Η αναφορά στον Χάρη Σολομωνίδη αλλάζει και το βάρος της υπόθεσης Ριμπολόβλεβα. Το πόρισμα δεν περιγράφει μόνο μια προσπάθεια σύλληψης μέσω Αστυνομίας και Γενικής Εισαγγελίας αλλά και μια παράλληλη δικαστική διαδρομή, μέσα από την οποία, κατά την Αρχή, επιχειρήθηκε να περιοριστεί η νομική άμυνα της Ριμπολόβλεβα και να ενισχυθεί η πίεση προς την ίδια στο πλαίσιο της περιουσιακής διαμάχης του διαζυγίου.

Ο φάκελος και τα τεκμήρια

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον κ. Ρίκκο Ερωτοκρίτου, ο οποίος την περίοδο εκείνη ήταν βοηθός γενικός εισαγγελέας. Σύμφωνα με την Αρχή, η καταγγελία που υποβλήθηκε στην Αστυνομία στάλθηκε για οδηγίες στη Νομική Υπηρεσία (Γενική Εισαγγελία) και, κατόπιν αιτήματος του κ. Ερωτοκρίτου, ο φάκελος χρεώθηκε στον ίδιο προσωπικά.

Η Αρχή καταγράφει ότι ο κ. Ερωτοκρίτου χειρίστηκε προσωπικά τον φάκελο, δεν τον προώθησε στον τότε γενικό εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη και διασφάλισε την άμεση επιστροφή του στην Αστυνομία, κατά παρέκκλιση των καθιερωμένων διαδικασιών της Νομικής Υπηρεσίας.

Ακόμη σημαντικότερο είναι το εύρημα ότι υπήρξε, σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάστηκαν, άμεση παρέμβαση του κ. Ερωτοκρίτου στο περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης που προσκομίστηκε στο δικαστήριο για την έκδοση του εντάλματος σύλληψης της Ελενας Ριμπολόβλεβα.

Για τον κ. Ερωτοκρίτου η Αρχή καταγράφει ενδεχόμενη ποινική ευθύνη για κατάχρηση εξουσίας σε βαθμό πλημμελήματος, ενώ δεν προέκυψαν στοιχεία που να δείχνουν άμεσο ή έμμεσο προσωπικό οικονομικό ή υλικό όφελος για τον ίδιο.

Η Αστυνομία στην υπηρεσία του Ριμπολόβλεβ

Στο ίδιο κεφάλαιο του πορίσματος εμφανίζεται και ο ανώτερος αξιωματικός της Αστυνομίας Ιωάννης Σωτηριάδης, ο οποίος υπηρετούσε ως διοικητής του Τμήματος Ανιχνεύσεως Εγκλημάτων Λεμεσού.

Η Αρχή καταγράφει ότι συγκεκριμένοι αστυνομικοί, περιλαμβανομένου του κ. Σωτηριάδη, είχαν επισκεφθεί το γραφείο του κ. Ερωτοκρίτου κατά την επίμαχη περίοδο. Επίσης, διαπιστώθηκε περιστατικό κατά το οποίο αυτοκίνητο στο οποίο επέβαιναν η Ελένα Ριμπολόβλεβα και η δικηγόρος της με κατεύθυνση προς τη ρωσική πρεσβεία στη Λευκωσία είχε τεθεί υπό παρακολούθηση από άλλο αυτοκίνητο, οδηγός του οποίου ήταν αστυνομικός.

Για τον κ. Σωτηριάδη η Αρχή αναφέρει ότι απέκρυψε σκόπιμα την αρχική καταγγελία από τον άμεσο προϊστάμενό του, αστυνομικό διευθυντή Λεμεσού, παρά τη σοβαρότητα της υπόθεσης. Καταγράφεται επίσης διαρροή πληροφοριών της Αστυνομίας προς την πλευρά του Ριμπολόβλεβ, σε πραγματικό χρόνο, καθώς και προσπάθειες παρακολούθησης της κυρίας Ριμπολόβλεβα μετά την απελευθέρωσή της από τα αστυνομικά κρατητήρια.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το εύρημα ότι υπήρξε σκόπιμη καθυστέρηση στην επιστροφή του διαβατηρίου της, σε συνεννόηση με το δικηγορικό γραφείο Ανδρέας Νεοκλέους & Σία ΔΕΠΕ και τον Παναγιώτη Νεοκλέους, παρά τις οδηγίες του τότε Γενικού Εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη και του Αστυνομικού Διευθυντή Λεμεσού, άμεσου προϊσταμένου του Ιωάννη Σωτηριάδη.

Κατά την Αρχή κατά της Διαφθοράς, ο αξιωματικός της Αστυνομίας σε συνεργασία με τον τότε βοηθό γενικό εισαγγελέα Ερωτοκρίτου και πρόσωπα της δικηγορικής εταιρείας, ενεργούσε έτσι ώστε η ποινική έρευνα εναντίον της Ριμπολόβλεβα να παραμένει ανοικτή, με σκοπό να συνεχίζεται η πίεση για τη διευθέτηση των οικονομικών όρων του διαζυγίου. Και για τον κ. Σωτηριάδη η Αρχή καταγράφει ενδεχόμενη ποινική ευθύνη για κατάχρηση εξουσίας σε βαθμό πλημμελήματος.

Μεσολάβηση για το ιδιωτικό τζετ

Η Αρχή αποδίδει ειδικό ρόλο στον δημοσιογράφο Ανδρέα Χατζηκυριάκο, τον οποίο εμφανίζει ως σύνδεσμο ανάμεσα στον Νίκο Αναστασιάδη και τον Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο κ. Χατζηκυριάκος εμπλεκόταν στον συντονισμό της στήριξης ή της φαινομενικής στήριξης κρατικών αρχών και λειτουργών στο σχέδιο σύλληψης της Ελενας Ριμπολόβλεβα.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το ζήτημα ιδιωτικής πτήσης του τότε προέδρου Νίκου Αναστασιάδη από τις Βρυξέλλες προς την Αθήνα, στις 21 Μαρτίου 2014. Η Αρχή καταγράφει ότι υπήρξε συμφωνία που προέβλεπε πως ο Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ θα κάλυπτε το κόστος της πτήσης με διευκόλυνση του Α. Χατζηκυριάκου.

Η πτήση, σύμφωνα με την Αρχή, είχε αρχικά προορισμό την Αθήνα, αλλά λόγω εγκεφαλικού επεισοδίου που υπέστη υπουργός πραγματοποιήθηκε τελικά απευθείας προς τη Λάρνακα. Οι λειτουργοί επιθεώρησης της Αρχής κατά της Διαφθοράς έλαβαν υπόψη την απουσία καταχώρισης κράτησης από πλευράς του τότε Προέδρου, την απουσία πληρωμής από το Γενικό Λογιστήριο και την απουσία σχετικής καταγραφής από την Προεδρία και την Πολιτική Αεροπορία.

Ο Νίκος Αναστασιάδης, σύμφωνα με την Αρχή, δεν προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία που να στηρίζουν τον ισχυρισμό του ότι τα έξοδα της πτήσης είχαν καλυφθεί από οικογένεια επιχειρηματία φίλου του, ούτε ότι η οικογένεια αυτή ανταποκρίθηκε σε αίτημα για προσκόμιση αποδείξεων.

Εμπορία επηρεασμού

Το κεντρικό πιθανό αδίκημα που καταγράφει η Αρχή για την υπόθεση είναι η εμπορία επηρεασμού. Πρόκειται για την παροχή, υπόσχεση ή αποδοχή αθέμιτου πλεονεκτήματος, ώστε κάποιο πρόσωπο να ασκήσει ή να εμφανιστεί ότι μπορεί να ασκήσει επιρροή σε δημόσιους λειτουργούς ή στη λήψη κρατικών αποφάσεων.

Για τον Ανδρέα Χατζηκυριάκο, η Αρχή αναφέρει ότι φέρεται να ενήργησε ως πρόσωπο που παρείχε ή διευκόλυνε την παροχή αθέμιτου πλεονεκτήματος σε πρόσωπο με πραγματική ή φερόμενη επιρροή σε αποφάσεις δημόσιων λειτουργών.

Για τον Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ καταγράφει ότι φέρεται να παρείχε ή να προσέφερε αθέμιτο πλεονέκτημα σε πρόσωπο που είχε ή εμφανιζόταν να έχει επιρροή στη λήψη αποφάσεων κρατικών λειτουργών.

Για τον Νίκο Αναστασιάδη αναφέρει ότι φέρεται να λειτούργησε ως πρόσωπο που έλαβε ή αποδέχθηκε αθέμιτο πλεονέκτημα προκειμένου να ασκήσει ή να προτείνει ότι θα ασκήσει αθέμιτη επιρροή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων δημόσιων λειτουργών.
Η Αρχή διευκρινίζει ότι οι ίδιοι οι κρατικοί λειτουργοί που ενεπλάκησαν στη διαδικασία της σύλληψης θεωρούνται για τους σκοπούς αξιολόγησης του αδικήματος της εμπορίας επηρεασμού οι λήπτες αποφάσεων και δεν βρέθηκαν υπόλογοι για το συγκεκριμένο αδίκημα υπό αυτή την ιδιότητα.

Τα ίχνη του χρήματος και δικηγορικό γραφείο

Πίσω από τις πολιτικές πλάτες και τις κρατικές διευκολύνσεις υπάρχει πάντα το χρήμα και η διαδρομή του. Το πόρισμα της κυπριακής Αρχής κατά της Διαφθοράς ανοίγει ξανά το μεγάλο κεφάλαιο της πιθανής φοροδιαφυγής και του ενδεχόμενου ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, με επίκεντρο ένα ποσό €220.000 ευρώ. Εδώ το ενδιαφέρον στρέφεται αναπόφευκτα στο δικηγορικό γραφείο Νίκος Αναστασιάδης και Συνεργάτες ΔΕΠΕ.

Ο τέως Πρόεδρος της Κύπρου μπορεί να δήλωνε ότι είχε αποχωρήσει από την ενεργό δράση του γραφείου όταν ανέλαβε τα ηνία του κράτους, όμως το όνομά του παρέμεινε στη μαρκίζα και οι δύο κόρες του, μαζί με τους στενούς του συνεταίρους του, κρατούσαν το τιμόνι. Η έρευνα φωτίζει τον ρόλο των συνεταίρων του γραφείου και τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν ή, για την ακρίβεια, δεν ακολουθήθηκαν, όσον αφορά τον έλεγχο της προέλευσης των χρημάτων. Οι συμπτώσεις είναι πολλές για να χαρακτηριστούν τυχαίες και οι εξηγήσεις που δίνονται κατά καιρούς μάλλον επιτείνουν τις αμφιβολίες αντί να τις διαλύουν. Η διαπλοκή μεταξύ της πολιτικής εξουσίας και της επαγγελματικής δραστηριότητας του περιβάλλοντος του τέως Προέδρου Αναστασιάδη αποτελεί το βασικό όχημα για τον διασυρμό των θεσμών.

Από τα χρυσά διαβατήρια στην αγκαλιά των ολιγαρχών

Η υπόθεση Ριμπολόβλεφ δεν ήταν η μοναδική. Ηταν απλώς η κορυφή του παγόβουνου σε μια εποχή που η Κύπρος είχε μετατραπεί σε παράδεισο για Ρώσους ολιγάρχες, οι οποίοι έβρισκαν στη Λευκωσία όχι μόνο ζεστό καιρό, αλλά και μια εξαιρετικά φιλόξενη πολιτική αγκαλιά. Ο Νίκος Αναστασιάδης δεν έκρυψε ποτέ τις στενές φιλικές και πελατιακές σχέσεις του με ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες από την πρώην Σοβιετική Ενωση.

Αυτές οι σχέσεις βρήκαν την τέλεια θεσμική τους έκφραση στο πολύπαθο πρόγραμμα των «χρυσών διαβατηρίων». Μια βιομηχανία πολιτογραφήσεων με πρόσχημα τη δύσκολη οικονομική κατάσταση από το κούρεμα τραπεζικών καταθέσεων το 2013 και με τις ευλογίες του Υπουργικού Συμβουλίου και απέφερε εκατομμύρια ευρώ σε λίγα δικηγορικά γραφεία, ελεγκτικούς οίκους και επιχειρηματίες ανάπτυξης γης. Το δικηγορικό γραφείο που έφερε το όνομα του τότε προέδρου πρωταγωνίστησε σε αυτή τη διαδικασία, υποβάλλοντας δεκάδες αιτήσεις για λογαριασμό ξένων κροίσων, οι οποίες στη συνέχεια εγκρίνονταν από το Υπουργικό Συμβούλιο στο οποίο προήδρευε ο ίδιος ο Νίκος Αναστασιάδης. Το γεγονός ότι πολλοί από αυτούς τους νέους Κύπριους πολίτες ήταν άτομα με σκοτεινό ποινικό μητρώο ή καταζητούμενοι διεθνώς, φαινόταν να είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια μπροστά στο χρήμα που έρρεε άφθονο.

Η σκιά της Focus και το φάντασμα του Βγενόπουλου

Για να καταλάβει κανείς πώς η Κύπρος έφτασε σε αυτό το σημείο, πρέπει να γυρίσει τον χρόνο λίγο πιο πίσω, στην εποχή που προετοιμαζόταν το έδαφος για την άνοδο στην εξουσία του Νίκου Αναστασιάδη. Το πόρισμα επαναφέρει στο προσκήνιο την πολύκροτη υπόθεση της εταιρείας Focus του Ελληνα εφοπλιστή Μιχάλη Ζολώτα και τη χρηματοδότηση των δύο μεγάλων κυπριακών κομμάτων, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, από τον Ανδρέα Βγενόπουλο.

Η Focus, μια εταιρεία με έδρα τις Νήσους Μάρσαλ, λειτούργησε ως ο αγωγός μέσω του οποίου διοχετεύτηκαν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για ενίσχυση του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ. Ο Ανδρέας Βγενόπουλος, ο άνθρωπος που συνέδεσε το όνομά του με την κατάρρευση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος, δεν μοίραζε χρήματα από αγαθοεργία, αλλά αγόραζε πολιτική επιρροή, ασυλία και πρόσβαση στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Η χρηματοδότηση αυτή υπήρξε το προοίμιο της πλήρους άλωσης των πολιτικών θεσμών από τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα, δημιουργώντας τις δεσμεύσεις που αργότερα εξαργυρώθηκαν με τον πιο επώδυνο τρόπο για τον κυπριακό λαό. Η Αρχή κατά της Διαφθοράς διαπιστώνει πιθανή κατάχρηση εξουσίας από τον Νίκο Αναστασιάδη, επειδή, σύμφωνα με την ανακοίνωση, όταν ήταν Πρόεδρος φέρεται να παρενέβη με έντονο τρόπο στον τότε γενικό εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη, εκφράζοντας δυσφορία για την πορεία της έρευνας και ζητώντας ουσιαστικά να τερματιστούν ανακρίσεις για την εταιρεία Focus.

Στην ίδια υπόθεση αναφέρεται και ο τότε βοηθός γενικός εισαγγελέας Ρίκκος Ερωτοκρίτου, ο οποίος φέρεται να ζήτησε πρωτότυπα τεκμήρια που αφορούσαν την πολιτική χρηματοδότηση μέσω Focus και να υπέδειξε στους ανακριτές να μην κρατήσουν αντίγραφα.

Νομικό κομφούζιο και φιλία 40 χρόνων

Το πιο συγκλονιστικό μέρος αυτής της ιστορίας δεν είναι το τι έγινε στο παρελθόν, αλλά το πώς το παρόν αδυνατεί να διαχειριστεί τις συνέπειές του. Το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς δεν είναι δικαστική απόφαση και για να αποδοθούν ποινικές ευθύνες, πρέπει να εξεταστεί από τη Νομική Υπηρεσία (Γενική Εισαγγελία) και να αποφασιστεί αν θα οδηγηθεί η υπόθεση στα δικαστήρια. Ωστόσο προκύπτει ένα θεσμικό αλαλούμ που ενώ κάποιος θα ανέμενε ένα σκηνικό αρχαίας τραγωδίας βρισκόμαστε τελικά μπροστά σε επιθεωρησιακό νούμερο.

Ο γενικός εισαγγελέας Γιώργος Σαββίδης βρίσκεται σε προφανή αδυναμία να αγγίξει τον φάκελο της υπόθεσης. Ο διορισμός του στην κυβέρνηση Αναστασιάδη ως υπουργού Δικαιοσύνης και η μετέπειτα μεταπήδησή του στη θέση του γενικού εισαγγελέα έγιναν από τον ίδιο τον Νίκο Αναστασιάδη. Οι δύο άνδρες δεν είχαν απλώς μια τυπική πολιτική σχέση. Εχουν φωτογραφηθεί επανειλημμένα σε κοινές εξόδους στα μπουζούκια, διασκεδάζοντας αγκαλιασμένοι, ενώ οι ίδιοι έχουν δηλώσει δημόσια ότι τους συνδέει μια στενή φιλία που μετρά σαράντα ολόκληρα χρόνια. Αντιλαμβανόμενος το ασυμβίβαστο, ο κ. Σαββίδης δήλωσε αυτοεξαίρεση από τη διαδικασία.
Το πρόβλημα όμως δεν λύνεται έτσι απλά. Ο δεύτερος τη τάξει στη Νομική Υπηρεσία, ο βοηθός γενικός εισαγγελέας Σάββας Αγγελίδης βρίσκεται στην ίδια ακριβώς θέση. Ηταν υπουργός Αμυνας στην κυβέρνηση Αναστασιάδη και διορίστηκε στη σημερινή του θέση με διορισμό από τον τέως Πρόεδρο Αναστασιάδη. Δήλωσε και αυτός αυτοεξαίρεση. Η σκυτάλη έπρεπε να πάει στην τρίτη στην ιεραρχία, την ανώτερη εισαγγελέα Ελενα Κλεόπα, η οποία είναι επικεφαλής του Ποινικού Τμήματος. Ωστόσο, η κυρία Κλεόπα ήταν μάρτυρας στην έρευνα της Αρχής κατά της Διαφθοράς, οπότε η αυτοεξαίρεση ήταν και γι’ αυτή μονόδρομος.

Η λύση που προκρίνεται είναι η ανάθεση της ευθύνης σε εισαγγελικό συμβούλιο που θα μελετήσει το πόρισμα και θα αποφασίσει για τα επόμενα βήματα. Ποιοι όμως αποτελούν αυτό το συμβούλιο; Τα μέλη του είναι δημόσιοι κατήγοροι και εισαγγελείς, δηλαδή άμεσοι υφιστάμενοι των τριών αξιωματούχων που αυτοεξαιρέθηκαν. Καλούνται δηλαδή κάποιοι υπάλληλοι να αποφασίσουν αν θα διώξουν ποινικά τον άνθρωπο που διόρισε τα αφεντικά τους, με τα οποία συνεργάζονται καθημερινά.

Αυτοί οι υφιστάμενοι θα πρέπει να επιλέξουν αν θα διορίσουν ανεξάρτητους ποινικούς ανακριτές ή αν θα αναθέσουν την έρευνα στην Αστυνομία, μια Αστυνομία που, όπως είδαμε στην υπόθεση Ριμπολόβλεφ, δεν φημίζεται για την ανεξαρτησία της όταν εμπλέκονται μεγάλα πολιτικά και επιχειρηματικά ονόματα.

Υπάρχει βέβαια και η εναλλακτική οδός. Ποινικούς ανακριτές μπορεί να διορίσει και το Υπουργικό Συμβούλιο. Εδώ, όμως, μπαίνουμε σε έναν νέο κύκλο πολιτικών συμπτώσεων. Στο τιμόνι του Υπουργικού Συμβουλίου βρίσκεται ο νυν Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος υπήρξε ο στενότερος συνεργάτης, κυβερνητικός εκπρόσωπος και υπουργός Εξωτερικών του Νίκου Αναστασιάδη για μία δεκαετία. Δίπλα του κάθονται ο υπουργός Αμυνας Βασίλης Πάλμας, που διετέλεσε υφυπουργός παρά τω Προέδρω στην κυβέρνηση Αναστασιάδη, και ο υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου, ο οποίος ήταν υπουργός Υγείας στην ίδια κυβέρνηση.

Το πολιτικό και νομικό σύστημα της Κύπρου μοιάζει με ένα κλειστό κλαμπ, όπου όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους, όλοι έχουν θητεύσει στις ίδιες κυβερνήσεις και στα ίδια κόμματα και όλοι χρωστούν, σε κάποιον βαθμό, την ανέλιξή τους στον ίδιο άνθρωπο. Το πόρισμα για το «Κράτος Μαφία» δεν είναι απλώς μια καταγραφή σκανδάλων του παρελθόντος. Το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς είναι στην πραγματικότητα ένας καθρέφτης που δείχνει το σημερινό θεσμικό αδιέξοδο μιας χώρας που ψάχνει να βρει έναν ανεξάρτητο κριτή και βρίσκει μόνο παλιούς γνώριμους.

Σημαντικές αυξήσεις στην εγχώρια λιανική καυσίμων, οι οποίες ωστόσο θα μπορούσαν κάλλιστα να κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα, έχει προκαλέσει έως τώρα η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Ενδεικτική είναι η σύγκριση των τιμών στα τέλη Μαΐου με αυτές έναν ακριβώς χρόνο νωρίτερα, η οποία σύμφωνα με παράγοντες του κλάδου δείχνει ότι η βενζίνη είναι αυξημένη κατά 21% και το ντίζελ κίνησης κατά 20%.

Παρότι οι ανατιμήσεις είναι σημαντικές, παραμένουν αισθητά χαμηλότερες από τις μεταβολές που καταγράφηκαν στο επίπεδο των διυλιστηριακών τιμών. Ειδικότερα, στην αμόλυβδη η τιμή διυλιστηρίου ενισχύθηκε κατά 49%, ενώ στο ντίζελ η αύξηση έφθασε το 37%, καθώς η συγκεκριμένη «συνιστώσα» του τελικού κόστους είναι αυτή που επηρεάζεται από την τιμή του αργού.

Το γεγονός ότι η τελική επιβάρυνση για τον καταναλωτή ήταν μικρότερη αποδίδεται κατ΄ αρχάς στο πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, που εξακολουθεί να εφαρμόζεται στην αλυσίδα εμπορίας καυσίμων. Επίσης, στο ντίζελ κίνησης σημαντικό ρόλο έχει παίξει επίσης η οριζόντια επιδότηση, η οποία έχει επεκταθεί και τον Ιούνιο, αγγίζοντας τα 12 λεπτά ανά λίτρο.

Διαχειρίσιμες επιπτώσεις

Τα παραπάνω δείχνουν πως ο πόλεμος έχει αφήσει μέχρι στιγμής ένα μετρήσιμο αλλά διαχειρίσιμο αποτύπωμα στις τιμές καυσίμων στην Ελλάδα. Οι οδηγοί είδαν το κόστος μετακίνησης να αυξάνεται, ενώ οι επιχειρήσεις επιβαρύνθηκαν με υψηλότερες δαπάνες. Ωστόσο, η απουσία πραγματικών προβλημάτων εφοδιασμού και η σταδιακή αποκλιμάκωση των ανησυχιών δείχνουν ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, η κρίση λειτούργησε περισσότερο ως παράγοντας αύξησης της αβεβαιότητας παρά ως αιτία ενός νέου ενεργειακού σοκ.

Την ίδια στιγμή, η ελληνική αγορά απέδειξε για ακόμη μία φορά την ανθεκτικότητά της απέναντι σε διεθνείς αναταράξεις. Ο λόγος είναι πως, χάρις στη Helleniq Energy και τη Motor Oil, η χώρα μας διαθέτει από τις πλέον σύνθετες εγκατάστασης διύλισης στην Ευρώπη, με συνολική δυναμικότητα σχεδόν 600.000 βαρελιών ημερησίως, γεγονός που επιτρέπει την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς ακόμη και σε περιόδους αυξημένης μεταβλητότητας.

Μάλιστα, καθώς και οι δύο ελληνικοί Όμιλοι, είναι καθαρά εξαγωγικοί, η παραγωγή τους συνέβαλε στο να στηριχθεί η διαθεσιμότητα καυσίμου και στην ευρύτερη περιοχή. Είναι ενδεικτικό ότι, μέσω του αγωγού Θεσσαλονίκη – Σκόπια, η Helleniq Energy εφοδιάζει τη Βόρεια Μακεδονία με 250.000 τόνους ντίζελ. Ωστόσο, με την έναρξη της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, οι βαλκανικές χώρες δέχθηκαν μία ακόμη πίεση στη διαθεσιμότητα καυσίμων, με δεδομένο ότι οι μονάδες διύλισης σε αυτές ήταν ρωσικής ιδιοκτησίας και, επομένως, η λειτουργία τους έχει διαταραχθεί από τις ευρωπαϊκές κυρώσεις εναντίον της Μόσχας.

Ως συνέπεια, η Helleniq Energy χρειάστηκε να διπλασιάσει τις εξαγωγές της προς τη γειτονική χώρα. Επομένως, μεταφέρει επιπλέον 250.000 τόνους ντίζελ, αυτή τη φορά με βυτία.

Στις προτεραιότητες η ασφάλεια τροφοδοσίας
Σύμφωνα με τα στελέχη των ελληνικών διυλιστηρίων, η κρίση στον Περσικό Κόλπο αποτελεί ένα δεύτερο «σκληρό μάθημα» για την ΕΕ, υπενθυμίζοντας στην Κομισιόν και τα κράτη-μέλη πως κατά τη χάραξη των ενεργειακών στρατηγικών, θα πρέπει η ασφάλεια τροφοδοσίας να μην λείπει από τις βασικές προτεραιότητες.

Σημειώνουν πως το πρώτο μάθημα δόθηκε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν η Ευρώπη συνειδητοποίησε το ρίσκο που ενέχει η εξάρτηση από έναν ενεργειακό προμηθευτή. Ενδεικτικό της εξάρτησης από τις ρωσικές εισαγωγές στο αέριο -που «άγγιζε» τόσο την ΕΕ στο σύνολό της, όσο και κράτη όπως η Γερμανία- είναι ότι την εποχή εκείνη είχαν πρόβλημα λειτουργίας μέχρι και τα γερμανικά διυλιστήρια, καθώς κατανάλωναν φυσικό αέριο και όχι υγρά καύσιμα.

Αν ο πόλεμος στην Ουκρανία «δίδαξε» στην ΕΕ την αξία που έχει η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας αερίου, η νέα γεωπολιτική κρίση υπενθύμισε ότι η Ευρώπη είναι ευάλωτη και στις διαταραχές εισαγωγής πετρελαίου. Κι αυτό γιατί ο «μαύρος χρυσός» έχει σημαντικό μερίδιο στο ενεργειακό μίγμα -το 2024, το 38% του ενεργειακού μίγματος της ΕΕ αποτελούταν από πετρελαιοειδή- την ώρα που η εγχώρια παραγωγή είναι πλέον αμελητέα.

Απόδειξη το γεγονός ότι το 97% του πετρελαίου που χρησιμοποιείται στην ΕΕ προέρχεται από εισαγωγές. Επομένως, παρά τη διακηρυγμένη «πράσινη» πολιτική της Ευρώπης, είναι εξαιρετικά κρίσιμο να συνεχιστούν οι έρευνες για την εγχώρια παραγωγή υδρογονανθράκων, ώστε να θωρακιστεί η επάρκεια εφοδιασμού.

Για τον ίδιο λόγο, η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσει επαρκή δυναμικότητα διύλισης «εντός των τειχών της». Επομένως, θα πρέπει οι στόχοι που θέτει για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα αυτών των εγκαταστάσεων να μην θέτουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητά τους. Κάτι που δεν ίσχυσε τα προηγούμενα χρόνια, αν ληφθεί υπόψη πως δεν έλειψαν τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια που χρειάστηκε να «βάλουν λουκέτο» ή να μεταφερθούν εκτός Ευρώπης.

Τη διατήρηση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων του ελληνικού πρωταθλήματος μπάσκετ για τη σεζόν 2026-2027 διεκδικεί η ΕΡΤ, καθώς βρίσκονται ήδη σε πλήρη εξέλιξη οι σχετικές διεργασίες. Η δημόσια τηλεόραση επιδιώκει την ανανέωση της συνεργασίας της με τον ΕΣΑΚΕ, προκειμένου να συνεχίσει τη μετάδοση των αγώνων μέσα από τη συχνότητα του ΕΡΤ2 ΣΠΟΡ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η δημόσια τηλεόραση βρισκόταν εδώ και καιρό σε επαφές με τον ΕΣΑΚΕ, θεωρώντας ότι υπήρχε κοινό έδαφος για την ανανέωση της συμφωνίας και για τη νέα αγωνιστική περίοδο. Ωστόσο, την ίδια στιγμή ο Ελληνικός Σύνδεσμος των Καλαθοσφαιρικών Ανωνύμων Εταιρειών διατηρούσε παράλληλα επικοινωνία και με τον ΣΚΑΪ, εξέλιξη για την οποία η ΕΡΤ φέρεται να μην είχε ενημερωθεί.

Σημειώνεται ότι η ΕΡΤ έχει επενδύσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια στην προβολή και ανάπτυξη του ελληνικού πρωταθλήματος, το οποίο θεωρείται μία από τις κορυφαίες διοργανώσεις μπάσκετ στην Ευρώπη. Η δημόσια τηλεόραση συνέβαλε ουσιαστικά στην αναβάθμιση του τηλεοπτικού προϊόντος συνολικά.

Η ΕΡΤ φέρεται να έχει προχωρήσει σε βελτιωμένη οικονομική πρόταση προς τον ΕΣΑΚΕ για τη νέα περίοδο. Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι θα εξαντλήσει κάθε διαθέσιμο περιθώριο προκειμένου να προστατεύσει την επένδυση που έχει πραγματοποιήσει τα προηγούμενα χρόνια στο ελληνικό πρωτάθλημα μπάσκετ.

Ο Λούης Καραμάνος, μετά από έκρηξη σε beach bar στη Στούπα, υπέστη ρήξη ανευρύσματος και έκτοτε βρίσκεται σε κέντρο αποκατάστασης

Για την περιπέτεια υγείας του συζύγου της μετά τη ρήξη ανευρύματος που υπέστη μίλησε η Φανή Χαλκιά, περιγράφοντας πως μία ημέρα έφυγε από το σπίτι τους και χαιρέτησε τα παιδιά τους, θεωρώντας πως θα τα έβλεπε ξανά σε λίγες ώρες και τελικά λείπει δυόμιση χρόνια, δίνοντας τη δική του μάχη για να επιστρέψει πίσω.

Η 47χρονη Ολυμπιονίκης έδωσε συνέντευξη στην εκπομπή «Μαμά-δες», απόσπασμα της οποίας προβλήθηκε στο «Happy Day» την Παρασκευή 19 Ιουνίου, όπου εξηγεί πώς τα παιδιά της αντιμετώπισαν και συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν την απουσία του Λούη Καραμάνου, ο οποίος μετά από έκρηξη στο beach bar του στη Στούπα της δυτικής Μάνης, υπέστη ρήξη ανευρύσματος και βρίσκεται έκτοτε σε κέντρο αποκατάστασης.

Η Φανή Χαλκιά εξομολογήθηκε αρχικά: «Πέρα από το ότι είναι ο σύντροφός μου και είναι μία απώλεια προσωρινά πολύ σοβαρή, το σοβαρότερο όλων νομίζω είναι ότι το μεγαλύτερο “παλτό”, το τρώει ο Λούης, στη φάση που είναι. Προσπαθεί πάρα πολύ γιατί είναι πολύ δυνατός, να κάνει recovery και να έρθει πάλι και να γίνουν όλα κάπως φυσιολογικά. Μία ωραία μέρα έφυγε, είπε στα παιδιά «γεια, τα λέμε το απόγευμα» και λείπει δυόμιση χρόνια, τρία παρά».

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στο γεγονός πως κάθε φορά που φεύγει από το σπίτι, τα παιδιά της αγχώνονται και φοβούνται αν θα γυρίσει πίσω: «Καταλαβαίνεις ότι όποτε φεύγω… την ανασφάλεια που ζούνε, “τύπου θα γυρίσω πίσω”; Αυτό ήταν πάρα πολύ έντονο στην αρχή. Δηλαδή, το πρώτο εξάμηνο νομίζω φρικάρανε τελείως με το που έβγαινα απ’ το σπίτι. Και μπορεί να με παίρνανε τηλέφωνο ή να βάζανε τη μαμά μου που ήτανε σπίτι να με πάρει. Είχαν μία ανασφάλεια τρομερή, την οποία σιγά σιγά κάπως κάνουν over. Νομίζω ότι ποτέ δεν φεύγει απ’ το μυαλό τους. Το «βγαίνω απ’ την πόρτα, λέω γεια, τα λέμε σε λίγο» και καταλαβαίνεις… Είναι τεράστιο σοκ. Το οποίο είναι βίωμά τους βέβαια», είπε.

Η έκρηξη στο beach bar του Λούη Καραμάνου σημειώθηκε τον Ιούλιο του 2024, προκαλώντας μικρές υλικές ζημιές στο κατάστημα, ύστερα από αυτοσχέδιο εκρηκτικό μηχανισμό που τοποθετήθηκε. Στην περιοχή βρέθηκαν αστυνομικοί της υποδιεύθυνσης ασφάλειας Καλαμάτας, οι οποίοι συγκέντρωσαν στοιχεία με σκοπό να διαλευκάνουν την υπόθεση και να εντοπίσουν τους δράστες, με έναν 58χρονο Έλληνα να συλλαμβάνεται τελικά λίγες ημέρες αργότερα για την επίθεση.

ΛΑΡΙΣΑ – Νέα δεδομένα φαίνεται να δημιουργούνται στην ΠΑΕ ΑΕΛ, καθώς επιστολή πρόθεσης εξαγοράς που φέρει την υπογραφή του επιχειρηματία Ζήση Στυλιανού κατατέθηκε προς τη διοίκηση της ομάδας.

Σύμφωνα με έγγραφο που εστάλει στον νυν πρόεδρο, ο ενδιαφερόμενος εκδηλώνει πρόθεση να αποκτήσει ποσοστό 85%-90% του μετοχικού κεφαλαίου της ΠΑΕ ΑΕΛ, αναλαμβάνοντας παράλληλα το σύνολο των υποχρεώσεων της εταιρείας. Η πρόταση τελεί υπό σειρά προϋποθέσεων, όπως οικονομικός, φορολογικός και νομικός έλεγχος (due diligence), καθώς και οι απαραίτητες εγκρίσεις από τις αθλητικές και θεσμικές αρχές.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου ο ισχυρός άνδρας της ΑΕΛ, Αχιλλέας Νταβέλης, έχει δεχθεί έντονη κριτική από μερίδα φιλάθλων για τη διοικητική πορεία της ομάδας. Παράλληλα, ο ίδιος είχε αναφέρει δημόσια κατά το προηγούμενο διάστημα ότι υπήρξαν διερευνητικές προσεγγίσεις για την πώληση της ΑΕΛ, χωρίς όμως να καταλήξουν σε κάτι ουσιαστικό.

Η συγκεκριμένη επιστολή δεν αποτελεί δεσμευτική συμφωνία αγοράς. Αντίθετα, προβλέπει περίοδο αποκλειστικών διαπραγματεύσεων 45 ημερών και αναφέρει ρητά ότι η ολοκλήρωση της συναλλαγής εξαρτάται από την επιτυχή ολοκλήρωση των ελέγχων και την υπογραφή οριστικής σύμβασης αγοραπωλησίας μετοχών.

Παρόλα αυτά, η ύπαρξη επίσημου εγγράφου με συγκεκριμένη πρόθεση απόκτησης της πλειοψηφίας των μετοχών δημιουργεί νέα πίεση προς τη σημερινή διοίκηση της ΠΑΕ και ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για το ιδιοκτησιακό μέλλον της ΑΕΛ.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα φανεί αν η πρόταση θα προχωρήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ή θα παραμείνει σε επίπεδο αρχικής εκδήλωσης ενδιαφέροντος.

Στην έγκριση των εργασιών που έχει δρομολογήσει η Intracom του Σωκράτη Κόκκαλη για το μοναδικό τετράστερο ξενοδοχείο στα Κουφονήσια, προχώρησε το υπουργείο Πολιτισμού, ανοίγοντας το δρόμο για την έκδοση οικοδομικών αδειών της επένδυσης.

Ωστόσο, το Τμήμα Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων που εξέδωσε την απόφαση, έθεσε όρους τόσο για την ανακαίνιση του Koufonisia Hotel, όσο και για την επέκταση του με boutique μονάδα. Όσον αφορά, συγκεκριμένα, στην ανακαίνιση του υπάρχοντος ξενοδοχειακού καταλύματος και της επέκτασης με νέα δόμηση πεντάστερης κατηγορίας, συνολικής δυναμικότητας 100 κλινών με κολυμβητικές δεξαμενές και υπόγειο, το υπουργείο αποφάσισε οι εκσκαφικές εργασίες να πραγματοποιηθούν υπό την εποπτεία αρμόδιου υπαλλήλου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, ενώ σε περίπτωση εντοπισμού αρχαιοτήτων οι εργασίες θα διακοπούν και θα ακολουθήσει σωστική ανασκαφική έρευνα.

Επίσης, όρισε να μην κατασκευαστούν οι νέες πισίνες, διότι δεν συνάδουν με τον άνυδρο χαρακτήρα του περιβάλλοντος του αρχαιολογικού χώρου, να μην κατασκευαστούν τα υπόγεια εκτός περιγράμματος ανωδομής, προκειμένου οι εκσκαφές να περιοριστούν στις απολύτως αναγκαίες, να μην κατασκευαστούν τα αίθρια και τα ανοιχτά κλιμακοστάσια, διότι αποτελούν στοιχεία που δεν απαντούν στην τοπική αρχιτεκτονική και, τέλος, να περιοριστεί η έκταση των περγκολών και των ημιυπαίθριων χώρων στο μισό.

Η Intracom έχει επίσης υποβάλει αίτημα ανέγερσης τουριστικού καταλύματος συνολικής δυναμικότητας 63 κλινών με υπόγειο, το οποίο εγκρίθηκε, με παρόμοιους όρους. Το υπουργείο, εν ολίγοις, ζήτησε να πραγματοποιηθούν οι εκσκαφές με την εποπτεία της αρχαιολογίας, να μην κατασκευαστούν οι ημιυπαίθριοι χώροι και οι ελεύθερα τοποθετημένες στον περιβάλλοντα χώρο πέργκολες, διότι προσαυξάνουν τον όγκο του κτιριακού συγκροτήματος, ενώ ορίζει και ρυθμίσεις για το μέγιστο επιτρεπτό ύψος και τις εξωτερικές όψεις.

Το Koufonisia Hotel που ανήκε στην οικογένεια Σίμου, πέρασε στο χαρτοφυλάκιο του Tethys (κοινοπραξία του Θανάση Λασκαρίδη και του fund SmeRC του Νίκου Καραμούζη), αλλά το 2023 το 72% του ξενοδοχείου πωλήθηκε στην Intracom, με την οικογένεια Σίμου να κρατά το υπόλοιπο ποσοστό.

Ακολούθησε η εξαγορά μίας παραλιακής ταβέρνας η οποία θα είναι τμήμα του ξενοδοχείου, όπως και οκτώ οικοπέδων εντός οικισμού, στα οποία θα αναπτυχθούν βίλες προς πώληση στο νησί. Εντός του επόμενου μήνα αναμένεται η έκδοση οικοδομικών αδειών για όλα τα projects στα Κουφονήσια, ενώ όταν διαμορφωθεί το προϊόν θα ληφθούν οι αποφάσεις για το πώς θα διαχειριστεί ο όμιλος το τουριστικό έργο, που μπορεί να κοστίσει έως και 50 εκατομμύρια ευρώ.

Εκτός από τα Κουφονήσια, η Intracomσυμμετέχει στον έργο ανάπτυξης του συγκροτήματος καζίνο Voria στο Μαρούσι, επί της λεωφόρου Κηφισίας. Επίσης, στόχος είναι να ολοκληρωθούν οι εργασίες συνολικού ύψους 15 εκατομμυρίων το πρώτο εξάμηνο του 2027 και στην πλαζ Βούλας, παρά τις καθυστερήσεις που δημιούργησε η διευθέτηση ενός αγωγού ομβρίων. Σε εξέλιξη, τέλος, είναι ανάπτυξη στη Μύκονο, σε 7 στρέμματα, κατάλληλες και για τη φιλοξενία προσωπικού, στην Άνω Μερά.

Παράθυρο για «πλαφόν» στα ενοίκια, ιδιαίτερα σε κατοικίες χαμηλής ποιότητας ή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης, ανοίγει η νέα Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, η οποία τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Παράλληλα, προτείνει ένα νέο μοντέλο «Σπίτι μου» με φθηνότερα στεγαστικά δάνεια, ειδική Golden Visa για κατοικίες που θα διατίθενται στη μακροχρόνια μίσθωση και φορολογικά κίνητρα για την κατασκευή προσιτών κατοικιών.

Πρόκειται για τέσσερις παρεμβάσεις που επιχειρούν να αυξήσουν την προσφορά κατοικιών και να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις στο στεγαστικό πρόβλημα της χώρας.

Το πρώτο μέτρο αφορά τη δημιουργία ενός εθνικού δείκτη τιμών ακινήτων και ενοικίων, ο οποίος θα βασίζεται σε στοιχεία μεταβιβάσεων, μισθώσεων, τραπεζικών αποτιμήσεων, φορολογικών δηλώσεων και άλλων διαθέσιμων δεδομένων της αγοράς. Στόχος είναι να υπάρχει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις πραγματικές τιμές αγοράς και μίσθωσης κατοικιών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, αλλά και να εντοπίζονται έγκαιρα περιοχές όπου παρατηρούνται έντονες στεγαστικές πιέσεις.

Το ενδιαφέρον στοιχείο της πρότασης είναι ότι ο νέος δείκτης δεν προορίζεται μόνο για την παρακολούθηση των τιμών στην αγορά κατοικίας. Σύμφωνα με τη στρατηγική, θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για στοχευμένες παρεμβάσεις στη λειτουργία της αγοράς ενοικίων, ακόμη και μέσω καθορισμού ανώτατων εύρων μισθωμάτων, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου.

Μέσω αντικειμενικών στοιχείων για την περιοχή, την ποιότητα κατασκευής, την κατάσταση και την ενεργειακή απόδοση των κατοικιών, θα μπορεί να προσδιορίζεται ποιες κατηγορίες ακινήτων θα παραμένουν σε καθεστώς πλήρους ελευθερίας διαμόρφωσης μισθωμάτων και για ποιες θα μπορούν να εφαρμόζονται ειδικότεροι κανόνες προστασίας των ενοικιαστών. Η ίδια η πρόταση αναφέρει ότι «ειδικά για κατοικίες χαμηλής ποιότητας ή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης ο δείκτης θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο αναφοράς για τον καθορισμό ανώτατων εύρων μισθωμάτων ή άλλων μορφών ρύθμισης της αγοράς»
.
Δηλαδή, η πρόταση δεν περιορίζεται στην καταγραφή των τιμών, αλλά ανοίγει τη συζήτηση για ρυθμίσεις στα ενοίκια ανάλογα με την ποιότητα, την κατάσταση και την ενεργειακή απόδοση των κατοικιών.

Η δεύτερη πρόταση αφορά την επέκταση του προγράμματος «Σπίτι μου» σε πιο μόνιμη βάση. Σύμφωνα με τη διαβούλευση, εξετάζεται ένα μοντέλο στο οποίο οι τράπεζες θα χορηγούν στεγαστικά δάνεια με μειωμένα επιτόκια σε νέους και νοικοκυριά χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος, λαμβάνοντας φορολογικές ελαφρύνσεις αντί για άμεση επιδότηση από κρατικούς ή κοινοτικούς πόρους.

Πρακτικά, η ενίσχυση μεταφέρεται από τον δανειολήπτη στο πιστωτικό ίδρυμα. Αντί το Δημόσιο να επιδοτεί απευθείας το επιτόκιο του στεγαστικού δανείου, θα παρέχει φορολογικά κίνητρα στις τράπεζες προκειμένου να προσφέρουν ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης για την αγορά πρώτης κατοικίας. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας πιο μόνιμος μηχανισμός πρόσβασης στη στέγη, χωρίς να εξαρτάται από έκτακτα κονδύλια όπως αυτά του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η τρίτη πρόταση αφορά τη δημιουργία εξειδικευμένης κατηγορίας Golden Visa. Σε αντίθεση με το σημερινό καθεστώς, η πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα απόκτησης περισσότερων του ενός ακινήτων από έναν επενδυτή, υπό την προϋπόθεση ότι τα ακίνητα αυτά θα διατίθενται αποκλειστικά στη μακροχρόνια μίσθωση μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Σύμφωνα με τη διαβούλευση, στόχος είναι η σύνδεση της επενδυτικής δραστηριότητας με την αύξηση της διαθέσιμης στεγαστικής προσφοράς και τον περιορισμό των κενών ή αδρανών ακινήτων. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται ρητός αποκλεισμός χρήσεων που δεν εξυπηρετούν τον συγκεκριμένο στόχο, όπως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, καθώς και μηχανισμός παρακολούθησης της χρήσης των ακινήτων.

Ουσιαστικά επιχειρείται να μετατραπεί μέρος της Golden Visa από εργαλείο αγοράς ακινήτων από ξένους σε εργαλείο αύξησης της διαθέσιμης προσφοράς κατοικιών στην ελληνική αγορά.

Το τέταρτο μέτρο αφορά τη θέσπιση μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ για την κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών. Η πρόταση αξιοποιεί τη δυνατότητα που δίνει η ευρωπαϊκή νομοθεσία στα κράτη-μέλη να εφαρμόζουν χαμηλότερους συντελεστές ΦΠΑ σε κατοικίες που εξυπηρετούν σκοπούς κοινωνικής πολιτικής.

Στόχος είναι να δοθεί φορολογικό κίνητρο στις κατασκευαστικές εταιρείες ώστε να επενδύσουν στην ανέγερση κατοικιών οι οποίες στη συνέχεια θα διατίθενται με προσιτό ή κοινωνικό μίσθωμα. Η παρέμβαση λειτουργεί συμπληρωματικά προς άλλα εργαλεία που προβλέπονται στη στρατηγική, όπως η κοινωνική αντιπαροχή και η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων για στεγαστικούς σκοπούς.

Το μεγάλο στοίχημα, πάντως, παραμένει η ενεργοποίηση των χιλιάδων κλειστών κατοικιών που βρίσκονται σήμερα εκτός αγοράς. Η ίδια η στρατηγική εκτιμά ότι περίπου 800.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές, χωρίς να υπολογίζονται οι δευτερεύουσες και οι εξοχικές κατοικίες, αριθμός που αποτελεί υποσύνολο των συνολικά 2,2 εκατ. κενών κατοικιών που καταγράφει η ΕΛΣΤΑΤ. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο λόγω της παλαιότητας του αποθέματος, καθώς το 32,7% των κενών κατοικιών έχει κατασκευαστεί την περίοδο 1961-1980, το 30,7% την περίοδο 1981-2000, ενώ περισσότερο από το 22% έχει ανεγερθεί πριν από το 1960.

Κάθε καλοκαίρι, η παρουσία κατοικιδίων στις παραλίες προκαλεί συζητήσεις, διαφωνίες και συχνά παρεξηγήσεις μεταξύ λουόμενων και ιδιοκτητών ζώων συντροφιάς. Δεν είναι λίγες μάλιστα οι φορές που πολίτες έρχονται αντιμέτωποι με αντικρουόμενες πληροφορίες σχετικά με το αν επιτρέπεται ένα κατοικίδιο να βρίσκεται στην ακτή ή να μπαίνει στη θάλασσα, με αποτέλεσμα να επικρατεί σύγχυση για το τι προβλέπει πραγματικά η νομοθεσία.

Ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, όταν οι εξορμήσεις στις παραλίες αυξάνονται, οι απορίες για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών κατοικιδίων επανέρχονται στο προσκήνιο.

Οι σκύλοι, που συχνά συνοδεύουν τις οικογένειες στις καλοκαιρινές διακοπές, βρίσκονται συνήθως στο επίκεντρο της συζήτησης, με πολλούς να αναρωτιούνται αν επιτρέπεται η παρουσία τους στην παραλία και το κολύμπι στη θάλασσα.

Τι ισχύει, λοιπόν, σύμφωνα με τον νόμο; Πού επιτρέπεται η πρόσβαση των κατοικιδίων και ποιες είναι οι υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούν οι συνοδοί τους;

Η διάκριση των παραλιών

Σύμφωνα με το άρθρο 19 του Ν. 4830/2021, στις ελεύθερες ή μη οργανωμένες παραλίες επιτρέπεται η πρόσβαση σκύλων τόσο στην ακτή όσο και στη θάλασσα. Ωστόσο, εκτός θαλάσσιου χώρου, το ζώο πρέπει να βρίσκεται πάντοτε υπό την επίβλεψη του συνοδού του και να είναι δεμένο με λουρί και περιλαίμιο.

Αντίθετα, στις οργανωμένες παραλίες η πρόσβαση σκύλων επιτρέπεται μόνο εφόσον υπάρχει σχετική ευδιάκριτη σήμανση από τον νόμιμο υπεύθυνο εκμετάλλευσης της παραλίας. Εξαίρεση αποτελούν οι σκύλοι βοήθειας, για τους οποίους η πρόσβαση επιτρέπεται ανεξάρτητα από την ύπαρξη σχετικής ένδειξης. Και σε αυτή την περίπτωση, η χρήση λουριού εκτός θάλασσας είναι υποχρεωτική.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις παραλίες που φέρουν την πιστοποίηση «Γαλάζιας Σημαίας» από την Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, όπου η πρόσβαση σκύλων δεν επιτρέπεται, με εξαίρεση όσα προβλέπονται από τη νομοθεσία για τους σκύλους βοήθειας.

Ποιες είναι όμως οι οργανωμένες παραλίες;

Σύμφωνα με το ΠΔ 71/2020 ως «λουτρική εγκατάσταση», δηλαδή οργανωμένη παραλία, ορίζεται ο κατάλληλα οργανωμένος χώρος του αιγιαλού ή του αιγιαλού και της παραλίας ή της ζώνης λιμένα, στον οποίο εισέρχονται άτομα, με την καταβολή εισιτηρίου (αντιτίμου), για λήψη λουτρού στην έμπροσθεν αυτού θαλάσσια περιοχή ή ο χώρος του αιγιαλού ή του αιγιαλού και της παραλίας ή της ζώνης λιμένα, ο οποίος (χώρος) είναι πολυσύχναστος.

Οι υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να φροντίζουν ώστε το κατοικίδιό τους να είναι ηλεκτρονικά σημανσμένο (τσιπαρισμένο), να διαθέτει ενημερωμένο βιβλιάριο υγείας και να είναι καταχωρημένο στο Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς.

Μέσω της πλατφόρμας pet.gov.gr, οι πολίτες μπορούν να έχουν άμεση πρόσβαση στο ψηφιακό βιβλιάριο του ζώου τους και στα στοιχεία που είναι καταχωρημένα στο Μητρώο, τα οποία ενδέχεται να ζητηθούν στο πλαίσιο σχετικού ελέγχου από τις αρμόδιες αρχές.

Τι ισχύει για τη μεταφορά κατοικιδίων με πλοία

Ειδικές προβλέψεις υπάρχουν και για τη μεταφορά κατοικιδίων με τα επιβατηγά πλοία.

Σύμφωνα με την νομοθεσία, τα δρομολογιακά επιβατηγά πλοία υποχρεούνται να διαθέτουν ειδικούς κλωβούς για την παραμονή μεγαλόσωμων ζώων συντροφιάς που ταξιδεύουν με τους ιδιοκτήτες τους. Οι κλωβοί τοποθετούνται σε κατάλληλα σημεία του πλοίου, κατά την κρίση του πλοιάρχου, προστατευμένα όσο το δυνατόν περισσότερο από τις καιρικές συνθήκες.

Τα μεγαλόσωμα κατοικίδια δεν επιτρέπεται να παραμένουν στους κλειστούς κοινόχρηστους χώρους των επιβατών ούτε στους κλειστούς χώρους στάθμευσης οχημάτων. Αντίθετα, μπορούν να φιλοξενούνται σε ειδικούς κλωβούς που βρίσκονται στα ανοιχτά καταστρώματα ή σε ανοικτούς χώρους του πλοίου που πληρούν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές.

Κατά τη μετακίνησή τους στα καταστρώματα, τα ζώα πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύονται από τον ιδιοκτήτη ή τον συνοδό τους και να φέρουν λουρί. Εάν το πλοίο πλοία διαθέτει ειδικές καμπίνες κατοικιδίων (pet cabins), το ζώο μπορεί να παραμείνει μαζί με τον ιδιοκτήτη του καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού.

Για τα μικρόσωμα κατοικίδια οι κανόνες είναι πιο ελαστικοί. Μπορούν να συνοδεύουν τους ιδιοκτήτες τους σε όλους τους χώρους του πλοίου, ανοιχτούς και κλειστούς, εφόσον μεταφέρονται μέσα σε κατάλληλο κλωβό μεταφοράς και υπάρχει η σύμφωνη γνώμη του πλοιάρχου. Σε περίπτωση παραπόνων από άλλους επιβάτες, την τελική απόφαση για τη διαχείριση του ζητήματος λαμβάνει ο πλοίαρχος ή εξουσιοδοτημένος αξιωματικός του πλοίου.

Και σε αυτήν την περίπτωση, οι ιδιοκτήτες οφείλουν να έχουν μαζί τους τα απαραίτητα έγγραφα του ζώου, όπως το βιβλιάριο υγείας ή το διαβατήριο του κατοικιδίου, από τα οποία να προκύπτει η ηλεκτρονική σήμανση, η καλή κατάσταση της υγείας του και ο εμβολιασμός του.

Εξαίρεση προβλέπεται για τους σκύλους βοήθειας, τους σκύλους έρευνας και διάσωσης, τα ζώα θεραπείας, καθώς και τους σκύλους που χρησιμοποιούνται από τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας. Τα ζώα αυτά μπορούν να συνοδεύουν τον χειριστή ή τον ιδιοκτήτη τους σε όλους τους ανοικτούς και κλειστούς κοινόχρηστους χώρους του πλοίου, εφόσον φέρουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά και είναι δεμένα με λουρί.

Προ των πυλών είναι οι αυξήσεις σε όλα τα νέα iPhone και προϊόντα της Apple. Αυτό είπε ο απερχόμενος διευθύνων σύμβουλος της εταιρειας, Τιμ Κουκ, μιλώντας στη Wall Street Journal, σε μια αποκλειστική συνέντευξη. Ειδικότερα, η Apple σχεδιάζει να αυξήσει τις τιμές των προϊόντων της για να αντισταθμίσει την ραγδαία αύξηση του κόστους των τσιπ μνήμης και αποθήκευσης, δήλωσε ο Τιμ Κουκ. «Δυστυχώς, οι αυξήσεις των τιμών είναι αναπόφευκτες», είπε. «Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να μετριάσουμε τις τεράστιες αυξήσεις που μας μετακυλίονται και προσπαθούμε να προστατεύσουμε τους πελάτες μας από αυτές, αλλά η κατάσταση έχει καταστεί μη βιώσιμη».

Ο Κουκ αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα ή την κλίμακα των προγραμματισμένων αυξήσεων τιμών, ούτε για το ποια προϊόντα θα επηρεαστούν, αλλά έχει σημάνει συναγερμό για τις επιπτώσεις του RAMageddon στο παρελθόν. Τον Απρίλιο, μετά την επίτευξη ρεκόρ τριμηνιαίων πωλήσεων, δήλωσε ότι αυτά τα υψηλότερα κόστη θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα επόμενα επιχειρηματικά αποτελέσματα της Apple. Ο νέος διευθύνων σύμβουλος Τζον Τέρνους προειδοποίησε επίσης για το ζήτημα τον ίδιο μήνα .

Η επόμενη μεγάλη παρουσίαση προϊόντων της Apple αναμένεται να γίνει τον Σεπτέμβριο, όταν θα κυκλοφορήσει η σειρά iPhone 18, η οποία αναμένεται να περιλαμβάνει ένα νέο πτυσσόμενο iPhone. Οι αυξήσεις των τιμών, ειδικά για τα Mac και τα iPad, ενδέχεται να έρθουν νωρίτερα. Η Apple αύξησε την αρχική τιμή του Mac Mini τον περασμένο μήνα, μεταξύ των εκδηλώσεων παρουσίασης νέων προϊόντων. Η εκρηκτική αύξηση της ζήτησης για τσιπ μνήμης και αποθήκευσης από εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης έχει ανεβάσει το κόστος τους τόσο πολύ, ώστε η Apple θα πρέπει να αυξήσει σημαντικά τις τιμές των συσκευών της για να διατηρήσει τα περιθώρια κέρδους της. Η μετακύλιση του υψηλότερου κόστους στους καταναλωτές, με παράλληλη διατήρηση του περιθωρίου κέρδους της, θα προσθέσει περίπου 270 δολάρια στην τιμή του επόμενου μοντέλου iPhone Pro, σύμφωνα με εκτιμήσεις της εταιρείας ερευνών TechInsights.

Τα τσιπ μνήμης και αποθήκευσης αποτελούν βασικά εξαρτήματα των περισσότερων υπολογιστικών συσκευών, όπως τα smartphone, οι φορητοί υπολογιστές, οι κονσόλες παιχνιδιών, ο ιατρικός εξοπλισμός και ακόμη και τα αυτοκίνητα. Ωστόσο, πλέον οι διακομιστές τεχνητής νοημοσύνης απορροφούν ραγδαία αυξανόμενους όγκους αυτών των τσιπ, με αποτέλεσμα ακόμη και μια εταιρεία τόσο πλούσια και ισχυρή όσο η Apple να δυσκολεύεται να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό της.

Από πέρυσι, όταν η Google, η Microsoft, η Meta και η Amazon άρχισαν να ανακοινώνουν σημαντικές αυξήσεις στους προϋπολογισμούς κεφαλαιουχικών δαπανών τους, οι τιμές τόσο των τσιπ μνήμης όσο και των τσιπ αποθήκευσης έχουν τετραπλασιαστεί. Η TechInsights αναμένει ότι και οι δύο τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται μέχρι το 2027.

Η μνήμη, γνωστή και ως DRAM, και η αποθήκευση, γνωστή και ως NAND, είναι σαν στοιχεία ενός γραφείου της μέσης του 20ού αιώνα: η μνήμη είναι ένα γραφείο που φιλοξενεί όλα τα έγγραφα που χρειάζεται ένας εργαζόμενος για να εκτελέσει μια εργασία, ενώ η αποθήκευση είναι το ντουλάπι αρχειοθέτησης που φιλοξενεί όλα τα υπόλοιπα. Τα smartphone χρησιμοποιούν μνήμη DRAM για την εκτέλεση των εφαρμογών που βρίσκονται σε χρήση εκείνη τη στιγμή· χρησιμοποιούν αποθήκευση NAND για να αρχειοθετούν φωτογραφίες και βίντεο, για παράδειγμα.

Ο Κουκ δήλωσε ότι οι τιμές τόσο της μνήμης όσο και της αποθήκευσης αποτελούν προβλήματα για την εταιρεία, αν και εστίασε ειδικότερα στην αγορά της DRAM, επισημαίνοντας τις αυξημένες δαπάνες που κατευθύνονται προς τη λεγόμενη μνήμη υψηλού εύρους ζώνης που χρησιμοποιείται για διακομιστές τεχνητής νοημοσύνης.

«Υπάρχει μειωμένη προσφορά σε μια εποχή που οι καταναλωτές επιθυμούν συσκευές, ενώ οι προμηθευτές μνήμης μετακυλίουν τεράστιες αυξήσεις στις τιμές», δήλωσε ο Kουκ. «Χρειαζόμαστε οπωσδήποτε οι τιμές και η προσφορά μνήμης να επανέλθουν σε λογικά επίπεδα για τα καταναλωτικά προϊόντα. Αυτό είναι το συμπέρασμα».

Οι τρεις εταιρείες που κυριαρχούν στην αγορά μνημών DRAM

Τρεις εταιρείες κυριαρχούν στην αγορά μνημών DRAM: η Samsung και η SK Hynix στη Νότια Κορέα, καθώς και η Micron στις ΗΠΑ. Στους κατασκευαστές μνημών NAND συγκαταλέγονται αυτές οι τρεις εταιρείες, καθώς και η Kioxia και η Sandisk. Οι τιμές των μετοχών τους, μαζί με τα κέρδη τους, έχουν εκτοξευθεί τους τελευταίους δώδεκα μήνες: οι μετοχές της Micron και της SK Hynix έχουν σημειώσει άνοδο άνω του 800%, ενώ αυτές της Kioxia και της Sandisk έχουν σημειώσει άνοδο 4.600%.

Οι εταιρείες μνήμης κατασκευάζουν περισσότερα εργοστάσια: η Morgan Stanley προβλέπει ότι η παραγωγική ικανότητα για τις πλάκες DRAM, τους δίσκους πυριτίου πάνω στους οποίους διαμορφώνονται τα τσιπ, θα αυξηθεί κατά 30% έως το 2027. Ωστόσο, καθώς οι προμηθευτές δίνουν προτεραιότητα στην εξειδικευμένη μνήμη τεχνητής νοημοσύνης, οι πλάκες για την καταναλωτική τεχνολογία θα υπολείπονται έως και 15% της ζήτησης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Morgan Stanley.

Η Κίνα διαθέτει κορυφαίες εταιρείες στον τομέα της μνήμης και της αποθήκευσης, αλλά λόγω των κανόνων εθνικής ασφάλειας, οι αμερικανικές εταιρείες πιθανότατα θα χρειαστούν άδειες για να συνεργαστούν μαζί τους. Όταν ρωτήθηκε αν θα έπρεπε να χαλαρώσουν αυτοί οι περιορισμοί, ο Cook απάντησε: «Πιστεύω ότι όλα πρέπει να τεθούν επί τάπητος», προσθέτοντας: «Πιστεύω ότι πρέπει να εξετάσουμε όλες τις πηγές εφοδιασμού».

Εταιρείες που κατασκευάζουν υπολογιστές, κονσόλες παιχνιδιών, smartphone και άλλα προϊόντα έχουν αυξήσει τις τιμές τους, μεταξύ των οποίων οι Hewlett-Packard, Dell και Nintendo. Μια κοινοπραξία βιομηχανικών ενώσεων έστειλε πρόσφατα επιστολή στον υπουργό Οικονομικών Scott Bessent και στον υπουργό Εμπορίου Howard Lutnick, διαμαρτυρόμενη για την υπερβολική κατανομή μνήμης προς τους αγοραστές τεχνητής νοημοσύνης και ζητώντας βοήθεια για την αύξηση της προσφοράς.

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι οι τιμές των smartphone και των υπολογιστών στις ΗΠΑ θα σημειώσουν άνοδο 15% φέτος. Αυτή η αύξηση των τιμών θα έχει περιορισμένο αντίκτυπο στον δείκτη τιμών καταναλωτή, στον οποίο οι συγκεκριμένες συσκευές έχουν μικρή στάθμιση. Ωστόσο, οποιαδήποτε αύξηση της τιμής του δημοφιλούς iPhone είναι πιθανό να τραβήξει την προσοχή της Ουάσιγκτον.

Το ζήτημα επιδεινώνεται από την ανάγκη της Apple για επιπλέον μνήμη DRAM, προκειμένου να υποστηρίξει περισσότερες λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της ανανεωμένης Siri που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα. Επιπλέον, η εταιρεία χρησιμοποιεί εδώ και καιρό αναβαθμίσεις αποθήκευσης NAND για να αυξήσει τα κέρδη της, χρεώνοντας 100 έως 200 δολάρια για επιπλέον χωρητικότητα που της κοστίζει μόνο ένα κλάσμα αυτού του ποσού.

Στη συνέντευξη, ο Κουκ δήλωσε ότι η Apple είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει τα ταμειακά της αποθέματα για να ενισχύσει την προσφορά μνήμης. «Είμαστε πρόθυμοι να αξιοποιήσουμε τον ισολογισμό μας για να συμβάλουμε στη λύση του προβλήματος», είπε. «Προφανώς, απαιτείται περισσότερη χωρητικότητα».

Ο Τιμ Κουκ αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες. Δεν είναι σαφές πώς η Apple θα μπορούσε να ανταγωνιστεί, πόσο μάλλον να ξεπεράσει, τους όρους των συμφωνιών που προσφέρουν οι «υπερ-κλίμακες» της τεχνητής νοημοσύνης για να εξασφαλίσουν την προμήθεια. Οι εταιρείες αυτές υπογράφουν συμβάσεις διάρκειας τριών έως πέντε ετών με τεράστιες προπληρωμές σε μετρητά, τις οποίες η Apple είναι απίθανο να είναι διατεθειμένη να προσφέρει, δεδομένης της μακράς ιστορίας της σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των δαπανών.

Ο Κουκ δήλωσε ότι η Apple δεν θα χρησιμοποιήσει τα ταμειακά της διαθέσιμα και την τεχνογνωσία της στον τομέα των ημιαγωγών για να κατασκευάσει δικά της εργοστάσια μνήμης και αποθήκευσης. «Δεν μπορούμε να κάνουμε τα πάντα», είπε ο Κουκ. «Γνωρίζουμε σε τι είμαστε καλοί». Η Apple δαπανά περίπου δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για μνήμη και αποθηκευτικό χώρο, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τα κόστη της, γεγονός που την καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους πελάτες παγκοσμίως. Ιστορικά, έχει αξιοποιήσει τη δύναμή της για να αποσπάσει τις χαμηλότερες τιμές από τους προμηθευτές, αντιπαραθέτοντάς τους μεταξύ τους και αφήνοντάς τους ελάχιστο κέρδος. Καθώς οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης έχουν εισβάλει δυναμικά στην αγορά, ξαφνικά η Apple πρέπει να περιμένει στη σειρά.

Ο Κουκ επεσήμανε ότι κατά τη διάρκεια της καριέρας του στην αλυσίδα εφοδιασμού ηλεκτρονικών ειδών, από την IBM και τη Compaq έως την Apple, δεν είχε δει ποτέ τέτοια διακύμανση στις τιμές των βασικών εμπορευμάτων όπως αυτή των τελευταίων έξι μηνών. «Πρόκειται για ένα φαινόμενο που συμβαίνει μία φορά στα εκατό χρόνια», είπε ο Κουκ. «Δεν έχω δει ποτέ κάτι παρόμοιο σε κανέναν τομέα σε περισσότερα από 40 χρόνια».

Εάν η Apple αυξήσει τις τιμές, το iPhone φαίνεται σχεδόν βέβαιο ότι θα επηρεαστεί, λένε ειδικοί

Εάν η Apple αυξήσει τις τιμές, το iPhone φαίνεται σχεδόν βέβαιο ότι θα επηρεαστεί, δήλωσαν ειδικοί σε θέματα προμήθειας μνήμης στους Financial Times. Η εταιρεία αναμένεται να κυκλοφορήσει το επόμενο iPhone της τον Σεπτέμβριο, γεγονός που της δίνει την ευκαιρία να ανακοινώσει αυξημένες τιμές. Φυσικά, η Apple πωλεί πολλές άλλες συσκευές που περιέχουν τσιπ μνήμης (DRAM) και αποθήκευσης (NAND), συμπεριλαμβανομένων των Apple Watch, Mac, iPad και Apple Vision Pro.

Μέχρι στιγμής, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έχει αποτελέσει ιδιαίτερο όφελος για την Apple. Η εταιρεία βρίσκεται ήδη υπό πίεση να καθορίσει τη στρατηγική της για την Τεχνητή Νοημοσύνη στις συσκευές της. Μάλιστα, νωρίτερα φέτος κατέβαλε συμβιβασμό ύψους 250 εκατομμυρίων δολαρίων για να τερματίσει μια αγωγή για ψευδή διαφήμιση που κατατέθηκε, αφού δεν παρείχε τις λειτουργίες Τεχνητής Νοημοσύνης που είχε υποσχεθεί πριν από δύο χρόνια.

Το συνέδριο Worldwide Developers της εταιρείας που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα έδειξε πρόοδο στην εκπλήρωση αυτών των προηγούμενων υποσχέσεων για την Τεχνητή Νοημοσύνη , συμπεριλαμβανομένης μιας αναθεώρησης του Siri. Φυσικά, η περισσότερη επεξεργασία στις συσκευές θα μπορούσε να σημαίνει μεγαλύτερη ανάγκη για μνήμη — μια πορεία που φαίνεται να καταλήγει με τους καταναλωτές να πληρώνουν περισσότερα για προϊόντα της Apple.

Ο Ζαν Μοντέρο ετοιμάζεται να φορέσει για τελευταίες φορές τη φανέλα της Βαλένθια στους τελικούς της Ισπανίας κόντρα στην Μπαρτσελόνα και στη συνέχεια να γίνει κάτοικος Ελλάδας για λογαριασμό του Ολυμπιακού.

Η Marca έκανε ειδικό αφιέρωμα για τον Ζαν Μοντέρο, γράφοντας χαρακτηριστικά: «Ο Ζαν Μοντέρο θα συγκεντρώσει πάνω του όλα τα βλέμματα και θα έχει επιπλέον κίνητρο να κατακτήσει το πρώτο του πρωτάθλημα ACB για διάφορους λόγους. Ο πρώτος, σε καθαρά αγωνιστικό επίπεδο, είναι για να πάρει εκδίκηση για την περσινή ήττα στους τελικούς από τη Ρεάλ Μαδρίτης. Ένας άλλος, ωστόσο, είναι για να μπορέσει να αποχαιρετήσει την ομάδα των «πορτοκαλί» με τον καλύτερο δυνατό τρόπο: με έναν τίτλο.

Όπως είναι σε θέση να επιβεβαιώσει η MARCA, ο Δομινικανός θα αποχωρήσει μετά από δύο σεζόν γεμάτες προσωπικές και συλλογικές επιτυχίες, για να συνεχίσει την καριέρα του στην τρέχουσα πρωταθλήτρια Ευρώπης, τον Ολυμπιακό του Γιώργου Μπαρτζώκα. Προτού όμως συμβεί αυτό, ο Μοντέρο έχει μια εκκρεμότητα να διευθετήσει και προχωρά με απόλυτη επίγνωση: εμφανίζεται ασταμάτητος σε αυτά τα playoffs, έχοντας κατά μέσο όρο 17,6 πόντους στα πέντε παιχνίδια που έχει δώσει μέχρι στιγμής. Πέντε αναμετρήσεις που, σαν να μην έφτανε αυτό, έληξαν όλες με νίκη της Βαλένθια, κάνοντας τη διαδρομή της ομάδας προς τον τελικό απόλυτα αήττητη.»

Άσχημα είναι τα μαντάτα για τη Μέγκαν Μαρκλ, η οποία κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με ζημία πέντε εκατομμυρίων δολαρίων, αν δεν καταφέρει να διαθέσει τις μαρμελάδες της, πριν λήξουν.

Σε μία προσπάθεια να πουλήσει τα προϊόντα του lifestyle brand της, As Ever, η Μαρκλ προχώρησε σε μια νέα συνεργασία για τσάι matcha με την εταιρεία ροφημάτων ευεξίας Clevr Blends.

Η δούκισσα του Σάσεξ ανακοίνωσε την Τρίτη μέσω Instagram το Strawberry Matcha Set, αξίας 56 δολαρίων, το οποίο έχει ήδη εξαντληθεί. Το προϊόν δημιουργήθηκε στο πλαίσιο συνεργασίας ανάμεσα στο brand της, As Ever, και την εταιρεία με έδρα την Καλιφόρνια, την οποία διευθύνει η φίλη της, Χάνα Μεντόζα.

«Στηρίζω με υπερηφάνεια τη Χάνα και την Clevr Blends εδώ και τόσα χρόνια», έγραψε στη λεζάντα φωτογραφίας στην οποία εμφανίζεται να συνομιλεί με τη Μεντόζα καθισμένη σε ένα τραπέζι. «Είμαι ενθουσιασμένη γι’ αυτή τη συνεργασία με μία από τις αγαπημένες μου φίλες και δύο από τα αγαπημένα μου brands», συνέχισε η 44χρονη Μαρκλ.

Η Μεντόζα αναδημοσίευσε τη φωτογραφία της άλλοτε ηθοποιού, γράφοντας: «Η πιο γλυκιά. Πάντα είμαι τόσο περήφανη που λέω ότι η Clevr αντλεί τη δύναμή της από γυναίκες που στηρίζουν η μία την άλλη. Πολλή αγάπη».

Παράλληλα, η εταιρεία προώθησε το νέο μείγμα, χαρακτηρίζοντάς το ως την «πιο γλυκιά συνεργασία» και αναφέροντας ότι περιλαμβάνει «όλα όσα χρειάζεστε για ζουμερά, γεμάτα ανεμελιά και μαρμελάδα καλοκαιρινά matcha latte». Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της As Ever, το μείγμα matcha διατίθεται μαζί με «αγαπημένο» άλειμμα φράουλας της Μαρκλ και διακοσμητικά λουλούδια ζαχαροπλαστικής.

Το πακέτο εξαντλήθηκε γρήγορα και δεν είναι πλέον διαθέσιμο. Η Μαρκλ είναι εδώ και χρόνια επενδύτρια και πελάτισσα της Clevr Blends, ενώ το 2023 είχε εμφανιστεί και σε διαφήμιση καφέ της εταιρείας. Η νέα συνεργασία της πρώην πρωταγωνίστριας της σειράς «Suits» έρχεται, ωστόσο, μετά από δημοσίευμα που υποστήριξε ότι ενδέχεται να υποστεί ζημία πολλών εκατομμυρίων δολαρίων, εάν δεν πουλήσει τις μαρμελάδες της As Ever πριν λήξουν.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχει περιθώριο έως το επόμενο καλοκαίρι για να διαθέσει τα αποθέματα, ενώ η απώλεια κερδών θα μπορούσε να αυξηθεί εάν δεν καταφέρει να πουλήσει και τα διακοσμητικά λουλούδια ζαχαροπλαστικής και τα βάζα με τσάι, όπως ανέφερε η Daily Mail.

Η Μαρκλ λάνσαρε το brand As Ever τον Απρίλιο του 2025, διαθέτοντας μαρμελάδες, τσάι, καθώς και μείγματα για μπισκότα και κρέπες. Εκείνη την περίοδο, η δούκισσα του Σάσεξ εξάντλησε τα αποθέματά της μέσα σε λίγα λεπτά και προχώρησε σε νέα διάθεση προϊόντων μερικούς μήνες αργότερα. Φέρεται μάλιστα να παρήγγειλε δεκαπλάσια ποσότητα σε σχέση με την αρχική παραγγελία της, λόγω της αυξημένης ζήτησης, ενώ συνέχισε να ενισχύει τα αποθέματά της, καθώς τα προϊόντα εξαντλούνταν.

Πηγές είχαν αναφέρει παλαιότερα στο Page Six ότι η Μέγκαν Μαρκλ έμεινε με μεγάλο πλεόνασμα μαρμελάδας, αφού τεχνικό πρόβλημα στην ιστοσελίδα φέρεται να αποκάλυψε ότι διέθετε περίπου 650.190 απούλητα βάζα. Ωστόσο, παρά τα σχετικά δημοσιεύματα, τα επίσημα οικονομικά και εμπορικά στοιχεία της εταιρείας της πρώην γαλαζοαίματης δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα.

Εκπρόσωπος της Μαρκλ δήλωσε επίσης στο Page Six: «Το πρόβλημα με όλες αυτές τις επαναλαμβανόμενες καταστροφολογικές ιστορίες της Άλισον Μπόσοφ στη Daily Mail για την As Ever είναι ότι θυμίζουν τη “Μέρα της Μαρμότας”: η ίδια πρόβλεψη, οι ίδιες ανώνυμες πηγές, η ίδια βεβαιότητα, και παρ’ όλα αυτά εξακολουθούμε να περιμένουμε την Αποκάλυψη που μας υποσχέθηκαν το 2024».

Η αναταραχή που προκάλεσε η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να επηρεάζει τη διεθνή ναυτιλία, ακόμη και μετά τη συμφωνία ειρήνης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Πλοία αναγκάζονται να διανύουν εκατοντάδες επιπλέον ναυτικά μίλια ή να παραμένουν ακινητοποιημένα για ημέρες προκειμένου να εξασφαλίσουν καύσιμα, καθώς οι ελλείψεις έχουν διαταράξει καθιερωμένες ενεργειακές αλυσίδες εφοδιασμού.

Η Σεμίραμις Παλιού, διευθύνουσα σύμβουλος της Diana Shipping, μίας από τις μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες ξηρού φορτίου παγκοσμίως, δήλωσε στους Financial Times ότι η εταιρεία αναγκάστηκε τουλάχιστον δύο φορές τις τελευταίες εβδομάδες να εκτρέψει πλοία από την Ιαπωνία προς τη Νότια Κορέα προκειμένου να ανεφοδιαστούν. «Οι ναυλωτές μας δεν μπορούν πάντοτε να βρουν τις ποσότητες καυσίμων που χρειάζονται ή να τις προμηθευτούν στα λιμάνια όπου πρόκειται να καταπλεύσουν τα πλοία», ανέφερε.

Παρόμοια εικόνα περιέγραψε και ο Κώστας Δελαπόρτας, διευθύνων σύμβουλος της DryDel Shipping, καθώς στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας προειδοποιούν ότι οι αναταράξεις θα συνεχιστούν παρά τη συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η συμφωνία θα διασφαλίσει την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο οι επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα παραμένουν έντονες.

Η DryDel Shipping, με έδρα την Αθήνα, βλέπει τα πλοία της να περιμένουν από 10 έως 12 ημέρες για ανεφοδιασμό σε Σιγκαπούρη ή Φουτζάιρα — δύο από τα σημαντικότερα κέντρα ανεφοδιασμού ναυτιλιακών καυσίμων παγκοσμίως — όταν πριν από την κρίση ο χρόνος αναμονής κυμαινόταν μεταξύ δύο και τριών ημερών.

«Αναγκαστήκαμε να αλλάξουμε πορεία για να βρούμε λιμάνι ανεφοδιασμού. Από την ανατολική Ινδία κατευθυνθήκαμε στη Σιγκαπούρη, επειδή δεν ήμασταν βέβαιοι ότι θα βρίσκαμε επαρκείς ποσότητες καυσίμων», δήλωσε ο Δελαπόρτας στους Financial Times.

Ο ίδιος σημείωσε ότι πρόβλημα εμφανίζεται πλέον και στα λιπαντικά των μηχανών, καθώς ορισμένα πλοία παραλαμβάνουν μόλις το 60% των ποσοτήτων που έχουν παραγγείλει.

Στο επίτευγμα της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας να συμβάλει στην υπογραφή συλλογικής σύμβασης εργασίας από τους κοινωνικούς εταίρους αναφέρθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε εκδήλωση στις Βρυξέλλες με τίτλο «Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία της Ελλάδας: Ένα Ευρωπαϊκό μοντέλο για τον κοινωνικό διάλογο».

Ο πρωθυπουργός επισήμανε την αξία της εμπιστοσύνης που «χτίζεται με το να τηρείς τις δεσμεύσεις και να φέρνεις αποτελέσματα», αναρωτήθηκε «πόσοι στην πόλη αυτή μιλούσαν με καλά λόγια για την Ελλάδα πριν από 10 χρόνια» και εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η χώρας μας «αποτελεί πλέον έμπνευση».

Απαριθμώντας τις μεταρρυθμίσεις στα εργασιακά ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι «θέλαμε καλύτερη προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων και μια από τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις ήταν η ψηφιακή κάρτα εργασίας. Αλλά υπήρχε το κενό με τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Εγώ ήμουν επιφυλακτικός αρχικά. Οι κοινωνικοί εταίροι έκατσαν στο ίδιο δωμάτιο και έφτασαν σε μια συμφωνία ορόσημο που υπογράφηκε από τους κοινωνικούς εταίρους».

Όπως σημείωσε «είναι ενδιαφέρουσα η πρόοδος που έχουμε δει έκτοτε γιατί όσοι τομείς έχουν υπογράψει τέτοιες συμφωνίες έχουν δει καλύτερους μισθούς».

«Είμαι χαρούμενος που οι εργοδότες αντιλαμβάνονται ότι η επιτυχία τους είναι συνδεδεμένη με την ευτυχία των εργαζομένων» είπε ακόμα ο κ. Μητσοτάκης.

«Δεν θα περίμενε κανείς να υπογραφεί αυτή η συμφωνία από μια κεντροδεξιά κυβέρνηση. Εμείς καταφέραμε μια συμφωνία που ευνοεί και τους εργοδότες αλλά κυρίως τους εργαζομένους» πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

Τόνισε, παράλληλα, ότι «η εμπιστοσύνη χτίζεται με το να τηρείς τις δεσμεύσεις και να φέρνεις αποτελέσματα».

«Πριν από 10 χρόνια πόσοι έλεγαν καλά λόγια για την Ελλάδα. Τώρα όμως έχουμε πετύχει σημαντικές μεταρρυθμίσεις με μια οικονομία που παράγει βιώσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα και μειώνουμε το χρέος για να βοηθήσουμε τους πιο ευάλωτους απέναντι στον πληθωρισμό» είπε ακόμα ο πρωθυπουργός καταλήγοντας:

«Ελπίζω η ιστορία της Ελλάδα να αποτελέσει έμπνευση, και αν θέλετε συμβουλές για το πώς να χειριστείτε ευαίσθητους χαρακτήρες σε ένα δωμάτιο, μπορείτε να μας ρωτήσετε»

Μιλώντας νωρίτερα στην εκδήλωση η υπουργός Εργασίας αναφέρθηκε στις σημαντικές μεταρρυθμίσεις την τελευταία 7ετια όσον αφορά τα εργασιακά όπως η μείωση της ανεργίας κατά 10% και η άνοδος των μισθών σημειώνοντας ότι «είχαμε ένα κενό στην κάλυψη όσο το δυνατόν περισσότερων εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας».

Επισήμανε, μάλιστα, τον διάλογο που είχε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη πριν την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας στον οποίο ο πρωθυπουργός τη ρώτησε «τι πιθανότητες επιτυχίες έχουμε;» και εκείνη του απάντησε ότι «με βάση τη λογική είναι κοντά στο 0% αλλά είχα το αίσθημα ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις»

«Περάσαμε επτά μήνες εκτεταμένων συζητήσεων. Έβαλα όρο να γίνουν όλα υπό αυστηρή εχεμύθεια. Νομίζω ότι τρία ήταν τα στοιχεία που οδήγησαν στη συμφωνία:
– υπήρχε εμπιστοσύνη
– όλοι ήθελαν να υπάρξει μια λύση και να υπάρξουν συναινέσεις
– δεν ξεκινήσαμε με προαπαιτούμενα» πρόσθεσε η Νίκη Κεραμέως

Όπως σημειώνει το think tank «Φίλοι της Ευρώπης» που διοργανώνει την εκδήλωση «σε μια εποχή που η Ευρώπη επιδιώκει να συμφιλιώσει την ανταγωνιστικότητα με την κοινωνική δικαιοσύνη, η Ελλάδα έκανε ένα σημαντικό και ευρέως αναγνωρισμένο ιστορικό βήμα προς τα εμπρός. Τον Νοέμβριο του 2025, η ελληνική κυβέρνηση και όλοι οι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι υπέγραψαν την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, μια ιστορική τριμερή συμφωνία που αποσκοπεί στην ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) και στην ανανέωση του κοινωνικού διαλόγου στην πράξη. Η Συμφωνία σηματοδοτεί μια αποφασιστική ευκαιρία για την ενίσχυση της προστασίας της εργασίας στην Ελλάδα, όπου, μετά την κρίση δημόσιου χρέους, τα εργασιακά είχαν διαμορφωθεί από τους περιορισμούς της εποχής της κρίσης».

Από το ουτοπικό όνειρο του «Made in USA» μέχρι την αποκάλυψη ενός μεταμφιεσμένου κινεζικού HTC U24 Pro, η πορεία του Trump Phone T1 εξελίχθηκε σε ένα high-tech θρίλερ.

Από την πρώτη ημέρα της ανακοίνωσής του, στις 16 Ιουνίου 2025, το «τηλέφωνο του Τραμπ» ισορροπούσε ανάμεσα στο γελοίο και το εξωπραγματικό. Το T1 Phone 8002 (Gold Edition), όπως ήταν η επίσημη ονομασία του, παρουσιάστηκε ως ένας αντιφατικός συνδυασμός αμφίβολων τεχνικών χαρακτηριστικών και ψηφιακών renders που ξεκάθαρα δεν αντιστοιχούσαν σε πραγματική συσκευή. Το πιο ανησυχητικό ήταν η απαίτηση προκαταβολής 100 δολαρίων για την εξασφάλιση μιας προπαραγγελίας ενός τηλεφώνου αξίας 499 δολαρίων χωρίς κανένας να γνωρίζει την επίσημη ημερομηνία κυκλοφορίας του.

Το T1 Phone 8002 (Gold Edition) της Trump Mobile. Σύμφωνα με δημοσιεύματα η συσκευή μοιάζει εντυπωσιακά με το HTC U24 Pro που κατασκευάζεται στην Ταϊβάν. www.trumpmobile.com< Ωστόσο, καμία από τις εξωφρενικές υποσχέσεις της Trump Mobile δεν ήταν τόσο τολμηρή ή μάλλον εξωφρενική όσο ο κεντρικός της ισχυρισμός: ότι η συσκευή θα ήταν «σχεδιασμένη και κατασκευασμένη εξ ολοκλήρου στις Ηνωμένες Πολιτείες». Έναν χρόνο μετά, το ημερολόγιο δείχνει Ιούνιο του 2026 και η πραγματικότητα απεδείχθη αμείλικτη. Το τηλέφωνο έχει αλλάξει μορφή, προδιαγραφές και σχήμα τόσες πολλές φορές που η παρακολούθηση της πορείας του εξελίχθηκε σε δημοσιογραφικό θρίλερ. Μετά από 12 μήνες συνεχούς έρευνας, εβδομαδιαίων email και αναπάντητων κλήσεων, η σκληρή αλήθεια είναι μία: ότι το τηλέφωνο δεν έχει αποσταλεί ακόμη στους καταναλωτές. Τι είναι, λοιπόν, στην πραγματικότητα το Trump Phone; Πού κατασκευάζεται, γιατί βυθίστηκε στις καθυστερήσεις και θα το κρατήσουν ποτέ στα χέρια τους οι υποστηρικτές του που πλήρωσαν την προκαταβολή; Το ουτοπικό όνειρο του “Made in USA”
Για όποιον γνωρίζει στοιχειωδώς την παγκόσμια αγορά της τεχνολογίας, η υπόσχεση για ένα αμερικανικής κατασκευής smartphone των 500 δολαρίων ήταν καταδικασμένη εξ αρχής. Οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν σχεδόν καμία υποδομή μαζικής παραγωγής τηλεφώνων, οι εξειδικευμένοι μηχανικοί στον τομέα είναι ελάχιστοι, και το προσιτό, ευέλικτο εργατικό δυναμικό που επιτρέπει τη γιγαντιαία κλίμακα παραγωγής στην Κίνα, την Ινδία και τη Νοτιοανατολική Ασία είναι ανύπαρκτο. Αυτή τη στιγμή, μόνο μία εταιρεία κατασκευάζει τηλέφωνο εντός των ΗΠΑ, το Purism Liberty Phone, και η τιμή του αγγίζει τα 1.999 δολάρια. Η ιδέα ότι η Trump Mobile θα μπορούσε να στήσει μια γραμμή παραγωγής από το μηδέν και να πουλήσει ένα τηλέφωνο στο ένα τέταρτο αυτής της τιμής μέσα σε μόλις τρεις μήνες, ακουγόταν -και ήταν- αδύνατη.

Χρειάστηκαν λιγότερες από δύο εβδομάδες από το λανσάρισμα για να αρχίσει η Trump Mobile την άτακτη υποχώρηση. Οι αναφορές περί «κατασκευής στις ΗΠΑ» εξαφανίστηκαν αθόρυβα από την ιστοσελίδα, δίνοντας τη θέση τους σε πιο νεφελώδεις εκφράσεις, όπως ότι το τηλέφωνο είναι «περήφανα αμερικανικό» και ότι «πίσω από κάθε συσκευή βρίσκονται αμερικανικά χέρια». Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν δώσει σε μέσα μαζικής επικοινωνίας τον περασμένο Φεβρουάριο δύο κορυφαία στελέχη της εταιρείας, ο Don Hendrickson και ο Eric Thomas, παραδέχτηκαν ότι η συσκευή δεν πληρούσε τους αυστηρούς κανονισμούς της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου (FTC). Η FTC απαιτεί «όλα ή σχεδόν όλα» τα εξαρτήματα ενός προϊόντος να είναι εγχώριας προέλευσης για να φέρει τη σήμανση “Made in USA”.

O Eric Trump διαφημίζει το 47 Plan της Trump Mobile το οποίο και θα διατίθεται στην τιμή των 47,45 δολαρίων το μήνα. Photo: Trump Mobile/Facebook

«Υπάρχουν ορισμένα πράγματα που πρέπει να κάνεις για να πεις “κατασκευασμένο στην Αμερική. Εμείς το περιγράψαμε απλώς ως έναν “στόχο”» είχε δηλώσει ο Don Hendrickson. Ο ισχυρισμός αυτός, βέβαια, είναι κατηγορηματικά ψευδής. Το επίσημο δελτίο τύπου της Trump Organization παραμένει αναρτημένο μέχρι σήμερα και αναφέρει ρητά ότι το T1 είναι «ένα smartphone σχεδιασμένο για υψηλή απόδοση και περήφανα σχεδιασμένο και κατασκευασμένο στις Ηνωμένες Πολιτείες». Πλέον, η εταιρεία έχει αλλάξει το αφήγημα, υποστηρίζοντας ότι το τηλέφωνο «συναρμολογείται» στο Μαϊάμι. Σύμφωνα με τον Eric Thomas, η συσκευή φτάνει στις αμερικανικές εγκαταστάσεις σπασμένη σε περίπου 10 βασικά κομμάτια. Ωστόσο, το τι ακριβώς σημαίνει παραμένει θολό, καθώς η FTC ορίζει ότι η «συναρμολόγηση» απαιτεί μια ουσιαστική τεχνική μετατροπή και όχι μια «απλή συναρμολόγηση με κατσαβίδι».

Η συνέντευξη Τύπου-παρωδία και το «χρυσό» iPhone
Η απαρχή της Trump Mobile έμοιαζε περισσότερο με τηλεμάρκετινγκ παρά με τεχνολογικό event. Κατά την επίσημη παρουσίαση στον Πύργο Τραμπ στη Νέα Υόρκη, ο Ντον Τζούνιορ και ο Έρικ Τραμπ στριμώχτηκαν σε μια άβολα μικρή σκηνή μαζί με στελέχη της εταιρείας. Αντί να αναλύσουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά του τηλεφώνου, αναλώθηκαν σε υποσχέσεις ότι το μηνιαίο πρόγραμμα κινητής (το οποίο κοστίζει το υπερτιμημένο ποσό των 47,45 δολαρίων το μήνα και πατάει στο δίκτυο της T-Mobile) θα προσφέρει… οδική βοήθεια, διεθνή μηνύματα και ραντεβού τηλεϊατρικής. Το μπάχαλο συνεχίστηκε στα τηλεφωνικά κέντρα. Όταν ο διευθυντής του The Verge, Nilay Patel, κάλεσε την εξυπηρέτηση πελατών της Trump Mobile, ο εκπρόσωπος δεν γνώριζε τίποτα για τις προδιαγραφές, παρά μόνο ότι «φτιάχνεται στην Αμερική». Όταν το Reuters κάλεσε στον ίδιο αριθμό, η γραμμή είχε εκτραπεί στην… Omega Auto Care (εταιρεία προστασίας αυτοκινήτων).

Το αποκορύφωμα της παρωδίας ήρθε το ίδιο βράδυ. Ο Έρικ Τραμπ εμφανίστηκε στο podcast του δεξιού YouTuber Benny Johnson για να επιδείξει το «επαναστατικό χρυσό τηλέφωνο». Όταν όμως πλησίασε τη συσκευή στην κάμερα, έγινε αμέσως φανερό ότι κρατούσε ένα κλασικό iPhone μέσα σε μια φτηνή χρυσή θήκη.

Το επίσημο δελτίο τύπου της Trump Organization παραμένει αναρτημένο μέχρι σήμερα και αναφέρει ρητά ότι το T1 είναι «ένα smartphone σχεδιασμένο για υψηλή απόδοση και περήφανα σχεδιασμένο και κατασκευασμένο στις Ηνωμένες Πολιτείες». www.trumpmobile.com

Το φύλλο προδιαγραφών που αψηφούσε τη Φυσική
Από την πρώτη μέρα, οι υποψίες έδειχναν ότι η Trump Mobile δεν σχεδίασε τίποτα απολύτως, αλλά στράφηκε σε κάποιον Κατασκευαστή Πρωτότυπου Σχεδιασμού (ODM) της Ασίας, που απλώς άλλαξε το κέλυφος σε ένα ήδη υπάρχον οικονομικό Android τηλέφωνο. Το αρχικό διαφημιστικό φυλλάδιο ήταν γεμάτο ερασιτεχνικά λάθη. Το πιο μνημειώδες; Ανέφερε ότι το T1 διέθετε «κάμερα μακράς διάρκειας 5.000 mAh», μια διατύπωση που στερείται οποιασδήποτε τεχνικής λογικής, καθώς περιέγραφε την κάμερα χρησιμοποιώντας μονάδα μέτρησης της χωρητικότητας της μπαταρίας. Όταν η εταιρεία απέσυρε τον ισχυρισμό περί αμερικανικής κατασκευής, το φύλλο προδιαγραφών άλλαξε μυστηριωδώς: η οθόνη «συρρικνώθηκε» από τις 6,78 ίντσες στις 6,25 ίντσες. Μέσα σε μια νύχτα, οι πελάτες που είχαν προπαραγγείλει τη συσκευή βρέθηκαν να περιμένουν ένα εντελώς διαφορετικό τηλέφωνο.

Η αποκάλυψη: Ένα μεταμφιεσμένο HTC U24 Pro από την Κίνα
Η αλήθεια έλαμψε τελικά τον περασμένο Φεβρουάριο, κατά τη διάρκεια μιας επεισοδιακής βιντεοκλήσης με τους Hendrickson και Thomas. Αν και οι κάμερές τους παρέμεναν κλειστές για 45 λεπτά, ο Thomas άνοιξε για ελάχιστα δευτερόλεπτα το βίντεο, δείχνοντας ένα μοντέλο προπαραγωγής μέσα από ένα αδιάφορο δωμάτιο ξενοδοχείου. Το βίντεο ήταν θολό, αλλά αρκετό για να αποκαλύψει τον πραγματικό «δότη» του Trump Phone: το HTC U24 Pro. Οι αποσυναρμολογήσεις (teardowns) που πραγματοποίησε η ομάδα του iFixit επιβεβαίωσαν ότι τα δύο τηλέφωνα είναι εσωτερικά και εξωτερικά δίδυμα. Η HTC έσπευσε να δηλώσει επίσημα ότι «δεν σχεδιάζει ούτε κατασκευάζει τηλέφωνα για τρίτους». Αυτό σημαίνει ότι η Trump Mobile δεν αγόρασε τα τηλέφωνα από την HTC, αλλά από τον ίδιο Κινέζο εργοστασιακό κατασκευαστή (ODM) που χρησιμοποιεί η HTC για το U24 Pro.

Το μυστήριο των προπαραγγελιών
Καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, η Trump Mobile συγκέντρωνε ζεστό χρήμα μέσω των προκαταβολών των 100 δολαρίων. Κάποια στιγμή, διάφορα viral δημοσιεύματα ισχυρίστηκαν ότι οι προπαραγγελίες είχαν αγγίξει τις 600.000, κάτι που θα σήμαινε ότι η εταιρεία εισέπραξε 60 εκατομμύρια δολάρια χωρίς να παραδώσει ούτε ένα τηλέφωνο. Ωστόσο, μια πρόσφατη παραβίαση στην ασφάλεια της ιστοσελίδας της εταιρείας αποκάλυψε μια πολύ πιο προσγειωμένη πραγματικότητα. Τα δεδομένα που διέρρευσαν έδειξαν μόλις 27.224 πιθανές προπαραγγελίες. Μάλιστα, επειδή το σύστημα κατέγραφε μια «παραγγελία» κάθε φορά που κάποιος έφτανε απλώς στο τελικό στάδιο του checkout (ανεξάρτητα από το αν πλήρωσε τελικά ή όχι), ο πραγματικός αριθμός των ανθρώπων που έδωσαν τα 100 δολάρια είναι πιθανότατα ακόμα μικρότερος.
Αυτά τα 2,7 εκατομμύρια δολάρια από τις προκαταβολές μοιάζουν με ψίχουλα για τα οικονομικά μεγέθη της οικογένειας Τραμπ. Όπως εξήγησε ο Hendrickson, το ίδιο το hardware δεν είναι το «κέντρο κέρδους». Η πραγματική business βρίσκεται στις μηνιαίες συνδρομές.

Viral δημοσιεύματα ισχυρίστηκαν ότι οι προπαραγγελίες του T1 Phone 8002 είχαν αγγίξει τις 600.000, μια πρόσφατη παραβίαση στην ασφάλεια της ιστοσελίδας της εταιρείας όμως αποκάλυψε μόλις 27.224. Photo: Trump Mobile/Facebook

Υπάρχει τελικά το τηλέφωνο;
Η επίσημη ημερομηνία κυκλοφορίας του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου του 2025 πέρασε χωρίς καμία ανακοίνωση. Η ιστοσελίδα άλλαξε αθόρυβα σε «αργότερα φέτος» και τελικά το 2025 έφυγε άπραγο. Τον περασμένο Μάιο, η εταιρεία διαμήνυσε ότι η αποστολή ξεκινά άμεσα. Έχει περάσει πάνω από ένας μήνας από τότε, και τα τηλέφωνα που παραγγέλθηκαν για τις ανάγκες της δημοσιογραφικής δοκιμής δεν έχουν εμφανιστεί πουθενά. Σαφώς, η συσκευή υπάρχει ως φυσικό αντικείμενο. Τις τελευταίες εβδομάδες, η Trump Mobile άρχισε να στέλνει επιλεκτικά ελάχιστα δείγματα σε μεγάλα αμερικανικά δίκτυα (NBC, CNET) και σε γνωστούς YouTubers. Το T1 πήρε έγκριση από την FCC και πιστοποίηση από την Google για να τρέχει το Google Play.

Όμως, το γεγονός ότι κυκλοφορούν μερικά κομμάτια για τα μάτια των media δεν σημαίνει ότι το T1 αποτελεί ένα υπαρκτό εμπορικό προϊόν μαζικής παραγωγής. Μέχρι σήμερα, είναι αδύνατο να εντοπιστεί έστω και ένας απλός, καθημερινός αγοραστής που να παρέλαβε τη συσκευή για την οποία πλήρωσε πριν από έναν ολόκληρο χρόνο. Το Trump Phone παραμένει ένα παράδοξο: είναι πραγματικό, επειδή το έχουμε δει σε μεμονωμένες οθόνες. Είναι ταυτόχρονα ένα ψηφιακό φάντασμα, επειδή η αγορά δεν το έχει δει ποτέ. Και δεν θα προκαλούσε σε κανέναν έκπληξη αν, τον Ιούνιο του 2027, βρισκόμαστε στο ίδιο ακριβώς σημείο, θέτοντας τις ίδιες αναπάντητες ερωτήσεις.

Στην αποκάλυψη ότι βρέθηκε στην Ελλάδα προχώρησε μέσω ανάρτησής της στο Instagram η Έμιλι Ραταϊκόφσκι.

Όπως έγραψε το διάσημο μοντέλο στη λεζάντα του άλμπουμ με τις φωτογραφίες και τα βίντεο, «επέστρεψα στο αγαπημένο μου νησί (Μαγιόρκα), ενώ δοκιμάζω και κάποια νέα (Ελλάδα)».

Οι φωτογραφίες που διάλεξε η Ραταϊκόφσκι προέρχονται από ένα εστιατόριο στη Σίφνο που επισκέφθηκε.

Ωστόσο δεν θα μπορούσαν να λείψουν και τα αποκαλυπτικά καρέ του μοντέλου που φόρεσε ένα σι θρου κόκκινο φόρεμα και ένα σέξι μπικίνι μπροστά στον φακό.

Η πρόταση για τα τηλεοπτικά δικαιώματα της Greek Basketball League εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μήνες γύρω από τη δημιουργία της νέας αθλητικής πλατφόρμας του ομίλου ΣΚΑΪ.

Μετά τη συμφωνία για το Κύπελλο Ελλάδας και το Super Cup της περιόδου 2026-2029, η οποία απέφερε στην ΕΠΟ συνολικά 8,34 εκατ. ευρώ, ο όμιλος του Γιάννη Αλαφούζου αναζητά πλέον περισσότερο και κυρίως διαρκές περιεχόμενο. Το Κύπελλο προσφέρει δεκάδες αγώνες ανά σεζόν. Η GBL προσφέρει εβδομαδιαία παρουσία στην αγορά επί οκτώ μήνες.

Η πρόταση που βρίσκεται στο τραπέζι του διοργανωτή του πρωταθλήματος, ΕΣΑΚΕ ξεπερνά τα 13 εκατ. ευρώ για τη διετία, ενώ σε ορισμένες εκδοχές των συζητήσεων φτάνει ακόμη και τα 21 εκατ. ευρώ σε βάθος τριετίας. Πρόκειται για ποσά σημαντικά υψηλότερα από εκείνα που κατέβαλλε μέχρι σήμερα η ΕΡΤ (ως και 5 εκατ. ευρώ τη σεζόν).

Στρατηγικό απόκτημα η GBL

Οι άνθρωποι της αγοράς συμφωνούν σε ένα σημείο. Καμία νέα συνδρομητική υπηρεσία δεν μπορεί να επιβιώσει στηριζόμενη αποκλειστικά στους αγώνες ενός συλλόγου ή σε μία διοργάνωση. Η νέα εταιρεία που δημιούργησε ο Γιάννης Αλαφούζος έχει αντικείμενο την απόκτηση, παραγωγή και εμπορική αξιοποίηση αθλητικών δικαιωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται συνεχές περιεχόμενο, διαφορετικά αθλήματα και διοργανώσεις με σταθερή παρουσία στο πρόγραμμα.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο η GBL θεωρείται στρατηγικό απόκτημα. Ακολουθεί τη λογική που εφαρμόζουν διεθνείς πλατφόρμες, οι οποίες συνδυάζουν ποδόσφαιρο, μπάσκετ και εθνικές ομάδες ώστε να αυξάνουν τη συνδρομητική τους βάση και να περιορίζουν τις αποχωρήσεις πελατών.

Παράλληλα, η αγορά γνωρίζει ότι έχουν εξεταστεί και άλλα προϊόντα, από την Εθνική Ελλάδας έως μεγάλα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, καθώς στόχος είναι η δημιουργία ενός πλήρους αθλητικού «πακέτου» και όχι ενός μονοθεματικού καναλιού.

Και στον ΣΚΑΪ οι μεταδόσεις!

Ενώ η πλευρά Αλαφούζου βρίσκεται σε συζητήσεις με streaming πλατφόρμες, εντός αλλά και εκτός συνόρων (τις προάλλες σας αναφέραμε περί Amazon), η πρόταση προς τη GBL συμπεριλαμβάνει και την προοπτική δύο αγώνες ανά αγωνιστική, του μπασκετικού πρωταθλήματος, να μεταδίδονται από τον ΣΚΑΪ και όχι από τη συνδρομητική νέα πλατφόρμα του Αλαφούζου. Έχει ενδιαφέρον, παρουσία Παναθηναϊκού και Ολυμπιακού αλλά και των αναγεννημένων, κυρίως οικονομικά, ΠΑΟΚ και Άρη από τη νέα σεζόν.

Συνάμα, όλα τα φιλικά και αλλά και τα εντός έδρας ευρωπαϊκά παιχνίδια στα προκριματικά του Conference League του ποδοσφαιρικού Παναθηναϊκού θα μεταδώσει ο ΣΚΑΪ. Ο Παναθηναϊκός για στον 2ο προκριματικό γύρο κληρώθηκε με την Πάκσι από την Ουγγαρία, με το πρώτο παιχνίδι να λαμβάνει χώρα στις 23 Ιουλίου εκτός έδρας και την ρεβάνς μια εβδομάδα αργότερα (30/7) στο ΟΑΚΑ. Η ρεβάνς σίγουρα θα μεταδοθεί από τον ΣΚΑΪ και όχι από το υπό λανσάρισμα PAO TV.
Όλα τα προκριματικά του Conference League, όπως και τα play offs του Αυγούστου, δεν υπάγονται σε κεντρική διαχείριση και κλείνουν οι συμφωνίες ξεχωριστά.

Η μάχη με την Percapita και οι νέοι συσχετισμοί ισχύος

Πίσω από τις επιχειρηματικές κινήσεις κρύβεται και μια ευρύτερη αναδιάταξη δυνάμεων στον χώρο των αθλητικών δικαιωμάτων. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η Percapita (συμφερόντων Βαγγέλη Μαρινάκη, Γιάννη Βαρδινογιάννη και Ντράγκαν Σόλακ) , η οποία έχει εξασφαλίσει συμφωνίες με τη συντριπτική πλειονότητα των ομάδων της Super League, όλη τη Super Leagu 2 και σχεδιάζει τη δική της πλατφόρμα από το 2027. Από την άλλη, ο όμιλος Αλαφούζου επιχειρεί να δημιουργήσει έναν εναλλακτικό πόλο αθλητικού περιεχομένου.

Η διεκδίκηση της GBL αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για έναν ακόμη λόγο. Στην αγορά δεν περνά απαρατήρητο ότι το πρωτάθλημα μπάσκετ οδηγείται πιθανότατα σε μια πλατφόρμα που ελέγχεται από τον ιδιοκτήτη της ΠΑΕ Παναθηναϊκός και όχι σε ένα σχήμα που συνδέεται με την πλευρά του Βαγγέλη Μαρινάκη.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που αρκετοί ερμηνεύουν και μέσα από τις γνωστές επιχειρηματικές και αθλητικές αντιπαραθέσεις των τελευταίων ετών. Οι σχέσεις του Βαγγέλη Μαρινάκη με τους αδελφούς Αγγελόπουλους δεν υπήρξαν ποτέ ιδιαίτερα στενές, ενώ η αντιπαράθεση μεταξύ των στρατοπέδων Αλαφούζου και Μαρινάκη αποτελεί σταθερό χαρακτηριστικό του ελληνικού αθλητικού, αλλά και μιντιακού περιβάλλοντος. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά με τέτοια κριτήρια, η εικόνα που διαμορφώνεται δημιουργεί αναπόφευκτα νέους συσχετισμούς ισχύος.

Το πραγματικό στοίχημα

Στην πραγματικότητα, η GBL είναι μόνο ένα κομμάτι του παζλ. Το μεγάλο στοίχημα για τον Γιάννη Αλαφούζο είναι να συγκεντρώσει αρκετό περιεχόμενο ώστε η νέα πλατφόρμα να αποκτήσει αυτόνομη εμπορική αξία. Το Κύπελλο Ελλάδας, το Super Cup, η πιθανή απόκτηση της GBL, η διεκδίκηση των αγώνων της Εθνικής Ελλάδας και οι συζητήσεις για ευρωπαϊκά πρωταθλήματα δείχνουν ότι δεν πρόκειται για αποσπασματικές κινήσεις. Πρόκειται για ένα σχέδιο δημιουργίας ενός νέου αθλητικού οικοσυστήματος, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει αντίβαρο στα υφιστάμενα μοντέλα της αγοράς.

Από την πλευρά του, ο ΕΣΑΚΕ εξετάζει με μεγάλη προσοχή όλα τα οικονομικά δεδομένα της πρότασης. Οι άνθρωποι της λίγκας βλέπουν με ιδιαίτερα θετικό μάτι το γεγονός ότι το ελληνικό πρωτάθλημα αναπτύσσεται σταθερά, αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη εμπορική αξία και καταφέρνει να προσελκύει νέους, ισχυρούς «παίκτες» από τον τηλεοπτικό χάρτη.

Οι οριστικές εξελίξεις αναμένεται να δρομολογηθούν άμεσα. Ο «λευκός καπνός» για το μέλλον των τηλεοπτικών δικαιωμάτων αναμένεται να βγει αύριο, Παρασκευή (19/6), κατά τη διάρκεια του προγραμματισμένου διοικητικού συμβουλίου της λίγκας, όπου και θα παρθούν οι τελικές αποφάσεις.

Η απόφαση του ΕΣΑΚΕ θα δείξει αν το επόμενο κομμάτι του παζλ θα προστεθεί τελικά στο χαρτοφυλάκιο του ΣΚΑΪ. Το βέβαιο είναι ότι η μάχη για τα αθλητικά δικαιώματα έχει ήδη περάσει σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο.

Μετά τον μετασχηματισμό της και την αποεπένδυση από δραστηριότητες που για χρόνια αποτέλεσαν τον βασικό της κορμό, η Ελλάκτωρ επιχειρεί πλέον να χτίσει ένα νέο αφήγημα με επίκεντρο το real estate και ειδικότερα τον τουρισμό και τη διαμονή. Στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής βρίσκεται η Αθήνα, από το ιστορικό της κέντρο έως το παραλιακό μέτωπο, με τον όμιλο να επενδύει σε ξενοδοχεία, serviced apartments και μεγάλες αστικές αναπλάσεις που φιλοδοξούν να αλλάξουν τον χάρτη της πόλης.

Η στροφή αυτή αποτυπώνει τη νέα κατεύθυνση του ομίλου, ο οποίος επιδιώκει να αξιοποιήσει την αυξημένη δυναμική του τουρισμού και την ενίσχυση της αγοράς φιλοξενίας στην πρωτεύουσα, αναζητώντας παράλληλα επαναλαμβανόμενες πηγές εσόδων και υπεραξίες μακράς διάρκειας.

Κεντρικό ρόλο στη νέα αυτή στρατηγική έχει η θυγατρική Reds, μέσω της οποίας προωθούνται οι επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων και των τουριστικών projects. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το The Fiction Athens, το οποίο εντάσσεται στο νέο χαρτοφυλάκιο του ομίλου. Το ακίνητο, γνωστό ως πρώην Civitel, ιδιοκτησίας της Εθνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, πέρασε από πλήρη ανακαίνιση, λειτουργικό και αρχιτεκτονικό επανασχεδιασμό, καθώς και ενεργειακή αναβάθμιση, με στόχο να επανατοποθετηθεί στην αγορά ως ξενοδοχείο πέντε αστέρων στο κέντρο της Αθήνας. Η σύμβαση 25ετούς διάρκειας – με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 10 έτη – υπεγράφη τον Αύγουστο του 2024.
Η επένδυση αυτή θεωρείται ενδεικτική της κατεύθυνσης που επιδιώκει να ακολουθήσει ο όμιλος τα επόμενα χρόνια, μέσω της αξιοποίησης ακινήτων με έμφαση στην τοποθεσία. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ανάπτυξη των Hestia Luxury Apartments, μέσω των οποίων ο όμιλος επενδύει στη διαρκώς αναπτυσσόμενη αγορά του city living. Η ιδέα βασίζεται στη φιλοσοφία των serviced apartments, δηλαδή διαμερισμάτων που συνδυάζουν την αυτονομία και την άνεση κατοικίας με υπηρεσίες ξενοδοχειακού χαρακτήρα.

Σήμερα, το χαρτοφυλάκιο της Hestia περιλαμβάνει 182 διαμερίσματα σε οκτώ μονάδες στο κέντρο της Αθήνας, σε μια αγορά που τα τελευταία χρόνια εμφανίζει αυξημένη ζήτηση από ξένους επισκέπτες, digital nomads αλλά και επαγγελματίες που επιλέγουν μεγαλύτερης διάρκειας διαμονές. Η Αθήνα, άλλωστε, μετατρέπεται σταδιακά σε προορισμό city break όλο τον χρόνο, γεγονός που ενισχύει το ενδιαφέρον για τέτοιου τύπου επενδύσεις.

Ωστόσο, η στρατηγική του ομίλου δεν περιορίζεται μόνο στο κέντρο της πόλης. Το μεγαλύτερο ίσως στοίχημα βρίσκεται στο παραλιακό μέτωπο και ειδικότερα στη μεγάλη ανάπλαση της Μαρίνας Αλίμου, ένα project που φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν νέο πολυλειτουργικό προορισμό δίπλα στη θάλασσα, μέσω επένδυσης 100 εκατομμυρίων ευρώ. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός σύγχρονου χώρου που θα συνδυάζει εμπορικές, τουριστικές, πολιτιστικές και ψυχαγωγικές χρήσεις με νέες υποδομές ελλιμενισμού.

Η ανάπτυξη βασίζεται σε χαμηλής δόμησης κτίρια, μεγάλους ανοιχτούς χώρους, πράσινο και ποδηλατοδρόμους, με στόχο τη σύνδεση του αστικού ιστού με το παραλιακό μέτωπο.

Μέσα από αυτές τις κινήσεις, ο όμιλος Ελλάκτωρ επιχειρεί να αφήσει πίσω του το παραδοσιακό προφίλ ενός καθαρά κατασκευαστικού ομίλου και να τοποθετηθεί πιο επιθετικά στην αγορά του real estate και της φιλοξενίας.

Το φαινόμενο των ψεύτικων περιπολικών φαίνεται να λαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις το τελευταίο διάστημα, με τα σχετικά περιστατικά να πληθαίνουν και να προκαλούν έντονο προβληματισμό στους οδηγούς.

Με την αυξημένη επιτήρηση και την εντονότερη παρουσία αστυνομικών δυνάμεων στους ελληνικούς δρόμους να αποτελεί πλέον τη νέα πραγματικότητα, ένα φαινόμενο που ήδη γνωρίζαμε, αλλά έχει αρχίσει να κάνει ολοένα και συχνότερα την εμφάνισή του είναι αυτό των ψεύτικων περιπολικών.

Ουσιαστικά, αναφερόμαστε στις περιπτώσεις επιτήδειων που επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την εικόνα των οχημάτων έκτακτης ανάγκης, εξοπλίζοντας τα αυτοκίνητά τους με στοιχεία που παραπέμπουν σε περιπολικά ή άλλα υπηρεσιακά οχήματα και έχοντας ως στόχος απολαμβάνουν ευνοϊκότερη μεταχείριση από τους υπόλοιπους οδηγούς για να κινούνται ευκολότερα μέσα στην κυκλοφορία ή ακόμη και να δημιουργούν την εντύπωση ότι διαθέτουν κάποια μορφή επίσημης ιδιότητας.

Οι συγκεκριμένοι οδηγοί τοποθετούν φάρους ή άλλα διακριτικά στα οχήματά τους και κινούνται σαν να διαθέτουν προτεραιότητα, επιβάλλοντας ουσιαστικά τους δικούς τους κανόνες στον δρόμο. Με τον τρόπο αυτό μιμούνται τη συμπεριφορά αστυνομικών ή άλλων οχημάτων άμεσης ανάγκης που εκτελούν υπηρεσία, χωρίς φυσικά να διαθέτουν τη σχετική εξουσιοδότηση.

Φυσικά, η πρακτική αυτή όχι μόνο δημιουργεί σύγχυση στους υπόλοιπους οδηγούς, αλλά μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο πρόκλησης τροχαίων ατυχημάτων, καθώς βασίζεται στην καταχρηστική επίκληση μιας ανύπαρκτης προτεραιότητας με μοναδικό στόχο την ταχύτερη διέλευση μέσα από την κίνηση.

Τα τελευταία χρόνια δε το φαινόμενο έχει ενταθεί σημαντικά εξαιτίας και της σχετικά εύκολης πρόσβαση σε τέτοιου είδους εξοπλισμό, καθώς φάροι και συναφή προειδοποιητικά συστήματα διατίθενται ευρέως στην αγορά, με τις τιμές τους να ξεκινούν ακόμη και από μόλις 10 ευρώ.

Μάλιστα, τον τελευταίο καιρό οι μαρτυρίες οδηγών που έρχονται στο φως είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές, με χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιγραφή ενός οδηγού, ο οποίος ανέφερε ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο περιστατικό που βίωσε ενώ μετέφερε τα δύο μικρά παιδιά του στον βρεφονηπιακό σταθμό στην περιοχή της Κηφισιάς.

Σύμφωνα με όσα κατήγγειλε σε δημόσια ανάρτηση του στο Facebook στην ομάδα «ΝΕΑ ΕΡΥΘΡΑΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ», το περιστατικό συνέβη στην οδό Μολδαλβανών, όπου δύο SUV εισήλθαν σε διασταύρωση αγνοώντας  τη σήμανση STOP και κόβοντας την κυκλοφορία, αναγκάζοντάς τον να πραγματοποιήσει ελιγμό της τελευταίας στιγμής προκειμένου να αποφύγει τη σύγκρουση. Λίγο αργότερα παρατήρησε ότι το ένα από τα οχήματα έφερε μπλε φώτα και κινούνταν μαζί με δεύτερο όχημα, δημιουργώντας την εικόνα συνοδείας ή υπηρεσιακής αποστολής.

Το περιστατικό έγινε viral προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς ο οδηγός υποστήριξε ότι η συμπεριφορά των εμπλεκομένων έθεσε σε άμεσο κίνδυνο τόσο τον ίδιο όσο και τα παιδιά του, προκειμένου κάποιοι να εξασφαλίσουν ταχύτερη διέλευση μέσα από την κίνηση

Φυσικά, πολλοί μιλήσαν για το φαινόμενο με τα μαϊμού περιπολικά με πολλούς το να σχολιάζουν το πως και γιατί η χρήση φάρων ή η επίκληση κάποιας υποτιθέμενης ιδιότητας μπορεί να δικαιολογεί την παραβίαση βασικών κανόνων οδικής ασφάλειας, είτε μιλάμε για αληθινά υπηρεσιακά οχήματα είτε όχήματα που τα μιμούνται.

Φυσικά την απάντηση έρχεται να δώσει Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, ο οποίος προβλέπει πως ως οχήματα άμεσης ανάγκης, τα οποία επιτρέπεται να κάνουν τέτοιους ελιγμούς σε επείγοντα περιστατικά, θεωρούνται μόνο εκείνα που φέρουν ειδικά μπλε ή ερυθρά φώτα.

Τα μπλε φώτα επιτρέπονται αποκλειστικά σε οχήματα της αστυνομίας, των νοσοκομείων και των υπηρεσιών πρώτων βοηθειών, καθώς και σε στρατιωτικές και λιμενικές αρχές. Αντίστοιχα, τα ερυθρά φώτα χρησιμοποιούνται από την Πυροσβεστική, υπηρεσίες δασοπροστασίας και συνεργεία αποκατάστασης βλαβών σε δίκτυα.

Για οποιαδήποτε άλλη χρήση, μάλιστα, ο νόμος προβλέπει σαφείς κυρώσεις. Συγκεκριμένα, οδηγοί που τοποθετούν ή χρησιμοποιούν φάρους προκειμένου να προσποιηθούν ότι το όχημά τους ανήκει σε υπηρεσία άμεσης ανάγκης αντιμετωπίζουν πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.

Τέλος, σημειώνεται πως για οποιαδήποτε άλλη παράβαση, πέρα τούτου, επιβάλλονται τα πρόστιμα που προβλέπονται από τον ΚΟΚ, με την παραβίαση STOP, όπως συνέβη στην εν λόγω ιστορία, να τιμωρείται με πρόστιμο 350 ευρώ, συνοδευόμενο από αφαίρεση της άδειας ικανότητας οδήγησης για 30 ημέρες.

«Ζωή και κότα» περνούσαν τα βασικά μέλη της οργάνωσης που συνελήφθησαν για παράνομη παροχή υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεόρασης καθώς, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., είχαν καταφέρει να αποκομίσουν περισσότερα από επτά εκατομμύρια εύρω.

Όπως προέκυψε από την έρευνα των αστυνομικών, οι συλληφθέντες, ανάμεσα τους ένας πατέρας με τους δύο γιους του, «επένδυαν» τα κέρδη τους σε ακίνητα (δύο διαμερίσματα σε Αττική και Αγρίνιο), σε πολυτελή οχήματα  και σε πολυήμερες διακοπές  που έκλειναν σε πεντάστερα ξενοδοχεία.

Επιπλέον προέβαιναν και σε συστηματική εξαγωγή κεφαλαίων σε τραπεζικούς λογαριασμούς τους στο εξωτερικό. Πιο συγκεκριμένα, διοχέτευαν χρήματα σε πάνω από 58 τραπεζικούς λογαριασμούς/κάρτες πληρωμών σε 12 χώρες, ήτοι Λιθουανία, Βουλγαρία, Μάλτα, Ολλανδία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Εσθονία, Ηνωμένο Βασίλειο, Λουξεμβούργο, Ελβετία, Βόρεια Μακεδονία.

Για την υπόθεση συνελήφθησαν επτά άτομα με τους αστυνομικούς να μην έχουν καταφέρει ακόμα να εντοπίσουν τα αρχηγικά μέλη της οργάνωσης λόγω του εξαιρετικά ευρέως πλαισίου λειτουργίας.

Ωστόσο ψηλά στην ιεραρχία τοποθετούνται δύο ιδιωτικοί υπάλληλοι και ένας συνταξιούχος του ΕΦΚΑ. Όπως προαναφέρθηκε, στην ομάδα συμμετείχαν και οι δύο γιοι του ενός εκ των δύο ιδιωτικών υπαλλήλων.

86.000 πελάτες

Η οργάνωση αποδομήθηκε από στελέχη του Τμήματος Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Κρήτης. Κατά την έρευνα εντοπίστηκε βάση δεδομένων που εμφάνιζε περισσότερους από 86.000 πελάτες – τελικούς χρήστες, με το συνολικό περιουσιακό όφελος που αποκόμισαν τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης να υπολογίζεται σε τουλάχιστον 7.000.000 ευρώ και τη συνολική ζημία των νόμιμων παρόχων να εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 50.000.000 ευρώ.

Όπως προέκυψε από την έρευνα, τα μέλη της οργάνωσης, τουλάχιστον από τα 2017, είχαν αναπτύξει μία ιδιαίτερα οργανωμένη και πολυεπίπεδη υποδομή παράνομης αναμετάδοσης συνδρομητικού οπτικοακουστικού περιεχομένου μέσω διαδικτύου (IPTV), η οποία λειτουργούσε αδιάλειπτα επί σειρά ετών και εξυπηρετούσε μεγάλο αριθμό χρηστών τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Πιο αναλυτικά, τα μέλη της οργάνωσης αποκτούσαν παράνομα πρόσβαση σε προστατευόμενο οπτικοακουστικό περιεχόμενο που διατίθεται νόμιμα από συνδρομητικές τηλεοπτικές πλατφόρμες και παρόχους υπηρεσιών streaming.

Ακολούθως, με τη χρήση εξειδικευμένου τεχνολογικού εξοπλισμού, λογισμικού και κατάλληλα διαμορφωμένων συστημάτων αποκωδικοποίησης, συγκέντρωναν το περιεχόμενο αυτό και το αναμετέδιδαν παράνομα μέσω διαδικτύου στους «συνδρομητές» τους, παρέχοντας πρόσβαση σε χιλιάδες τηλεοπτικά κανάλια, αθλητικές διοργανώσεις, κινηματογραφικές ταινίες, σειρές και λοιπό ψηφιακό περιεχόμενο σε τιμή πολύ χαμηλότερη από αυτή των νόμιμων συνδρομών.

Πώς δρούσαν

Για την υποστήριξη της εν λόγω παράνομης δραστηριότητας είχαν αναπτύξει εκτεταμένη δικτυακή υποδομή αποτελούμενη από διακομιστές, εγκατεστημένους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ χρησιμοποιούσαν ενδιάμεσους διακομιστές, υπηρεσίες εικονικών ιδιωτικών δικτύων (VPN), μηχανισμούς απόκρυψης της πραγματικής τοποθεσίας των συστημάτων τους, καθώς και συστηματική εναλλαγή διαδικτυακών διευθύνσεων και ονομάτων τομέων (domains), προκειμένου να δυσχεραίνουν τον εντοπισμό τους και να παρακάμπτουν τα μέτρα αποκλεισμού που εφαρμόζονται από τις αρμόδιες Αρχές και τους νόμιμους παρόχους.

Παράλληλα, η οργάνωση διέθετε κεντρικό σύστημα διαχείρισης συνδρομητών, μέσω του οποίου πραγματοποιούνταν η καταχώριση νέων πελατών, η ενεργοποίηση και ανανέωση συνδρομών, η διαχείριση των λογαριασμών χρηστών και η παρακολούθηση της λειτουργίας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Η δομή της εμφάνιζε χαρακτηριστικά επαγγελματικής επιχείρησης, καθώς τα μέλη της είχαν αναλάβει διακριτούς ρόλους, όπως η τεχνική διαχείριση της υποδομής, η τροφοδότηση και επικαιροποίηση του διαθέσιμου περιεχομένου, η διαχείριση των συνδρομητών, καθώς και η παροχή συνεχούς τεχνικής υποστήριξης για την αντιμετώπιση προβλημάτων και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας της υπηρεσίας.

Η πρόσβαση των χρηστών στις παράνομα παρεχόμενες υπηρεσίες επιτυγχανόταν είτε μέσω ειδικά διαμορφωμένων συσκευών αποκωδικοποίησης που προμηθεύονταν από τα μέλη της οργάνωσης είτε μέσω εγκατάστασης εξειδικευμένων εφαρμογών σε «έξυπνες» τηλεοράσεις και άλλες συμβατές συσκευές.

Για τον σκοπό αυτό παρέχονταν στους συνδρομητές ειδικοί σύνδεσμοι ενεργοποίησης και τεχνικές οδηγίες εγκατάστασης, ενώ σε πολλές περιπτώσεις τα μέλη της οργάνωσης αναλάμβαναν και την παραμετροποίηση του εξοπλισμού.

Περαιτέρω, διαπιστώθηκε ότι, η εγκληματική οργάνωση αξιοποιούσε πολυεθνική τεχνολογική υποδομή και παρείχε υπηρεσίες σε πελάτες εγκατεστημένους σε πλήθος χωρών, γεγονός που καταδεικνύει τον διεθνή χαρακτήρα της δραστηριότητάς της.

Η λειτουργία της στηριζόταν σε ένα εκτεταμένο δίκτυο τεχνολογικών μέσων και υπηρεσιών, το οποίο εξασφάλιζε τη συνεχή παροχή παράνομου περιεχομένου και τη διατήρηση της επιχειρησιακής της ικανότητας ακόμη και σε περιπτώσεις αποκλεισμών ή τεχνικών παρεμβάσεων.

Μάλιστα, για να πετύχουν την αδιάλειπτη ροή των «υπηρεσιών» που παρείχαν, τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης κατέβαλαν σε υλικοτεχνική υποδομή περισσότερα από 280.000 ευρώ.

Ο 55χρονος Μαρίνο Πούσιτς είναι οριστικά ο νέος προπονητής του ΠΑΟΚ καθώς οι επαφές των δύο πλευρών κατέληξαν σε συμφωνία.

Ο Κροάτης τεχνικός, ο οποίος και το περασμένο καλοκαίρι είχε βρεθεί στο στόχαστρο του Δικεφάλου, αλλά τελικά δεν προέκυψε θέμα προπονητή, ήταν ο πρώτος στόχος από τη στιγμή που έγινε κατανοητό ότι ο Ραζβάν Λουτσέσκου δεν θα συνεχίσει στους ασπρόμαυρους.

Ο νέος αθλητικός διευθυντής της ομάδας Λέο Μάτος, τις τελευταίες ημέρες συγκέντρωσε πολλές πληροφορίες για τον Πούσιτς από ανθρώπους με τους οποίους συνεργάστηκε στην Ουκρανία (ο πρώην παίκτης του ΠΑΟΚ αγωνίστηκε επί σειρά ετών στην Ντνίπρο ενώ ο Κροάτης τεχνικός στη Σαχτάρ) και ουσιαστικά η δική του ένθερμη εισήγηση οδήγησε τον Ιβάν Σαββίδη στην απόφαση να του δώσει τα κλειδιά της ομάδας.

Μέσα στις επόμενες ώρες ο Δικέφαλος θα ανακοινώσει το οριστικό τέλος της συνεργασίας του με τον Ραζβάν Λουτσέσκου, ο οποίος αποχωρεί μετά από μια πενταετία και αμέσως μετά θα ακολουθήσει η αντίστοιχη ανακοίνωση της έναρξης της συνεργασίας του με τον Πούσιτς.

Μεταγραφική αντεπίθεση και στήριξη

Η ανακοίνωση του νέου προπονητή θα είναι το πρώτο βήμα για τη νέα εποχή των ασπρόμαυρων, ωστόσο οι πληροφορίες αναφέρουν ότι έως το τέλος της εβδομάδας θα ακολουθήσουν κι άλλες που έχουν να κάνουν με τη μεταγραφική ενίσχυση.

Στον ΠΑΟΚ έχουν αντιληφθεί ότι η… σαπουνόπερα με τον Λουτσέσκου έχε ξενερώσει στο απόλυτο βαθμό τον κόσμο και αυτό που διαρρέεται είναι ότι ακολουθούν οι μεταγραφές με τον Γιαννούλη να επανέρχεται στο προσκήνιο, αλλά να ακολουθούν σύντομα και οι επόμενες κινήσεις.

Ποιος είναι ο Πούσιτς

Γεννήθηκε στις 8 Αυγούστου 1971 στο Μόσταρ της Βοσνίας και ξεκίνησε την καριέρα του στην τοπική Βέλεζ… Για μια δεκαετία έπαιξε επαγγελματικά σε Ολλανδία (Ντε Γκράαφσαπ, Γκο Αχέντ Ίγκλς), Σερβία (Ερυθρός Αστέρας), Γερμανία (Κολωνία), Βέλγιο (Έουπεν) και για κάποια χρόνια αγωνίστηκε σε ομάδες ποδοσφαίρου σάλας.

Το 2010 άρχισε να δουλεύει στις ακαδημίες της Φίτσε και το 2013 βρέθηκε ως βοηθός στη NAC Μπρέντα, για να ακολουθήσουν η Ίντερ Μπακού και η Τβέντε. Το 2017 βρέθηκε πρώτος προπονητής στη Τβέντε την οποία επανέφερε στην 1η κατηγορία, για να βρεθεί ξανά σε ρόλο βοηθού σε Άλκμααρ (19-21), Φέγενορντ (21-23), πριν μετακομίσει στην Ουκρανία για τη Σαχτάρ, ενώ τελευταίος του σταθμός ήταν η Αλ Τζαζίρα στα Εμιράτα.

Πρωί Δευτέρας 25ης Μαΐου, παραμονή του Μπαϊραμιού. Στο λιμάνι του Μπόντρουμ (Αλικαρνασσός) εκατοντάδες Τούρκοι περιμένουν υπομονετικά να επιβιβαστούν στα μικρά φέρι που αναχωρούν κάθε μισή ώρα για την Κω. Σε 30 λεπτά θα βρεθούν στο Σμαραγδένιο Νησί για να απολαύσουν, από λίγες ώρες κάποιοι έως ένα πλήρες επταήμερο οι συντριπτικά περισσότεροι, ευχάριστες και συγχρόνως φθηνότερες από τη χώρα τους διακοπές. Ιδια εικόνα και σε άλλα λιμάνια της δυτικής τουρκικής ακτογραμμής.

Στο Κουσάντασι, το Αϊβαλί, το Τσεσμέ (Κρήνη) και άλλα. Εικόνες με χιλιάδες λέξεις για τον ελληνικό τουρισμό και τις τοπικές οικονομίες, καθώς στις ημέρες του φετινού Κουρμπάν Μπαϊραμιού (26-30 Μαΐου) τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου βούλιαξαν από Τούρκους τουρίστες. Που έρχονται και μέρα και νύχτα για να απολαύσουν ήλιο, θάλασσα, νόστιμες και φθηνές ελληνικές σπεσιαλιτέ, ψυχαγωγία για κάθε επιθυμία και βαλάντιο, διακοπές χωρίς άγχος για το κόστος τους, σε ασφαλές περιβάλλον, αφήνοντας στην άκρη τις κατά καιρούς φραστικές εξαλλοσύνες του προέδρου τους.

Την ίδια μέρα και τις επόμενες, ανάλογη εικόνα υπήρξε στις ανατολικές χερσαίες πύλες εισόδου της χώρας μας. Στους Κήπους και τις Καστανιές, ουρές χιλιομέτρων από την τουρκική πλευρά, από ιδιωτικά αυτοκίνητα και πούλμαν με Τούρκους επιβάτες που περιμένουν να περάσουν τον έλεγχο στα σύνορα, προσδοκώντας ένα ανάλογο απολαυστικό τριήμερο έως επταήμερο διακοπών στις πανέμορφες παραλίες της Bόρειας Ελλάδας.

Αντίστροφες εικόνες τα απογεύματα της 30ής και 31ης Μαΐου. Συνωστισμός στην επιστροφή, από τα λιμάνια των νησιών προς τα τουρκικά παράλια και τους συνοριακούς σταθμούς με αντίθετη φορά. Στην Κω, η ουρά ξεκινούσε από το λιμάνι και έφτανε σχεδόν στο κέντρο της πόλης καθώς τα δρομολόγια επιστροφής είναι συνεχή.

Δεν είναι συγκυριακό γεγονός. Παρόμοιες εικόνες υπήρξαν και πέρυσι και αναμένεται να επαναληφθούν πολλές φορές το φετινό καλοκαίρι. Και με εντεινόμενο ρυθμό μάλιστα. Το τουρκικό τουριστικό ρεύμα προς τη χώρα μας παρουσιάζει μια εντυπωσιακή δυναμική τα τελευταία χρόνια, που κινείται ανεξάρτητα από το κλίμα που επικρατεί στις διμερείς σχέσεις, οι οποίες συχνά δοκιμάζονται από εντάσεις, ενίοτε ισχυρές. Τα «τουριστικά νερά» παραμένουν ήρεμα και φιλόξενα και οι «αποβάσεις» των εκατοντάδων χιλιάδων Τούρκων επισκεπτών είναι ευπρόσδεκτες.

Ρεκόρ αφίξεων

Τα επίσημα στοιχεία του τουρκικού υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών για το 2025 δείχνουν ρεκόρ 2.253.513 Τούρκων επισκεπτών στην Ελλάδα. Μια τεράστια αύξηση, σχεδόν διπλασιασμός, σε σχέση με το 2024, όταν υπολογίστηκαν σε 1,15-1,25 εκατομμύριο και τετραπλασιασμός σε σχέση με το 2022 (585.165). Μάλιστα οι τουρκικές προβλέψεις για φέτος δεν έχουν ταβάνι. Τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος και του ΙΝΣΕΤΕ είναι πιο μετριοπαθή. Δείχνουν 1,497 εκατομμύρια αφίξεις Τούρκων τουριστών στην Ελλάδα πέρυσι, το 3,9% του συνόλου των ξένων επισκεπτών στη χώρα μας, καθώς και 604 εκατ. ευρώ εισπράξεων. Αλλά και τριπλασιασμό αφίξεων έναντι του 2022.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η απόκλιση ανάμεσα στα στοιχεία των δύο πλευρών οφείλεται στη διαφορετική μεθοδολογία που χρησιμοποιούν. Π.χ., η ελληνική αρχή καταγράφει ως μία (επί τον αριθμό των επιβατών) την επίσκεψη ενός σκάφους αναψυχής σε διάφορα ελληνικά λιμάνια, ενώ η τουρκική τον πολλαπλασιάζει και με τον αριθμό των λιμανιών. Επίσης, πιθανόν υπερεκτιμάται από τουρκικής πλευράς ο αριθμός των μονοήμερων (χωρίς διανυκτέρευση) ταξιδιωτών στην Ελλάδα, που πέρυσι ήταν περίπου 228 χιλιάδες.

Ανεξαρτήτως αυτής της διαφοράς, η εντυπωσιακή ανοδική δυναμική της τουρκικής τουριστικής αγοράς στην Ελλάδα είναι αδιαμφισβήτητη. Από την πανδημία και μετά, οι Τούρκοι επισκέπτες στη χώρα μας αυξάνονται με ραγδαίο ρυθμό. Οι αιτίες είναι πολλές. Οι ελληνικοί προορισμοί είναι εδώ και καιρό φθηνότεροι για τους Τούρκους από τους δικούς τους. Για διαμονή, φαγητό, ψυχαγωγία, αγορές. Τα νησιά μας είναι ελκυστικά ούτως ή άλλως.

Το 2025 οι Τούρκοι αποτέλεσαν τη δεξαμενή τουριστών προς τη χώρα μας με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο συγκριτικά με το 2024 σε αφίξεις, διανυκτερεύσεις και εισπράξεις, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ: της τάξης του +23,5% στις αφίξεις, μπροστά από την Αυστρία (+15,6%). Ακόμη με +17,2% διανυκτερεύσεις έναντι του 2024. Ενώ τα έσοδα από τους Τούρκους τουρίστες αυξήθηκαν 38,7%, όταν οι Βρετανοί κινήθηκαν στο +18,7% και οι επισκέπτες από όλες τις υπόλοιπες χώρες σε μονοψήφια ποσοστά.

«Κλειδί» η Visa Express

Ωστόσο, «κλειδί» για την απογείωση του αριθμού των Τούρκων τουριστών στη χώρα μας αποτελεί, από το 2024, το πρόγραμμα Visa Express-on arrival, που επιτρέπει τη χορήγηση έως και επταήμερης βίζας, κατά την άφιξη του επισκέπτη στα σημεία εισόδου των λιμανιών, σε 12 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Αυτό διευκολύνει τα ταξίδια της τελευταίας στιγμής, χωρίς τις χρονοβόρες, ακόμη και πολύμηνες, διαδικασίες που απαιτούνται για τη βίζα Σένγκεν. Μοναδικός περιορισμός, ό,τι αφορά την επίσκεψη σε ένα και μόνο νησί.

Πρόκειται για μία από τις πιο αποτελεσματικές κινήσεις της χώρας μας στο τουριστικό πεδίο. Συμφωνήθηκε με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη κατά τη συνάντηση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας τον Δεκέμβριο του 2023 στην Αθήνα. Εγκρίθηκε εν συνεχεία και από τις Βρυξέλλες. Ισχυσε για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2024 σε πέντε νησιά (Λέσβος, Χίος, Σάμος, Κως, Ρόδος), ένα μήνα μετά επεκτάθηκε σε άλλα πέντε (Λήμνος, Λέρος, Κάλυμνος, Σύμη, Καστελόριζο) και εν συνεχεία πέρυσι σε δώδεκα (προστέθηκαν Πάτμος, Σαμοθράκη). Πρόσφατα έλαβε έγκριση για παράταση μέχρι και τον Απρίλιο του 2027 και έπεται συνέχεια, επιβεβαιώνοντας ότι το μέτρο έχει πλέον μετατραπεί σε σταθερό εργαλείο ενίσχυσης της τουριστικής κίνησης και της διασυνοριακής κινητικότητας. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα νέο μοντέλο «γρήγορου τουρισμού» μεταξύ των δύο χωρών με προορισμό τα ελληνικά νησιά. Η σύγκριση με την περίοδο πριν από την εφαρμογή της Visa Express είναι καταλυτική. Οι ροές προς Ελλάδα έχουν πενταπλασιαστεί σε σχέση με το 2023.

Σε αυτά τα 12 νησιά έχει δοθεί τα δύο τελευταία χρόνια μεγάλη τουριστική ώθηση. Σύμφωνα με το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών της Τουρκίας, από Αλικαρνασσό, Κρήνη, Μαρμαρίδα, Κυδωνιές, Κουσάντασι, Μάκρη, Αντίφελλο, Ντικιλί και Σμύρνη πραγματοποιήθηκαν πέρυσι προς τα νησιά του Αιγαίου συνολικά 18.680 δρομολόγια, με 2.253.513 επιβάτες να μετακινούνται προς και από την Ελλάδα. Από αυτά, 9.277 δρομολόγια αντιστοιχούν σε αναχωρήσεις από την Τουρκία, μεταφέροντας 1.119.472 επιβάτες στα ελληνικά νησιά. Η κορύφωση καταγράφηκε τους θερινούς μήνες, με 233.044 επιβάτες τον Ιούλιο, 280.693 τον Αύγουστο και 188.515 τον Σεπτέμβριο.

Η Κως πρωταγωνίστησε πέρυσι στις προτιμήσεις των Τούρκων επισκεπτών της Visa Express. Κυρίως λόγω της άμεσης εγγύτητας με την Αλικαρνασσό, από την οποία υποδέχτηκε 347.302 επιβάτες. Ισχυρή θέση προσελκύοντας κυρίως ταξιδιώτες υψηλότερου εισοδήματος, καθώς διαθέτει τα πολυτελέστερα καταλύματα, διατήρησε η Ρόδος, υποδεχόμενη 167.888 επιβάτες από τη Μαρμαρίδα και 52.981 από τη Μάκρη. Ακολούθησε η Χίος, με 192.333 επιβάτες προερχόμενους από την Κρήνη. Τη Λέσβο επισκέφθηκαν 127.963 επιβάτες από τις Κυδωνιές, 13.537 από το Ντικιλί και 3.554 από τη Σμύρνη. Η Σάμος υποδέχθηκε 118.871 επιβάτες από το Κουσάντασι και 30.414 από την Κρήνη. Από την Αντίφελλο, 43.291 επιβάτες ταξίδεψαν στο Καστελόριζο, 18.550 επισκέφθηκαν τη Λέρο από την Αλικαρνασσό και από το Κουσάντασι 2.788 επιβάτες κατευθύνθηκαν προς την Πάτμο. Λήμνος, Κάλυμνος, Λέρος, Σύμη, Καστελόριζο κατέγραψαν αυξήσεις στις αφίξεις άνω του 40% σε ετήσια βάση.

Αισιοδοξία για φέτος

Τα δε πρώτα στοιχεία για φέτος προμηνύουν νέα κοσμοπλημμύρα. Μόνο από το Κουσάντασι προς τη Σάμο υπολογίζεται πως μετακινήθηκαν περίπου 25.000 ταξιδιώτες στη διάρκεια των διακοπών του Μπαϊραμιού. Από το Αϊβαλί πέρασαν στη Λέσβο 1.000 επισκέπτες την παραμονή και την πρώτη ημέρα της γιορτής άλλοι 1.500.

Σε ακόμα μεγαλύτερη κλίμακα, πενταμήνου, σύμφωνα με τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία, μεταξύ Ιανουαρίου-Μαΐου 2026, έφθασαν στη Λέσβο 23.863 Τούρκοι τουρίστες, έναντι 16.053 το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι. Η αύξηση αγγίζει το 48,6% τον Μάιο, προφανώς χάρη στο Μπαϊράμι.

Κόντρα στο γενικότερο κλίμα αστάθειας λόγω των δύο πολέμων σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία και την αύξηση του κόστους των μετακινήσεων, κόντρα στις κατά καιρούς απίθανες εξάρσεις του Ερντογάν.

Η επιτυχία του προγράμματος αποδίδεται στην ευελιξία στον προγραμματισμό ταξιδιών ακόμη και λίγες ημέρες πριν την αναχώρηση, στο ανταγωνιστικό κόστος σε σχέση με τις τουρκικές παραθεριστικές επιλογές και στην απλοποίηση των διαδικασιών εισόδου. Εξελίσσεται ήδη σε δομικό στοιχείο της τουριστικής σχέσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Για τα νησιά δε του Ανατολικού Αιγαίου, πολλών εκ των οποίων ο τουρισμός δοκιμάστηκε καίρια, ιδιαιτέρως πριν το 2020, από τις τεράστιες και ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές, το πρόγραμμα λειτουργεί ως κρίσιμος μοχλός ενίσχυσης της τοπικής οικονομίας.

1.300 βίζες την ημέρα

Την ίδια ώρα, από το ελληνικό προξενείο της Κωνσταντινούπολης εκδίδονται καθημερινά κατά μέσο όρο 1.300 βίζες για πολλαπλές επισκέψεις Τούρκων στην Ελλάδα. Ενδεικτικά, στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος» η Τουρκία εισήλθε για πρώτη φορά στην πρώτη δεκάδα των διεθνών αγορών, με το μερίδιο των Τούρκων ταξιδιωτών στις αεροπορικές αφίξεις να φτάνει στο 2,5%. Η Θεσσαλονίκη, εξάλλου, συνεχίζει να προσελκύει χιλιάδες Τούρκους επισκέπτες λόγω ιστορικού παρελθόντος.

Παράλληλα, πέραν των μεμονωμένων ταξιδιών, πληθαίνουν οι οργανωμένες εκδρομές από τουριστικά γραφεία στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, αλλά και στην Κρήτη και τις Κυκλάδες, φυσικά στη Θράκη και τη Μακεδονία, αλλά ακόμα και βαθιά στην ελληνική ενδοχώρα, μέχρι Πελοπόννησο, Στερεά Ελλάδα κ.α.

Ακόμη, τα στοιχεία δαπανών από τις μεγάλες διεθνείς εταιρείες πιστωτικών καρτών, μαζί με τις εκθέσεις του Τουρκικού Συνδέσμου Ξενοδόχων, δείχνουν ότι οι Τούρκοι επισκέπτες διαθέτουν σημαντική αγοραστική ισχύ. Κάνουν διακοπές, απολαμβάνουν, διασκεδάζουν, αλλά και ψωνίζουν στην Ελλάδα. Αρκετοί παράγοντες οδηγούν σε αυτή τη μετατόπιση. Η άσχημη κατάσταση της τουρκικής οικονομίας και η αποτυχία των κυβερνήσεων του Ερντογάν να δαμάσουν τον πληθωρισμό που παραμένει στα ύψη και την ακρίβεια που ροκανίζει τα εισοδήματα έχουν καταστήσει τα εγχώρια θέρετρα λιγότερο ανταγωνιστικά, ωθώντας πολλούς ταξιδιώτες μεσαίου και ανώτερου εισοδήματος να επιλέξουν την Ελλάδα.

Οι «χορηγοί»

Μάλιστα, η στρατηγική των μεγάλων ξενοδοχειακών ομίλων να απευθύνονται σε υψηλού εισοδήματος Ρώσους τουρίστες, που στερούνται πρόσβασης σε δυτικούς τουριστικούς προορισμούς, είτε και σε άλλους ανάλογης οικονομικής επιφάνειας επισκέπτες από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης, καθώς και σε Αραβες, αυξάνοντας σε δυσθεώρητα ύψη τις τιμές, αποτελεί ιδανικό «χορηγό» για την εκτόξευση του τουρκικού τουριστικού ρεύματος προς τη χώρα μας.

Ταυτόχρονα, άτυποι «χορηγοί» του ελληνικού τουρισμού είναι και διάφοροι επώνυμοι Τούρκοι καλλιτέχνες, αθλητές, επιχειρηματίες, influencers και celebrities, οι οποίοι κατά καιρούς, επισκεπτόμενοι την Ελλάδα, εξαίρουν, συνήθως σε αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς, τη φιλοξενία, αλλά και τις τιμές ιδίως στο φαγητό και την ψυχαγωγία.

Παράδειγμα, ο Ιντο Τατλισές, γιος του σπουδαίου Τούρκου τραγουδιστή Ιμπραήμ Τατλισές, ο οποίος επισκέπτεται συχνά τη Ρόδο και την Κω, και προχωρά σε αναρτήσεις… κραδαίνοντας αποδείξεις ελληνικών εστιατορίων με πολύ φθηνούς λογαριασμούς για λουκούλλεια γεύματα. Μάλιστα προχωρεί και σε συγκρίσεις με τα ισχύοντα στα ακριβά θέρετρα της απέναντι ακτής. Αυτές οι κινήσεις, όπως και η συνολική πολιτική τουριστικής συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, προκαλούν τις συχνές σφοδρές αντιδράσεις των τουρκικών εθνικιστικών κύκλων, που μιλούν για αιμορραγία τουριστών και χρήματος προς τη χώρα μας.

Για την Ελλάδα, βεβαίως, προκύπτει λίαν αξιόλογο οικονομικό αποτύπωμα. Η αύξηση της τουριστικής κίνησης από την τουρκική αγορά ενισχύει τα ξενοδοχεία, τις επιχειρήσεις εστίασης, τις μεταφορές και το τοπικό λιανεμπόριο. Εκεί κατευθύνονται τα 604 εκατ. ευρώ των εισπράξεων. Σε αντίθεση δε με την κλασική τουριστική κίνηση, όπου τα τελευταία χρόνια κυριαρχεί το «all inclusive», οι δαπάνες των Τούρκων επισκεπτών στα δώδεκα νησιά διαχέονται κατά κανόνα στο σύνολο των τουριστικών επιχειρήσεων.

Σταθεροί οι Ελληνες

Ενώ πάντως ο αριθμός των Τούρκων που κάθε χρόνο επισκέπτονται την Ελλάδα αυξάνεται συνεχώς και εντυπωσιακά, ο αντίστοιχος αριθμός των Ελλήνων που ταξιδεύουν προς τη γείτονα παραμένει σχεδόν καθηλωμένος. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2022 οι εκατέρωθεν επισκέψεις ήταν περίπου ισάριθμες: οι Ελληνες επισκέπτες στην Τουρκία έφτασαν τους 569.795 και οι Τούρκοι στην Ελλάδα τους 585.165. Τρία χρόνια μετά, οι αφίξεις των Τούρκων στη χώρα μας έχουν τουλάχιστον τριπλασιαστεί, ενώ των Ελλήνων στην Τουρκία έχουν κατά τι μειωθεί, φτάνοντας τις 563.975.

Επίσης, οι Ελληνες τουρίστες δαπανούν λιγότερα στα ταξίδια τους στη γείτονα. Αιτία είναι η άνοδος των τιμών στην Τουρκία, μια αγορά που κάποτε θεωρούνταν φθηνή για τον Ελληνα επισκέπτη. Καταστάσεις που επιβεβαίωσαν πρόσφατα στο Euronews επώνυμοι παράγοντες της ελληνικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης, η οποία δέχεται αυτονοήτως εξαιτίας ιστορικών και θρησκευτικών λόγων πολύ μεγάλο όγκο Ελλήνων επισκεπτών. Κατά τον Συμεών Σολταρίδη, κάτοικο της Πόλης και πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας Μπαλίνου: «Η αγοραστική αξία πολλών και διαφόρων πραγμάτων έχει αυξηθεί και ως εκ τούτου δεν μπορεί να ανταποκριθεί ο Ελληνας επισκέπτης στην ακρίβεια της Τουρκίας – και ιδίως της Κωνσταντινούπολης».

Παρά ταύτα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κατά μέσο όρο κάθε Ελληνας που επισκέφθηκε πέρυσι την Τουρκία ξόδεψε 340 ευρώ/ταξίδι, ενώ ο αντίστοιχος Τούρκος επισκέπτης στην Ελλάδα ξόδεψε 303.

Προβλήματα και ουρές

H Visa Express (στα τουρκικά Kapida Vise) αλλάζει καθοριστικά το τουριστικό τοπίο στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, προσφέροντας πλέον αφειδώς τη δυνατότητα ολιγοήμερων αποδράσεων, υπάρχουν όμως και προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν έγκαιρα και αποτελεσματικά. Σημαντικότερο όλων, η από τις 10 Απριλίου εισαγωγή στις πύλες εισόδου του Entry/Exit System (EES). Του νέου ευρωπαϊκού συστήματος ελέγχων, ηλεκτρονικής και βιομετρικής καταγραφής των πολιτών τρίτων χωρών μέσω φωτογραφιών προσώπου και δακτυλικών αποτυπωμάτων. Κάτι που σε συνδυασμό με τις περιορισμένες δυνατότητες σε προσωπικό, κατάρτιση και μέσα υποδομών των ελληνικών αρχών στα λιμάνια, ιδίως όμως στους χερσαίους συνοριακούς σταθμούς του Εβρου, οδήγησε σε συνθήκες μεγάλου συνωστισμού στα μεν, έως και ασφυξίας στους δε.

Οι έλεγχοι διαρκούν πλέον πολύ περισσότερη ώρα απ’ ό,τι στο παρελθόν, με αποτέλεσμα μεγάλη ταλαιπωρία για τους επισκέπτες. Μεγάλες ουρές στα ελληνικά λιμάνια κάτω από τη ζέστη και κατά την άφιξη και κατά την αναχώρηση. Και καραβάνια χιλιομέτρων στα σύνορα, όπου η διέλευση ενός πούλμαν με 50 και πλέον επιβάτες συνοδεύεται από πολύωρη εκνευριστική αναμονή, καθώς μειώνει τον χρόνο των διακοπών, παρότι πρόκειται για τους κλασικούς επισκέπτες μέσω Σένγκεν. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ταξιδιωτών που απογοητευμένοι εγκατέλειψαν τις ουρές στα σύνορα και επέστρεψαν στη βάση τους ματαιώνοντας το ταξίδι τους. Οι τουριστικοί φορείς χτυπούν καμπανάκι κινδύνου εν όψει της κορύφωσης της θερινής σεζόν, η κυβέρνηση ωστόσο διαβεβαιώνει πως θα κάνει ό,τι χρειάζεται για να βελτιωθεί η λειτουργία του συστήματος. Παράλληλα, η αυξημένη ζήτηση απαιτεί παρεμβάσεις στις λιμενικές υποδομές με αναβαθμίσεις στα λιμάνια των νησιών, προκειμένου να υποστηριχθεί η αυξημένη επιβατική ροή και να μειωθούν οι χρόνοι ελέγχου.

Η Golden Visa

Την ίδια ώρα, οι αγορές ακινήτων από εύπορους Τούρκους στην Ελλάδα μέσω του προγράμματος Golden Visa, που τους προσφέρει, εκτός των άλλων προνομίων, ελεύθερη πρόσβαση στις χώρες εντός ζώνης Σένγκεν, αυξάνονται αλματωδώς. Αλληλοεπηρεάζονται με το αυξημένο τουρκικό τουριστικό ρεύμα προς τη χώρα μας, όπως συμβαίνει και με άλλες τουριστικές δεξαμενές, όπως αυτές των Ισραηλινών και των Αμερικανών. Οι αγορές μάλιστα από επώνυμους Τούρκους πολυτελών ακίνητων στο κέντρο της Αθήνας ή την Αθηναϊκή Ριβιέρα ευλόγως λειτουργούν ως κράχτες για την περαιτέρω τόνωση των τουριστικών ροών. Αν και τα μεγέθη είναι τελείως διαφορετικά, δεν μοιάζει τυχαίο το ότι οι δείκτες τους κινούνται με παρόμοιους έντονους ανοδικούς ρυθμούς.

Πιο συγκεκριμένα, από τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου του περασμένου Απριλίου προκύπτει ότι οι Τούρκοι αγοραστές ακινήτων στη χώρα μας μέσω Golden Visa έχουν αυξηθεί σε 5.614 (4.064 με αρχική χορήγηση άδειας μόνιμου επενδυτή και 554 ανανεώσεις/επανεκδόσεις) και βρίσκονται στη δεύτερη θέση πίσω μόνο από τους Κινέζους. Ενώ μαζί με τα 9.063 μέλη των οικογενειών τους φτάνουν τα 14.681 άτομα.

Κι αυτό παρότι το ελάχιστο όριο επένδυσης για την απόκτηση άδειας διαμονής μέσω αγοράς ακινήτου έχει αυξηθεί στις 800.000 ευρώ για την Αττική, τον Δήμο Θεσσαλονίκης και τα νησιά με πληθυσμό άνω των 3.100 κατοίκων και στην υπόλοιπη χώρα στα 400.000 ευρώ (από 250.000). Και γιατί οι Τούρκοι αγοραστές βλέπουν Ελλάδα; Η ασφάλεια του επενδυτικού περιβάλλοντος, η διέξοδος προς την υπόλοιπη Ε.Ε., η υποτίμηση των αξιών στη γείτονα και γενικότερα η ζωή στη χώρα μας είναι οι βασικότεροι από τους λόγους. Και είναι αρκετοί…