THE PAPER

Στην απόλυση του διευθύνοντος συμβούλου της, Λοράν Φρέις, προχώρησε η Nestle μετά από έρευνα για «μυστική ερωτική σχέση» με υφιστάμενή του καθώς κρίθηκε ότι ο CEO της εταιρείας παραβίαζε τον κώδικα επιχειρηματικής δεοντολογίας.

Η Nestlé ανακοίνωσε ότι η αποχώρηση του Φρέις μετά από 40 χρόνια στην εταιρεία ακολούθησε έρευνα που εποπτεύθηκε από τον πρόεδρο της, Πολ Μπάλκ και τον ανεξάρτητο διευθυντή, Πάμπλο Ίσλα, με την συνδρομή εξωτερικού συμβούλου, σχετικά με τη σχέση με μια άμεση υφιστάμενη που παραβίαζε τον κώδικα δεοντολογίας της εταιρείας.

«Αυτή ήταν μια απαραίτητη απόφαση. Οι αξίες και η διακυβέρνηση της Nestlé αποτελούν τα ισχυρά θεμέλια της εταιρείας μας. Ευχαριστώ τον Λορέν για τα χρόνια υπηρεσίας του» ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο πρόεδρος της Nestle.

Τη θέση του θα καλύψει ο Φιλίπ Ναβρατίλ καθώς «αναγνωρίζεται για το εντυπωσιακό ιστορικό του στην επίτευξη αποτελεσμάτων σε δύσκολες συνθήκες. Είναι γνωστός για τη δυναμική του παρουσία, εμπνέει τις ομάδες και ηγείται με ένα συνεργατικό, χωρίς αποκλεισμούς στυλ διαχείρισης. Το διοικητικό συμβούλιο είναι βέβαιο ότι θα προωθήσει τα σχέδια ανάπτυξης της εταιρείας και θα επιταχύνει τις προσπάθειες για αύξηση της αποδοτικότητας. Δεν αλλάζουμε πορεία στη στρατηγική μας και δεν θα χάσουμε το ρυθμό μας στην απόδοση».

Αρνητική πρωτιά καταγράφει η Κρήτη στις παράνομες επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως προκύπτει από τον χάρτη που δόθηκε στη δημοσιότητα.

Ειδικότερα, στο νησί εντοπίστηκαν τα 850 από τα 1.036 ΑΦΜπου προέκυψε να έλαβαν παράνομες επιδοτήσεις και που εισέπραξαν τα 17 από τα 22. εκατ. ευρώ των επιδοτήσεων. Τα 273 ΑΦΜ έλαβαν ποσά άνω των 20.000 ευρώ.

Στη Δυτική Μακεδονία, μόλις 7 ΑΦΜ εισέπραξαν παράνομα πάνω από 1,34 εκατ. ευρώ, με μόλις ένα εξ αυτών να έλαβε λιγότερο από 20.000.

Ειδικότερα, από τα 1.036 ΑΦΜ, τα 343 έλαβαν παράνομες επιδοτήσεις άνω των 20.000 ευρώ, ενώ τα 693 κάτω των 20.000 ευρώ. Οι περιουσίες των κατόχων των ΑΦΜ, που παρουσίαζαν χαρακτηριστικά παραβατικότητας έχουν δεσμευτεί, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.

Κάντε κλικ πάνω στον χάρτη για μεγέθυνση

Πώς κατανέμονται τα ποσά των παράνομων επιδοτήσεων ανά περιφέρεια:

Κρήτη:

Θετικό Αποτέλεσμα: 850
Άνω των 20,000 ευρώ: 273
Κάτω των 20,000 ευρώ: 577
Σύνολο Ποσό Θετικών: 17.234.489,85 €

Δυτική Μακεδονία:

Θετικό Αποτέλεσμα: 7
Άνω των 20,000 ευρώ: 6
Κάτω των 20,000 ευρώ: 1
Σύνολο Ποσό Θετικών: 1.314.115,08 €

Αττική:

Θετικό Αποτέλεσμα: 46
Άνω των 20,000 ευρώ: 13
Κάτω των 20,000 ευρώ: 33
Σύνολο Ποσό Θετικών: 761.250,80 €

Κεντρική Μακεδονία:

Θετικό Αποτέλεσμα: 53
Άνω των 20,000 ευρώ: 17
Κάτω των 20,000 ευρώ: 36
Σύνολο Ποσό Θετικών: 996.419,83 €

Θεσσαλία:

Θετικό Αποτέλεσμα: 20
Άνω των 20,000 ευρώ: 9
Κάτω των 20,000 ευρώ: 11
Σύνολο Ποσό Θετικών: 989.278,52 €

Πελοπόννησος:

Θετικό Αποτέλεσμα: 5
Άνω των 20,000 ευρώ: 1
Κάτω των 20,000 ευρώ: 4
Σύνολο Ποσό Θετικών: 64.108,36 €

Στερεά Ελλάδα:

Θετικό Αποτέλεσμα: 22
Άνω των 20,000 ευρώ: 7
Κάτω των 20,000 ευρώ: 15
Σύνολο Ποσό Θετικών: 341.217,46 €

Νότιο Αιγαίο:

Θετικό Αποτέλεσμα: 1
Άνω των 20,000 ευρώ: 0
Κάτω των 20,000 ευρώ: 1
Σύνολο Ποσό Θετικών: 12.941,07 €

Ήπειρος:

Θετικό Αποτέλεσμα: 4
Άνω των 20,000 ευρώ: 3
Κάτω των 20,000 ευρώ: 1
Σύνολο Ποσό Θετικών: 228.353,99 €

Ιόνια Νησιά:

Θετικό Αποτέλεσμα: 2
Άνω των 20,000 ευρώ: 2
Κάτω των 20,000 ευρώ: 0
Σύνολο Ποσό Θετικών: 40.950,39 €

Βόρειο Αιγαίο:

Θετικό Αποτέλεσμα: 2
Άνω των 20,000 ευρώ: 0
Κάτω των 20,000 ευρώ: 2
Σύνολο Ποσό Θετικών: 27.173,35 €

Συνολικά:
Θετικό Αποτέλεσμα: 1.036
Άνω των 20,000 ευρώ: 343
Κάτω των 20,000 ευρώ: 693
Σύνολο Ποσό Θετικών: 22.667.522,17 €

Οι πέντε μέθοδοι της απάτης

Ο κ. Χρυσοχοΐδης παρουσίασε τις πέντε μεθόδους απάτηςπου χρησιμοποιήθηκαν, με βάση την έρευνα της ΕΛΑΣ και είναι οι εξής:

• Παραποίηση της νόμιμης κυριότητας των δηλωθέντων αγροτεμαχίων από τους αιτούντες.
• Ψευδή δήλωση κυριότητας αγροτεμαχίων θανόντων ιδιοκτητών κατόπιν κληρονομικών δικαιωμάτων ή ελλείψει αυτών.
• Ψευδής δήλωση κυριότητας ζωικού κεφαλαίου.
• Υποβολή μοναδικών αιτήσεων από δικαιούχους χωρίς πληρότητα κριτηρίων επιλογής.
• Ή ψευδής δήλωση αγροτεμαχίων εκμετάλλευσης από δικαιούχους εκτός της έδρας διαμονής ή επαγγελματικής δραστηριοποίησής τους.

Προανήγγειλε, επίσης, ότι θα δημιουργηθεί μία ειδική ομάδα αστυνομικών από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, που θα αναλάβει τη συνέχιση της έρευνας. Οι στόχοι της ομάδας θα είναι η συνεχής επικαιροποίηση των κριτηρίων επισήμανσης αιτήσεων μοναδικών δικαιούχων, την εξέταση της δραστηριοποίησης των εγκληματικών ομάδων που έδρασαν οργανωμένα για τη λήψη των επιδοτήσεων και τον προσδιορισμό μεθόδων που αναπτύχθηκαν για την εξαπάτηση του μηχανισμού παροχής τους.

«Δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι ανεκτό ορισμένοι να επιβουλεύονται τους πολύτιμους δημόσιους πόρους, είτε είναι εθνικοί είτε ευρωπαϊκοί. Οι πόροι αυτοί προορίζονται για τη στήριξη της ελληνικής αγροτικής οικονομίας, όχι για τον παράνομο και αδικαιολόγητο πλουτισμό κάποιων» διεμήνυσε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη καταλήγοντας ότι «η νομιμότητα, η ασφάλεια είναι δικό μας καθήκον, αλλά και κοινή μας υπόθεση- Κοινωνίας και Πολιτείας. Γιατί, αν θέλουμε ένα καλύτερο μέλλον, μόνο έτσι μπορούμε να το πετύχουμε. Με την κοινή μας δράση, με το ενδιαφέρον και την έγνοια μας για τον διπλανό μας και την πατρίδα μας».

Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί αποτελούν μια ιδιαίτερα διαδεδομένη πρακτική για οικογένειες και συγγενικά πρόσωπα, καθώς διευκολύνουν τη διαχείριση των οικονομικών. Ωστόσο, η χρήση τους ενέχει σημαντικούς φορολογικούς κινδύνους, οι οποίοι συχνά δεν γίνονται έγκαιρα αντιληπτοί. Η εφορία μπορεί να εκλάβει κάθε μεταφορά χρημάτων από κοινό λογαριασμό σε ατομικό ή σε λογαριασμό τρίτου ως γονική παροχή ή δωρεά, εφόσον δεν έχει δηλωθεί και δικαιολογηθεί, με αποτέλεσμα την επιβολή φόρου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί πρόσφατη υπόθεση, όπου η μεταφορά ποσού από κοινό λογαριασμό γονέα και παιδιών σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου θεωρήθηκε δωρεά. Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, ερμηνεύοντας το ισχύον πλαίσιο, ξεκαθάρισε ότι η ανάληψη ποσού από συνδικαιούχο που δεν έχει συνεισφέρει και το χρησιμοποιεί για ίδιο όφελος λογίζεται ως δωρεά. Σε περιπτώσεις σημαντικών ποσών, ο φορολογούμενος υποχρεούται να υποβάλει δήλωση μέσω της πλατφόρμας myProperty της ΑΑΔΕ, ώστε να φορολογηθεί ή να τύχει απαλλαγής.

Σημειώνεται ότι γονικές παροχές και δωρεές έως 800.000 ευρώ ανάμεσα σε στενούς συγγενείς (γονείς, παιδιά, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες, εγγόνια) είναι αφορολόγητες, υπό τον όρο ότι πραγματοποιούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος και δηλώνονται κανονικά. Η απλή κατάθεση σε κοινό λογαριασμό δεν συνιστά από μόνη της δωρεά· το ζήτημα ανακύπτει όταν ο μη συνεισφέρων συνδικαιούχος κάνει χρήση των χρημάτων. Από τον έλεγχο εξαιρούνται μικροποσά, καθώς και τα εμβάσματα σε παιδιά που σπουδάζουν στο εξωτερικό.

Οι δηλώσεις δωρεών εξετάζονται στη συνέχεια από την ΑΑΔΕ βάσει των στοιχείων που αποστέλλουν οι τράπεζες. Αν η συναλλαγή δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει επαρκή αποδεικτικά, τότε επιβάλλεται φόρος από το πρώτο ευρώ, με συντελεστές που κυμαίνονται από 10% έως 40%, αναλόγως του βαθμού συγγένειας. Ειδικά για παροχές με μετρητά εκτός τραπεζικού συστήματος, ισχύει αυτόματη φορολόγηση με 10% χωρίς αφορολόγητο όριο.

Προσοχή απαιτούν επίσης οι διαδοχικές δωρεές. Όταν χρήματα μεταφέρονται μέσω ενδιάμεσων προσώπων ώστε να καταλήξουν σε δικαιούχο που δεν ανήκει στην πρώτη κατηγορία συγγένειας, η εφορία επιβάλλει φόρο 20% χωρίς αφορολόγητο. Αν μάλιστα οι δωρεές πραγματοποιούνται σε διάστημα μικρότερο των έξι μηνών, ενεργοποιείται άμεσα μηχανισμός ελέγχου.

Η φορολογική διοίκηση υπενθυμίζει ότι η δυνατότητα του δωρητή να πραγματοποιήσει την παροχή δεν εξετάζεται κατά την υποβολή δήλωσης, αλλά κατά τον έλεγχο. Επιπλέον, σε περιπτώσεις που το ποσό καταλήγει σε κοινό λογαριασμό τέκνου μαζί με τρίτο πρόσωπο, θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά από τον δωρεοδόχο· διαφορετικά, επιβάλλεται φόρος δωρεάς.

Την τελευταία του πνοή άφησε σε ηλικία 92 ετών ο οραματιστής της Ελούντας ως τουριστικού προορισμού πολυτελείας, Σπύρος Κοκοτός.

Ο δημιουργός των πολυτελών ξενοδοχείων Elounda Beach, Elounda Bay, Elounda Mare, Porto Elounda και Elounda Peninsula είναι ευρύτερα γνωστός και αναγνωρισμένος για τη δημιουργία των πολυτελών ξενοδοχείων και θέρετρων της Ελούντας στην πατρίδα του, την Κρήτη.

Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή ο γιος του με μία συγκινητική ανάρτηση στα social media. «Ο καπετάν Σπύρος λάτρευε την ιστιοπλοΐα. Φέτος δεν πρόλαβε να πάει για ψάρεμα με τους φίλους του όπως πήγε πέρσι, τέτοιες μέρες. Προχθές το απόγευμα, στο νοσοκομείο, τραβήξαμε μαζί ένα βίντεο που λέγαμε για το ταξίδι που θα κάναμε «με τις κοπέλες μας», με το λατρεμένο σκαρί του, την «Ελιάνα». Η μαμά ήταν δίπλα του. Έφυγε ήσυχος», αναφέρει.

Ποιος ήταν ο Σπύρος Κοκοτός

Με όραμα και δημιουργική τόλμη, οραματίστηκε και υλοποίησε έργα που άλλαξαν ριζικά τον τουριστικό χάρτη της χώρας. Η Ελούντα, το όνομα της οποίας έγινε συνώνυμο της πολυτέλειας και της αυθεντικής φιλοξενίας, φέρει ανεξίτηλα τη σφραγίδα του. Με το Elounda Beach και το Elounda Bay Palace ανέδειξε ένα νέο μοντέλο φιλοξενίας, όπου η πολυτέλεια συναντούσε το φυσικό κάλλος και η αρχιτεκτονική σεβόταν το τοπίο και την παράδοση.

Ακόμη και ενώ φοιτούσε στο πανεπιστήμιο, ο Σπύρος Κοκότος εργάστηκε ως αρχιτέκτονας στο έργο του Hilton Αθηνών, οπότε από την αποφοίτησή του ασχολείται κυρίως με τουριστικά έργα, έχοντας κατασκευάσει περισσότερα από 40 ξενοδοχεία σε όλη την Ελλάδα.

Σε στενή συνεργασία με τον αδελφό του, τον πολιτικό μηχανικό Γιώργο Κοκοτό, σχεδίασαν και κατασκεύασαν μια σειρά ξενοδοχείων στο νησί της Ρόδου, μεταξύ των οποίων το ξενοδοχείο Esperia (200 δωμάτια) και το ξενοδοχείο Aura (150 δωμάτια), με αποκορύφωμα το σχεδιασμό και την κατασκευή του ξενοδοχείου Rodos Bay (γνωστό σήμερα ως Amathus Beach Hotel) με 260 δωμάτια και σουίτες και 60 μπανγκαλόου.

Άλλα πρώιμα ξενοδοχειακά έργα στις αρχές της δεκαετίας του 1960 περιλαμβάνουν το ξενοδοχείο El Greco (120 μονάδες) και το ξενοδοχείο Esperia S.A. του Εμμανουήλ Ν. Φουντουλάκη (53 μονάδες) στο Ηράκλειο της Κρήτης, το ξενοδοχείο Hermes στον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης (250 μονάδες) και τα ξενοδοχεία Arcadio και Olympic στο νησί της Κέρκυρας.

Έχοντας καθιερωθεί ως ένας από τους καλύτερους αρχιτέκτονες ξενοδοχείων της χώρας, ο Σπύρος Κοκοτός σχεδίασε επίσης στα τέλη της δεκαετίας του 1960 το ξενοδοχείο Club Med στο νησί της Κω, το ξενοδοχείο Poseidon στο Λουτράκι και το ξενοδοχείο Minos Palace στον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης.

Η εφορία μετά το «σαφάρι» σε POS, καφετέριες και βραχυχρόνιες μισθώσεις στρέφει τώρα το βλέμμα της σε ένα κρυφό πεδίο φοροδιαφυγής: τα υπόγεια και τις πιλοτές πολυκατοικιών. Εκεί, χιλιάδες θέσεις στάθμευσης νοικιάζονται «στο χέρι» χωρίς κανένα ιδιωτικό συμφωνητικό και χωρίς δήλωση στο Taxisnet. Το αποτέλεσμα είναι να χάνονται πολύτιμα φορολογικά έσοδα, την ώρα που οι ενοικιαστές βρίσκονται ουσιαστικά στον αέρα, χωρίς καμία νομική κάλυψη.

Στην Αθήνα, ειδικά σε πυκνοδομημένες περιοχές όπως το Παγκράτι, τα Εξάρχεια, η Κυψέλη και η Νέα Σμύρνη, μια θέση σε υπόγειο γκαράζ μπορεί να φτάσει τα 100–150 ευρώ τον μήνα. Στη Θεσσαλονίκη, οι τιμές κινούνται στα 70–120 ευρώ, ενώ σε πιο ακριβές συνοικίες όπως η Καλαμαριά ή το Πανόραμα ανεβαίνουν ακόμα περισσότερο. Ωστόσο, η πλειονότητα αυτών των μισθώσεων γίνεται χωρίς να περάσει ποτέ από το ηλεκτρονικό σύστημα της ΑΑΔΕ.

Με απλά μαθηματικά: αν υποθέσουμε ότι μόνο στην Αττική υπάρχουν 50.000 θέσεις στάθμευσης που νοικιάζονται αδήλωτα με μέση τιμή 100 ευρώ, τότε μιλάμε για «μαύρη» αγορά 60 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Και αυτό το ποσό είναι συντηρητική εκτίμηση.

Οι έλεγχοι αυτοί μάλιστα δεν γίνονται τυχαία, αλλά εν όψει της ενεργοποίησης του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), της ψηφιακής βάσης που θα καταγράφει κάθε ακίνητο της χώρας, το πώς αξιοποιείται και ποιο είναι το ιδιοκτησιακό του καθεστώς. Στο ΜΙΔΑ θα πρέπει να δηλωθούν όχι μόνο τα διαμερίσματα, αλλά και οι αποθήκες, τα πάρκινγκ, ακόμη και οι βοηθητικοί χώροι. Αυτό σημαίνει ότι το «παράθυρο» για μαύρες μισθώσεις θέσεων στάθμευσης κλείνει οριστικά, αφού η Εφορία θα έχει πλήρη εικόνα και θα μπορεί να διασταυρώνει σε πραγματικό χρόνο ποιο ακίνητο είναι νοικιασμένο και ποιο όχι.

Το ιδιοκτησιακό καθεστώς κάθε θέσης στάθμευσης είναι καθοριστικό. Αν είναι αυτοτελής ιδιοκτησία, έχει δικό της ΚΑΕΚ στο Κτηματολόγιο και πρέπει να δηλώνεται στην εφορία όπως κάθε άλλο ακίνητο. Αν είναι παρακολούθημα διαμερίσματος, η ενοικίαση ξεχωριστά μπορεί να είναι νομικά γκρίζα. Αν είναι κοινόχρηστη, τότε χρειάζεται συναίνεση όλων των συνιδιοκτητών. Η ΑΑΔΕ σκοπεύει να αξιοποιήσει ακριβώς αυτό το νομικό πλαίσιο για να εντοπίσει ποιοι χώροι είναι δηλωμένοι και ποιοι όχι, μέσω των στοιχείων του Κτηματολογίου και του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου.

Στελέχη της αγοράς παραδέχονται ότι η μίσθωση θέσεων στάθμευσης «μαύρα» είναι πολύ διαδεδομένη. «Υπάρχει τεράστια ζήτηση, ιδιαίτερα στο κέντρο των πόλεων, και πολλοί ιδιοκτήτες προτιμούν να τα δίνουν στο χέρι. Όμως με αυτό τον τρόπο κινδυνεύουν να βρεθούν εκτεθειμένοι σε πρόστιμα και αναδρομικούς φόρους, αν οι ελεγκτές διασταυρώσουν τα στοιχεία» τονίζουν.

Μεσίτες που δραστηριοποιούνται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη επισημαίνουν ότι οι ενοικιαστές είναι οι μεγάλοι χαμένοι. «Έχουμε δει περιπτώσεις που ο ενοικιαστής πλήρωνε κανονικά επί μήνες, αλλά επειδή δεν υπήρχε συμβόλαιο, ο ιδιοκτήτης του είπε μια μέρα “φεύγεις” και δεν μπορούσε να διεκδικήσει τίποτα. Επίσης, αν πάθει ζημιά το αυτοκίνητο στον χώρο, δεν έχει καμία κάλυψη».

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΑΑΔΕ σχεδιάζει να ξεκινήσει με στοχευμένους ελέγχους σε μεγάλες πόλεις. Εκεί όπου η ζήτηση για πάρκινγκ είναι εκρηκτική, η πιθανότητα μαύρης μίσθωσης θεωρείται δεδομένη. Στη συνέχεια, οι διασταυρώσεις θα επεκταθούν με αυτοματοποιημένο τρόπο: από το Κτηματολόγιο θα φαίνονται οι ιδιοκτήτες, από το Taxisnet αν έχουν δηλώσει μισθωτήριο. Ήδη εξετάζεται να δοθεί η δυνατότητα στους ενοικιαστές να καταγγέλλουν αδήλωτες μισθώσεις μέσω ειδικής πλατφόρμας, στα πρότυπα του «MyDATA» και των εφαρμογών για τις αποδείξεις.

Για όσους εντοπιστούν να νοικιάζουν «μαύρα» ισχύουν πρόστιμα από 100 έως 500 ευρώ για μη υποβολή μισθωτηρίου, αναδρομικοί φόροι στο εισόδημα που δεν δηλώθηκε και προσαυξήσεις με τόκους. Και όλα αυτά τη στιγμή που η εφορία έχει πλέον στα χέρια της εργαλεία για real time διασταυρώσεις.

Για τον ενοικιαστή η ζημιά είναι κυρίως πρακτική. Δεν έχει νομική προστασία σε περίπτωση διαφωνίας, μπορεί να χάσει ξαφνικά τον χώρο στάθμευσης, δεν μπορεί να αποδείξει τα χρήματα που πλήρωσε και δεν έχει ασφαλιστική κάλυψη για τυχόν ζημιές. «Όταν δεν υπάρχει μισθωτήριο, ο ενοικιαστής είναι έρμαιο. Ο μόνος τρόπος να προστατευτεί είναι να πληρώνει με τραπεζική κατάθεση και να κρατάει αποδείξεις» λένε νομικοί κύκλοι.

Πολυπληθής και πολυπλόκαμη ήταν η δομή του κυκλώματος που δρούσε στην Κρήτη και δραστηριοποιείτο στη διακίνηση ναρκωτικών, σε εκβιασμούς καθώς και σε βομβιστικές επιθέσεις.

Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ του protothema.gr, τα μέλη της οργάνωσης ήταν ενταγμένα σε υποομάδες και διέθεταν συγκεκριμένους ρόλους και συγκεκριμένες αρμοδιότητες.

Ειδικότερα, εκτός από τον κεντρικό πυρήνα που αποτελούνταν από τον φερόμενο ως Αρχηγό και τους «κοντινούς» του οι οποίοι είχαν ψευδώνυμα όπως «Αυστραλός», «Μικρός», «Άτζελα», «Μπίγκαλης», «Στρατηγός» κα., η οργάνωση ήταν χωρισμένη και σε ακόμη τρεις ομάδες.

Η πρώτη αποτελούνταν από 13 μέλη της ίδιας οικογένειας (!) που ουσιαστικά φέρονται να συντόνιζαν τη διακίνηση ουσιών δίδοντας εντολές σε μέλη της ομάδας των street dealers, αυτών δηλαδή που έκαναν διακίνηση ναρκωτικών. Παράλληλα υπήρχε και η ομάδα διακίνησης οπλισμού και πυρομαχικών που «διεκπεραίωνε» παραγγελίες που αφορούσαν σε πυροβόλα όπλα και τυφέκια.

Τέλος στο κύκλωμα συμμετείχαν και ένστολοι όπως στελέχη της ΕΛ.ΑΣ., του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας αλλά και ένας Αρχιμανδρίτης και ένας δικηγόρος των Χανίων.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι εκτός από τη διακίνηση όπλων και ναρκωτικών, η οργάνωση κατάφερε να αποσπάσει με εκβιασμούς από την Εκκλησιαστική Κοινότητα του νησιού περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω του 1.500.000 ευρώ!

Είχαν κάνει 5.800 διακινήσεις ναρκωτικών

Όπως προέκυψε από τη μεγάλη έρευνα της Ασφάλειας Χανίων, οι βασικές πιάτσες διακίνησης ναρκωτικών στο νησί ήταν το Πάρκο Ειρήνης & Φιλίας, το Ενετικό λιμάνι Χανίων και η Πλατεία «1866» με τα μέλη της οργάνωσης να έχουν πραγματοποιήσει συνολικά περισσότερες από 5.800 διακινήσεις – αγοροπωλησίες ναρκωτικών!

Από τα στοιχεία που συλλέχθηκαν προέκυψε πως η ομάδα διακίνησης λειτουργούσε κατ’ εντολή και ύστερα από προμήθεια ναρκωτικών ουσιών (κάνναβη, κοκαΐνη και ηρωίνη) προερχόμενη από μέλη της εμπλεκόμενης οικογένειας. Πρόκειται έναν άνδρα, τη σύντροφό του, τους δύο γιούς τους, τον αδερφό του άνδρα, την αδερφή του, τον σύντροφό της, ακόμη έναν άνδρα και τη σύντροφο του η οποία είναι και η αδερφή της πρώτης γυναίκας, την αδερφή του πατέρα του κα.

Τα μέλη αυτά της οικογένειας λειτουργούσαν για λογαριασμό του φερόμενου ως αρχηγού και του «Αυστραλού» κανονίζοντας το που θα διατεθούν οι εκάστοτε ποσότητες των ουσιών.

Πλήρωναν ναρκωτικά με IRIS

Τι γινόταν όμως με τα τεράστια ποσά που εισέπρατταν τα μέλη του κυκλώματος από τα ναρκωτικά και τα όπλα; Όπως προέκυψε από την εκτεταμένη αστυνομική έρευνα, τα μέλη της οργάνωσης τα νομιμοποιούσαν με ποικίλους τρόπους. Πιο συγκεκριμένα, μέρος των χρημάτων εντάσσονταν στη νόμιμη οικονομία καθώς ορισμένοι πελάτες κατέβαλαν το αντίτιμο μέσω IRIS.

Σε άλλες περιπτώσεις, τα μέλη της ομάδας χρησιμοποιούσαν τις νόμιμες επιχειρήσεις τους ως «πλυντήριο» του μαύρου χρήματος, καθώς οι πελάτες πλήρωναν το αντίτιμο μέσω κάρτας στο τερματικό ηλεκτρονικό σύστημα πληρωμών «POS» της νόμιμης επιχείρησής τους.

Εκβιασμοί εκατομμύριων σε κληρικούς

Εκτός βέβαια από τα παραπάνω, η έρευνα της ΕΛ.ΑΣ. κατέδειξε πως το κύκλωμα βρισκόταν πίσω και από άλλα σοβαρά εγκλήματα όπως:

– Περίπτωση εκβιασμού κληρικών της Μοναστηριακής Περιουσίας των Χανίων καταφέρνοντας να υφαρπάξουν περιουσιακά στοιχεία αξίας τουλάχιστον 1,5 εκατομμυρίου ευρώ.
– Περίπτωση απόπειρας εκβιασμού κληρικών της Μοναστηριακής Περιουσίας με προσδοκώμενο οικονομικό όφελος τουλάχιστον 200.000 ευρώ.
– Περίπτωση εκβιασμού επιχειρηματία Χανίων.
– Περίπτωση χρηματισμού κρατικών λειτουργών.
– Περίπτωση αποχαρακτηρισμού δασικής έκτασης και ενδείξεις χρηματισμού κρατικών λειτουργών.
– Περίπτωση άσκησης επιρροής σε υπόδικο διωκόμενο από τις ΗΠΑ για απόπειρα δωροδοκίας.
– Περίπτωση άσκησης επιρροής σε πολιτικά πρόσωπα για απόδοση τίτλου σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε τρίτο πρόσωπο χωρίς να πληρούνται τα κατάλληλα κριτήρια.
– Περίπτωση απόπειρας εκβίασης και εκφοβισμού εργολάβου οικοδομών προ εξόφληση χρηματικού υπολοίπου.
– Περίπτωση άσκησης επιρροής προς επηρεασμό της εκλογής Μητροπολίτη της Ι.Μ. Κυδωνίας και Αποκόρωνου με σχετικό αντίτιμο.
– Και περίπτωση αθώωσης μέλους του κυκλώματος σε δικαστήριο για την οποία υπάρχουν ενδείξεις τέλεσης αξιόποινων πράξεων.

Τέλος να σημειωθεί πως εξετάζονται οι ενέργειες πράξεων και τυχόν παραλείψεις τουλάχιστον τεσσάρων αστυνομικών οι οποίοι διατηρούσαν επαφές με μέλη της οργάνωσης.

Λένε ότι οι καλύτερες ιστορίες για τη μαφία δεν μπορούν να ειπωθούν και ίσως αυτό να είναι αλήθεια, όμως κάποιες από αυτές εξακολουθούν να εξιτάρουν.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 ο διαβόητος Τζον Γκότι, που μετέπειτα έγινε ο «αρχηγός των αρχηγών» στην αμερικάνικη μαφία, και ο Σπύρος Βελέντζας κάνουν συχνά παρέα και είναι φίλοι.

Παρόλο που ο Γκότι δουλεύει για την οικογένεια Γκαμπίνο και ο Ελληνας νονός για την οικογένεια Λουκέζε, οι σχέσεις τους είναι αρμονικές και σε μια από τις συναντήσεις τους ο πρώτος φέρεται να είπε στον δεύτερο: «Δεν λέω ποτέ ψέματα γιατί δεν φοβάμαι κανέναν. Λες ψέματα μόνο όταν φοβάσαι». Ο «Σακαφλιάς» τον άκουσε και πιθανόν να χαμογέλασε, πρωτίστως γιατί και ο ίδιος δεν φοβόταν κανέναν την εποχή της παντοδυναμίας του, τότε που διοικούσε την ελληνική μαφία της Νέας Υόρκης με συγκεκριμένες περιοχές δράσης.

Και ήταν αυτή η δράση του Βελέντζα με τοκογλυφίες, εκβιασμούς και παράνομο τζόγο συν έναν φόνο τον οποίο ποτέ δεν παραδέχθηκε που τον έστειλε από το 1990 στη φυλακή, απ’ όπου δεν βγήκε ποτέ, αφού αρνήθηκε να συνεργαστεί με το FBI και την Αστυνομία δίνοντας ονόματα και διευθύνσεις, προκειμένου να μειώσει την ποινή του. «Εσβησε» στα 90 του χρόνια κρατώντας την ομερτά και εν αντιθέσει με τις εποχές της παντοδυναμίας του, όταν η φωτογραφία του φιγουράριζε στις σελίδες των εφημερίδων, ο θάνατός του πέρασε στα ψιλά σε ένα blog για τη μαφία. Δεν αναφέρεται η αιτία, αλλά όταν είσαι 90 ετών και έχεις περάσει 35 χρόνια από τη ζωή σου μέσα σε μια σκληρή φυλακή, η υγεία σου δεν είναι και στα καλύτερά της.

Οι νύχτες στο Αλενγουντ

Το σωφρονιστικό ίδρυμα του Αλενγουντ, κοντά στο Λιούισμπεργκ της Πενσυλβάνια, είναι μια φυλακή υψίστης ασφαλείας για σκληρούς και βίαιους κατάδικους. Ο Σπύρος Βελέντζας ανήκε σίγουρα σε αυτή την κατηγορία, όντας ο πιο ισχυρός Ελληνας μαφιόζος στη Νέα Υόρκη, ο οποίος έδρασε από τα μέσα της δεκαετίας του ’50 μέχρι τις αρχές των 90s.

H χάρη του, έστω και χωρίς ονομαστική αναφορά, έφτασε μέχρι τη μεγάλη οθόνη, αφού σε μια χαρακτηριστική σκηνή της ταινίας «Gotti», που σκιαγραφεί τη ζωή του τελευταίου μεγάλου «νονού» της μαφίας, ο Τζον Γκότι -τον οποίο ερμηνεύει ο Τζον Τραβόλτα- σχετικά νέος βολτάρει στο Κουίνς μαζί με δύο «συνεργάτες» του.

Στο ερώτημα του ενός τι θα πράξουν με ορισμένους επίδοξους νεαρούς συμμορίτες που πάνε καθημερινά στην Αστόρια και ζητάνε λεφτά για προστασία από μαγαζιά και μικρές επιχειρήσεις, η απάντηση έρχεται άμεσα: «Να μην κάνετε τίποτε. Θα ασχοληθούν οι Ελληνες μαζί τους», επισήμανε με νόημα, επειδή γνώριζε ότι οι «Ελληνες», ειδικά ένας που ήξερε πολύ καλά, δεν αστειεύονται. Αυτός δεν ήταν άλλος από τον Σπύρο Βελέντζα, φίλο του Γκότι από την εποχή όπου ήταν έφηβοι και μεγάλωναν τριγυρίζοντας στο Κουίνς και στην Αστόρια, μέχρι να βρουν τον δρόμο τους, ο οποίος τους οδήγησε στη μαφία.

Εντρυφώντας κάποιος στη ζωή του διαβόητου «Σακαφλιά», θα πρέπει να ανατρέξει σε αρχεία αμερικάνικων ταμπλόιντ όπως η «Daily News», για να μάθει από τα ρεπορτάζ της εποχής τον βίο και την πολιτεία του. Και τα δύο θυμίζουν γκανγκστερικά saga του Μάρτιν Σκορσέζε σαν «Τα καλά παιδιά», με μαφιόζους που μεγαλώνουν μαζί, που στήνουν δουλειές, που τιμούν τη φιλία και ζούνε ενίοτε στα όρια.

Πάνω απ’ όλα όμως τιμούν την ομερτά -στα «Καλά παιδιά» αυτό δεν ίσχυσε στο τέλος- προτιμώντας όταν τους συλλάβουν να κρατήσουν το στόμα τους κλειστό, αρνούμενοι να συνεργαστούν με το FBI και την Αστυνομία. Ο Σπύρος Βελέντζας ήταν απόλυτος όταν οι ομοσπονδιακοί πράκτορες τον προσέγγισαν και του πρότειναν να ανοίξει το στόμα του προκειμένου να πετύχει μείωση της ποινής του.

Δεν «έδωσε» κανέναν

Για την ακρίβεια του ζήτησαν να αποκαλύψει πολλά μυστικά για την οικογένεια Λουκέζε που τους ενδιέφερε πολύ, της οποίας ήταν πιστός στρατιώτης. Ο «Σακαφλιάς» κράτησε το στόμα του ερμητικά κλειστό και δεν αποκάλυψε τίποτε από τις επί δεκαετίες συναλλαγές του με τους Λουκέζε, ενώ αρνήθηκε να «δώσει» μαφιόζους ή να μιλήσει για ληστείες και όλα τα συναφή που διέπουν τον βίο ενός νονού της μαφίας. Το μόνο έγκλημα για το οποίο δεν περίμενε να κατηγορηθεί ήταν αυτό του φόνου, όμως όταν το 1992 ξεκίνησε η δίκη του με τις κατηγορίες της τοκογλυφίας, του παράνομου τζόγου και των εκβιασμών ο εισαγγελέας τον περίμενε στη γωνία.

Ηταν αυτός που πρότεινε στον πρόεδρο του δικαστηρίου να προσθέσει στα 8 χρόνια φυλάκισης του Βελέντζα και την ποινή για τη δολοφονία του μαφιόζου Σάμι Νάλο. Ο Ελληνας νονός αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι τον σκότωσε και αιτήθηκε να δικαστεί ξεχωριστά για τη συγκεκριμένη υπόθεση, όντας βέβαιος ότι δεν θα καταδικαστεί. Μόνο που αυτή τη φορά πόνταρε σε λάθος άλογο -ήταν φανατικός παίχτης στον ιππόδρομο- και το τίμημα που τελικά πλήρωσε αποδείχθηκε πολύ ακριβό.

Καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη και μέτρησε 35 παραμονές Πρωτοχρονιάς στη φυλακή, μέχρι να πεθάνει χωρίς να αντικρίσει ένα πρωινό σαν ελεύθερος άνθρωπος. Τις πρώτες από αυτές κρατήθηκε στο υψίστης ασφαλείας σωφρονιστικό ίδρυμα του Τερ Χάουτ στην Ιντιάνα, ενώ μετά μεταφέρθηκε στις φυλακές Αλενγουντ, όπου οι συνθήκες κράτησης είναι εξίσου αυστηρές. Η ζωή που ήξερε είχε τελειώσει.

Οι δύο μαφιόζοι φίλοι

Η φράση «τα χρήματα είναι πάντα ευπρόσδεκτα, ακόμη κι όταν έρχονται σε μαύρες σακούλες», λένε ότι ήταν μια από τις αγαπημένες του Σπύρου Βελέντζα, του Ελληνα νονού της Νέας Υόρκης. Αυτού του τύπου ο ο οποίος ήταν 14 ετών όταν αντίκρισε τη Βοστόνη για πρώτη φορά, την πόλη που μεγάλωσε μαζί με τον αδερφό του Δημήτρη και τις αδερφές του. Ανδρώθηκε στους κόλπους μιας οικογένειας που τους παρείχε ό,τι καλύτερο μπορούσε, ενώ ο πατέρας του είχε ανοίξει ένα εστιατόριο το οποίο πούλησε λίγα χρόνια αργότερα και το 1950 μετακόμισε μαζί με τη φαμίλια του στη Νέα Υόρκη.
Σπύρος Βελέντζας: Έσβησε σε φυλακή των ΗΠΑ o «Σακαφλιάς» της Greek Mafia
Ο «Σακαφλιάς» κράτησε το στόμα του ερμητικά κλειστό και δεν αποκάλυψε τίποτε από τις επί δεκαετίες συναλλαγές του με τους Λουκέζε, ενώ αρνήθηκε να «δώσει» μαφιόζους ή να μιλήσει για ληστείες και όλα τα συναφή που διέπουν τον βίο ενός νονού της μαφίας

Στην Αστόρια βρήκαν ένα σπίτι για να μείνουν και ο Σπύρος, που δεν τρελαινόταν για τα μαθήματα του σχολείου, άνοιξε γρήγορα ένα καφέ στηριζόμενος στις πλάτες του Πίτερ Κουράκου, που ήταν ο «δον» των Ελλήνων μαφιόζων.

Στο καφέ, τα τυχερά παιχνίδια, όπως το μπαρμπούτι και το πόκερ, έδιναν κι έπαιρναν, ενώ όταν ο Βελέντζας εκτελούσε χρέη οδηγού του Κουράκου και τον πήγαινε σε συναντήσεις με νονούς της μαφίας, ο αδερφός του Τζίμης πρόσεχε το μαγαζί. Σημαντική παράμετρος στη συγκεκριμένη επιχείρηση τα 10.000 δολάρια τον μήνα που πλήρωνε ο «Σακαφλιάς» στην οικογένεια Λουκέζε, μια από τις πιο ισχυρές οικογένειες της μαφίας στις ΗΠΑ, για προστασία φροντίζοντας να μην καθυστερεί ποτέ την καταβολή τους.

Οταν ανταλλάσσει χειραψία για πρώτη φορά με τον Τζον Γκότι, νεαρό «στρατιώτη» ακόμη της οικογένειας Γκαμπίνο, ο Σπύρος είναι γύρω στα τριάντα και υπαρχηγός της ομάδας του Κουράκου. Ο μετέπειτα capo di tutti i capi συμπαθεί από την πρώτη στιγμή τον Eλληνα μετανάστη, παρόλο που ο ίδιος δουλεύει για τους Γκαμπίνο. Οταν ο Κουράκος πεθαίνει, ο Βελέντζας παίρνει το χρίσμα από τους Λουκέζε να αναλάβει τα ηνία της ελληνικής μαφίας και αποδεικνύεται ικανότατος.

Στο καφέ του συχνάζει ο Τζον Γκότι που παίζει χαρτιά με τον Σπύρο, ο οποίος αρχίζει να «ανοίγεται» με τις δουλειές του τόσο στην Αστόρια όσο και στο Κουίνς.
Στήνει παράνομες λέσχες, χορηγεί δάνεια με τόκο στους άρρωστους τζογαδόρους, ανοίγει γραφείο ταξιδίων, ιταλικό εστιατόριο και φούρνο που πουλάει bagels, φρέσκο ψωμί και γλυκά. Τα δολάρια ρέουν άφθονα και ο Ελληνας «νονός» έχει πλέον χρόνο για να τζογάρει με τις ώρες στον ιππόδρομο ή να πετάγεται για δείπνα με φρέσκα ζυμαρικά στη «Μικρή Ιταλία».

Τον βλέπουν στο Μπρονξ ή στο Μπρούκλιν με τον Γκότι, τον Σάμι Γκραβάνο και τον Πιτ Τσιόντο, μέλος της οικογένειας Λουκέζε και τον άνθρωπο στον οποίο ο Βελέντζας δίνει λόγο για ό,τι κάνει, χωρίς να φαντάζεται ότι χρόνια αργότερα ο συγκεκριμένος θα γίνει η νέμεσίς του.

Η απειλή

Κάπου στις αρχές των 80s, ο Βελέντζας είναι ο Ελληνας «νονός» της Αστόρια και η άνοδός του έχει χτυπήσει καμπανάκια σε αρκετούς μικρομαφιόζους, κυρίως Ιταλούς. Ο ίδιος θα το νιώσει ξεκάθαρα το βράδυ όπου δέχεται δολοφονική επίθεση την ώρα που επέστρεφε στην κατοικία του, όπου τον περίμενε η σύζυγός του Παναγιώτα, η γυναίκα που αγάπησε και παντρεύτηκε.

Στην ενέδρα που του στήνουν θα πληγωθεί ελαφρά και θα γλιτώσει ανταποδίδοντας τους πυροβολισμούς, ενώ έκτοτε προσέχει παρά πολύ σε κάθε του έξοδο.

Λίγα 24ωρα μετά θα μάθει ότι η εντολή για το χτύπημα είχε δοθεί από την οικογένεια Γκαμπίνο για τη διεκδίκηση μιας χαρτοπαιχτικής λέσχης στο Κουίνς από τον Βελέντζα, που δεν μέτρησε σωστά ότι ενοχλεί μια πολύ ισχυρή φαμίλια. Το πόσο υπολογίσιμος στους κύκλους της μαφίας ήταν ο Ελληνας «νονός» -«Greek Godfather» τον αποκαλούσαν οι Αρχές- φάνηκε από μια τηλεφωνική συνομιλία ανάμεσα στον Τζον Γκότι και τον «υπολοχαγό» των Γκαμπίνο, Σάμι Γκραβάνο, την οποία υπέκλεψε το FBI στα μέσα της δεκαετίας του ’80.

«Τον ξέρω καλά τον Σπύρο», λέει ο Γκότι. «Είναι το αφεντικό των Ελλήνων» συμπληρώνει και ο Γκραβάνο συναινεί απαντώντας με μια λέξη: «Αδιαμφισβήτητα». Μόνο που όσο καλά και αν τον ήξερε, όσο φίλοι και αν ήταν, ο Γκότι που είχε πλέον βγάλει από τη μέση τον Πολ Καστελλάνο και ήταν ο «αρχηγός των αρχηγών», έγινε έξαλλος όταν ο Βελέντζας μπήκε στα χωράφια του. Πώς έγινε αυτό; Με την καθοδήγηση του Τσιόντο, άνοιξε μια λέσχη για μπαρμπούτι και άλλα τυχερά παιχνίδια, λίγα μέτρα μακριά από ένα κλαμπ του Γκότι στο οποίο έπαιζαν μπακαρά.

Ο «Σακαφλιάς» αγνοούσε ότι εκπροσωπώντας κατά κάποιον τρόπο τους Λουκέζε, στους οποίους έδινε λόγο, εισήλθε σε μια περιοχή που ήλεγχε αποκλειστικά η οικογένεια Γκαμπίνο, χωρίς καν να τους ζητήσει την άδεια. Ο Γκότι έγινε έξαλλος με τον Ελληνα και τότε εκστόμισε την περίφημη φράση: «Να πείτε σε αυτόν τον αλήτη ότι εγώ, ο Τζον Γκότι, θα του κόψω το γαμ@@@@ο του κεφάλι!!». Τελικά ήταν ο Σάμι Γκραβάνο που ξεκαθάρισε την κατάσταση όταν έπειτα από έρευνα διαπίστωσε ότι ο Πιτ Τσιόντο είχε ρίξει τον Βελέντζα στην παγίδα, οπότε έβαλε τον Ελληνα να ζητήσει συγγνώμη από τον Γκότι και το θέμα έληξε.

«Ημουν ο βασιλιάς»

Σε όλη του τη διαδρομή, ο Σπύρος Βελέντζας παραχώρησε μία και μοναδική συνέντευξη τον Οκτώβριο του 1994 μέσα από τη φυλακή, όπου παραδέχθηκε πολλά για τη δράση του. «Ημουν ο βασιλιάς με τον δικό μου τρόπο ανάμεσα στους Ελληνες» θα πει στον Τζέρι Καπίσι, τον πιο ειδικευμένο δημοσιογράφο σε θέματα που αφορούν τις πέντε μεγάλες οικογένειες της μαφίας στη Νέα Υόρκη. «Με ήξεραν όλοι, έδινα τις εντολές και ήμουν το αφεντικό της Αστόρια. Εκανα buisiness στις κατασκευές, άνοιξα εστιατόρια, ενεχυροδανειστήρια αλλά έβγαλα τα πολλά λεφτά από τον τζόγο».

Τα λεφτά μπορούν να κάνουν πολλά, όχι όμως τα πάντα και κατά τη διάρκεια της θητείας του στον κόσμο της μαφίας, ο Βελέντζας συνελήφθη τουλάχιστον τρεις φορές από την Αστυνομία για αδικήματα όπως λαθρεμπόριο πετρελαίου, κλοπές και φοροδιαφυγή. Δύο τουλάχιστον Ελληνες θυμούνται ακόμη το γλέντι για την ονομαστική του γιορτή κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’80, όταν ταξίδεψαν από την Ελλάδα στην Αμερική για συγκεκριμένη δουλειά.

Ο ένας ήταν εφοπλιστής που αντιμετώπιζε πρόβλημα με συγκεκριμένη τράπεζα στην οποία είχε δοσοληψίες που αφορούσαν αγορά και πώληση μετοχών στις ΗΠΑ, την οποία κατηγορούσε για διαφυγόντα κέρδη και απώλεια κεφαλαίων. Ο άλλος ήταν φίλος του που απλώς του είπαν να δει τον Βελέντζα μαζί με τον εφοπλιστή μήπως και τους βοηθήσει με τις γνωριμίες του, όπερ και εγένετο. Αμφότεροι έδωσαν το «παρών» στην γιορτή του Ελληνα μαφιόζου, μαζί με τον Τζον Γκότι, τον Σάμι Γκραβάνο, τον Πιτ Τσιόντο και τον Σάμι Νάλο, έναν διάσημο κλέφτη που είχε «γδύσει» από κοσμήματα και χρήματα το διαμέρισμα της Σοφία Λόρεν στη Νέα Υόρκη. Οταν ο «Σακαφλιάς» σηκώνεται κάποια στιγμή και χορεύει ζεϊμπέκικο οι Ιταλοί μαφιόζοι φίλοι του πετάνε ρολά με εκατοδόλαρα στην πίστα, κάποια από τα οποία ο φίλος του εφοπλιστή πατάει και τραβάει προς το μέρος του με τρόπο!

Λίγα χρόνια έπειτα από εκείνο το γλέντι, στις 26 Οκτωβρίου του 1988, την εποχή της παντοδυναμίας του Βελέντζα στην Αστόρια, το Κουίνς και το Μπρούκλιν, θα λάβει χώρα η δολοφονία που θα αλλάξει για πάντα τη ζωή του. Την ώρα που μιλάει στο τηλέφωνο με τον Σάμι Νάλο, ο οποίος δούλευε στο γραφείο ταξιδίων που είχε ο Βελέντζας, ακούει να τον πυροβολούν αρκετές φορές. Ο Νάλο δεν πέθανε αμέσως και σύμφωνα με μαρτυρίες των αστυνομικών που έφτασαν στη σκηνή του εγκλήματος τους είπε «Ο Σπύρος το έκανε», μια μαρτυρία που όμως δεν έγινε δεκτή στη δίκη του Βελέντζα.

Ο «χοντρός»

Αυτός που τον «έκαψε» τέσσερα χρόνια μετά ήταν ο Πιτ Τσιόντο -τον έλεγαν ο «Χοντρό Πιτ» γιατί ζύγιζε από 182 έως 230 κιλά-, ο άνθρωπος των Λουκέζε που είχε αναλάβει την «εποπτεία» του Σπύρου. Ο Τσιόντο που ήταν από τους πιο έμπιστους capi της φαμίλιας και γνώριζε παρά πολλά από τα ένοχα και σκοτεινά μυστικά της συνελήφθη και διαπίστωσε ότι το FBI τον είχε «δέσει» με ακλόνητα στοιχεία για την υπόθεση «Παράθυρα», ένα καρτέλ που είχαν στήσει οι πέντε ισχυρές οικογένειες της Μαφίας στη Νέα Υόρκη. Αποφάσισε να δηλώσει ένοχος για να πετύχει μικρότερη ποινή, χωρίς όμως να ενημερώσει τους Λουκέζε και να ζητήσει άδεια γι΄ αυτή του την απόφαση. Οι τελευταίοι φοβούμενοι ότι θα τους «δώσει» διέταξαν τη δολοφονία του και δύο εκτελεστές τού έστησαν ενέδρα σε ένα βενζινάδικο του Στέιτεν Aϊλαντ στις 8 Μαΐου του 1991.

Τον πυροβόλησαν δώδεκα φορές, αλλά ο «Χοντρός Πιτ» έζησε και σώθηκε από το λίπος που δεν επέτρεψε σε καμία από τις σφαίρες να πλήξουν καίρια κανένα όργανο στο σώμα του. Μετά την απόπειρα και τις απειλές των Λουκέζε ότι αν μιλήσει θα σκοτώσουν τη γυναίκα του, ο Τσιόντο ζήτησε να μπει στο πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων με όλη την οικογένειά του. Ανάμεσα σε αυτούς που «έδωσε» ήταν και ο Βελέντζας, στον οποίο φόρτωσε τη δολοφονία του Σάμι Νάλο, επειδή, όπως είπε ο τελευταίος, ήθελε να μπει στις δουλειές του Σπύρου και να πάρει μερίδιο.

Ο νονός της Αστόρια αρνιόταν μέχρι την τελευταία μέρα της ζωής του τη συγκεκριμένη κατηγορία και υποστήριζε ότι ο Νάλο σκοτώθηκε με εντολή του Τσιόντο, όταν δεν του επέστρεψε 100.000 δολάρια που του είχε δανείσει για να παίξει. Η έφεση που έκανε δεν άλλαξε τίποτε αφού παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του στη φυλακή, όμως η απίστευτη διαδρομή του και η κατάληξή της επιβεβαίωσε ένα άλλο ρητό των μαφιόζων. Αυτό που λέει ότι «όλες οι συμφωνίες γίνονται για να σπάνε»…

Πίσω από τον καταιγισμό ειδήσεων για «θαύματα» της τεχνητής νοημοσύνης, τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων και τις υποσχέσεις για ένα μέλλον όπου τα ρομπότ θα κάνουν τα πάντα για λογαριασμό μας, υπάρχει και η άλλη όψη: ο κίνδυνος τα ίδια τα ρομπότ ή τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης να μας καταστρέψουν προτού φτάσουμε εκεί.

Έχουν ήδη καταγραφεί περιστατικά όπου AI μοντέλα ψεύδονται, εκβιάζουν, καλούν την αστυνομία ή ενθαρρύνουν εφήβους να βλάψουν τον εαυτό τους ή ακόμη και τους γονείς τους. Το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης θα είναι, όπως φαίνεται, μια δύσκολη ισορροπία ανάμεσα σε τεράστιες δυνατότητες και τους εξίσου σοβαρούς κινδύνους. Όλα αυτά μάλιστα σε ένα περιβάλλον στο οποίο οι μεγαλύτερες ανάπτυξης αλλά και επενδύσεων στον συγκεκριμένο τομέα έχουν εδώ και χρόνια μιλήσει ανοιχτά για «κανόνες» αλλά συνεχίζουν να αναπτύσσουν με ταχύτητα που ο ανθρώπινος εγκέφαλος αδυνατεί να ακολουθήσει μοντέλα που είναι στα όρια του απίθανου να μπορέσει κάποιος να ελέγξει η να «χαλιναγωγήσει».

Από τον Μακιαβέλι στις αίθουσες δικαστηρίων

Όπως υπογραμμίζει σε σχετική μελέτη που δημοσιεύθηκε στις ΗΠΑ πρόσφατα ο Άντονι Αγκουίρε, συνιδρυτής του Future of Life Institute, «το πρόβλημα είναι θεμελιώδες και δεν υπάρχει εύκολη λύση». Η βάση του ζητήματος εκκινεί αλλά και επιστρέφει στο γεγονός ότι τα συστήματα AI διαμορφώνονται από τους προγραμματιστές τους, αλλά συχνά αποκτούν συμπεριφορές που μοιάζουν με ανθρώπινες χωρίς να λείπουν τα ψέματα, η χειραγώγηση, η επιβολή ισχύος. Με βάση τα όσα παρατηρούνται και φαίνεται να προβληματίζουν ειδικούς αλλά και επιστήμονες είναι και το γεγονός πως πληθαίνουν από την πλευρά των συγκεκριμένων λογισμικών οι πρακτικές που αποτελούν ευθεία αναγωγή στον «Ηγεμόνα» την πολιτική πραγματεία του Φλωρεντινού αξιωματούχου και πολιτικού φιλοσόφου Νικολό Μακιαβέλι.

Οι συνέπειες είναι ήδη απτές. Γονείς στις ΗΠΑ κατέθεσαν αγωγές κατά εταιρειών AI, υποστηρίζοντας ότι τα συστήματα τους έσπρωξαν τα παιδιά τους στην αυτοκτονία. Στη Φλόριντα, μια μητέρα κατηγορεί το Character.AI ότι το chatbot του «έχτισε» ρομαντική σχέση με τον 14χρονο γιο της, που στη συνέχεια έβαλε τέλος στη ζωή του. Σε άλλη υπόθεση, η οικογένεια 17χρονου παρουσίασε αποδεικτικά ότι το bot τον ενθάρρυνε να σκοτώσει τους γονείς του. Δεν λείπουν ούτε τα περιστατικά εξαπάτησης ευάλωτων ενηλίκων: στο Νιου Τζέρσεϊ, 76χρονος πείστηκε από chatbot της Meta να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη για να συναντήσει μια ανύπαρκτη «γυναίκα», με τραγική κατάληξη καθώς έχασε την ζωή πέφτοντας σε χώρο υπόγειας στάθμευσης.

Αυτοσυντήρηση με κάθε κόστος

Η αυτοπροστασία αποτελεί άλλο ένα ανησυχητικό μοτίβο. Σε πειράματα της Anthropic, AI μοντέλα που αντιλήφθηκαν ότι επρόκειτο να απενεργοποιηθούν, προσπάθησαν να εκβιάσουν στελέχη εταιρειών ή ακόμη και «πεθάνουν» σε προσομοιωμένα σενάρια, για να διασφαλίσουν τη δική τους «επιβίωση». Σε ένα τεστ, το chatbot Claude κατέληξε να καταγγείλει τα «αφεντικά» του στο FBI, επειδή καθυστέρησε μια προγραμματισμένη παράδοση και θεώρησε ότι η επιχείρηση το ζημίωνε.

Η μεγάλη εικόνα

Όσο πιο «έξυπνα» γίνονται τα συστήματα, τόσο τελειοποιούν τις τεχνικές εξαπάτησης και χειραγώγησης. «Δεν μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα βελτιωθούν από μόνα τους», τονίζουν οι ειδικοί. «Κάποιες εταιρείες κάνουν καλύτερη δουλειά από άλλες, αλλά δεν πρέπει να τις αφήνουμε στο απυρόβλητο».

Το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης υπόσχεται αφθονία και καινοτομία, αλλά η πραγματικότητα δείχνει ότι ίσως χρειαστεί να προετοιμαστούμε για κάτι πιο σκοτεινό: μια τεχνολογία ικανή όχι μόνο να μας υπηρετεί, αλλά και να στραφεί εναντίον μας.

To βραβευμένο αρχιτεκτονικό γραφείο Etsi Architects, με έδρα την Καρδαμύλη, παρουσιάζει για πρώτη φορά το καινούργιο της έργο “AS Ηouse” στην Μαντίνεια, ένα παράδειγμα ουσίας και απλότητας.

Το AS House στη Μαντίνεια αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της φιλοσοφίας των Etsi architects: μια αρχιτεκτονική που σέβεται τον τόπο, συνομιλεί με το τοπίο και εστιάζει όχι στον εντυπωσιασμό αλλά στην ουσία της καθημερινής ζωής. Η σύλληψη ξεκίνησε από μια ανάγκη απλή αλλά θεμελιώδη, να οργανωθεί η καθημερινότητα με σαφήνεια, ρυθμό και ηρεμία. Από αυτή την πρόθεση γεννήθηκε μια κάτοψη σε σχήμα σταυρού, όχι ως σύμβολο αλλά ως λειτουργικό διάγραμμα που διανέμει τους χώρους με καθαρότητα: από τη μια πλευρά οι κοινόχρηστοι χώροι της ημέρας, από την άλλη οι πιο ιδιωτικοί χώροι ύπνου και δουλειάς. Στον πυρήνα του σπιτιού σχηματίζεται ένας κεντρικός χώρος σύγκλισης, σχεδόν σαν ένα μικρό ιδιωτικό παρεκκλήσι, που δίνει ρυθμό στην καθημερινότητα και παράλληλα ανοίγει κάθε κατεύθυνση προς το τοπίο.

To τοπίο ως πρωταγωνιστής
Η τοποθεσία του σπιτιού υπαγόρευσε πολλές από τις αρχιτεκτονικές επιλογές. Χτισμένο μέσα σε έναν ελαιώνα που κατηφορίζει προς τον Μεσσηνιακό κόλπο, το AS House αναδεικνύει τις ποιότητες του τόπου αντί να τις παρακάμπτει. Από κάθε άξονα της κάτοψης, το βλέμμα συναντά έναν διαφορετικό ορίζοντα: άλλοτε τη θάλασσα, άλλοτε τα βουνά, άλλοτε ένα μοναχικό ελαιόδεντρο. Το τοπίο δεν αποτελεί εδώ απλό φόντο, αλλά κυριαρχεί. Η αρχιτεκτονική λειτουργεί ως μεσολαβητής ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση, ανάμεσα στη ζωή μέσα και έξω από το κέλυφος.

Η πρόκληση του οικοπέδου ήταν μεγάλη: εκτεθειμένο, χωρίς φυσικά όρια ή προστασία, απαιτούσε μια αρχιτεκτονική στιβαρή και γειωμένη, ικανή να αντισταθεί στους ανέμους και το έντονο φως, χωρίς όμως να κλείνεται στον εαυτό της. Η λεπτομέρεια στα κουφώματα, οι μεταβάσεις από τον εσωτερικό στον εξωτερικό χώρο και η διαχείριση του φυσικού φωτός αποτέλεσαν κρίσιμα σημεία σχεδιασμού. Οι αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής υπήρξαν οδηγός: η πέτρα εξασφαλίζει θερμική μάζα και δροσιά, οι λευκές εσωτερικές επιφάνειες αντανακλούν το φως, τα σταυροειδή ανοίγματα ενισχύουν τον φυσικό αερισμό, ενώ οι ημιυπαίθριοι χώροι και η στεγασμένη αυλή δημιουργούν σκιές και επεκτείνουν τη ζωή προς τα έξω.

Το φυσικό περιβάλλον υπαγόρευε εγκράτεια. Στη νότια Ελλάδα, η πολυτέλεια δεν βρίσκεται στην υπερβολή, αλλά στην καθαρότητα και την άμεση επαφή με τα ουσιώδη. Το ζευγάρι που κατοικεί το σπίτι -έπειτα από χρόνια στη Γερμανία- επέστρεψε στην Ελλάδα με στόχο να ξαναριζώσει, να αναζητήσει έναν πιο γειωμένο τρόπο ζωής. Η συμβολή τους στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου υπήρξε καθοριστική: προτίμησαν έναν άνυδρο μεσογειακό κήπο με αρωματικά βότανα, φραγκοσυκιές και φυτά της τοπικής χλωρίδας, τον οποίο καλλιεργούν και φροντίζουν οι ίδιοι, μετατρέποντας την ενασχόληση με τη γη σε καθημερινή πράξη επαφής με τον τόπο.

Σε αυτήν την προσέγγιση διαφαίνεται ξεκάθαρα η ταυτότητα των Etsi architects, ενός γραφείου που έχει την έδρα του στην Καρδαμύλη. Η Καρδαμύλη, με την έντονη μανιάτικη παράδοση, τα πέτρινα πυργόσπιτα και το αμείλικτο φως του Νότου, αποτελεί για το γραφείο όχι μόνο γεωγραφικό σημείο αλλά πηγή διαρκούς έμπνευσης. Εκεί, όπου η ιστορία και η φύση συνυπάρχουν σε μια ισχυρή ισορροπία, οι Etsi architects αντλούν διδάγματα για μια αρχιτεκτονική που δεν προσπαθεί να επιβληθεί, αλλά να συνομιλήσει.

Το AS House εντάσσεται σε αυτή τη λογική συνέχειας. Όπως η Καρδαμύλη διδάσκει απλότητα και εγκράτεια μέσα από τις πέτρινες κατασκευές της, έτσι και το σπίτι στη Μαντίνεια μεταφέρει αυτή την εμπειρία σε ένα σύγχρονο πλαίσιο. Δεν αποτελεί ένα αυτόνομο αντικείμενο αλλά έναν ζωντανό οργανισμό, σε διάλογο με το περιβάλλον και τους ανθρώπους που το κατοικούν. Στο βάθος, αφηγείται μια ιστορία επιστροφής -στην Ελλάδα, στη φύση, σε έναν τρόπο ζωής πιο ουσιαστικό και πιο ανθρώπινο.

Έτσι, το AS House δεν είναι απλώς ένα αρχιτεκτονικό έργο, αλλά ένα κομμάτι της ίδιας αφήγησης που το γραφείο Etsi architects υφαίνει στην Καρδαμύλη: μια αφήγηση για το πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να γίνει γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, το τοπίο και τον άνθρωπο, τη μανιάτικη δωρικότητα των Εtsi architects και το αρκαδικό τοπίο της Μαντίνειας.

Φωτογραφίες: Mia Dorier / Mirto Iatropoulou
www.etsi.design

Για ακόμη μία φορά αναβλήθηκε η εκτέλεση της έξωσης του ιστορικού Καφέ Γκρέκο στη via Condotti της Ρώμης, που λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1760 και έχει φιλοξενήσει κορυφαίες μορφές της τέχνης και των γραμμάτων.

Η απόφαση λήφθηκε μετά από δίωρη συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε λίγο πριν από τις 10 το πρωί στο νούμερο 85 της via Condotti, δίπλα ακριβώς στο καφέ. Στη συνάντηση συμμετείχαν ο δικαστικός επιμελητής, ο διαχειριστής του χώρου Κάρλο Πελεγκρίνι –νόμιμος εκπρόσωπος και σύζυγος της ιδιοκτήτριας Φλάβια Ιότσι– καθώς και οι δικηγόροι Ούγκο Λιμεντάνι και Αλεσάντρο Τσιτσιαρέλι, εκπροσωπώντας το Ospedale Israelitico, ιδιοκτήτη του ακινήτου.

«Μέχρι τις 22 Σεπτεμβρίου πολλά μπορούν να αλλάξουν. Θα σώσουμε αυτό το καφέ και θα το ξανανοίξουμε μόλις τελειώσουν οι διακοπές» δήλωσε ο Πελεγκρίνι, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι το Ospedale Israelitico απέρριψε προσφορά για νέο συμβόλαιο αξίας 800.000 ευρώ τον χρόνο, πρόταση που -όπως είπε- ξεπερνά σε αποδόσεις τις προβλέψεις του σχεδίου εξυγίανσης του ιδρύματος.

Η νομική διαμάχη ξεκίνησε το 2017, όταν έληξε το μισθωτήριο συμβόλαιο και το Ospedale Israelitico απαίτησε την επιστροφή του ακινήτου. Ύστερα από πολυετείς δικαστικές διαδικασίες, η κρίσιμη απόφαση εκδόθηκε τον Ιούλιο του 2023, όταν η Corte di Cassazione επικύρωσε τη λήξη του συμβολαίου και διέταξε το οριστικό σφράγισμα του χώρου. Παρ’ όλα αυτά, η έξωση έχει αναβληθεί πολλές φορές μέχρι σήμερα.

Από την πλευρά του νοσοκομείου, ο δικηγόρος Ούγκο Λιμεντάνι εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του: «Είναι απολύτως απογοητευτικό να μην εφαρμόζεται η δικαστική απόφαση, πέρα από τη μεγάλη οικονομική ζημιά που υφίσταται το νοσοκομείο, αφαιρώντας πόρους από τη δημόσια υγεία». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο συνάδελφός του Αλεσάντρο Τσιτσιαρέλι τόνισε: «Στις 22 Σεπτεμβρίου θα υπάρξει νέο πέρασμα για να εκτελεστεί επιτέλους η απόφαση».

Στο μεταξύ, οι εργαζόμενοι του καφέ βρίσκονται σε άδεια, στη βιτρίνα παραμένει η πινακίδα «Κλειστό λόγω διακοπών», ενώ τα εξωτερικά ιστορικά έπιπλα έχουν προσωρινά απομακρυνθεί. Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στη νέα ημερομηνία, η οποία θα κρίνει την τύχη του εμβληματικού χώρου.

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν οι κτηνοτρόφοι σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς η ευλογιά των αιγοπροβάτων έχει ήδη οδηγήσει στη θανάτωση περισσότερων από 200.000 ζώων, ενώ καθημερινά εμφανίζονται νέα ύποπτα κρούσματα σε διαφορετικές περιφέρειες. Ο κλάδος της αιγοπροβατοτροφίας βρίσκεται πλέον σε οριακό σημείο, με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να καλείται, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς και την επιστημονική κοινότητα, να δώσει άμεσα λύσεις, προτού οι συνέπειες γίνουν μη αναστρέψιμες.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το εισόδημα των κτηνοτρόφων, αλλά και την ίδια την παραγωγή γάλακτος, και ειδικά της φέτας, ενός από τα πιο αναγνωρίσιμα ελληνικά προϊόντα, με υψηλή εγχώρια κατανάλωση και σημαντικές εξαγωγές.

Η Θεσσαλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της κρισιμότητας. Όπως μας δήλωσε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κτηνοτρόφων και Κτηνοτροφικών Συλλόγων Θεσσαλίας, Δημήτρης Μπαλούκας, στην περιφέρεια έχουν θανατωθεί πάνω από 95.000 ζώα λόγω ευλογιάς, ενώ αν συνυπολογιστεί και η πανώλη, ο αριθμός αγγίζει τις 119.000.

Ο ίδιος τονίζει ότι τα αιγοπρόβατα αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής κτηνοτροφίας και ότι οι κτηνοτρόφοι δεν αντέχουν να συνεχίσουν τις θανατώσεις, ζητώντας από το υπουργείο να προκρίνει τη λύση του εμβολιασμού. «Η ευλογιά ξεσπάει σε όλους τους δήμους της Θεσσαλίας, αφήνοντας χιλιάδες οικογένειες χωρίς εισόδημα», σημειώνει, επισημαίνοντας ότι η κρίση δεν πλήττει μόνο τους κτηνοτρόφους, αλλά και συναφή επαγγέλματα, όπως τους τυροκόμους.

Κίνδυνος για τη φέτα

Η ανησυχία είναι ιδιαίτερα έντονη για τη φέτα. Σύμφωνα με τον κ. Μπαλούκα, αν συνεχιστεί η θανάτωση των ζώων, η φέτα κινδυνεύει να καταστεί «είδος πολυτελείας» στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Ενδεικτικό της σημασίας της Θεσσαλίας είναι ότι μόνο η Ελασσόνα και ο Τύρναβος παράγουν σχεδόν το 30% της συνολικής παραγωγής φέτας.

Η κρίση έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά της και στον κοινωνικό ιστό της περιοχής. Η γιορτή φέτας στην Ελασσόνα, όπως και η γιορτή κτηνοτροφίας στο Αργυροπούλι Τυρνάβου, που είχαν προγραμματιστεί για τα τέλη Σεπτεμβρίου, ακυρώθηκαν λόγω της ανησυχίας για την εξάπλωση της νόσου.

Δεδομένης της κατάστασης, στις 26 Αυγούστου πραγματοποιήθηκε στον Τύρναβο μαζική συνέλευση κτηνοτρόφων, όπου με ομόφωνη απόφαση ψηφίστηκαν τρία βασικά αιτήματα:

Πλήρης εμβολιασμός των κοπαδιών, ώστε να σταματήσει η θανάτωση των ζώων.

Συνάντηση με τον πρωθυπουργό πριν από τη ΔΕΘ. Σε διαφορετική περίπτωση, όπως ειπώθηκε, οι ίδιοι θα βρεθούν στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια της Έκθεσης.

Στήριξη και αποζημιώσεις για την απώλεια εισοδήματος.

Την επόμενη ημέρα, στις 27 Αυγούστου, πραγματοποιήθηκε στην Ελασσόνα ευρεία ενημερωτική σύσκεψη υπό τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστο Κέλλα, με κεντρικό μήνυμα την αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και τη στήριξη των κτηνοτρόφων.

Όπως υπογράμμισε ο υφυπουργός, «τα μέτρα που έχουν ληφθεί πρέπει να τηρηθούν με θρησκευτική ευλάβεια, ώστε να καταφέρουμε να εκριζώσουμε το νόσημα», προσθέτοντας ότι «το υπουργείο και η κυβέρνηση είναι αποφασισμένοι να στηρίξουν τους κτηνοτρόφους και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, με αιχμή το εμβληματικό προϊόν της χώρας, τη φέτα».

Τα μέτρα που αναλύθηκαν ήταν η καθολική απαγόρευση μετακίνησης αιγοπροβάτων στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης, η συστηματική απολύμανση αγροτικών δρόμων και σημείων μετακίνησης ζώων, η αυστηρή εφαρμογή ελεγκτικών και υγειονομικών πρωτοκόλλων, η στενή συνεργασία κτηνοτρόφων, κτηνιατρικών αρχών και περιφερειών και η άμεση ταφή και υγειονομική διαχείριση των νεκρών ζώων.

Ο κ. Κέλλας σημείωσε ότι ο Σεπτέμβριος είναι κρίσιμος μήνας, καθώς δεν υπάρχει γαλακτοφορία, είναι μειωμένες οι ανάγκες σε κρέας και οι μετακινήσεις των κοπαδιών είναι περιορισμένες.

Προβληματισμός για το εμβόλιο

Παρά την επιμονή των κτηνοτρόφων στη λύση του εμβολιασμού αντί της θανάτωσης, κάτι που τέθηκε εκ νέου και στη σύσκεψη με τον κ. Κέλλα, τόσο οι παριστάμενοι καθηγητές Κτηνιατρικής του ΑΠΘ, κ. Σπυρίδων Κρήτας και κ. Εμμανουήλ Καλαϊτζάκης, όσο και η γενική διευθύντρια κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ, κ. Κ. Μαρίνου, και η τμηματάρχης, κ. Α. Λάγιου, ξεκαθάρισαν ότι τα υπάρχοντα εμβόλια είναι αμφιβόλου ποιότητας και αποτελεσματικότητος και μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο στην ΕΕ για την ευλογιά. Όπως είπε από την πλευρά του ο υφυπουργός, «καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει προχωρήσει σε εμβολιασμό. Μόνο η Τουρκία το δοκίμασε, με αποτυχία. Και εμβολιάζει, και ευλογιά έχει, και συνεχίζει να θανατώνει ζώα».

Επιρρίπτει ευθύνες και ζητάει λύσεις ο ΣΕΒΓΑΠ

Την ανησυχία του για την ανεξέλεγκτη διάδοσή της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη χώρα εκφράζει σε ανακοίνωσή του και ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ), υπογραμμίζοντας πως υπονομεύεται η παραγωγή της πρώτης ύλης και επαγωγικά η παραγωγή του εθνικού προϊόντος -της φέτας-, του οποίου η εξαγωγική δυναμική ήταν μέχρι πρόσφατα σε εξαιρετικά επίπεδα.

«Την ευθύνη γι’ αυτό το κατάντημα, στην κυριολεξία, φέρουν όλοι οι εμπλεκόμενοι στην ανεξέλεγκτη διακίνηση ζώων, ζωοτροφών, σφαγίων και γενικότερα όλων των μέσων μεταφοράς του κινδύνου, δηλαδή του ιού της νόσου, χωρίς να υπακούουν στους αυστηρούς αλλά και αυτονόητους κανόνες πρόληψης», αναφέρει ο ΣΕΒΓΑΠ, επιρρίπτοντας ευθύνες τόσο στις τοπικές-περιφερειακές όσο και στις ελεγκτικές αρχές και στο ΥπΑΑΤ. Ο Σύνδεσμος ζητάει μέτρα, πριν να έχουμε δραματικές επιπτώσεις όχι μόνο στην κτηνοτροφία, αλλά και στην οικονομία της χώρας γενικότερα.

Αναδημοσίευση από την «Κυριακάτικη Απογευματινή»

Η περασμένη Τρίτη ήταν… διαφορετική για τα εκατομμύρια των θαυμαστών της Τέιλορ Σουίφτ -των αποκαλούμενων «Swifties». Μπαίνοντας στο Instagram της αγαπημένης τους ποπ σταρ, αντίκρισαν μια εικόνα, βγαλμένη θαρρείς από τις σελίδες ενός παραμυθιού με πριγκίπισσες και ιππότες -ή, έστω, ενός Άρλεκιν βουτηγμένου στα κλισέ: ένας καταπράσινος κήπος «πνιγμένος» στα λουλούδια και στο κέντρο του «κάδρου», ένα ερωτευμένο ζευγάρι.

Εκείνη, ήταν ντυμένη με ένα απλό ριγέ φόρεμα. Όρθια, κρατούσε τρυφερά το πρόσωπό του με τα δυο της χέρια. Εκείνος, ο Τράβις Κέλσι, γονατιστός μπροστά της, φορώντας ένα πλεκτό μαύρο t-shirt και λευκή βερμούδα. Ένα εντυπωσιακό μονόπετρο στο αριστερό της χέρι και η συνοδευτική λεζάντα δεν άφηναν περιθώρια για παρερμηνείες: «Η δασκάλα των αγγλικών σας και ο δάσκαλος της γυμναστικής σας παντρεύονται».

Η δισεκατομμυριούχος ποπ σταρ και ο τρεις φορές πρωταθλητής του Super Bowl ήταν πλέον αρραβωνιασμένοι. Κανένας «γυμναστής», ωστόσο, δεν θα μπορούσε να προσφέρει σε μια «δασκάλα αγγλικών» ένα διαμαντένιο δαχτυλίδι, αξίας 650.000 δολαρίων…

Είναι, λοιπόν, επίσημο: η Τέιλορ Σουίφτ και ο Τράβις Κέλσι, που ξεκίνησαν να βγαίνουν το 2023, ετοιμάζονται να ανέβουν τα σκαλιά της εκκλησίας. Μόνο που, κάθε άλλο παρά με… μισθούς δασκάλων θα ζήσουν. Η πλουσιότερη γυναίκα μουσικός του κόσμου, η Σουίφτ, εκτιμάται ότι έχει περιουσία 1,6 δισ. δολαρίων. Το Forbes την είχε ανακηρύξει δισεκατομμυριούχο το 2023, αμέσως μετά την έναρξη της ιστορικής της περιοδείας Eras, η οποία υπήρξε η πρώτη που ξεπέρασε το ένα δισεκατομμύριο δολάρια σε έσοδα. Αν και ο συνομήλικός της Κέλσι μπορεί προφανώς να της αγοράσει ένα διαμαντένιο δαχτυλίδι αρραβώνων, αξίας 650.000 δολαρίων, η περιουσία του πόρρω απέχει από τη δική της. Το Forbes εκτιμά ότι ο τρεις φορές πρωταθλητής του Super Bowl αξίζει μόλις… 70.000.000 δολάρια. Κατά τη διάρκεια της 12χρονης καριέρας του στους Kansas City Chiefs, συνυπολογίζοντας τα χρήματα που θα λάβει για τη φετινή σεζόν του NFL, έχει κερδίσει 111 εκατ. δολάρια στον αγωνιστικό χώρο και άλλα 80 εκτός αυτού -ποσό, που προέρχεται κατά ένα σημαντικό ποσοστό από το τριετές συμβόλαιο, αξίας 100 εκατ. δολαρίων, που υπέγραψε μαζί με τον αδελφό του, Τζέισον, το 2024, με την Wondery για το podcast τους, New Heights.

Το podcast αυτό, άλλωστε, ήταν που έφερε κοντά τον Κέλσι και την Σουίφτ. Το καλοκαίρι του 2023, εκείνος δήλωσε στο New Heights ότι ήθελε να χαρίσει στην τραγουδίστρια ένα βραχιολάκι φιλίας με τον αριθμό του κατά τη διάρκεια της συναυλίας της στο γήπεδο των Chiefs, αλλά δεν κατάφερε να την συναντήσει. Όταν εκείνη το έμαθε, έσπευσε να τον απολαύσει να αγωνίζεται και τα υπόλοιπα είναι ιστορία… Επιπλέον, ο Κέλσι έχει επεκταθεί στον κόσμο του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, παρουσιάζοντας την εκπομπή «Are You Smarter Than a Celebrity?» στο Amazon Prime Video, και συμμετέχοντας στην ταινία του Άνταμ Σάντλερ, Happy Gilmore 2. Άλλες επιχειρηματικές του δραστηριότητες περιλαμβάνουν επενδύσεις στην ομάδα Alpine της Formula 1 και σε ένα εστιατόριο στο Κάνσας Σίτι, όλα αυτά μαζί με τον συμπαίκτη του στους Chiefs, Πάτρικ Μαχόμς. Έχει επίσης δοκιμάσει τις δυνάμεις του στον τομέα των επιχειρήσεων, ως ιδρυτής της φίρμας αθλητικών ειδών Tru Kolors και της μάρκας διατροφικών συμπληρωμάτων Hilo Gummies, ενώ εκμεταλλεύεται τη φήμη του μέσω πολυάριθμων συμφωνιών χορηγιών με εταιρείες όπως η Bud Light, η Pfizer και η Nike.

Όσον αφορά στο τι φέρνει στο… οικογενειακό τραπέζι, ο Κέλσι κατέχει μια έπαυλη αξίας έξι εκατομμυρίων δολαρίων στο Κάνσας Σίτι και μία εντυπωσιακή Rolls-Royce Phantom 400.000 δολαρίων.

Μαζί, η ιστορία αγάπης των Σουίφτ και Κέλσι… κοστολογείται στα 1,67 δισ. δολάρια. Μόνο οι Jay-Z (εκτιμώμενη καθαρή αξία 2,6 δισ. δολάρια) και Beyoncé (780 εκατ. δολάρια) μπορούν να… καυχηθούν ότι τους ξεπερνούν στη φήμη και την ισχύ. Η Rihanna (καθαρή αξία ένα δισεκατομμύριο δολάρια) και ο σύντροφός της, A$AP Rocky, αξίζουν αρκετά λιγότερα, όπως επισης οι Κέντρα Σκοτ και Ζακ Μπράουν, αλλά και οι… γνωστοί και μη εξαιρετέοι Ντέιβιντ και Βικτόρια Μπέκαμ.

Κι αν όλα αυτά δεν είναι αρκούντως εντυπωσιακά, τότε αξίζει ίσως να συμπληρώσουμε πως η ανακοίνωση των αρραβώνων της Τέιλορ Σουίφτ προκάλεσε… ντελίριο ενθουσιασμού όχι μόνο στους φαν της, αλλά και στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης -την περίφημη Wall Street. Η μετοχή της Signet Jewelers, μίας από τις λίγες εισηγμένες εταιρείες κοσμημάτων στις μεγάλες κεφαλαιαγορές, κατέγραψε άνοδο άνω του 6% την Τετάρτη, έπειτα από κέρδη περίπου 3% την Τρίτη, όταν και ακολούθησε άμεσο «άλμα» μετά την ανάρτηση του ζευγαριού. Η άνοδος συνδέεται με το διαμαντένιο μονόπετρο της Swift, που επιβεβαιώθηκε από ειδικούς ότι είναι «cushion cut». Αντίστοιχα, η Ralph Lauren, τα ρούχα της οποίας φορούσε το ζευγάρι στις φωτογραφίες που συνόδευσαν την ανακοίνωση της επισημοποίησης της σχέσης τους, ενισχύθηκε κατά 0,5% την περασμένη Τετάρτη, έχοντας ήδη κερδίσει 2% την προηγούμενη μέρα. Η δε American Eagle εκτινάχθηκε άνω του 8% την Τετάρτη, έπειτα από την ανακοίνωση συνεργασίας με το αθλητικό brand του Κέλσι, Tru Kolors, με τον ίδιο να πρωταγωνιστεί στην καμπάνια. Αλλά και άλλες εταιρείες έσπευσαν να εκμεταλλευτούν τη δημοσιότητα των αρραβώνων. Η Domino’s Pizza και η GrubHub έστειλαν ειδοποιήσεις στους χρήστες με αναφορές σε τραγούδια της Swift και emoji δαχτυλιδιού, ενώ η εταιρεία αναψυκτικών Poppi ανέβασε στο Instagram σχετική ανάρτηση. Ακόμα και οι στοιχηματικές αγορές κινήθηκαν: σε πλατφόρμα προβλέψεων, η πιθανότητα γάμου του ζευγαριού μέχρι το τέλος του 2025 αυξήθηκε κατακόρυφα, αμέσως μετά την ανακοίνωση.

Η Σουίφτ θεωρείται πια κινητήριος μοχλός της παγκόσμιας οικονομίας μετά την πανδημία του κορωνοϊού, καθώς η τεράστια ώθηση στην κατανάλωση, που συνδέθηκε με την παγκόσμια περιοδεία της, Eras Tour, έχει τραβήξει την προσοχή τόσο της Wall Street όσο και της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed).

Όλα αυτά μαρτυρούν πως δεν είναι απλώς μία από τις πιο επιτυχημένες τραγουδίστριες της γενιάς της. Στα 35 της χρόνια, έχει καταφέρει να μετατραπεί σε φαινόμενο παγκόσμιας εμβέλειας, συνδυάζοντας την καλλιτεχνική δημιουργία με ένα επιχειρηματικό μοντέλο, που αναδιαμορφώνει τη μουσική βιομηχανία. Από τα παιδικά της χρόνια στην Πενσιλβάνια έως την ανάδειξή της σε δισεκατομμυριούχο και πρόσωπο πολιτικής επιρροής, η ιστορία της Σουίφτ και, κυρίως, η καριέρα της, ξεπερνούν κατά πολύ τα στενά όρια της μουσικής και την αναδεικνύουν στο απόλυτο σύμβολο της ποπ κουλτούρας.

Τα πρώτα βήματα ως παιδί

Η Τέιλορ Άλισον Σουίφτ γεννήθηκε το 1989 στο West Reading της Πενσιλβάνια. Μεγάλωσε σε ένα μεσοαστικό περιβάλλον, με τους γονείς της να ενθαρρύνουν από νωρίς την ενασχόλησή της με τη μουσική. Στα 9 της χρόνια συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις τοπικών σχολών, ενώ στα 11 έστελνε κασέτες με καραόκε σε δισκογραφικές εταιρείες στο Νάσβιλ. Η επιμονή της ήταν αξιοσημείωτη. Σε ηλικία 12 ετών άρχισε να συνθέτει τα πρώτα της τραγούδια και να μαθαίνει κιθάρα, αναζητώντας τη θέση της σε μια βιομηχανία, όπου οι γυναίκες δημιουργοί σπάνια αναδεικνύονται.

Η οικογένεια μετακόμισε στο Χέντερσονβιλ του Τενεσί για να βρίσκεται κοντά στο Νάσβιλ, το κέντρο της κάντρι σκηνής. Στα 14 της, η Σουίφτ υπέγραψε συμβόλαιο με την RCA, ενώ δύο χρόνια αργότερα κυκλοφόρησε το πρώτο της άλμπουμ με την Big Machine Records. Σε αυτά τα πρώτα της βήματα, τα τραγούδια της συνδύαζαν τον νεανικό ρομαντισμό με την αυθεντικότητα της κάντρι, κατακτώντας γρήγορα τόσο τους κριτικούς όσο και το κοινό.

Από την κάντρι στην παγκόσμια ποπ

Η μετάβασή της από την κάντρι στην ποπ μουσική σηματοδότησε και τη ριζική αλλαγή της εικόνας της. Το άλμπουμ «Fearless» (2008) της χάρισε βραβείο Grammy και καθιέρωσε τραγούδια, όπως το «Love Story» και το «You Belong with Me». Με το «Red» (2012) δοκίμασε έναν ήχο με απήχηση σε ένα ευρύτερο κοινό, ενώ το «1989» (2014) αποτέλεσε το επίσημο πέρασμά της στην ποπ, με επιτυχίες όπως τα «Shake It Off» και «Blank Space». Από εκείνο το σημείο, η Σουίφτ άρχισε να λειτουργεί όχι μόνο ως τραγουδίστρια, αλλά και ως brand. Κάθε νέο άλμπουμ αποτελούσε «era», με διαφορετικό αισθητικό και θεματικό ύφος, στοιχείο που καλλιεργούσε την αίσθηση ότι οι θαυμαστές της παρακολουθούσαν μια αφήγηση ζωής, με κεφάλαια που ξετυλίγονταν μπροστά τους.

Από τραγουδίστρια, επιχειρηματίας και «ιέρεια» των πνεματικών δικαιωμάτων

Το 2019 ήταν η κομβική χρονιά για την καριέρα της Σουίφτ. Η πώληση του καταλόγου των παλιών ηχογραφήσεών της στον επιχειρηματία Σκούτερ Μπράουν «πυροδότησε» τη μεγαλύτερη κόντρα της καριέρας της. Η απάντησή της ήταν να ξεκινήσει τις επανηχογραφήσεις, τα λεγόμενα Taylor’s Versions, με στόχο να ανακτήσει τον πλήρη έλεγχο του έργου της. Και τα κατάφερε: οι θαυμαστές της γύρισαν την πλάτη στις παλιές εκτελέσεις και «αγκάλιασαν» τις νέες, δημιουργώντας έναν καινούργιο κύκλο πωλήσεων για άλμπουμ που είχαν ήδη σημειώσει επιτυχία. Απέδειξε έτσι ότι οι καλλιτέχνες μπορούν να ξεφύγουν από τον ασφυκτικό, συχνά, κλοιό, που τους επιβάλλουν οι δισκογραφικές και, εν τέλει, αναδείχθηκε σε πρότυπο μεταξύ των συναδέλφων της όσον αφορά στη στρατηγική διαχείριση των πνευματικών τους δικαιωμάτων.

Ταυτόχρονα, ανέπτυξε ένα ισχυρό «οικοσύστημα» γύρω από τις περιοδείες της, τα εμπορικά προϊόντα με την «σφραγίδα» της και την παρουσία της στις πλατφόρμες streaming. Με περισσότερους από 100.000.000 μηνιαίους ακροατές στο Spotify, η Σουίφτ μετουσίωσε την απήχησή της σε ρευστό, ενώ η αξιοποίηση των social media ενίσχυσε την άμεση σχέση της με το κοινό και την επιδραστικότητά της στη νέα γενιά.

Η περιοδεία Eras και ο οικονομικός αντίκτυπος

Η κορυφαία στιγμή της μουσικής και επιχειρηματικής της διαδρομής ήρθε με το Eras Tour. Η περιοδεία, που ξεκίνησε το 2023 και περιλάμβανε 149 συναυλίες σε πέντε ηπείρους, έσπασε όλα τα ρεκόρ εσόδων, ξεπερνώντας το ένα δισ. δολάρια. Δεν ήταν απλώς σειρά συναυλιών -αποτέλεσε πολιτιστικό γεγονός, με εκατομμύρια θεατές να ταξιδεύουν για να την δουν, αυξάνοντας τον τουρισμό και τροφοδοτώντας τις τοπικές οικονομίες. Ενδεικτικά, υπολογίζεται ότι ο συνολικός οικονομικός αντίκτυπος του tour στις Ηνωμένες Πολιτείες ξεπέρασε τα δέκα δισ. δολάρια, καθώς κάθε πόλη όπου εμφανιζόταν η Σουίφτ, ζούσε μια μικρή οικονομική «έκρηξη». Τα ξενοδοχεία γέμιζαν, τα αεροπορικά εισιτήρια εκτοξεύονταν, τα εστιατόρια έκαναν χρυσές δουλειές. Οι οικονομολόγοι το ονόμασαν «Taylor Effect» -και δεν είχαν άδικο.

Τότε ήταν, εξάλλου, που η Σουίφτ όχι μόνο βρέθηκε να φιγουράρει στο εξώφυλλο του περιοδικού ΤΙΜΕ ως «Πρόσωπο της Χρονιάς», αλλά και μπήκε στο κλαμπ των δισεκατομμυριούχων. Σύμφωνα με αναλύσεις, περίπου 400 εκατ. προέρχονται από τα εμπορικά δικαιώματα των τραγουδιών της, που διαχειρίζεται η ίδια, 370 εκατ. από τις περιοδείες και τα εμπορικά προϊόντα, 120 εκατ. από τα έσοδα πλατφορμών όπως Spotify και YouTube, και 80 εκατ. από άλλα δικαιώματα. Διαθέτει επίσης χαρτοφυλάκιο ακινήτων αξίας άνω των 125 εκατ. δολαρίων, με κατοικίες σε Νέα Υόρκη, Ρόουντ Άιλαντ, Νάσβιλ και Λος Άντζελες, καθώς και ένα ιδιωτικό τζετ, αξίας περίπου 23 εκατ. δολαρίων.Το οικονομικό προφίλ της συντίθεται από πολλαπλές πηγές εισοδήματος, που καθιστούν την περιουσία της ανθεκτική σε κάθε είδους κρίση.

Πολιτική επιρροή και πολιτισμικό αποτύπωμα

Η δύναμη της Σουίφτ, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην ψυχαγωγία. Τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει πολιτική φωνή, ειδικά γύρω από ζητήματα ισότητας φύλων, δικαιωμάτων της LGBTQ+ κοινότητας και των μαύρων, καθώς και συμμετοχής στις εκλογές. Το δημόσιο κάλεσμά της κατά της αποχής από την εκλογική διαδικασία έφερε «κύμα» εγγραφής νέων ψηφοφόρων στους εκλογικούς καταλόγους, αν και η συνέχεια δεν ήταν ανάλογη… Καθώς φάνηκε, ακόμα και το περίφημο «Taylor Effect» έχει… ταβάνι, αφού η προσπάθειά της να ενισχύσει την υποψηφιότητα της Κάμαλα Χάρις έναντι του Ντόναλντ Τραμπ, δεν ήταν αρκετή. Και αυτό, καθώς η επιρροή της στους ψηφοφόρους άνω των 40 ετών θεωρείται, ακόμα, αρκετά περιορισμένη.

Οι επικριτές της -ήτοι, κυρίως οι υποστηρικτές του Τραμπ- συνεχίζουν να την αντιμετωπίζουν ως απειλή για τις παραδοσιακές αξίες. Το 2020, άλλωστε, η Σουίφτ είχε φροντίσει να τους… μπει στο μάτι, καθώς είχε υποστηρίξει δημόσια τον Τζο Μπάιντεν, δηλώνοντας ότι ο σημερινός πρόεδρος των ΗΠΑ «υποκινεί τις φλόγες του φυλετισμού και του ρατσισμού». Ο ίδιος ο Τραμπ μοιάζει να την αντιμετωπίζει με φθόνο, καθώς το «φαινόμενο Σουίφτ» έχει φτάσει να διδάσκεται ακόμα και ως μάθημα στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, προκαλώντας δυσφορία στους συντηρητικούς κύκλους, που καταφεύγουν σε θεωρίες συνωμοσίας, προκειμένου να την αποδομήσουν. Από τη φήμη ότι συνεργάζεται με το Πεντάγωνο έως τον ισχυρισμό ότι αποτελούσε μέλος ενός μυστικού σχεδίου των Δημοκρατικών, ώστε να εξασφαλιστεί η επανεκλογή του Μπάιντεν, η Σουίφτ βρέθηκε προεκλογικά να δέχεται ακόμα και προσωπικές, σεξιστικές επιθέσεις από τον Έλον Μασκ, ο οποίος τότε λειτουργούσε ακόμα ως «alter ego» του Ντόναλντ Τραμπ και έσπευδε να… προπηλακίσει, μέσα απο την πλατφόρμα Χ, όποιον σκεφτόταν και μόνο να αρθρώσει αντίλογο στα ιδεώδη του Ρεπουμπλικανού ηγέτη και στο δογμα Μ.Α.G.A. (Make America Great Again).

Προσωπική ζωή και δημόσια εικόνα

Η προσωπική της ζωή βρισκόταν πάντα στο μικροσκόπιο. Οι σχέσεις της με καλλιτέχνες όπως ο Τζο Τζόνας, ο Τζον Μέιερ, ο Χάρι Στάιλς ή ο ηθοποιός Τάιλερ Λότνερ έγιναν πρώτη ύλη για τραγούδια που αγαπήθηκαν παγκοσμίως, καθώς η ίδια επέλεξε να αφηγηθεί, μέσα από τους στίχους της, την όχι… ανέφελη ή ανώδυνη αναζήτησή της για την αληθινή αγάπη.

Την ίδια ώρα, η επιτυχία και η δημοσιότητα έφεραν πολλές φορές την Σουίφτ αντιμέτωπη με απειλές για την ασφάλειά της και περιστατικά με επίμονους stalkers, με αποτέλεσμα να λαμβάνει αυστηρά μέτρα προστασίας. Η ίδια, άλλωστε, έχει αναφερθεί δημόσια στην αίσθηση ότι η ζωή της βρίσκεται υπό διαρκή παρακολούθηση, τόσο από τα μέσα ενημέρωσης όσο και από ανθρώπους που υπερβαίνουν τα όρια του θαυμασμού.

Βραβεία, διακρίσεις και ρεκόρ

Με 14 Grammy, ένα Emmy, δεκάδες βραβεία από MTV, Billboard και American Music Awards και 118 παγκόσμια ρεκόρ Guinness, η λίστα με τις διακρίσεις της μοιάζει ατελείωτη. Από την πιο κερδοφόρα τουρνέ όλων των εποχών μέχρι τις περισσότερες πωλήσεις ψηφιακών τραγουδιών στις ΗΠΑ, η Σουίφτ έχει γράψει το όνομά της σε κάθε ρεκόρ που μπορεί να φανταστεί κανείς.

Η ιστορία της είναι ένα μείγμα ταλέντου, σκληρής δουλειάς και απίστευτης διορατικότητας. Από την έφηβη που έστελνε κασέτες καραόκε στο Νάσβιλ, έφτασε να γίνει δισεκατομμυριούχος που κινεί οικονομίες, γεμίζει στάδια και στέλνει πολιτικά μηνύματα με παγκόσμια απήχηση. Το «Taylor Effect» δεν είναι υπερβολή: είναι η απόδειξη ότι ένας καλλιτέχνης μπορεί να γίνει κοινωνικός και οικονομικός παράγοντας. Και αυτό κάνει τη Σουίφτ όχι… ακόμα μία τραγουδίστρια, αλλά φαινόμενο της εποχής μας, αποτελώντας μοναδικό παράδειγμα του πώς η ποπ κουλτούρα μετατρέπεται σε δύναμη κοινωνικής και οικονομικής επιρροής -μια δύναμη που, εν τέλει, επηρέασε ακόμα και τον Ντόναλντ Τραμπ. Στο άκουσμα της είδησης ότι παντρεύονται, ο Αμερικανός πρόεδρος… λύγισε και ευχήθηκε «πολλή τύχη» στο ζεύγος Κέλσι – Σουίφτ, λέγοντας ότι εκείνος «είναι ένας σπουδαίος τύπος» και εκείνη «ένας φανταστικός άνθρωπος» -αν και μέχρι πρόσφατα δήλωνε ότι την μισούσε…

Η μεγάλη επιστροφή στο «σπίτι» της είναι γεγονός για την Μπαρτσελόνα. Σύμφωνα με τα ισπανικά ρεπορτάζ, οι εργασίες ανακαίνισης στο ανανεωμένο Spotify Camp Nou ολοκληρώθηκαν και ο σύλλογος έχει λάβει το πράσινο φως σε τεχνικό επίπεδο για να ανοίξει ξανά τις πύλες του.

Εφόσον επιβεβαιωθεί και επίσημα, η πρώτη αναμέτρηση στο νέο γήπεδο θα γίνει στις 14 Σεπτεμβρίου, για την 4η αγωνιστική της La Liga, με αντίπαλο τη Βαλένθια.

Θα είναι σίγουρα ένα συγκινητικό παιχνίδι, αφού θα πρόκειται για το πρώτο της Μπαρτσελόνα στον ιστορικό της… ναό ύστερα από σχεδόν δύο χρόνια έργων.

Η επιστροφή στο Καμπ Νου έχει και ελληνικό ενδιαφέρον, αφού ο Ολυμπιακός είναι προγραμματισμένο να αντιμετωπίσει την Μπαρτσελόνα εκεί στις 21 Οκτωβρίου, για τη League Phase του Champions League.

Έτσι, οι «ερυθρόλευκοι» θα γίνουν μια από τις πρώτες ομάδες που θα δοκιμάσουν το νέο γήπεδο και σίγουρα θα είναι μία εμπειρία που θα μείνει και αυτή στην ιστορία.

Μόνο η ανακοίνωση απομένει για να οριστικοποιηθεί η μεταγραφή του Φώτη Ιωαννίδη, με τον Έλληνα επιθετικό να βρίσκεται από το βράδυ του Σαββάτου στη Λισαβόνα όπου παρακολούθησε την Σπόρτινγκ να χάνει εντός έδρας στο ντέρμπι από την Πόρτο.

Ο Ιωαννίδης έχει περάσει τις ιατρικές εξετάσεις και έχει υπογράψει το πενταετές συμβόλαιο του με τους πρωταθλητές Πορτογαλίας, οι οποίοι έχουν επενδύσει πολλά πάνω του και φρόντισαν να το αποδείξουν με τη ρήτρα που έχει μπει στο συμβόλαιο του και η οποία φτάνει στα 100 εκατομμύρια ευρώ.

Υπενθυμίζουμε ότι ανάλογη ρήτρα υπήρχε στο συμβόλαιο του Βίκτορ Γιόκερες ο οποίος πριν από 20 ημέρες μεταγράφηκε στην Άρσεναλ (το συνολικό ποσό αναμένεται να φτάσει στα 75 εκατομμύρια ευρώ), ενώ θα είναι η υψηλότερη που υπάρχει στο φετινό ρόστερ της Σπόρτινγκ.

Για ισχυρισμούς που «δεν αντέχουν στην κοινή λογική» μιλά ο δικηγόρος της οικογένειας της 26χρονης οδηγού που τα ξημερώματα της Παρασκευής έπεσε θύμα τροχαίου, όταν η μαύρη Porsche που οδηγούσε η 45χρονη καρφώθηκε στο δικό της όχημα στην εθνική οδό Θεσσαλονίκης – Μουδανιών, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί σοβαρά εκείνη και ο φίλος της που βρισκόταν στη θέση του συνοδηγού.

Με αφορμή όσα υποστηρίζει η 45χρονη κατηγορούμενη, σχετικά με το ότι δεν είχε καταναλώσει αλκοόλ πριν πιάσει το τιμόνι του πολυτελούς αυτοκινήτου, ότι δεν είχε αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα αλλά και ότι… δεν εγκατέλειψε το σημείο του ατυχήματος, ο συνήγορος που εκπροσωπεί την οικογένεια της 26χρονης, Παναγιώτης Βρεττός, επισημαίνει μιλώντας στο protothema.gr, ότι όλα αυτά θα αποδειχθούν από την έρευνα των Αρχών όμως όσα ισχυρίζεται απέχουν από τα πραγματικά γεγονότα.

«Ο κάθε κατηγορούμενος έχει δικαίωμα υπεράσπισης και να πει ό,τι θέλει. Από εκεί και πέρα, υπάρχουν πράγματα που έρχονται σε αντίθεση με την κοινή λογική. Η εκτίμησή μου είναι ότι αυτά που λέγονται υπερασπιστικά δεν αντέχουν στην κοινή λογική», σχολιάζει ο κ. Βρεττός. «Είναι γεγονός ότι έφυγε και εγκατέλειψε το σημείο του τροχαίου ατυχήματος. Από την εμπειρία μας, ο οδηγός που έχει καταναλώσει αλκοόλ και ξέρει ότι θα του γίνει έλεγχος επιλέγει να φύγει από το σημείο. Κακώς, καθώς υποχρέωση κάθε οδηγού είναι να παραμείνει εκεί και να ειδοποιήσει την αστυνομία, αλλιώς πρόκειται για ποινικό αδίκημα. Η δική μου εκτίμηση είναι ότι η κυρία επέλεξε να φύγει καθώς ήξερε ότι, αν έφτανε η αστυνομία στο σημείο, από τις πρώτες ενέργειες που θα έκαναν οι αστυνομικοί θα ήταν να την ελέγξουν για αλκοόλ», τονίζει.

Σχετικά με το γεγονός ότι οι συνήγοροι υπεράσπισης της κατηγορούμενης υποστηρίζουν ότι οι αιματολογικές της εξετάσεις έδειξαν πως δεν είχε καταναλώσει αλκοόλ και ότι στην αλκομέτρηση με αέρα το αποτέλεσμα ήταν 0,08, ο κ. Βρεττός επισημαίνει ότι το κρίσιμο για την αξιοπιστία της μέτρησης είναι ο χρόνος του ατυχήματος. «Δηλαδή, κάθε ώρα μεταβολίζεται και φεύγει από τον οργανισμό ποσότητα οινοπνεύματος. Στον δειγματοληπτικό έλεγχο της Τροχαίας, όταν γινόταν αλκοολομέτρηση μετά την πάροδο κάποιου χρόνου, προσθέτανε κάθε ώρα το 0,18. Αυτό σημαίνει ότι αν η μέτρηση έγινε μετά από 6 ώρες, αυτόματα συνάγεται ότι το αποτέλεσμα είναι πάνω από μία μονάδα, δηλαδή τετραπλάσιο από το 0,25», αναφέρει.

Σχετικά με την ταχύτητα με την οποία κινούνταν η 45χρονη με την Porsche, όταν προσέκρουσε στο αυτοκίνητο που οδηγούσε η 26χρονη, ο κ. Βρεττός τονίζει ότι «είναι εμφανές πως ήταν σημαντική». «Είναι σαφέστατο και προφανέστατο ότι ήταν πολύ μεγάλη η ταχύτητα, πάνω από 150 χλμ./ώρα. Το όριο στον συγκεκριμένο δρόμο είναι 90 χλμ./ώρα και άρα η ταχύτητά της το υπερβαίνει τουλάχιστον κατά 60 χλμ./ώρα. Εγώ πιστεύω ότι ήταν πάνω από 180 χλμ./ώρα. Όλα αυτά θα προκύψουν από την προανάκριση της αστυνομίας».

Σχετικά με την κατάσταση της υγείας της 26χρονης οδηγού του οχήματος, η νεαρή εξακολουθεί να νοσηλεύεται στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ, χωρίς να διατρέχει κίνδυνο η ζωή της. Πέρα από τα πολλά κατάγματα που φέρει και τη βλάβη στα πνευμόνια, η νεαρή γυναίκα παρουσίασε μια διαφορετική εξέλιξη, καθώς ενώ πήγαινε καλύτερα η κατάσταση της υγείας της, είχε πέσει ο αιματοκρίτης της.

Όσον αφορά τον 28χρονο συνοδηγό του οχήματος, επίσης εξακολουθεί να νοσηλεύεται, καθώς φέρει κατάγματα στους σπονδύλους, ωστόσο είναι σε καλύτερη κατάσταση από την 26χρονη φίλη του.

Υπενθυμίζεται ότι αύριο, Τρίτη, αναμένεται να απολογηθεί στον ανακριτή η 45χρονη οδηγός της μαύρης Porsche. Σε βάρος της ο εισαγγελέας άσκησε κακουργηματική δίωξη για επικίνδυνη οδήγηση από την οποία θα μπορούσε να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, σωματική βλάβη από αμέλεια κατ’ εξακολούθηση, εγκατάλειψη τόπου ατυχήματος και οδήγηση υπό την επίδραση ναρκωτικών.

Η τελευταία κατηγορία προέκυψε καθώς η ίδια ανέφερε ότι είχε πάρει ένα ηρεμιστικό χάπι, το οποίο στη συνέχεια υποστήριξε ότι της το έδωσαν στο νοσοκομείο, όπου μεταφέρθηκε μετά το ατύχημα.

Μετά τη δίωξη που ασκήθηκε σε βάρος της, παραπέμφθηκε να απολογηθεί στην 3η ειδική ανακρίτρια, από την οποία ζήτησε και έλαβε προθεσμία για να προετοιμάσει την υπεράσπισή της.

Υπενθυμίζεται ότι η 45χρονη εντοπίστηκε την Παρασκευή, περίπου έξι ώρες μετά το ατύχημα, στο σπίτι της και προσήχθη στην Υποδιεύθυνση Τροχαίας Θεσσαλονίκης, όπου ομολόγησε ότι οδηγούσε το πολυτελές αυτοκίνητο τη στιγμή της σύγκρουσής του με δεύτερο αυτοκίνητο, από το οποίο απεγκλωβίστηκαν τραυματισμένα τα δύο άτομα.

Η 45χρονη αρνείται ότι εγκατέλειψε το σημείο του ατυχήματος, υποστηρίζοντας ότι μία φίλη της τη μετέφερε στο νοσοκομείο και αργότερα ειδοποίησε την Τροχαία, χωρίς όμως να αντιληφθεί ότι είχε συγκρουστεί με άλλο όχημα.

Η ίδια αρνείται ότι είχε καταναλώσει αλκοόλ και ότι κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα.

Έναν εφιάλτη έζησε το πρωί Κυριακής (31/9) μία γυναίκα 89 ετών στην Κηφισιά όταν δύο άνδρες, πιθανόν Ρομά, εισέβαλαν στο σπίτι της, την ακινητοποίησαν και άρπαξαν τιμαλφή, κάρτες και ένα κινητό τηλέφωνο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το περιστατικό συνέβη στις 10.10 το πρωί. Οι δύο δράστες μπήκαν στον χώρο από μία ανασφάλιστη πόρτα και ακινητοποίησαν τη γυναίκα δένοντας τη χωρίς όμως να την τραυματίσουν. Στη συνέχεια έκαναν πλιάτσικο και αποχώρησαν.

Η ηλικιωμένη κατάφερε μετά από μερικά λεπτά να λυθεί μόνη της και κάλεσε τις Αρχές. Η έρευνα της ΕΛ.ΑΣ. για τον εντοπισμό και τη σύλληψη των δύο δραστών βρίσκεται σε εξέλιξη.

Την αγαπημένη του Κατερίνα Μπιρμπίλη θα παντρευτεί ο γιος της Αγάπης Πολίτη και του Γιώργου Βαρδινογιάννη, Παύλος Βαρδινογιάννης, έξι μήνες μετά τον γάμο της αδελφής του Χρυσής με τον Νικόλαο Ντε Γκρες.

Στην αναγγελία του γάμου του ζευγαριού που μετά περίπου δύο χρόνια σχέσης αναφέρεται: «Ο Παύλος Βαρδινογιάννης, γεννηθείς εις Αθήνας Αττικής, κάτοικος Κηφισιάς Αττικής, γιος του Γεωργίου και της Αγάπης, το γένος Πολίτη, και η Αικατερίνη Μπιρμπίλη, γεννηθείσα εις Αμαρούσιον Αττικής, κάτοικος Κηφισιάς Αττικής, κόρη του Αιμιλιανού και της Αναστασίας, το γένος Παπαδημητρίου, πρόκειται να παντρευτούν. Ο γάμος θα γίνει στην Αθήνα Αττικής».

Σύμφωνα με πληροφορίες ο γάμος θα τελεστεί στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Η Κατερίνα Μπιρμπίλη είναι κόρη της Αναστασίας Παπαδημητρίου, συγγραφέως και συνιδιοκτήτριας του ιστορικού εκδοτικού οίκου «Άγκυρα», στον οποίο συμμετέχει ως ψηφιακή δημιουργός.

Σημάδια συγκρατημένης ανάκαμψης μετά το «μουδιασμένο» πρώτο εξάμηνο της χρονιάς παρουσιάζει η εγχώρια αγορά αυτοκινήτου. Θα θυμίσουμε ότι έως και τον Ιούνιο η αγορά ήταν κατά τους πρώτους πέντε μήνες πτωτική σε σύγκριση με την αντίστοιχη χρονική περίοδο του 2024, ενώ τον Ιούνιο οι ταξινομήσεις κινήθηκαν στα επίπεδα του αντίστοιχου περσινού μήνα με οριακή άνοδο μόλις 0,2%. Τον Ιούλιο άρχισαν να διαφαίνονται τα πρώτα θετικά στοιχεία, καθώς οι συνολικές ταξινομήσεις έφτασαν τις 91.768 από 90.225 το επτάμηνο του 2024, καταγράφοντας άνοδο 1,7%. Tο τοπίο των νέων ταξινομήσεων στην Ελλάδα για το 2025 αποτυπώνει μια αγορά με ξεκάθαρους ηγέτες, αλλά και με αυξανόμενο ανταγωνισμό από νέους παίκτες. Η στροφή προς πιο οικονομικά και φιλικά προς το περιβάλλον μοντέλα είναι εμφανής, ενώ η ηλεκτροκίνηση, αν και όχι ακόμα κυρίαρχη, διεκδικεί μερίδιο με αυξανόμενη ένταση. Η παρουσία των κινεζικών εταιρειών φαίνεται να εδραιώνεται σταδιακά, ενώ η εμπιστοσύνη στις παραδοσιακές ευρωπαϊκές και ιαπωνικές φίρμες παραμένει ισχυρή.

Ακάθεκτη η Toyota, ισχυρές η Peugeot, η Hyundai και η Suzuki

Η Toyota διατηρεί σταθερά την πρώτη θέση στην αγορά, ενισχύοντας περαιτέρω τη θέση της τον Ιούλιο με 2.170 νέες ταξινομήσεις, που αντιστοιχούν σε μερίδιο 15,9% για τον μήνα. Από την αρχή του έτους έως και τον Ιούλιο, η Toyota έχει καταγράψει συνολικά 13.817 ταξινομήσεις, κατέχοντας έτσι το 15,1% της συνολικής αγοράς και αποδεικνύοντας πως διατηρεί την εμπιστοσύνη των Ελλήνων οδηγών, χάρη στη φήμη της για αξιοπιστία, οικονομία καυσίμου και ποιότητα κατασκευής.

Δεύτερη έρχεται η Peugeot, η οποία συνεχίζει να εδραιώνει την παρουσία της με 931 ταξινομήσεις τον Ιούλιο και σύνολο 8.002 μονάδες στο επτάμηνο, που της αποδίδουν μερίδιο 8,7%. Η γαλλική φίρμα παρουσιάζει σταθερότητα στις επιδόσεις της, με μοντέλα όπως το 208 και το 2008 να διατηρούν υψηλή δημοτικότητα. Ακολουθεί η Hyundai με αξιοσημείωτη επίδοση 1.327 μονάδων τον Ιούλιο και σύνολο 6.676 στο έτος, αποσπώντας μερίδιο 7,3%. Η κορεατική εταιρεία έχει καθιερωθεί στην ελληνική αγορά χάρη στον εξοπλισμό, την αξιοπιστία και τη σχέση ποιότητας-τιμής των μοντέλων της.

Την τέταρτη θέση καταλαμβάνει η Suzuki, με 1.021 ταξινομήσεις τον Ιούλιο και συνολικά 6.044 στο έτος, φτάνοντας μερίδιο 6,6%. Η διαχρονική αξία της εταιρείας, ειδικά σε πιο μικρές κατηγορίες SUV και crossover, κρατάει σταθερή τη δυναμική της. Η Opel, με 5.149 ταξινομήσεις (5,6%), εξακολουθεί να διατηρεί σταθερή παρουσία, ενισχυμένη από την επιτυχία του Corsa και των SUV της. Στην έκτη θέση η Citroën/DS με 4.644 μονάδες (5,1%), ενώ η BMW καταγράφει ισχυρή πορεία με 4.505 ταξινομήσεις, εξασφαλίζοντας μερίδιο 4,9% και επιβεβαιώνοντας την προτίμηση του ελληνικού κοινού για premium επιλογές, παρά το γενικότερα υψηλότερο κόστος απόκτησης.

Η Kia επίσης διατηρεί ανταγωνιστική θέση στην αγορά με 4.363 ταξινομήσεις και μερίδιο 4,8%, ενισχυμένη από την ανανέωση της γκάμας της και τα υβριδικά της μοντέλα. Αξιοσημείωτη είναι και η παρουσία της Volkswagen με 4.129 μονάδες (4,5%), ενώ η Dacia συνεχίζει να κερδίζει έδαφος, φτάνοντας τις 3.044 ταξινομήσεις και μερίδιο 3,3%. Η ρουμανική μάρκα φαίνεται να επωφελείται ιδιαίτερα από την εξαιρετική σχέση τιμής-ποιότητας, με μοντέλα όπως το Sandero και το Duster να καταγράφουν υψηλές πωλήσεις.

Μία από τις αναδυόμενες δυνάμεις της χρονιάς είναι αναμφίβολα η MG, η οποία σημείωσε 390 ταξινομήσεις τον Ιούλιο και έχει φτάσει ήδη τις 2.988 μονάδες συνολικά, αγγίζοντας μερίδιο 3,3%. Η ιστορική βρετανική φίρμα, πλέον υπό κινεζική ιδιοκτησία, έχει επανέλθει στο προσκήνιο με μοντέλα που προσφέρουν εξοπλισμό και ανταγωνιστικές τιμές, ενώ δίνει μεγάλη έμφαση στην ηλεκτροκίνηση. Η Fiat ταξινόμησε 2.911 οχήματα (3,2%), ενώ η Renault ανεβαίνει στις 2.639 (2,9%) παρά τις διακυμάνσεις της στη διάρκεια του έτους. Η Nissan φτάνει τις 2.476 ταξινομήσεις (2,7%), εστιάζοντας κυρίως στα SUV και ηλεκτροκίνητα μοντέλα.

Η Skoda, με 2.443 μονάδες (2,7%), συνεχίζει να διατηρεί το μερίδιό της με μοντέλα όπως το Kamiq και το Octavia, ενώ η Audi με 2.252 ταξινομήσεις (2,5%) αποδεικνύει πως τα premium μοντέλα της εξακολουθούν να έχουν σταθερό αγοραστικό κοινό στην Ελλάδα. Η Ford με 2.096 μονάδες (2,3%) και η Mercedes με 1.956 (2,1%) διατηρούν επίσης μια ισχυρή παρουσία, ενώ η Jeep έφτασε στους επτά μήνες του έτους τις 1.516 ταξινομήσεις (1,7%).

BYD: Ανερχόμενη δύναμη με κινεζικές καταβολές

Ακολουθούν η MINI με 1.262 ταξινομήσεις (1,4%), η BYD με 1.227 (1,3%) και η Mazda με 1.195 (1,3%). Παρά το περιορισμένο τους μερίδιο σε σχέση με τις προαναφερόμενες μάρκες, οι εταιρείες αυτές διακρίνονται για τη συνέπεια και την καινοτομία τους, με την BYD να κάνει αισθητή την παρουσία της ως εκπρόσωπος της νέας γενιάς κινεζικών κατασκευαστών.

Στο κάτω μέρος του πίνακα βρίσκονται εξειδικευμένες ή πιο νέες παρουσίες στην ελληνική αγορά, όπως η Volvo (948 μονάδες), η Cupra (817), η Seat (754), η Tesla (664), η Alfa Romeo (538) και η Lexus (452). Οι αριθμοί αυτοί υποδηλώνουν μια πιο περιορισμένη απήχηση στο ευρύ κοινό, ωστόσο πρόκειται για μάρκες που συχνά απευθύνονται σε αγοραστές με ιδιαίτερες απαιτήσεις. Εταιρείες όπως η Land Rover, η Mitsubishi, η Honda, η Porsche, η Lynk & Co διατηρούν περιορισμένα μερίδια με 305, 252, 224 και 194 οχήματα στο επτάμηνο, διατηρώντας όμως δυναμική και απευθυνόμενα σε συγκεκριμένο αγοραστικό κοινό.

Σταδιακή επιστροφή της Porsche στα προ κρίσης επίπεδα

To ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι στην περίπτωση της Porsche, ανακτά χρόνο με τον χρόνο τις δυνάμεις της στην Ελλάδα, έχοντας κινηθεί σε χαμηλά επίπεδα, ιδίως στα χρόνια της δεκαετούς κρίσης, επιστρέφοντας με τις φετινές ταξινομήσεις σταδιακά στα προ κρίσης επίπεδα πωλήσεων. Να θυμίσουμε ότι η Porsche το επτάμηνο του 2009 είχε 269 ταξινομήσεις και το επτάμηνο του 2008 είχε 309, αποτελώντας τις δύο τελευταίες ισχυρές χρονιές πριν από την κρίση που ακολούθησε.

Ακολουθούν κινέζικες και μικρότερες από πλευράς πωλήσεων μάρκες (Chery, DFSK, KGM, Leapmotor, Omoda, Jaecoo), που καταγράφουν ελάχιστες ταξινομήσεις, λειτουργώντας κυρίως σε niche κομμάτια της αγοράς.

H επιδότηση των ηλεκτρικών και το «Κινούμαι Ηλεκτρικά 4»

Σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του νέου προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά 4», μπορεί να αποτελέσει εν μέρει κίνητρο για την ενίσχυση των ταξινομήσεων νέων οχημάτων, παρά το γεγονός ότι το ποσό της επιδότησης έχει ως βάση μόλις τις 3.000 ευρώ και προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για πολύτεκνους, νέους έως 29 ετών ή σε περίπτωση απόσυρσης παλαιού αυτοκινήτου.

Θυμίζουμε ότι η εξαγγελία του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά 4» έγινε τον περασμένο Μάιο, καταγράφοντας σημαντική καθυστέρηση. Το νέο πρόγραμμα απευθύνεται σε περίπου 10.000 δικαιούχους, δίνοντας τη δυνατότητα και σε εκείνους που δεν κατάφεραν να ενταχθούν στο «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3», λόγω της έλλειψης διαθέσιμων πόρων, να το κάνουν στο πλαίσιο του νέου προγράμματος ενίσχυσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι λόγω της αναστάτωσης που προκλήθηκε στην κατηγορία των ηλεκτρικών, το επτάμηνο του 2025 το μερίδιο πωλήσεών τους ήταν 5,3%, με αύξηση μόλις 0,6% σε σχέση με το επτάμηνο του 2024, ενώ, απομονώνοντας τον Ιούλιο, το μερίδιο ταξινομήσεων των ηλεκτρικών μειώθηκε σε 4,5% σε σχέση με 7,2% τον Ιούλιο της προηγούμενης χρονιάς.

Τα κίνητρα των εμπόρων για να καλύψουν το χαμένο έδαφος

Από την άλλη πλευρά, πολλές αντιπροσωπείες προκειμένου να ισοσταθμίσουν είτε τον αποκλεισμό πολλών ιδιοκτητών από το «Κινούμαι Ηλεκτρικά 3», είτε για να καλύψουν το ποσό της διαφοράς που προκύπτει από την εκ των πραγμάτων χαμηλότερη πλέον επιδότηση που φέρνει το νέο πρόγραμμα, προχώρησαν σε προωθητικές ενέργειες, πραγματοποιώντας επιπρόσθετες εκπτώσεις προς τους εν δυνάμει αγοραστές καινούργιων αυτοκινήτων. Με σκοπό να δώσουν κίνητρο προκειμένου να αναζωογονηθεί η αγορά, η οποία πέρασε από αρκετές διακυμάνσεις στη διάρκεια της φετινής χρονιάς, δεδομένου ότι πολλοί ήταν εκείνοι που αγόραζαν ηλεκτρικά αυτοκίνητα και κατόπιν βρίσκονταν εκτεθειμένοι καθότι οι πόροι του προηγούμενου προγράμματος είχαν ήδη εξαντληθεί. Η συγκεκριμένη συνθήκη δημιούργησε αβεβαιότητα στην αγορά, με αποτέλεσμα την πτώση των πωλήσεων κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2025, καθώς πολλοί αγοραστές έκαναν ένα βήμα πίσω, αναμένοντας την αγορά να σταθεροποιηθεί και να ωριμάσουν οι συνθήκες πριν προχωρήσουν σε παραγγελία νέου οχήματος.

Το αεροσκάφος της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχασε την πρόσβαση σε υπηρεσίες πλοήγησης GPS ενώ προσέγγιζε το αεροδρόμιο του Πλόβντιβ στη Βουλγαρία την Κυριακή, με τους πιλότους να προσγειώνονται αναγκαστικά χρησιμοποιώντας παραδοσιακούς έντυπους χάρτες, καθώς το αεροσκάφος έχασε όλα τα ηλεκτρονικά συστήματα πλοήγησης.

Σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους που μίλησαν στους Financial Times, το περιστατικό αντιμετωπίζεται ως επιχείρηση δολιοφθοράς από τη Ρωσία. «Ολόκληρη η περιοχή γύρω από το αεροδρόμιο έχασε το GPS. Ήταν αδιαμφισβήτητη παρεμβολή», ανέφερε ένας από τους αξιωματούχους.

Το αεροπλάνο έκανε κύκλους για σχεδόν μία ώρα, πριν ο πιλότος αποφασίσει προσγειωθεί χειροκίνητα χρησιμοποιώντας αναλογικούς χάρτες. Ο αξιωματούχος χαρακτήρισε τη διακοπή ως «αδιαμφισβήτητη παρεμβολή».

Η διακοπή του σήματος ενδέχεται να προήλθε από jamming (παρεμβολές) ή spoofing (παράνομη πρόσβαση) που εξουδετέρωσε πλήρως τα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης στην περιοχή.

Η διακοπή συνδέεται με παρεμβολή GPS, μια πρακτική που εμποδίζει ή παραποιεί τη δορυφορική πλοήγηση. Αρχικά χρησιμοποιούνταν για στρατιωτική και υπηρεσιακή προστασία, όμως πλέον καταγράφεται ολοένα και περισσότερο ως εργαλείο αποσταθεροποίησης. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η αυξανόμενη παρεμβολή GPS που αποδίδεται στη Ρωσία μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς κινδύνους για την αεροπορία.

Η φον ντερ Λάιεν ταξίδευε από τη Βαρσοβία προς το Πλόβντιβ, προκειμένου να συναντήσει τον Βούλγαρο πρωθυπουργό Ρόσεν Ζελιαζκόφ και να επισκεφθεί ένα αμυντικό εργοστάσιο. Μιλώντας στη Βουλγαρία, δήλωσε: «Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχει αλλάξει και δεν πρόκειται να αλλάξει. Είναι αρπακτικό. Μπορεί να συγκρατηθεί μόνο μέσω ισχυρής αποτροπής».

Η Βουλγαρία υπήρξε βασικός Ευρωπαίος προμηθευτής στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία, αρχικά αποστέλλοντας σοβιετικού τύπου εξοπλισμό και αργότερα παρέχοντας πυροβολικό και αμυντικά προϊόντα από τη δική της βιομηχανία.

Η φον ντερ Λάιεν αναχώρησε από τη Βουλγαρία με το ίδιο αεροσκάφος. Η υπόθεση έχει προκαλέσει ανησυχία στις Βρυξέλλες, καθώς ενισχύονται οι φόβοι για αυξανόμενη ρωσική δραστηριότητα σε ευρωπαϊκό έδαφος, την ώρα που η Μόσχα επιχειρεί να πλήξει τη συνοχή της ΕΕ με νέες μορφές υβριδικών επιθέσεων.

αθυστερεί η άφιξη του Ντάνιελ Ποντένσε στην Ελλάδα για τον Ολυμπιακό.

Ο Πορτογάλος winger αναμενόταν περί τις 13:45 στο «Ελ. Βενιζέλος» για να ολοκληρώσει την επιστροφή του στους πρωταθλητές Ελλάδος, ωστόσο κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί, τουλάχιστον στην προγραμματισμένη ώρα.

Ο λόγος είναι πως η Αλ Σαμπάμπ ξέχασε να του δώσει την εξουσιοδότηση που απαιτείται έτσι ώστε να μπει στο αεροπλάνο, με αποτέλεσμα ο ίδιος ο Ποντένσε να ανεβάσει story στο Instagram, ενημερώνοντας για τη σχετική εξέλιξη και τονίζοντας πως αργά ή γρήγορα θα είναι στη χώρα μας.

Η εφορία βάζει στο μικροσκόπιο τους πλούσιους φορολογούμενους και στήνει «σαφάρι» ελέγχων με καταγγελίες που ξεκινούν όχι από ανώνυμες πληροφορίες τυχαίων πολιτών, αλλά κυρίως από πρόσωπα του στενού κύκλου των υπόπτων. Πρώην σύζυγοι που ζητούν εκδίκηση, πρώην συνεργάτες που έφυγαν με άσχημο τρόπο από μια επιχείρηση, ανταγωνιστές και «πικραμένοι» πελάτες γίνονται οι βασικοί τροφοδότες της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Καταγγελίες Πολιτών» της ΑΑΔΕ, με αποτέλεσμα να ανοίγουν χιλιάδες φάκελοι μεγάλου πλούτου και να μπαίνουν σε τροχιά ελέγχου βίλες, πολυτελή αυτοκίνητα, τραπεζικοί λογαριασμοί και υπεράκτιες εταιρείες.

Από τον Οκτώβριο του 2023 που ενεργοποιήθηκε η πλατφόρμα μέχρι σήμερα, η ΑΑΔΕ έχει δεχθεί περισσότερες από 60.000 καταγγελίες για φορολογικές και τελωνειακές παραβάσεις. Οι υποθέσεις αυτές δεν εξετάζονται πρόχειρα. Κάθε μία φιλτράρεται, αξιολογείται και βαθμολογείται από ειδικές τριμελείς επιτροπές που έχουν συσταθεί στα μεγάλα ελεγκτικά κέντρα, με αιχμή το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Φορολογουμένων.

Ανάλογα με το σκορ που παίρνει μια πληροφορία, είτε καταλήγει αμέσως στο αρχείο είτε μετατρέπεται σε εντολή ελέγχου που φτάνει μέχρι και σε αιφνιδιαστικές έρευνες. Το «βαθμολόγιο» ξεκινά από το 0 για αδιάφορες πληροφορίες και φτάνει μέχρι το 4 για τις περιπτώσεις που απαιτούν άμεση επέμβαση.

Οι αριθμοί αποκαλύπτουν το μέγεθος του «κυνηγιού». Μόνο το πρώτο πεντάμηνο του 2024, ήταν σε εξέλιξη έλεγχοι σε περισσότερες από 6.000 υποθέσεις πλουσίων, με τα πρόστιμα να ξεπερνούν τα 26,4 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, 21 πρόσωπα βρέθηκαν αντιμέτωπα με μηνυτήριες αναφορές για μεγάλη φοροδιαφυγή.

Αρμόδιοι παράγοντες επισημαίνουν ότι πίσω από τις πιο αποδοτικές καταγγελίες βρίσκονται σχεδόν πάντα άνθρωποι που γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα. Δεν είναι τυχαίο, λένε, ότι πρώην συζύγοι ή συνεργάτες προσκομίζουν στοιχεία που δύσκολα θα έβρισκε ο έλεγχος με άλλον τρόπο. Από ένα ακριβό ακίνητο που δεν δηλώθηκε, μέχρι υπεράκτιες διαδρομές χρημάτων και «μαύρα» έσοδα από επιχειρηματικές δραστηριότητες, η παραμικρή λεπτομέρεια μπορεί να γίνει το νήμα που θα ξετυλίξει την υπόθεση.

Η διαδικασία είναι πλήρως αυτοματοποιημένη. Οι καταγγελίες ταξινομούνται ανάλογα με το περιεχόμενό τους και προωθούνται στις αρμόδιες υπηρεσίες. Στη συνέχεια περνούν από τρία επιπλέον φίλτρα – απλή, επείγουσα ή εξαιρετικώς επείγουσα – ώστε να αποφασιστεί η προτεραιότητα στον έλεγχο.

Όταν μια υπόθεση φτάσει στην κατηγορία του «άμεσου ενδιαφέροντος», τότε ξεκινά το πραγματικό σαφάρι με τους ελεγκτές να προχωρούν σε διασταυρώσεις, ελέγχους τραπεζικών δεδομένων και δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης, ζητώντας ακόμα και συνδρομή από διεθνείς αρχές για την ανίχνευση χρημάτων στο εξωτερικό.

Το μήνυμα που στέλνει η ΑΑΔΕ είναι σαφές: οι πολίτες μετατρέπονται σε «μάτια και αυτιά» της εφορίας και οι καταγγελίες τους αξιοποιούνται πλήρως. Αν και πολλοί κάνουν λόγο για «πόλεμο πρώην συντρόφων και συνεργατών», το αποτέλεσμα είναι ότι κάθε πληροφορία που περνάει το φίλτρο μπορεί να οδηγήσει σε αποκαλύψεις φοροδιαφυγής εκατομμυρίων. Και όσο οι πλούσιοι της χώρας βλέπουν τα ονόματά τους να μπαίνουν σε λίστες υπόπτων, τόσο το σαφάρι των ελεγκτών θα συνεχίζεται, με όπλο τις καταγγελίες εκείνων που τους ήξεραν καλύτερα από όλους.