THE PAPER

Μετά από μακρά περίσκεψη ως προς το πρόσωπο που θα κληθεί να αναλάβει τα οργανωτικά ηνία στη Νέα Δημοκρατία και να «τρέξει» εν πολλοίς το κόμμα στην προεκλογική περίοδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται ότι έχει πάρει τις αποφάσεις του και «τραβάει χαρτί» από το υπουργικό του συμβούλιο.

Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες του protothema.gr, ο κ. Μητσοτάκης θα προτείνει για νέο γραμματέα του κυβερνώντος κόμματος τον νυν αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη, η εκλογή του οποίου θα επιβεβαιωθεί στη συνεδρίαση της Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τετάρτη στις 16:00 «με μοναδικό θέμα στην ημερήσια διάταξη την εκλογή νέου Γραμματέα της Πολιτικής Επιτροπής» όπως ανακοινώθηκε σήμερα από τη ΝΔ.

Η επιλογή Κυρανάκη συνιστά μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση από μέρους του κ. Μητσοτάκη. Πρόκειται για το δεύτερο σημαντικό upgrade του αναπληρωτή υπουργού σε κάτι περισσότερο από έναν χρόνο, καθώς μετά τα συλλαλητήρια των Τεμπών εκλήθη τον Μάρτιο του 2025 να αναλάβει την «καυτή πατάτα» της αναβάθμισης του σιδηροδρόμου και εν γένει των μεταφορών. Στα του σιδηροδρόμου ο κ. Κυρανάκης έκανε αυταπόδεικτα δουλειά, καθώς προχώρησε το έργο της τηλεδιοίκησης, η οποία θα είναι έτοιμη εντός του καλοκαιριού, ενώ παράλληλα πλέον τα τρένα φέρουν ηλεκτρονικό πομποδέκτη και εκπέμπουν με ακρίβεια δευτερολέπτου τη θέση τους στη γραμμή.

Ο κ. Κυρανάκης ασχολήθηκε, επίσης, επισταμένως με την ανανέωση του στόλου των λεωφορείων, τη μείωση των χρονοαποστάσεων στο μετρό, ενώ παράλληλα επί των ημερών του ξεκίνησε η ολοήμερη λειτουργία του μετρό τα Σάββατα. Εισηγήθηκε τον νέο ΚΟΚ-αν και είχε γίνει σχετική προεργασία και από άλλες πολιτικές ηγεσίες-συγκρούστηκε με τους συνδικαλιστές των ταξί, ενώ επίσης διαμορφώνει νέο, αυστηρότερο πλαίσιο για τα πατίνια. Όλο αυτό το διάστημα παράλληλα «έτρεξε» με βάση τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο εκπνέει τον Αύγουστο.

Με αυτά τα δεδομένα, ο κ. Μητσοτάκης θεωρεί ότι ο κ. Κυρανάκης ανταποκρίθηκε στον πυρήνα της αποστολής που του ανατέθηκε και πλέον περνά στην επόμενη πίστα, καλώντας να γυρίσει όλη την Ελλάδα και να «ζεστάνει» τον κομματικό μηχανισμό.

Δεν θα είναι μόνος βεβαίως, καθώς δίπλα του θα έχει έμπειρα στελέχη, όπως τον σύμβουλο του πρωθυπουργού για τα κομματικά Θανάση Νέζη, τον γενικό διευθυντή της ΝΔ Γιάννη Σμυρλή και τον γραμματέα Οργανωτικού του κόμματος Στέλιο Κονταδάκη. Σημειωτέον, η ΝΔ ξεκινά περιοδείες από δευτέρα με μικτά κλιμάκια. Η αρχή γίνεται από τις Σέρρες, με τη συμμετοχή των υφυπουργών Κώστα Κατσαφάδου και Λάζαρου Τσαβδαρίδη.

Κυβερνητικές πηγές μεταφέρουν ότι «η επιλογή Κυρανάκη είναι άλλη μια κίνηση έμπρακτης στήριξης του πρωθυπουργού στην γενιά των 30αρηδων του κόμματος οι οποίοι συνδυάζουν κομματική εμπειρία, παραστάσεις και ένσημα, όπως αντίστοιχα είχε γίνει και η επιλογή του Παύλου Μαρινάκη το 2021 για τη θέση του Γραμματέα του κόμματος, αλλά και πολλών άλλων κυβερνητικών στελεχών και υποψηφίων στα ψηφοδέλτια της ΝΔ».

Επισημαίνουν, επίσης, ότι ο κ. Κυρανάκης είναι άνθρωπος πολύ κοντά στον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη καθώς βρισκόταν στην ομάδα του πρωθυπουργού κατά την εκστρατεία διεκδίκησης της προεδρίας της ΝΔ το 2015-2016.

Ο σταυρός και οι προσθήκες στην κυβέρνηση

Ο κ. Κυρανάκης παράλληλα δεν πρόκειται να αποστεί του σταυρού προτίμησης και άρα δεν θα μετακομίσει από τον νότιο τομέα της Β” Αθηνών, όπου εξελέγη για πρώτη φορά το 2019 και επανεξελέγη του 2023. Θα είναι ο τρίτος γραμματέας της ΝΔ που θα δώσει ταυτόχρονα και τη μάχη του σταυρού, πέρα από την κομματική μάχη. Το ίδιο είχαν κάνει το 2004 ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης που ήταν και ο πρώτος αιρετός γραμματέας από την Κεντρική Επιτροπή του κόμματος, αλλά και ο Λευτέρης Ζαγορίτης το 2009. Πρόκειται για εκλογικό ρίσκο, αλλά παράλληλα και για σημαντική ευκαιρία για τον κ. Κυρανάκη να αναβαθμίσει το πέρασμά του στον κομματικό μηχανισμό.

Μετά την τυπική εκλογή του στα νέα του καθήκοντα το απόγευμα της Τετάρτης θα αποχωρήσει από τη θέση του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών. Κατά συνέπεια την Πέμπτη κατά πάσα πιθανότητα θα υπάρξουν διορθωτικές παρεμβάσεις στο κυβερνητικό σχήμα, καθώς ούτως ή άλλως πρέπει να οριστεί διάδοχος του Νίκου Ταγαρά στο υπουργείο Περιβάλλοντος, ενώ με επιστροφή στην κυβέρνηση-σε θέση υφυπουργού Εξωτερικών-φλερτάρει ο Τάσος Χατζηβασιλείου, του οποίου η εμπλοκή στον ΟΠΕΚΕΠΕ βαίνει προς αρχειοθέτηση με βάση την εισαγγελική διάταξη.

Aυτοκτόνησε χθες βράδυ στις γυναικείες φυλακές του Κορυδαλλού η πρώην σύζυγος του 43χρονου Πολωνού καθηγητή Πσεμισλάβ Γεζιόρσκι που κατηγορούνταν ως ηθική αυτουργός για τη δολοφονία του στην Αγία Παρασκευή. Σύμφωνα με πληροφορίες, η 43χρονη αυτοκτόνησε χρησιμοποιώντας σεντόνια, στο μπάνιο του κελιού της στις φυλακές Κορυδαλλού.

Πληροφορίες του protothema.gr αναφέρουν επίσης ότι η γυναίκα άφησε σημείωμα στα παιδιά της πριν δώσει τέλος στη ζωή της, λέγοντας πως είναι υπερήφανη για εκείνα και τους ζητά να μην την ξεχάσουν. Παράλληλα, λέει στα παιδιά της πως θα τα αγαπάει και αναφέρεται στις γιορτές και διακοπές που πέρασαν μαζί. Τέλος, απευθυνόμενη στα δύο παιδιά της σημειώνει ότι δεν την απογοήτευσαν ποτέ, ενώ στην τελευταία πρότασή της γράφει πως εάν τους πλήγωσε ποτέ «σας παρακαλώ συγχωρέστε με».

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από λίγες μέρες είχε βγει το παραπεμπτικό βούλευμα από το συμβούλιο πλημμελειοδικών Αθηνών σε βάρος της για ηθική αυτουργία στη δολοφονία του πρώην συζύγου της.

Η δολοφονία του Πολωνού καθηγητή έγινε τον Ιούλιο του 2025 και μαζί με την 43χρονη που κατηγορήθηκε ως ηθική αυτουργός του εγκλήματος, είχαν συλληφθεί επίσης τέσσερα άτομα. Ανάμεσα σε αυτούς, ως φυσικός αυτουργός του εγκλήματος κατηγορήθηκε ο 35χρονος άνδρας με τον οποίο φερόταν να βρίσκεται σε σχέση η 43χρονη.

Η σχέση τους, που ξεκίνησε από πλατφόρμα γνωριμιών, έφτασε γρήγορα στον γάμο και αμέσως στον ερχομό των παιδιών τους. Μετά όμως ήρθε το διαζύγιο, με το πρώην ζευγάρι να φτάνει στα δικαστήρια για να επιλύσει τις διαφορές του. Ώσπου το απόγευμα της 4ης Ιουλίου 2025 ο νέος σύντροφός της, ανειδίκευτος εργάτης που δούλευε στην εταιρεία της, άδειασε το όπλο του στο σώμα του καθηγητή. «Για να έχουμε μια φυσιολογική ζωή μαζί της και με τα παιδιά» ισχυρίστηκε.

Το χρονικό του εγκλήματος στην Αγία Παρασκευή

Το έγκλημα έγινε το απόγευμα της 4ης Ιουλίου 2025, στην οδό Ειρήνης στην Αγία Παρασκευή. Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ, που είχε έρθει στην Ελλάδα για να δει τα παιδιά που είχε αποκτήσει με την πρώην σύζυγό του, οικονομολόγο στο επάγγελμα, δολοφονήθηκε εν ψυχρώ, λίγο πριν παραλάβει τα δύο ανήλικα.

Από τη στιγμή που λύθηκε ο βασικός γρίφος, διαπιστώθηκε, δηλαδή, η ταυτότητα του θύματος, οι έρευνες στράφηκαν στο άμεσο περιβάλλον- τους ανθρώπους που γνώριζε και τον γνώριζαν στην Ελλάδα. Γρήγορα, οι αστυνομικοί διαπίστωσαν ότι η σχέση των δύο πρώην συζύγων είχε περάσει «από σαράντα κύματα» και το διαζύγιό τους ήταν εκρηκτικό. Η πρώην σύζυγος εξετάστηκε κατ” επανάληψη και παρά την άρνησή της, η αστυνομία είχε αρχίσει να σχηματίζει το παζλ, μέχρι που έφτασε στην πλήρη εικόνα και προχώρησε στις συλλήψεις.

Οι πρώην σύζυγοι είχαν αγεφύρωτες διαφορές όχι μόνο σε σχέση με τα παιδιά τους, αλλά και οικονομικής φύσης, που αφορούν εταιρείες που είχαν ιδρύσει στις ΗΠΑ.

Η πρώην σύζυγος του πανεπιστημιακού πίεζε τον 35χρονο νέο σύντροφό της να βρει πρόθυμους να χτυπήσουν επί πληρωμή τον πρώην σύζυγό της, αλλά στην πορεία φέρεται να επέμεινε στην εξόντωσή του, στήνοντας σκηνικό που παρέπεμπε σε «επαγγελματικό» χτύπημα, οργανωμένο σε επιμέρους λεπτομέρειες.

Οι τρεις αλλοδαποί που εντόπισε ο νυν σύντροφος της γυναίκας ήρθαν από το Ναύπλιο στην Αθήνα. Οι δύο Αλβανοί κατηγορούμενοι νοίκιασαν το αυτοκίνητο που στάθμευσαν σε μικρή απόσταση από την οδό Ειρήνης, ενώ ο Βούλγαρος φέρεται να ήταν αυτός που έδωσε το όπλο του εγκλήματος, ένα τοκάρεφ, στον φυσικό αυτουργό, τον 35χρονο σύντροφο της πρώην συζύγου.

Ο Βούλγαρος ήταν γνωστός του 35χρονου. Αυτός, ντυμένος στα μαύρα και φορώντας μάσκα, στάθηκε με ψυχραιμία απέναντι στον Πολωνό καθηγητή και άρχισε να τον πυροβολεί χωρίς δισταγμό. Οταν τον είδε να πέφτει αιμόφυρτος, απομακρύνθηκε γρήγορα και επιβιβάστηκε στο αυτοκίνητο που τον περίμεναν οι τρεις συνεργοί του, σε μικρή απόσταση.

Οι τέσσερις άνδρες ομολόγησαν την ενοχή τους και έπειτα περιέγραψαν το ρόλο της γυναίκας, η οποία δήλωνε «αθώα».

Ο έρωτας και ο γάμος

Το καλοκαίρι του 2015 ο καθηγητής Πρέμισλαβ Γιεζόρσκι μετρούσε δύο χρόνια σχέσης με τη συνομήλική του Νάντια. Από τη στιγμή που είχαν συναντηθεί μέσω εφαρμογής γνωριμιών έγιναν ζευγάρι, παντρεύτηκαν και απέκτησαν τα δίδυμα παιδιά τους, ένα αγόρι και ένα κορίτσι. Εκείνο το καλοκαίρι το νεαρό και ερωτευμένο ζευγάρι είχε αποφασίσει να ζήσει μια μοναδική εμπειρία ταξιδεύοντας για τρεις μήνες στην Ευρώπη και την Ασία.

Φεύγοντας από την Καλιφόρνια, μίσθωσαν το σπίτι τους στην πλατφόρμα του Airbnb, ωστόσο γρήγορα κατάλαβαν ότι ανέκυπταν διάφορα θέματα διαχείρισης. Για τον Πολωνό καθηγητή Μάρκετινγκ και την Ελληνίδα οικονομολόγο το πρόβλημα γέννησε μια λαμπρή επιχειρηματική ιδέα που γρήγορα πήρε σάρκα και οστά: έστησαν εταιρεία διαχείρισης ακινήτων βραχυχρόνιας ενοικίασης και παροχής υπηρεσιών που καλύπτουν κάθε ανάγκη συντήρησης. Πλέον, όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της εταιρείας, συνεργάζονται με πάνω από ένα εκατομμύριο ιδιοκτήτες ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Η εταιρεία απογειώθηκε, το ζευγάρι απέκτησε δύο σπίτια στις ΗΠΑ και τελικά το 2020 εγκαταστάθηκε με τα δίδυμα στην Ελλάδα, διατηρώντας τις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Τα πράγματα όμως δεν εξελίχθηκαν όπως θα ήθελαν, αφού έναν χρόνο μετά η ρήξη ανάμεσά τους ήταν οριστική. Εκείνος ζήτησε διαζύγιο και επέστρεψε στις ΗΠΑ ακολουθώντας ακαδημαϊκή καριέρα ως καθηγητής Μάρκετινγκ στο περίφημο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ.

Η σχέση ανάμεσα στο πρώην ζευγάρι έγινε εκρηκτική: διαμάχες για τα παιδιά και την περιουσία που είχαν αποκτήσει. Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, ο καθηγητής είχε τη δυνατότητα να βλέπει κάθε χρόνο τα παιδιά του τα Χριστούγεννα και έναν μήνα το καλοκαίρι. Τώρα, μετά τη σύλληψη της μητέρας τους, τα παιδιά με εισαγγελική εντολή βρίσκονται σε νοσοκομείο όπου παρακολουθούνται από ειδικούς, ενώ τις επόμενες ημέρες η γιαγιά και ο θείος τους από την πλευρά του πατέρα τους αναμένεται να καταθέσουν αίτημα για να αναλάβουν την επιμέλειά τους.

Τον περασμένο Μάρτιο ο 43χρονος έκανε γνωστό στη Νάντια ότι σκόπευε να πάρει τα παιδιά μαζί του στην Αμερική για τον μήνα όπου είχε δικαίωμα να ήταν μαζί τους. Εκείνη στράφηκε δικαστικά εναντίον του προκειμένου να απαγορευτεί η μετάβαση των παιδιών στις ΗΠΑ. Οπως ισχυρίστηκε στην απολογία του ο δολοφόνος του καθηγητή, σύντροφος της Νάντιας, εκείνη «φοβόταν ότι θα της έπαιρνε για πάντα τα παιδιά» γιατί ο Γιεζόρσκι «είχε γνωριμίες και λεφτά» και αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα πέθαινε.

Ο πόλεμος ανάμεσα στους πρώην συζύγους εξελίχθηκε σε δύο επίπεδα: στα τέλη Ιουνίου εκδικάστηκαν τα ασφαλιστικά μέτρα της Νάντιας για να μην πάνε τα παιδιά στις ΗΠΑ με τον πατέρα τους και εκκρεμούσαν τα ασφαλιστικά που είχε κάνει ο Γιεζόρσκι σε εκείνη γιατί, όπως κατέθεσε ο αδελφός του, η πρώην σύζυγός του είχε προσπαθήσει το προηγούμενο διάστημα να αδειάσει τα χρήματα από τους τραπεζικούς λογαριασμούς των κοινών τους εταιρειών στις ΗΠΑ. Δεν κατάφερε όμως να πάρει τα λεφτά λόγω περιορισμών που είχε επιβάλει η τράπεζα.

Μάλιστα, ο αδελφός του θύματος που έφτασε στην Ελλάδα μετά το έγκλημα αποδείχθηκε κομβικός μάρτυρας, αφού περιέγραψε με κάθε λεπτομέρεια τη σχέση όχι μόνο των δύο πρώην συζύγων, αλλά και την εμπλοκή του 35χρονου άνδρα που πλέον ζούσε μαζί με τη Νάντια και τα δυο της παιδιά – περιστασιακά έμενε μαζί τους και ο 14χρονος γιος του από προηγούμενο γάμο του.

Ο αδελφός του Γιεζόρσκι μάλιστα κατέθεσε ότι ο καθηγητής είχε μηνύσει για ξυλοδαρμό τον 35χρονο, κάτι που γρήγορα επιβεβαίωσαν και οι αστυνομικοί του Τμήματος Ανθρωποκτονιών εντοπίζοντας τη μήνυση που είχε υποβάλει πέρυσι τον Μάιο στο Αστυνομικό Τμήμα του Συντάγματος. Ο ίδιος μάρτυρας κατέθεσε ότι η Νάντια σε δείπνο με τα τρία παιδιά και τον σύντροφό της είχε πει στον Γιεζόρσκι ότι είχε χρέη 50.000 ευρώ, κάτι που δεν έχει ακόμη διασταυρωθεί από την Αστυνομία αν πράγματι ισχύει.

Ο καθηγητής Γιεζόρσκι

Ο Γιεζόρσκι ήρθε στην Αθήνα παραμονές της εκδίκασης των ασφαλιστικών μέτρων της πρώην συζύγου του για το ταξίδι των παιδιών στις ΗΠΑ και ήταν παρών στη διαδικασία. Μία ημέρα μετά, την 1η Ιουλίου, όπως κατέθεσε ο αδελφός του, έφαγαν όλοι μαζί: ο καθηγητής, η Νάντια, τα παιδιά τους, ο σύντροφος της γυναίκας και ο 14χρονος γιος του από τον προηγούμενο γάμο του. Στις 3 Ιουλίου, μία ημέρα πριν από τη δολοφονία -την οποία, όπως ομολόγησε ο 35χρονος, είχε ήδη αποφασίσει και γι’ αυτό τον λόγο είχε προμηθευτεί το όπλο από την περιοχή της Ομόνοιας-, κοινοποιήθηκε στη Νάντια η απόφαση με την οποία είχε απορριφθεί η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που είχε υποβάλει.

Σύμφωνα με το βιογραφικό του, ο Πολωνός καθηγητής είχε πάνω από 15 χρόνια εμπειρίας στην έρευνα και τη διδασκαλία και θεωρούνταν κορυφαίος ειδικός στο ποσοτικό μάρκετινγκ, στη βιομηχανική οργάνωση και την εφαρμοσμένη μικροοικονομία. Ως καθηγητής είχε καθοδηγήσει πάνω από 1.500 φοιτητές MBA και PhD. Ειδικευόταν στο μάρκετινγκ καταναλωτών, στο μάρκετινγκ υγειονομικής περίθαλψης, στο ψηφιακό μάρκετινγκ, στις εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και την τιμολόγηση. Κατείχε διδακτορικό στα Οικονομικά από το Στάνφορντ, μάστερ στα Οικονομικά από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα και πτυχίο στα Οικονομικά από το Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας.

Ο εραστής

Ολες αυτές οι ακαδημαϊκές περγαμηνές σε συνδυασμό με την κακή σχέση που είχε με τη Νάντια έκαναν τον Γιεζόρσκι να δείχνει «κακός, περίεργος άνθρωπος, που νόμιζε ότι τα ήξερε όλα» στα μάτια του νέου συντρόφου της.

Ο 35χρονος έως τώρα έχει πάρει πάνω του την πλήρη ευθύνη για το έγκλημα. Υπερασπίζεται τη σύντροφό του και επιβεβαιώνει με τα λεγόμενά του τον δικό της ισχυρισμό, ότι δεν γνώριζε απολύτως τίποτα και δεν έχει καμία συμμετοχή στη δολοφονία του πρώην συζύγου και πατέρα των παιδιών της.

Οταν ένιωσε ότι έσφιγγε ο κλοιός γύρω του, όπως αναφέρεται στη δικογραφία και όπως προκύπτει από τις καταθέσεις του, επικοινώνησε μέσω δικηγόρου με έναν από τους τρεις αλλοδαπούς συγκατηγορούμενους συνεργούς του για να του πει ότι αν έμπλεκαν και χρειάζονταν δικηγόρο θα πλήρωνε η Νάντια.

Ο νέος σύντροφος της οικονομολόγου δεν είχε κανένα κοινό στοιχείο με τον πρώην σύζυγό της. Ο κατά οκτώ χρόνια νεότερός της σύντροφος είναι χαμηλού μορφωτικού επιπέδου και εργαζόταν ως ανειδίκευτος εργάτης ώσπου τον προσέλαβε στην εταιρεία της και έκανε διάφορες δουλειές.

Μόλις στα 21 του χρόνια ο άνδρας από την Αμαλιάδα ήταν ήδη παντρεμένος και πατέρας ενός αγοριού, 14 ετών σήμερα, το οποίο μάλιστα χρησιμοποίησε ερήμην του για να μαθαίνει τις κρίσιμες ώρες πριν από το έγκλημα τις κινήσεις του καθηγητή. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο 35χρονος επεδίωκε σχέσεις με γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ προηγούμενη σύντροφός του τον είχε καταγγείλει ότι είχε εμμονή μαζί της.

Ο καθ’ ομολογίαν δολοφόνος έχει κατηγορηθεί στο παρελθόν για ενδοοικογενειακή βία, κλοπή και παράβαση του νόμου περί όπλων, διατάραξη οικιακής ειρήνης και φθορά ξένης ιδιοκτησίας. Το βράδυ της 15ης Μαΐου του 2024 ο Γιεζόρσκι είχε υποβάλει μήνυση σε βάρος του για σωματική βλάβη και απειλή.

Από τη στιγμή που συνελήφθη, πολύ γρήγορα έσπασε και ομολόγησε την ενοχή του. Οπως λέγεται, είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση ψυχολογικά και κλαίει διαρκώς.

Η Νάντια

H 43χρονη οικονομολόγος ξεκίνησε τις σπουδές της στα Γιάννενα, συνέχισε στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας και ολοκλήρωσε τον κύκλο της ακαδημαϊκής της εκπαίδευσης στις ΗΠΑ.

Εκεί γνωρίστηκε με τον Πρέμισλαβ και παντρεύτηκαν, εκεί γεννήθηκαν τα παιδιά τους, εκεί ίδρυσαν τις δύο εταιρείες τους. Η Νάντια φέρεται να υποστηρίζει ότι όλα ήταν δικές της ιδέες που εκμεταλλεύτηκε ο Πολωνός.

Μάλιστα, ο καθηγητής περιγραφόταν ως εθισμένος στο αλκοόλ, βίαιος, απότομος και αδιάφορος για τα παιδιά τους. Στην αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που είχε υποβάλει εναντίον του, εκείνη ισχυριζόταν ότι τα παιδιά εμφάνιζαν αγχώδη διαταραχή όταν βρίσκονταν κοντά στον πατέρα τους.

Μετά την απόρριψη της αίτησής της ζήτησε να πάνε όλοι μαζί -γονείς και παιδιά- στην παιδοψυχολόγο που παρακολουθούσε τα δίδυμα για να τα προετοιμάσει για το ταξίδι στην Αμερική. Την ίδια ώρα όμως γίνονταν και οι τελευταίες κινήσεις για να στηθεί το καρτέρι θανάτου στον καθηγητή.

Η Νάντια έχει τηρήσει σκληρή στάση κατά την εξέτασή της από τους αστυνομικούς στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών. Αρνείται τα πάντα, κάθε εμπλοκή, κάθε σχέση, κάθε γνώση για όσα σχεδίαζε ο σύντροφός της που, όπως όλα δείχνουν, ήταν απολύτως εξαρτημένος από εκείνη: συναισθηματικά και οικονομικά.

Ηταν πεπεισμένος ότι όλα τα προβλήματα τα προκαλούσε ο πρώην σύζυγος της γυναίκας με την οποία ζούσε και είναι ενδεικτικό ότι για να πείσει τους τρεις αλλοδαπούς να τον βοηθήσουν τους είχε πει ότι θα τους πλήρωνε για να χτυπήσουν «έναν που βίαζε παιδιά».

Οι τρεις αλλοδαποί, ηλικίας από 16 έως 30 ετών, όπως προκύπτει και από τα βίντεο που έχει στην κατοχή της η Αστυνομία, φαίνεται να λένε την αλήθεια ότι δεν γνώριζαν ότι σκοπός του Χρήστου ήταν να σκοτώσει τον καθηγητή και ότι τους είχε χρησιμοποιήσει για να δημιουργήσει ψεύτικο άλλοθι: άφησε το αυτοκίνητο και το κινητό του στην Αργολίδα, τον μετέφεραν στην Αθήνα σκεπασμένο στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου τους με μια πετσέτα για να μην καταγραφεί από καμία κάμερα τρίτος επιβάτης, τους απείλησε όταν βγήκε από την Porsche για να σκοτώσει και τον εγκατέλειψαν όταν είδαν τι έκανε.

Ο 35χρονος επέστρεψε με ταξί στην Αργολίδα.

Για τη Νάντια οι αλλοδαποί δηλώνουν πεπεισμένοι ότι είχε απόλυτη γνώση για το έγκλημα και ότι καθοδήγησε τον φυσικό αυτουργό. Μάλιστα, ο Βούλγαρος λέει ότι εκείνη έδωσε πολλά λεφτά στον Χρήστο για να σκοτώσει τον πρώην άντρα της.

Η ίδια, πάντως, ήταν ο τελευταίος άνθρωπος που μίλησε με τον Γιεζόρσκι: ένα λεπτό πριν από τη δολοφονία, στις 16.09 της 4ης Ιουλίου, η Νάντια του είχε τηλεφωνήσει, ενώ τον περίμενε για να πάρει τα παιδιά.

Τέσσερα λεπτά νωρίτερα ο Χρήστος είχε τηλεφωνήσει στον γιο του για να μάθει αν είχε φτάσει ο Πολωνός. Για την Αστυνομία, τα δύο τηλεφωνήματα συνδέονται μεταξύ τους.

Η σχέση με τον πρώην σύζυγό της ήταν το μόνο αρνητικό στη ζωή της οικονομολόγου, αφού στα επαγγελματικά της όλα ήταν λαμπερά: βραβευμένη επιχειρηματίας με πολλά βραβεία, υποψήφια για ακόμη περισσότερα, μια «Ελληνίδα που υποσχόταν πολλά» στον τομέα της.

H Αστυνομία στη δικογραφία που έχει συντάξει σε βάρος των πέντε κατηγορούμενων επισημαίνει ότι οι δράστες από την ώρα που έφτασαν στο σημείο όπου γινόταν η συνεδρία με την παιδοψυχολόγο μέχρι και τη δολοφονία είχαν την κατάλληλη γνώση, ενημέρωση και πληροφόρηση.

Με βάση αυτό το δεδομένο, δείχνουν τη Νάντια ως το μόνο άτομο που είχε τις γνώσεις και τις αναγκαίες πληροφορίες τις οποίες έδωσε έμμεσα στον σύντροφό της μέσω του «αθώου διαύλου», που ήταν ο γιος του. Το παιδί μάλιστα επιβεβαίωσε τις επικοινωνίες, όμως στο μεταξύ είχε αλλάξει τηλέφωνο και είχε διαγράψει την εφαρμογή Signal μέσω της οποίας είχαν γίνει…

Η εξιχνίαση

Η δολοφονία του Πρέμισλαβ Γιεζόρσκι είναι από τις υποθέσεις που για τους έμπειρους αξιωματικούς του Τμήματος Ανθρωποκτονιών θεωρούνται εύκολες για να εξιχνιαστούν. Μπορεί οι δολοφόνοι να θεώρησαν ότι είχαν σχεδιάσει τα πάντα και είχαν προβλέψει κάθε λεπτομέρεια για να μην προδοθούν -ακόμη και ψεύτικο άλλοθι με ηλεκτρονικά ίχνη είχαν προβλέψει και γι’ αυτό άφησε το κινητό του και το αυτοκίνητό του στην Αργολίδα ο 35χρονος-, όμως το βασικό όπλο των αστυνομικών, που είναι η κοινή λογική, ανέτρεψε όλα τα σχέδια.

Η κοινή λογική είναι αυτή που κατευθύνει τις έρευνες και θέτει τα βασικά ερωτήματα προς απάντηση στη διαδικασία εξιχνίασης κάθε εγκλήματος. Από τη στιγμή που ταυτοποιήθηκε το θύμα, το βασικό ερώτημα ήταν ποιος και γιατί θα σκότωνε στην Αθήνα έναν ακαδημαϊκό καθηγητή που κατοικεί στις ΗΠΑ, που δεν έχει απασχολήσει ποτέ τις Αρχές οπουδήποτε και είναι ευκατάστατος. Με ποιον μπορούσε να έχει θανάσιμες διαφορές ένας άνθρωπος με αυτό το προφίλ;

Την απάντηση έδωσε ο αδελφός του θύματος που έφτασε στην Αθήνα από την Πολωνία. Αυτός περιέγραψε τη διαμάχη του αδελφού του με την πρώην σύζυγό του, αυτός μίλησε για τον ξυλοδαρμό και τις απειλές που είχε δεχτεί από τον σύντροφο της πρώην γυναίκας του και για τη μήνυση που του είχε υποβάλει.

Οι πληροφορίες που έδωσε επαληθεύτηκαν και πλέον οι αστυνομικοί εντόπισαν το κίνητρο. Αλλωστε, για το Τμήμα Ανθρωποκτονιών τέλειο έγκλημα είναι αυτό που δεν γίνεται αντιληπτό ως εγκληματική ενέργεια – διαφορετικά, πάντα υπάρχει η πιθανότητα να βρεθεί ο δράστης. Στην προκειμένη περίπτωση, το έγκλημα είχε διαπραχθεί εν μέση οδώ και ελάχιστα μέτρα από το σπίτι των κατηγορούμενων δολοφόνων.

Το χρονικό

Σύμφωνα με τη δικογραφία, τα γεγονότα εξελίχθηκαν ως εξής:

■ Το βράδυ της 3ης Ιουλίου και αφού είχε κοινοποιηθεί η απόφαση απόρριψης των ασφαλιστικών μέτρων, ο 35χρονος επικοινώνησε με τον 30χρονο Βούλγαρο γνωστό του στην Αργολίδα και από εκείνον ήρθε σε επαφή με έναν εκ των δύο Αλβανών, από τον οποίο ζήτησε βοήθεια για να φοβίσουν τον καθηγητή. Το ίδιο βράδυ έδωσε στον Βούλγαρο μια σακούλα μέσα στην οποία είχε το πιστόλι με το οποίο σκότωσε τον Πολωνό. Το όπλο ήταν κρυμμένο μέσα σε μια εργαλειοθήκη που είχε σε έναν πράσινο σάκο ο 35χρονος.

■ Το πρωί της επομένης οι δύο Αλβανοί παρέλαβαν με το αυτοκίνητο του ενός τον φυσικό αυτουργό του φόνου από ξενοδοχείο του Ναυπλίου, πήγαν στην Πετρούπολη και εκεί νοίκιασαν την γκρι Porsche Cayenne.

■ Φεύγοντας από το Ναύπλιο ο καθ’ ομολογίαν δολοφόνος έδωσε τα κλειδιά του αυτοκινήτου και το κινητό του τηλέφωνο στον Βούλγαρο συνεργό του προκειμένου ο τελευταίος να το χρησιμοποιήσει την ημέρα του εγκλήματος.

■ Κατά τη διαδρομή από Ναύπλιο προς Πετρούπολη ο 35χρονος ήταν ξαπλωμένος στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου και κουκουλωμένος με μπλε πετσέτα, ενώ έμεινε στο αυτοκίνητο και μέχρι να ολοκληρωθεί η μίσθωση – παραλαβή της Porsche από τους δύο Αλβανούς.

■ Αμέσως μετά την παραλαβή της Porsche, οι τρεις, κατ’ εντολή του 35χρονου, πήγαν στο Χαϊδάρι, σε χρονική στιγμή κατά την οποία βρισκόταν σε εξέλιξη η συνεδρία στην παιδοψυχολόγο και περίμεναν κοντά στο γραφείο της.

■ Στο Χαϊδάρι και ενώ παρέμεινε μέσα στο αυτοκίνητο ο 35χρονος φόρεσε τα ρούχα που είχε κατά τη διάπραξη της δολοφονίας.

■ Στις 14.47 η Νάντια φωτογράφισε το θύμα τη στιγμή που ανέμενε στην περιοχή του Χαϊδαρίου. Οπως διαπιστώθηκε, η Porsche Cayenne κινήθηκε μέσω της Αττικής οδού στην Αγία Παρασκευή. Μία ώρα και 11 λεπτά πριν από τη δολοφονία, η Porsche Cayenne στάθμευσε στη συμβολή των οδών Ειρήνης και Ευεργέτου Γιαβάση (επί της Ειρήνης), σε σημείο απ’ όπου καθίσταται δυνατή η επιτήρηση του σημείου παραλαβής των παιδιών.

Αυτοκτόνησε στη φυλακή η πρώην σύζυγος και ηθική αυτουργός στη δολοφονία του Πολωνού καθηγητή στην Αγία Παρασκευή, άφησε σημείωμα στα παιδιά της
Το σημείο στην οδό Ειρήνης, στην Αγία Παρασκευή, όπου δολοφονήθηκε ο 43χρονος Πρέμισλαβ Γιεζόρσκι

Στο διάστημα της αναμονής ο δολοφόνος επικοινώνησε με τον γιο του χρησιμοποιώντας τηλέφωνο συνεργού του, αφού το δικό του βρισκόταν στην Αργολίδα.

Η απειλή

Οι επικοινωνίες τους επικεντρώθηκαν στην επικείμενη άφιξη του καθηγητή στην Αγία Παρασκευή, ενώ με την τελευταία επικοινωνία φέρεται να ενημερώθηκε ο δολοφόνος για την άφιξή του.

■ Τη στιγμή που βγήκε από την Porsche Cayenne, ο 35χρονος όπλισε το πιστόλι και απείλησε τους δύο Αλβανούς πως αν μιλούσαν θα τους πυροβολούσε και αυτούς.

■ Αμέσως μετά τη διάπραξη της δολοφονίας οι δύο αλλοδαποί αποχώρησαν με την Porsche Cayenne και πήγαν στο σπίτι φιλικού προσώπου του ενός στο Χαλάνδρι, από τον οποίο ζήτησαν να κρατήσει τον πράσινο σάκο, αλλά εκείνος αρνήθηκε. Τελικά, πέταξαν τον σάκο σε κάδο σκουπιδιών.

Αμέσως μετά το έγκλημα ο 35χρονος επέστρεψε στην περιοχή της Αργολίδας με ταξί, χωρίς να έχει προκύψει το ακριβές σημείο επιβίβασης και αποβίβασής του.

Μετά τη δολοφονία ο Βούλγαρος κατηγορούμενος δέχτηκε κλήση από δικηγόρο τον οποίο είχε επισκεφτεί ο 35χρονος. Κατά την επικοινωνία τους, ο δικηγόρος ζήτησε από τον 30χρονο Βούλγαρο να καλύψει τον δολοφόνο σε περίπτωση που καλούνταν από την Αστυνομία. Σε αυτή την περίπτωση η Νάντια θα κάλυπτε τα έξοδα της νομικής υποστήριξης.

Νέο κύμα αντιδράσεων προκαλεί στην Αλβανία το σχέδιο κατασκευής πολυτελούς τουριστικού θερέτρου ύψους 1,6 δισ. δολαρίων, το οποίο συνδέεται με τον γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Χιλιάδες πολίτες βγήκαν για τρίτη συνεχόμενη ημέρα στους δρόμους των Τιράνων, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στο έργο και καταγγέλλοντας σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε μία από τις πιο ευαίσθητες οικολογικά περιοχές της Μεσογείου.

Οι διαδηλωτές, πολλοί από τους οποίους κρατούσαν φουσκωτά φλαμίνγκο ως συμβολική αναφορά στην άγρια ζωή της περιοχής, κατηγορούν την κυβέρνηση για έλλειψη διαφάνειας και απουσία ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης. Παράλληλα, νέες κινητοποιήσεις έχουν προγραμματιστεί στο νότιο τμήμα της χώρας, όπου έχουν ήδη ξεκινήσει εργασίες για την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου.

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η ανάπτυξη που προωθεί η Affinity Partners, επενδυτική εταιρεία του Κούσνερ, στο νησί Σάσων και σε γειτονικές προστατευόμενες παράκτιες εκτάσεις. Η περιοχή φιλοξενεί σημαντικούς υγροτόπους και αποτελεί καταφύγιο για τη μεσογειακή φώκια, καθώς και για περισσότερα από 200 είδη πτηνών, ανάμεσά τους φλαμίνγκο και αργυροπελεκάνοι.

Καταγγελίες για έλλειψη διαφάνειας και δημόσιας διαβούλευσης

Ο εκτελεστικός διευθυντής της περιβαλλοντικής οργάνωσης PPNEA, Αλεξάντρ Τράιτσε, κατήγγειλε ότι οι εργασίες ξεκίνησαν χωρίς επαρκή ενημέρωση της κοινωνίας και χωρίς να έχουν παρουσιαστεί δημόσια τα απαραίτητα στοιχεία σχετικά με τις αδειοδοτήσεις. Όπως υποστήριξε, η κατασκευή φράχτη με αγκαθωτό σύρμα, η παρουσία ιδιωτικής ασφάλειας και η χρήση βαρέων μηχανημάτων σε προστατευόμενες εκτάσεις προκάλεσαν την οργή των τοπικών κοινωνιών.

«Δεν έχουμε ξαναδεί κάτι παρόμοιο σε προστατευόμενες περιοχές της Αλβανίας», δήλωσε χαρακτηριστικά, κάνοντας λόγο για πλήρη αγνόηση περιβαλλοντικών και κοινωνικών παραμέτρων. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ζήτημα έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας περιβαλλοντικής διαμάχης και εξελίσσεται σε ευρύτερο θέμα δημοκρατικής λογοδοσίας και προστασίας του δημόσιου συμφέροντος.

Την ίδια ώρα, το Ειδικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος της Αλβανίας (SPAK) ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε έρευνα σχετικά με τις νομοθετικές αλλαγές που υιοθετήθηκαν το 2024 για τις προστατευόμενες περιοχές, προσθέτοντας νέα διάσταση στην υπόθεση.

Ο Ράμα υπερασπίζεται την επένδυση

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, υπερασπίστηκε εκ νέου την επένδυση, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί σημαντικό βήμα για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας και την προσέλκυση ποιοτικού τουρισμού. Παρότι πρότεινε διάλογο με τους διαδηλωτές, ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να αναστείλει το έργο, τονίζοντας πως η Αλβανία πρέπει να παραμείνει φιλική προς τους διεθνείς επενδυτές.

Η υπόθεση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα πολιτικά και περιβαλλοντικά ζητήματα της χώρας, με τους επικριτές να προειδοποιούν για ανεπανόρθωτη αλλοίωση ενός μοναδικού οικοσυστήματος και τους υποστηρικτές να θεωρούν το έργο καθοριστικό για τη μελλοντική τουριστική ανάπτυξη της Αλβανίας. Οι αντιδράσεις, πάντως, δείχνουν να εντείνονται, καθώς ολοένα και περισσότερες οργανώσεις και πολίτες ζητούν την επανεξέταση του σχεδίου και μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Νεκρός ανασύρθηκε από τη θάλασσα ο 59χρονος οδηγός ταξί που έπεσε με το αυτοκίνητό του στο λιμάνι του Πειραιά νωρίς το πρωί της Πέμπτης, 4 Ιουνίου.

Ο άνδρας έπεσε στην θάλασσα στη πύλη Ε4 του λιμανιού και από πολύ νωρίς ξεκίνησε επιχείρηση από ένα σκάφος του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. και στελέχη της λιμενικής αρχής για την ανάσυρσή του. Στο σημείο βρέθηκε άμεσα και κλιμάκιο της Μονάδας Υποβρυχίων Αποστολών (ΜΥΑ) και γερανοφόρο όχημα προκειμένου να συνδράμουν στις έρευνες και στην ανέλκυση του οχήματος.

Λίγο πριν τις 11:00, οι αρμόδιες μονάδες κατάφεραν να το βγάλουν από την θάλασσα και έτσι βρήκαν τον 59χρονο άνδρα χωρίς τις αισθήσεις του.

Τα παγκόσμια εταιρικά κέρδη κατέγραψαν επιτάχυνση στα τέλη του 2025, έπειτα από μια περίοδο στασιμότητας το 2024, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι οι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου μπορεί να είναι πιο ανθεκτικές στις πιέσεις της ύφεσης κερδών, αν και οι συνθήκες ροπής προς τον στασιμοπληθωρισμό μπορούν να γυρίσουν ανάποδα την εικόνα, στη σκιά των αμφιβολιών, κυρίως, για τα στοιχήματα στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Η εικόνα, πάντως, για τα παγκόσμια οικονομικά αποτελέσματα των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών παραμένει ανομοιογενής, με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία να υπεραποδίδουν, ενώ η Ευρώπη και ιδιαίτερα η Γερμανία συνεχίζουν να υστερούν, σε ένα περιβάλλον έντονων διαφοροποιήσεων μεταξύ των μεγάλων οικονομιών.

Η αύξηση της κερδοφορίας το 2025 σε σχέση με τη στασιμότητα του 2024 τροφοδοτεί τη συζήτηση για το κατά πόσο οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη μπορούν να οδηγήσουν σε μια νέα εποχή υψηλής παραγωγικότητας και αποδόσεων.

Η πορεία των παγκόσμιων κερδών μετά τη χρηματοοικονομική κρίση και την ύφεση του 2008

Σύμφωνα με στοιχεία που βασίζονται σε σταθμισμένο μέσο όρο των εταιρικών κερδών στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιαπωνία, τη Γερμανία και την Κίνα, η κερδοφορία των επιχειρήσεων επιταχύνθηκε εκ νέου στα τέλη του 2025.

Κατά τη δεκαετία του 2010, η οποία χαρακτηρίστηκε από πολλούς οικονομολόγους ως περίοδος «παρατεταμένης ύφεσης» μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-2009, η μέση ετήσια αύξηση των παγκόσμιων εταιρικών κερδών διαμορφώθηκε στο 3,9%. Αντίθετα, στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 2020 ο αντίστοιχος ρυθμός έχει σχεδόν διπλασιαστεί, φθάνοντας το 7,7%.

Παρά τη βελτίωση αυτήν, η επίδοση παραμένει αισθητά χαμηλότερη από την περίοδο της δεκαετίας του 2000, όταν η επέκταση της πιστωτικής αγοράς είχε οδηγήσει σε μέση ετήσια αύξηση κερδών της τάξης του 16,1%.

Κατά την τελευταία εικοσαετία, μόνο δύο περίοδοι σημαδεύτηκαν από πτώση των παγκόσμιων κερδών: η σύντομη «ύφεση κερδών» στα τέλη του 2015 και η κατάρρευση που προκάλεσε η πανδημία το 2020.

Κέρδη: ΗΠΑ και Ιαπωνία κερδίζουν έδαφος, η Ευρώπη μένει πίσω

Πριν από το 2007, η Κίνα αποτελούσε τη βασική κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας κερδοφορίας. Τα εταιρικά κέρδη στη χώρα αυξάνονταν κατά μέσο όρο κατά 26,7% ετησίως, ρυθμός υπερτριπλάσιος εκείνου που καταγραφόταν στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία.

Η εικόνα αυτή μεταβλήθηκε σημαντικά κατά τη δεκαετία του 2010. Η αύξηση των κερδών στην Κίνα επιβραδύνθηκε αισθητά, ενώ αντίστοιχη επιβράδυνση παρατηρήθηκε στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, με εξαίρεση την Ιαπωνία.

Κατά την τρέχουσα δεκαετία, οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία έχουν αναδειχθεί στους βασικούς πρωταγωνιστές της εταιρικής κερδοφορίας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες ο μέσος ρυθμός αύξησης των κερδών έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τη δεκαετία του 2010, ενώ η Ιαπωνία συνεχίζει να καταγράφει ισχυρές επιδόσεις.

Αντίθετα, η Ευρώπη εμφανίζει πολύ πιο αδύναμη εικόνα. Τόσο η Γερμανία όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο παρουσιάζουν χαμηλή δυναμική κερδών κατά το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα. Ειδικά στη Γερμανία, η αδύναμη πορεία της κερδοφορίας επιβεβαιώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η οικονομία και το παρατεταμένο περιβάλλον στασιμότητας.

Τα στοιχεία αυτά οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, οι μεγάλες οικονομίες δεν φαίνεται να οδεύουν προς μια γενικευμένη ύφεση κερδών, με τη Γερμανία να αποτελεί αξιοσημείωτη εξαίρεση.

Η αμερικανική κερδοφορία και η συζήτηση για τα αίτια της ανόδου

Ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των ΗΠΑ, σημειώνουν αναλυτές. Με βάση υπολογισμούς που στηρίζονται σε επίσημα οικονομικά στοιχεία, η αύξηση των εταιρικών κερδών κατά τη δεκαετία του 2020 είναι ισχυρότερη ακόμη και από εκείνη που είχε καταγραφεί κατά τη νεοφιλελεύθερη περίοδο της δεκαετίας του 1980.

Παράλληλα, η συνολική κερδοφορία, η απόδοση των επενδυόμενων εταιρικών κεφαλαίων στις ΗΠΑ, εμφανίζει μακροπρόθεσμη τάση ήπιας υποχώρησης από τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Ωστόσο, όταν εξαιρεθούν το χρηματοπιστωτικό σύστημα, τα ακίνητα, οι ασφαλιστικές δραστηριότητες και ο δημόσιος τομέας, η εικόνα διαφοροποιείται.

Η κερδοφορία του παραγωγικού τομέα (διακεκομμένη γραμμή στο γράφημα) είχε υποχωρήσει σημαντικά κατά τη δεκαετία του 2010 και έως το τέλος της πανδημικής κρίσης του 2020. Από τότε όμως καταγράφει αισθητή ανάκαμψη, γεγονός που εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη βελτίωση των συνολικών εταιρικών αποτελεσμάτων.

Κέρδη, μισθοί και ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης

Έντονη παραμένει η συζήτηση για τους παράγοντες που τροφοδοτούν την άνοδο των εταιρικών κερδών στις ΗΠΑ. Ο Ρουτσίρ Σάρμα, πρόεδρος του Ιδρύματος Ροκφέλερ, υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος της αύξησης οφείλεται στα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, στις φορολογικές ελαφρύνσεις προς τις επιχειρήσεις και στις αυξημένες κρατικές επιδοτήσεις.

Σύμφωνα με την προσέγγισή του, τα υψηλά ελλείμματα λειτουργούν ως μηχανισμός μεταφοράς εισοδήματος προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενισχύοντας την κερδοφορία. Υποστηρίζει μάλιστα ότι περισσότερο από το ήμισυ της αύξησης των εταιρικών κερδών ως ποσοστό του ΑΕΠ από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 μπορεί να αποδοθεί σε αυτήν τη δημοσιονομική στήριξη.

Άλλοι οικονομολόγοι αμφισβητούν αυτήν την ερμηνεία, θεωρώντας ότι η βασική αιτία της αύξησης των κερδών είναι η ενίσχυση του μεριδίου των επιχειρήσεων στο εθνικό εισόδημα εις βάρος των μισθών. Πράγματι, τα εταιρικά κέρδη ως ποσοστό του αμερικανικού ΑΕΠ βρίσκονται σήμερα κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ το μερίδιο της εργασίας στο εθνικό εισόδημα έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά.

Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον είναι κατά πόσο αυτή η τάση μπορεί να διατηρηθεί. Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να διαδραματίσουν οι τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποιούν οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης και οι πελάτες τους σε κέντρα δεδομένων και νέες υποδομές.

Εάν οι επενδύσεις αυτές οδηγήσουν σε σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας και σε μείωση του εργατικού κόστους, τότε η κερδοφορία των επιχειρήσεων ενδέχεται να ενισχυθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.

Για τον λόγο αυτόν, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η αμερικανική οικονομία έχει μετατραπεί σε ένα μεγάλο στοίχημα πάνω στις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης να δημιουργήσει ένα νέο κύμα ανάπτυξης και εταιρικών κερδών.

Την συζήτηση για αλλαγές στη φορολογία στην χώρα μας ανοίγουν ξανά από χθες οι Βρυξέλλες, με αιχμή τις φοροαπαλλαγές, την ενέργεια και τα οχήματα. Το σχέδιο συστάσεων («recommendations») της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα, αν και δεν συνιστούν «ντιρεκτίβα» ούτε δεσμευτικά κείμενα πολιτικής, περιγράφουν με σαφήνεια πού εντοπίζονται στρεβλώσεις και πού θα μπορούσαν να προκύψουν παρεμβάσεις το προσεχές διάστημα.

Πίσω από τις θετικές διαπιστώσεις και τα εύσημα για τις καλές δημοσιονομικές επιδόσεις πάντως, η Κομισιόν θέτει ζήτημα «πράσινων» φόρων στα ορυκτά καύσιμα και το diesel κίνησης, ενώ επανέρχεται με έμφαση στο εύρος των φορολογικών εξαιρέσεων και απαλλαγών.

«Η Ελλάδα χάνει σημαντικά έσοδα λόγω των φορολογικών δαπανών», αναφέρει χαρακτηριστικά εννοώντας τις φοροαπαλλαγές, τις οποίες καταμετρά σε 1.236 τονίζοντας ότι «δεν υπάρχει επίσημος μηχανισμός για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους». Συγκρίνει το πλήθος και το κόστος τους με άλλες χώρες, συστήνοντας επανεξέταση και εξορθολογισμό, αναφέροντας πως «η Ελλάδα χάνει σημαντικά έσοδα», λόγω των εξαιρέσεων (ή ειδικών μειώσεων) στην εφαρμογή τους.

Τα στοιχεία δείχνουν την έκταση του ζητήματος: 1.236 φορολογικές δαπάνες είχαν εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 22,88 δισ. το 2024, με τις σημαντικότερες να αφορούν: απαλλαγές για πρώτη κατοικία, φοροαπαλλαγές ενοικίων, φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, φορολογία επιχειρήσεων, μειωμένο ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης.

ΦΠΑ: Επίμονο «κενό»

Ειδικά στο ΦΠΑ, η Επιτροπή εκτιμά πως η συμμόρφωση βελτιώνεται, αλλά οι εξαιρέσεις κοστίζουν. Το «κενό» ανήλθε σε 9,4 δισ. ευρώ το 2023, δηλαδή 18,3% των δυνητικών εσόδων.

Η Επιτροπή «δείχνει» συγκεκριμένα πεδία: απαλλαγές που «επιβαρύνουν» τη λειτουργία του φόρου, όπως στην ιδιωτική εκπαίδευση και στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης.

Εστιάζει όμως και στις επίμονες «εστίες» φοροδιαφυγής. Παρότι αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο και πως «το χάσμα συμμόρφωσης στον ΦΠΑ μειώθηκε σημαντικά», σημειώνει πως η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη. Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στους αυτοαπασχολούμενους. «Η φοροδιαφυγή στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα», ιδίως σε δραστηριότητες με συναλλαγές σε μετρητά και περιορισμένη καταγραφή.

Για ποιους κτυπά η καμπάνα; Κυρίως για μη στεγασμένα τεχνικά επαγγέλματα και λοιπές υπηρεσίες που παρέχονται εκτός επαγγελματικής εγκατάστασης, με «χέρι με χέρι» συναλλαγές χωρίς POS. Με τους «αστερίσκους» αυτούς που βάζει πάντως, αν και δεν διατυπώνεται ρητά ως σύσταση, δεν διαφαίνεται απόσυρση «εργαλείων» όπως το τεκμαρτό εισόδημα για τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Ενέργεια: Αυξήσεις φόρων στο πετρέλαιο

Ιδιαίτερα αιχμηρές είναι οι επισημάνσεις για την ενέργεια. Όπως σημειώνεται, «η Ελλάδα παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας είναι υψηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ, εν μέρει λόγω της εξάρτησης από το φυσικό αέριο».

Ωστόσο το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στη φορολογία: «η φορολόγηση της ενέργειας εξακολουθεί να ευνοεί τα ορυκτά καύσιμα έναντι της ηλεκτρικής ενέργειας, στέλνοντας αντικρουόμενα σήματα τιμών».

Αν και δεν προκύπτει από τα κείμενα ότι κάτι το θέμα έχει απασχολήσει και συζητείται επισήμως ή στο παρασκήνιο, η Κομισιόν ξεκάθαρα αντιμετωπίζει ως στρέβλωση τον μειωμένο φόρο στο πετρέλαιο κίνησης, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση τον επιδοτεί με επιπλέον 15-20 λεπτά το λίτρο λόγω κρίσης, για να προλάβει νέο κύμα ανατιμήσεων καθώς αποτελεί το βασικό καύσιμο για την παραγωγή και τις οδικές μεταφορές στη χώρα.

Αυτά συμβαίνουν πάντως την ίδια ακριβώς ώρα που στη δημόσια συζήτηση στη χώρα μας διατυπώνονται αιτήματα για ακόμα μεγαλύτερες μειώσεις φόρων στα καύσιμα.

«Κορνάρουν» αυξήσεις και πράσινοι φόροι

Προχωρώντας ένα βήμα πιο πέρα μάλιστα, η Επιτροπή δείχνει την επιλεκτική ευαισθησία της για τα θέματα καυσίμων και τα ΙΧ, παίρνοντας θέση κατά του diesel όχι μόνο έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος, αλλά και των άλλων υγρών καυσίμων. Όπως επισημαίνει «οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης στο diesel παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλοί σε σχέση με τη βενζίνη, παρότι είναι πιο επιβλαβές για το περιβάλλον».

Πρόωρο ή μη πάντως, η Ατζέντα της ΕΕ για την πράσινη μετάβαση για την επόμενη πενταετία οδηγεί -μελλοντικά τουλάχιστον- τις κυβερνήσεις όλων των κρατών προς πιθανά μέτρα όπως: αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο diesel, εξίσωση ή προσέγγιση της φορολογίας με τη βενζίνη, αναπροσαρμογή τελών κυκλοφορίας με βάση ρύπους, κίνητρα για ηλεκτρικά οχήματα (επιδότηση αγοράς, φορολογικές εκπτώσεις), αλλαγές στον φόρο ταξινόμησης ώστε να ευνοούνται καθαρότερα οχήματα.

Όχι τυχαία, στην έκθεση επισημαίνεται ότι η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους πιο γερασμένους στόλους οχημάτων στην Ευρώπη, γεγονός που επιβαρύνει τις εκπομπές και ενισχύει την ανάγκη για παρεμβάσεις.

Οι περισσότερες παραλίες στη Σύρο είναι αμμώδεις, οργανωμένες και κατάλληλες για οικογένειες, καθώς τα νερά είναι ρηχά. Τα μελτέμια της πιάνουν λιγότερο από τις άλλες παραλίες των κυκλαδίτικων νησιών. Σε κάποιες από αυτές θα κάνετε και θαλάσσια σπορ, ενώ σε όλες σχεδόν υπάρχουν εστιατόρια, ουζερί και beach bars.

Το παλιό χωριό είναι σήμερα ο πιο αναπτυγμένος παραθαλάσσιος τουριστικός οικισμός στη Σύρο, με ξενοδοχεία, καφέ, beach bars, εστιατόρια. Στο ύψωμα της Αγίας Πακούς, μεταξύ του Γαλησσά και της παραλίας του Αρμεού, υπήρχε οικισμός της αρχαϊκής και κλασικής εποχής. Διασώζονται ίχνη ιερού αφιερωμένου στην «Επήκοο» θεά. Η μεγάλη και αμμώδης παραλία του είναι από τις πιο δημοφιλείς στο νησί και είναι οργανωμένη με ομπρέλες-ξαπλώστρες. Υπάρχουν all day εστιατόρια και beach bars, ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, μικρά καταστήματα και πολλά άλλα. Στον οικισμό θα βρείτε το κάμπινγκ του Γαλησσά που έχει μετατραπεί σε ένα μικρό χωριό με καφέ, εστιατόριο και σπιτάκια για ενοικίαση.

Αχλάδι

Ένας κολπίσκος, δίπλα στην παραλία Βάρη, στη νότια πλευρά της Σύρου. Είναι οργανωμένη και σκιερή.

Αγκαθωπές

Κοντά στην Ποσειδωνία, μία αμμώδης, κοσμοπολίτικη και οργανωμένη παραλία. Μπορείτε να κάνετε θαλάσσια σπορ, να παίξετε beach volley. Λειτουργούν beach bars και εστιατόρια. Κοντά της βρίσκεται η παραλία Κόμητο.

Αρμεός (Αγία Πακού)

Απομονωμένη παραλία κοντά στον Γαλησσά, κάτω από το λόφο της Αγίας Πακούς. Την προτιμούν και οι γυμνιστές.

Στην Ερμούπολη

Λειτουργεί beach bar κάτω από τον Άγιο Νικόλαο στην περιοχή Βαπόρια, και υπάρχει προβλήτα για βουτιές (η οποία ωστόσο είναι πολυσύχναστη).

Ποσειδωνία

Η παραλία του ομώνυμου όμορφου οικισμού. Μικρή με άμμο, βότσαλο και προβλήτα.

Φάμπρικα

Μικρή, ήσυχη με άμμο και βότσαλο, δίπλα στη Βάρη, με λιμανάκι για τα γιοτ. Βρίσκεται στη νότια ακτή και προσφέρεται για windsurfing.

Δελφίνι

Η αμμώδης, δημοφιλής παραλία βραβεύτηκε με «Γαλάζια Σημαία». Υπάρχουν ταβέρνες και beach bars.

Φοίνικας

Εκτεταμένη παραλία στον ομώνυμο οικισμό. Έχει beach bars και ταβέρνες. Yπάρχει μικρή μαρίνα.

Κίνι

Ο όμορφος, αμμώδης και ρηχός όρμος είναι δημοφιλής στο νησί. Έχει ομπρέλες-ξαπλώστρες και προσφέρει ωραίο ηλιοβασίλεμα. Λειτουργούν beach bars, all day εστιατόρια, καφέ, μίνι μάρκετ και υπάρχει ένα μικρό ψαρολίμανο. Εδώ, βρίσκεται και το Ενυδρείο της Σύρου.

Κόκκινα

Παραλία με βότσαλο, πολύ κοντά στον Φοίνικα, με all day εστιατόρια-καφέ και μικρά μαγαζιά.

Κόμητο

Με άμμο-βότσαλο. Απάνεμη, κοντά στις Αγκαθωπές. Eδώ, εδρεύει το Syros Watersports club και μπορείτε να κάνετε windsurf.

Σαντορινιοί

Βρίσκεται 1,5 χιλιόμετρο από τον κεντρικό δρόμο που οδηγεί στη Βάρη, ιδανική για windsurfing.

Λωτός

Μικρή, αμμώδης παραλία με αρμυρίκια πολύ κοντά στο Κίνι.

Μέγας Γιαλός

Εκτεταμένη, οργανωμένη, βοτσαλωτή και σκιερή παραλία, αποτελούμενη από κολπίσκους. Θα βρείτε κανό και θαλάσσια ποδήλατα προς ενοικίαση.

Βορειοδυτικές παραλίες

Βαρβαρούσα, Αετός, Λία, Γράμματα, Μέγας Λάκκος, Μαρμάρι, Αυλάκι. Εξαιρετικά πρασινογάλαζα νερά, ιδανικές για όσους θέλουν να αποφύγουν την πολυκοσμία. Θα πάτε από μονοπάτια, ή με σκάφος.

Το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες φτώχειας στη Γερμανία έχει φτάσει σε νέο ιστορικό υψηλό, σύμφωνα με νέα έκθεση του Paritätische Wohlfahrtsverband (Σύνδεσμος Πρόνοιας Ισότητας). Οι μονογονεϊκές οικογένειες, τα άτομα που ζουν μόνα τους και οι ηλικιωμένοι είναι οι ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο, ενώ καταγράφονται και σημαντικές περιφερειακές ανισότητες.

Σύμφωνα με την Deutsche Welle, από το 2024 έως το 2025, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στο 16,1% του πληθυσμού, όπως επισημαίνει η έκθεση. «13,3 εκατ. άνθρωποι ζουν σε συνθήκες φτώχειας σε αυτή τη χώρα, αν λάβουμε υπόψη εισοδηματικά κριτήρια», τονίζει η οργάνωση.

Η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία είχε ήδη δημοσιεύσει ανάλογα στοιχεία τον Φεβρουάριο. Ο Διευθύνων Σύμβουλος, Γιοάκιμ Ροκ, μίλησε για μια «κατάσταση κρίσης» και προειδοποίησε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για περικοπές στα κοινωνικά επιδόματα. Σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό, Deutschlandfunk, δήλωσε ότι οι πρόσθετες εξοικονομήσεις θα επιδείνωναν την κρίση, ενώ πρόσθεσε ότι είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι το ποσοστό φτώχειας αυξάνεται σημαντικά για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Πρώτη φορά πλήττονται τόσο πολλοί άνθρωποι από τη φτώχεια

Ο Σύνδεσμος Πρόνοιας Ισότητας τονίζει ότι καταγράφεται ένα «θλιβερό ρεκόρ». Ποτέ άλλοτε όσο τα προηγούμενα χρόνια δεν είχαν πληγεί τόσο πολλοί άνθρωποι από τη φτώχεια. Ποιος διατρέχει κίνδυνο φτώχειας στη Γερμανία, με βάση τον ορισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Τα άτομα με λιγότερο από το 60% του μέσου εισοδήματος θεωρούνται ότι διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας, σύμφωνα με τους στατιστικολόγους. Για τους άγαμους, αυτό το όριο είναι στα 1.446€ καθαρά ανά μήνα και για τα νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο παιδιά κάτω των 14 ετών είναι 3.036€.

Οι περιφερειακές διαφορές είναι τεράστιες

Μετά τη μείωση των ποσοστών των απειλούμενων ατόμων για το χρονικό διάστημα 2020 έως 2023, υπήρξε «μια αρνητική αντιστροφή της τάσης», τονίζει η οργάνωση. Οι διαφορές μεταξύ των περιοχών είναι, επίσης, σημαντικές και δείχνουν ότι δεν υπάρχει μια ενιαία εικόνα για όλη τη χώρα.

Η Βαυαρία και η Βάδη-Βυρτεμβέργη, με τις ισχυρές οικονομικές δομές τους, έχουν τα χαμηλότερα ποσοστά φτώχειας, στο 12,6 και 13,2% αντίστοιχα. Τα υψηλότερα ποσοστά εντοπίζονται στη Βρέμη (27,5%), στη Σαξονία-Άνχαλτ (21,3%) και στις πόλεις-κρατίδια του Αμβούργου (18,9%) και του Βερολίνου (18,7%). Κάποιες πόλεις στη δυτική Γερμανία, όπως η Τρίερ (21,4%), η Βέζερ-Εμς (20,8%) και το Άρνσμπεργκ (19,6%) επηρεάζονται ιδιαίτερα, ενώ στην ανατολική Γερμανία, το Κέμνιτς (18,2%) και η Λειψία (17,4%) αποτελούν παραδείγματα.

Παγίδα φτώχειας η τρίτη ηλικία;

«Η τρίτη ηλικία απειλεί να γίνει παγίδα φτώχειας», σημειώνει ο Σύνδεσμος Πρόνοιας Ισότητας. Η κατάσταση για τους ηλικιωμένους είναι εξαιρετικά «τεταμένη». Σύμφωνα με τα στοιχεία, σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω πλήττεται από τη φτώχεια ή κινδυνεύει από αυτή. Άλλες ομάδες που απειλούνται επίσης δυσανάλογα: άτομα που ζουν μόνα τους (30,3%), μονογονεϊκές οικογένειες (28,9%) και άτομα με χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης (29,1%).

«Συνολικά, οι τρέχουσες εξελίξεις δείχνουν ότι η φτώχεια αυξάνεται, ιδίως εκεί όπου υπάρχουν διαρθρωτικά μειονεκτήματα, όπως χαμηλά επίπεδα εκπαίδευσης ή περιορισμένη πρόσβαση στην αγορά εργασίας» εξηγούν οι συγγραφείς της έκθεσης. Τέσσερις στους πέντε από τους πληγέντες δεν εργάζονται.

Τέλος, το 70% των πληγέντων έχει γερμανική υπηκοότητα, ενώ το 30% όχι. Πολλά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές δυσκολίες. Όπως υπογραμμίζεται στην έκθεση, το 6,9% του πληθυσμού δεν είχε αρκετά χρήματα πέρυσι για να καλύψει τα βασικά έξοδα διαβίωσής του. Συχνά, δεν μπορούσαν να αντέξουν τις αυξανόμενες τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και της θέρμανσης ή να αγοράσουν νέο ψυγείο ή κουζίνα.

Αναβίωσε σήμερα στα δικαστήρια της πρώην σχολής Ευελπίδων η υπόθεση δολοφονίας του 27χρονου νεαρού, γιου αξιωματικού της ΕΛ.ΑΣ., στο πάρκο Ασυρμάτου στον Άγιο Δημήτριο τον περασμένο Απρίλιο. Και αυτό καθώς ξεκίνησε στο Αυτόφωρο Τριμελές Πλημμελειοδικείο της Αθήνας η δίκη των τριών νεαρών κατηγορουμένων -δυο γυναικών και ενός άνδρα- για υπόθαλψη εγκληματία. Πρόκειται για τους τρεις φίλους του δράστη της δολοφονίας του 27χρονου, ο οποίος είχε ομολογήσει το έγκλημα που διέπραξε και μετά την απολογία του είχε προφυλακιστεί.

Ειδικότερα, η δολοφονία του 27χρονου νέου έλαβε χώρα το βράδυ της Τετάρτης 22 Απριλίου 2026. Το θύμα δέχθηκε θανατηφόρα μαχαιριά έπειτα από αντιπαράθεση που είχε με τον 20χρονο δράστη για λόγους ερωτικής αντιζηλίας. Συγκεκριμένα η μία από τις δυο κατηγορούμενες κοπέλες είχε τρία χρόνια δεσμό με το θύμα και είχε χωρίσει 15 ημέρες πριν τη δολοφονία του. Εν συνεχεία σύναψε δεσμό με το δράστη και προανακριτικά είχε καταθέσει πως ο 27χρονος την ενοχλούσε, πάρα τον χωρισμό τους.

Μετά το έγκλημα η συγκεκριμένη κοπέλα, μια φίλη της αλλά και ένας ακόμη νεαρός, ο οποίος είχε συνοδεύσει το δράστη στον τόπο του εγκλήματος, παραπέμφθηκαν σε δίκη για την κατηγορία της υπόθαλψης. Σύμφωνα μάλιστα με τη δικογραφία, μετά τη δολοφονία του άτυχου νέου και οι τρεις συναντήθηκαν σε σπίτι και έμειναν εκεί για ώρες με τον καθ” ομολογίαν δολοφόνο, γνωρίζοντας πως εκείνος είχε μαχαίρωσε θανάσιμα τον 27χρονο.

Κατά τη σημερινή δικάσιμο απολογήθηκαν στο δικαστήριο οι τρεις κατηγορούμενοι ενώ πρόταση έκανε και η εισαγγελέας της έδρας, η οποία ζήτησε την απαλλαγή τους για το αδίκημα της υπόθαλψης. Ωστόσο, η εισαγγελέας πρότεινε τη διαβίβαση πρακτικών της δίκης στην εισαγγελία Πρωτοδικών της Αθήνας προκειμένου να διερευνηθεί το αδίκημα της απλής συνέργειας σε ανθρωποκτονία (κακούργημα) για τον πρώτο νεαρό κατηγορούμενο, ο οποίος είχε συνοδεύσει τον δράστη στο πάρκο και τον είχε δει να μαχαιρώνει το θύμα.

«Δεν έσπευσαν να ενημερώσουν καν τις αρχές ενώ γνώριζαν. Έμειναν με το δράστη και την επόμενη ημέρα πήγαν στην αστυνομία. Θεωρώ ιδιαιτέρως θλιβερό τόσο νέα παιδιά να μην στέκονται δίπλα στον άνθρωπο. Υποτίθεται ότι οι γενιές βελτιώνονται αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέβη κάτι τόσο σοβαρό – ανθρωποκτονία- και δεν ενημέρωσαν. Επέλεξαν να μείνουν με τον δράστη και δεν λειτούργησαν υπέρ της αλήθειας και της Δικαιοσύνης», τόνισε η εισαγγελέας για να προσθέσει, ωστόσο, πως δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για να κηρυχτούν ένοχοι για υπόθαλψη οι τρεις νέοι. Όμως για τον πρώτο κατηγορούμενο είπε: «Δεν το χωράει η λογική ότι είδε το παιδί να μαχαιρώνεται και το άφησε έτσι. Ακόμη και σε συνθήκες πολέμου δεν αφήνεται ένας άνθρωπος να πεθάνει έτσι. Είναι ο ορισμός του απλού συνεργού που στέκεται πλάι στο δράστη, παρέχοντας συνδρομή, πριν κατά τη διάρκεια και μετά την πράξη. Αντιστέκεται στην κοινή λογική ότι πήγε ο φίλος του με μεγάλο μαχαίρι και αυτός δεν μπορούσε να φανταστεί τίποτα».

Οι απολογίες

Νωρίτερα, στην απολογία του ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος, αφού εξέφρασε συλλυπητήρια στην οικογένεια του θύματος, είχε υποστηρίξει μεταξύ άλλων τα εξής: «Δέχθηκα τηλεφώνημα από τον Κ. (τον καθ ομολογίαν δολοφόνο) να πάμε για μπύρα να τα πούμε. Πάρκαρε το αμάξι στον έξω από το πάρκο Ασυρμάτου. Καθώς περπατάγαμε είδα τον Κ. να είναι λίγο ανήσυχος και απομακρύνθηκε από εμένα. Εγώ μιλούσα στο κινητό με την κοπέλα μου. Μετά από λίγο είδα να μπαίνει στο πάρκο το αδικοχαμένο παιδί και είδα να πλησιάζει ο ένας τον άλλο. Άκουσα από τον Κ. να του φωνάζει «ποιανού το σπίτι θα γ@@@@;». Είδα τον Κ. να βγάζει το μαχαίρι και να τον τραυματίζει. Έτρεξα στο σημείο να τους προλάβω. Τότε ο Κ. μου είπε «πάμε να φύγουμε». Πήγα μαζί του, αγχώθηκα, δεν ήθελα να του φέρω αντίρρηση. Πήγαμε μετά σπίτι να αλλάξει ρούχα. Καθώς ήμουν μόνος μέσα στο αμάξι και τον περίμενα σκέφτηκα να φύγω και να καλέσω την αστυνομία αλλά με κατέβαλε φόβος. Ο Κ. ήταν οξύθυμος….».

Συνεχίζοντας ο νεαρός κατηγορούμενος αναφέρθηκε στη συνάντηση που είχαν ο ίδιος, ο δολοφόνος και οι δυο κοπέλες σε σπίτι που νοίκιασαν στην Αργυρούπολη, έχοντας μάθει πως ο27χρνος νέος ήταν νεκρός. «Βρέθηκε σε σπίτι στην Αργυρούπολη. Δε είχα καταλάβει τι είχε γίνει. Κατά τις 3:30 έφυγα και το πρωί που πήγα για δουλειά εκεί κατάλαβα τη σοβαρότητα της κατάστασης».

Πρόεδρος: Μετά από 12 ολόκληρες ώρες;

Κατηγορούμενος: Ναι ήμουν σοκαρισμένος. Μίλησα στο θείο μου και πήγα στην Αστυνομία να καταθέσω.

Εισαγγελέας: Δεν θα σας απασχόλησε ότι πήγατε στο πάρκο Ασυρμάτου με ενοικιασμένο αυτοκίνητο;

Κατηγορούμενος: Όχι, εγώ δεν έχω καν δίπλωμα.

Εισαγγελέας: Είδατε έναν άνθρωπο αιμόφυρτο κάτω και φύγατε; Γιατί το κάνατε αυτό;

Κατηγορούμενος: Σοκαρίστηκα ….Είμαι σε μια ηλικία τέτοια που δεν έχεις αντίληψη για κάτι τέτοιο …Σοκαρίστηκα….

Εισαγγελέας: Το σοκαριστικό είναι ότι σε μια ηλικία τέτοια δεν έχετε την αντίληψη να καταλάβετε την ανθρωποκτονία.

«Δεν μπορούσα να το πιστέψω»

Στη δική της απολογία η 20χρονη κατηγορούμενη, η οποία είχε μακροχρόνια σχέση με το θύμα και στη συνέχεια για 15 ημέρες – όπως είπε – σχέση με το δράστη, είπε; «Παλιά ο Θ. είχε εκφράσει μια ζήλια για αυτό το άτομο (τον δράστη). Εγώ δεν είχα αναφέρει ποτέ στο δράστη ότι με ενοχλούσε ο Θ. Μιλούσα με τον Θ., δεν με ενοχλούσε, μου έστελνε κάποια μηνύματα για επανασύνδεση. Στην αρχή του χωρισμού τον είχα κάνει αποκλεισμό αλλά μετά μου έστελνε μηνύματα και μου ζήταγε να μιλάμε απλά και του είπα εντάξει. Είχα ρωτήσει τον δράστη αν έχει κάποιο θέμα με αυτό και μου είπε «όχι». Μια φορά με είχε πάρει ο Θ. και απάντησε ήρεμα στο τηλεφώνημα ο δράστης. Γενικά δεν υπήρχε ένταση στα τηλέφωνα. Υπήρχε μόνο ειρωνικό ύφος από το δράστη».

Πρόεδρος: Τι άτομο ήταν ο δράστης;

Κατηγορούμενη: Δεν τον γνώριζα πολύ καιρό δεν μου είχε δείξει κάτι. Μια φορά είχαμε βρεθεί οι δυο μας, πιο πολύ βγαίναμε με παρέες.

Πρόεδρος: Τι έγινε εκείνη την ημέρα;

Κατηγορούμενη: Μου έστειλε μήνυμα ο δράστης ότι θα βρεθούν με τον Θ. να μιλήσουν. Του είπα ότι δεν υπάρχει λόγος να πάει, εγώ δεν του είχα πει πότε ότι ο Θ. με ενοχλεί. Δεν ήθελα να τσακωθούν δεν μου πέρασε ποτέ από το μυαλό ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο. Με διαβεβαίωσε ότι θα ήταν μόνος του εκεί.

Πρόεδρος: Τι έγινε μετά;

Κατηγορούμενη: Μου έστειλε ένα μήνυμα και μου έλεγε «τον γ@@@@@». Τον ρώτησα «τι εννοείς;». Μου απάντησε «τίποτα δεν ήρθε ποτέ». Μετά είπε πως θα έρθει να μας πάρει να πάμε βόλτα. Ήρθε μαζί με τον πρώτο κατηγορούμενο και στη διαδρομή ήταν αμίλητος. Τον ρώταγα μήπως έγινε κάτι και μου έλεγε όχι. Μετά από 20 λεπτά άρχισε να με παίρνει τηλέφωνα η μητέρα μου…. Άρχισα να τους ρωτάω ξανά και ξανά αν έγινε κάτι. Έπαιρνα τηλέφωνο τον Θ. και δεν μου απαντούσε ….Μετά από λίγο ο δράστης μας είπε ότι τον τραυμάτισε. Όταν πηγαίναμε προς το ενοικιασμένο σπίτι τον πήρε κάποιος τηλέφωνο και του είπε ότι κάποιος έχει πεθάνει στο πάρκο των Ασυρμάτων.

Πρόεδρος: Υποψιαστήκατε ότι μπορεί να είναι ο Θ.;

Κατηγορούμενη: Ναι αλλά δεν το πίστευα, δεν μπορούσε να το φανταστώ (…) Η μαμά μου μου έδωσε ένα χάπι zanax που δεν με βοήθησε να αντιδράσω όπως έπρεπε.

Η 20χρονη γυναίκα, η οποία καθ’ όλη τη διάρκεια της δίκης έκλαιγε φωνάζοντας «δεν αντέχω, δεν αντέχω» -μάλιστα κάποια στιγμή η μητέρα του θύματος της απάντησε «εγώ δεν αντέχω» -αναφέρθηκε ακόμη στη συνάντηση που είχε με τους συγκατηγορούμενούς της: «Μπήκαμε στο ίδιο αυτοκίνητο όλοι μαζί και πήγαμε σε αυτό το σπίτι στην Αργυρούπολη. Εγώ έλεγα ασυναρτησίες δεν μπορούσα να συνειδητοποιήσω την κατάσταση» είπε.

Πρόεδρος: Μείνατε εκεί περίπου έξι ώρες. Τι λέγατε;

Κατηγορούμενη: Ασυναρτησίες εγώ. Ο δράστης πέταγε κάτι κουβέντες για αυτοκτονίες. Την επόμενη ημέρα συνειδητοποίησα τι είχε συμβεί. Αν δεν είχα πάρει το χάπι μπορεί να αντιδρούσε αλλιώς νωρίτερα….

Πρόεδρος: Μα αυτό το χάπι δεν θολώνει τη κρίση…

Κατηγορούμενη: Ήμουν σαν νεκρή. Μετά ήρθε η μητέρα μου και της είπα ξέρω ποιος το έκανε και πήγαμε στο Ανθρωποκτονιών. Δεν απέκρυψα κάτι.

Εισαγγελέας: Πήγατε την επόμενη ημέρα. Δεν έπρεπε να ενημερώσετε τον πατέρα, αν διέφευγε ο δράστης;

Κατηγορούμενη: Δεν απέκρυψα κάτι, πήγα και κατέθεσα.

Η τρίτη κατηγορούμενη φίλη της φερόμενης ως πέτρας του σκανδάλου είπε μεταξύ άλλων στη δίκη της απολογία: «Η φίλη μου από τη συμπεριφορά του δράστη κατάλαβε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Ο δράστης μας είπε τελικά ότι μαχαίρωσε τον Θ. και μας έδειξε και τη φωτογραφία με το ματωμένο μαχαίρι! Ήθελε να φανεί ότι το έκανε για να προστατέψει τη φίλη μου. Άλλοι ήταν άλλοι οι λόγοι. Ήθελε να φανεί ανώτερος του θύματος. Σαν τον ζήλευε. (…) Μετά από λίγο καταλήξαμε να ξαναβγούμε με τα ίδια παιδιά».

Πρόεδρος: Μα είχατε μάθει πως υπήρχε θάνατος. Ότι είναι δολοφονία. Γιατί πήγατε ξανά μαζί του;

Κατηγορούμενη: Ήμουν σε κατάσταση σοκ, ήθελα να ήμουν με τη φίλη μου, ήθελα να πείσω τον δράστη να παραδοθεί.

Πατέρας θύματος: Καμία ανθρωπιά, καμία ενσυναίσθηση

Με την έναρξη της δίκης κατέθεσε ο πατέρας του άτυχου νέου, η οικογένεια του οποίου παρίσταται για την υποστήριξη της κατηγορίας στη δίκη. «Έχω 39 χρόνια καριέρας στην Ελληνική Αστυνομία και έχω απόλυτη γνώση σε όσα θα σας καταθέσω. Το παιδί μου ξεψύχησε στο σημείο που έπαιζε μπάλα μαζί μου. Εκεί τον βρήκα εγώ ο ίδιος», είπε συγκλονίζοντας το ακροατήριο ο πατέρας του αδικοχαμένου νέου και συνέχισε: «Τον άφησε εκεί ο δολοφόνος και έφυγε. Τρέξανε όλοι και φύγανε. Μετά ο δράστης άλλαξε και ρούχα. Τον άφησαν να σπαρταράει. Ευτυχώς βρέθηκαν εκεί δυο παιδιά άγνωστα και ειδοποίησαν το ΕΚΑΒ. Συνέχισαν μετά όλοι τους σα να μη συνέβη τίποτα. Πήγανε βόλτα, καμία ανθρωπιά καμία ενσυναίσθηση. Νεκροί τελείως. Ρώταγαν αν ζούσε λες και πάτησαν ένα ποντίκι, ένα περιστέρι. Είναι όλοι σε απόλυτη συμφωνία. Σε καμία περίπτωση δεν ενδιαφέρθηκε για το παιδί μου».

Φορτισμένος ο πατέρας του 27χρονου αναφέρθηκε μάλιστα και στη στιγμή κατά την οποία έμαθε από τη υπηρεσία του για τη δολοφονία αλλά και στην 20χρονη κοπέλα με την οποία ο γιος του διατηρούσε δεσμό. «Το βράδυ έλαβα μήνυμα από την υπηρεσία ότι υπήρξε δολοφονία στο πάρκο του Ασυρμάτου. Πήγα και είδα το παιδί μου πεσμένο κάτω μέσα στα αίματα», είπε και συνέχισε: «Μετά διάβασα την κατάθεση της Μ….. Νόμιζα ότι το παιδί μου ήταν ο δολοφόνος. Ξέχασε να μας πει τα δώρα που της έκανε, θυμήθηκε μόνο να πει μόνο ότι ο γιος μου ήταν χειριστικός και είχε προβλήματα ψυχικής υγείας. Δεν το είπε τυχαία αυτό. Το έκανε για να φτιάξει το υπερασπιστικό χαλί για τον δράστη. Το παιδί μου ήταν ένα παιδί μάλαμα και δεν το λέω ως πατέρας».

Στο δικαστήριο κατέθεσαν και οι μητέρες των τριών κατηγορουμένων. Η μητέρα του 20χρονου υποστήριξε ότι ο γιος της φοβήθηκε και για αυτό δεν ενημέρωσε αμέσως τις Αρχές, ενώ οι μητέρες των δυο κοριτσιών έκαναν λόγο για σοκ που υπέστησαν οι κόρες τους όταν έμαθαν για τη δολοφονία. Η δίκη θα συνεχιστεί στις 30 Ιουνίου, οπότε και το δικαστήριο αναμένεται να ανακοινώσει την απόφασή του.

Εποχή Βασίλη Σπανούλη ξημερώνει στον Άρη Betsson, καθώς οι δύο πλευρές έφτασαν σε οριστική συμφωνία.
Σπουδαία κίνηση από τους «κιτρινόμαυρους», μία από τις μεγαλύτερες στο ευρωπαϊκό μπάσκετ, καθώς έπεισαν τον Βασίλη Σπανούλη, ένα από τα πιο «καυτά» ονόματα της προπονητικής αγοράς, να αναλάβει την τεχνική ηγεσία της ομάδας. Οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει σε όλα και απομένουν κάποιες διαδικαστικές λεπτομέρειες για να υπάρξει στη συνέχεια και η επίσημη ανακοίνωση από την ΚΑΕ Άρης Betsson.

Ο 43χρονος ομοσπονδιακός τεχνικός απέρριψε πολλές προτάσεις που είχαν φτάσει στα χέρια του τον τελευταίο μήνα από ομάδες της Euroleague, λέγοντας τελικά το «ναι» στον Άρη Betsson, και αποδεχόμενος την πρόκληση θα προσπαθήσει να τον αναγεννήσει και να τον οδηγήσει ξανά στις επιτυχίες και στον δρόμο των τίτλων.

Καθοριστικό ρόλο στον «γάμο» έπαιξε ο κουμπάρος και συνεργάτης του στην Εθνική ομάδα, Νίκος Ζήσης. Ο τζένεραλ μάνατζερ της ΚΑΕ Άρης ήταν αυτός που έτρεχε την υπόθεση από τον Μάρτιο, έχοντας πάρει την έγκριση από τον ιδιοκτήτη της ΚΑΕ, Ρίτσαρντ Σιάο για τις οικονομικές υπερβάσεις που έπρεπε να γίνουν σε όλα τα επίπεδα.

Στο τραπέζι ο Άρης έριξε συμβόλαιο τριετούς διάρκειας στο πλαίσιο ενός πενταετούς πλάνου, με σημαντικές παροχές και εγγυήσεις σε οικονομικό επίπεδο τόσο για τον Σπανούλη και τους συνεργάτες του, όσο και για το αγωνιστικό μπάτζετ. Το τελευταίο υπολογίζεται να είναι τουλάχιστον διπλάσιο σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, που κυμαινόταν κοντά στα 4,5 εκατομμύρια ευρώ.

Μία κοινή έξοδο με τον σύντροφό της πραγματοποίησε η Κλέλια Ανδριολάτου.

Η ηθοποιός και μοντέλο εθεάθη με τον Μπάμπη Τσαούσογλου να παρακολουθούν μαζί παράσταση στο Θέατρο Άνεσις. Αρχικά, το ζευγάρι απαθανατίστηκε στην είσοδο του χώρου και στη συνέχεια στο εσωτερικό του θεάτρου να συνομιλούν και να χαμογελούν ο ένας στον άλλον.

Για την έξοδό της, η Κλέλια Ανδριολάτου επέλεξε τζιν παντελόνι, μαύρο τζάκετ και διακριτικά κοσμήματα, ενώ ολοκλήρωσε το look της, κάνοντας τα μαλλιά της πλεξούδες. Ο επιχειρηματίας εμφανίστηκε με καφέ παντελόνι και σκουρόχρωμη μπλούζα.

Μια τελευταία ευκαιρία για να κλείσουν εκκρεμείς φορολογικές υποθέσεις χωρίς πολυετείς δικαστικές περιπέτειες έχουν οι φορολογούμενοι που βρίσκονται αντιμέτωποι με ανοιχτές διαφορές με την Εφορία. Το υπουργείο Οικονομικών παρατείνει τη λειτουργία της Επιτροπής Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών, δίνοντας τη δυνατότητα σε όσους έχουν προσφύγει στα δικαστήρια να επιτύχουν σημαντικές εκπτώσεις σε πρόστιμα και προσαυξήσεις, καθώς και ευνοϊκή ρύθμιση αποπληρωμής των οφειλών τους.

Η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων λήγει στο τέλος του έτους, ενώ βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι η αποσυμφόρηση των διοικητικών δικαστηρίων, όπου σήμερα εκκρεμούν περίπου 13.000 φορολογικές και τελωνειακές υποθέσεις που θα μπορούσαν να οδηγηθούν στην εξώδικη διαδικασία.

Τα οφέλη για τους φορολογούμενους
Όσοι υποβάλουν αίτηση και αποδεχθούν την πρόταση συμβιβασμού της Επιτροπής μπορούν να εξασφαλίσουν μείωση πρόσθετων φόρων, τόκων, προσαυξήσεων και προστίμων έως και κατά 75%, καθώς και δυνατότητα εξόφλησης της οφειλής σε έως 24 μηνιαίες δόσεις.

Βασική προϋπόθεση είναι η καταβολή τουλάχιστον του 30% του κύριου φόρου μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες από την υπογραφή του πρακτικού συμβιβασμού. Το υπόλοιπο ποσό μπορεί να εξοφληθεί τμηματικά, σύμφωνα με το πρόγραμμα δόσεων που θα συμφωνηθεί.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η εξώδικη διαδικασία έχει ήδη προσελκύσει σημαντικό ενδιαφέρον. Από τον Νοέμβριο του 2020 μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί περισσότερες από 6.000 αιτήσεις, οι οποίες αφορούν συνολικά καταλογισθέντα ποσά άνω του 1 δισ. ευρώ.

Οι προτάσεις συμβιβασμού που έχουν διαμορφωθεί από την Επιτροπή αντιστοιχούν σε περίπου 650 εκατ. ευρώ, γεγονός που μεταφράζεται σε μέση έκπτωση της τάξης του 35% επί των ποσών που είχαν αρχικά καταλογιστεί από τις φορολογικές αρχές.

Γιατί η Επιτροπή θεωρείται ελκυστική επιλογή
Οι μεγάλες καθυστερήσεις στην εκδίκαση των φορολογικών διαφορών λειτουργούν ως ισχυρό κίνητρο για πολλούς φορολογούμενους να αναζητήσουν μια ταχύτερη λύση μέσω της εξώδικης διαδικασίας. Ιδιαίτερα όσοι θεωρούν ότι διαθέτουν ισχυρά επιχειρήματα ή προσδοκούν μείωση των βεβαιωμένων ποσών, ενδέχεται να προτιμήσουν έναν συμβιβασμό αντί της πολυετούς αναμονής στα δικαστήρια.

Παράλληλα, δεν λείπουν και οι περιπτώσεις όπου οι δικαστικές καθυστερήσεις αξιοποιούνται ως μέσο χρονικής μετάθεσης της πληρωμής των οφειλών προς το Δημόσιο.

Η παράταση της λειτουργίας της Επιτροπής κρίθηκε αναγκαία για τέσσερις βασικούς λόγους:

-Παρά τον προαιρετικό χαρακτήρα της διαδικασίας, η Επιτροπή έχει ήδη διαχειριστεί μεγάλο αριθμό υποθέσεων συνολικού ύψους άνω του 1 δισ. ευρώ, ενώ το ενδιαφέρον για νέες αιτήσεις παραμένει ιδιαίτερα αυξημένο.

-Αποτελεί την τελευταία εναλλακτική δυνατότητα επίλυσης φορολογικών διαφορών εκτός δικαστηρίων, προσφέροντας σημαντικά ταχύτερη διεκπεραίωση.

-Οι φορολογούμενοι που αποδέχονται τον συμβιβασμό επωφελούνται τόσο από τη ρύθμιση έως 24 δόσεων όσο και από σημαντικές μειώσεις σε πρόσθετους φόρους, τόκους και προσαυξήσεις.

-Το Δημόσιο επιτυγχάνει ταχύτερη είσπραξη μέρους των βεβαιωμένων φόρων και προστίμων, ενισχύοντας τα δημόσια έσοδα.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι
-Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της Επιτροπής και λαμβάνει αυτόματα αριθμό φακέλου.

-Η Επιτροπή αποφασίζει κατά πλειοψηφία. Εφόσον η αίτηση κριθεί απαράδεκτη, κοινοποιείται στον αιτούντα πρακτικό ματαίωσης της διαδικασίας. Αν γίνει δεκτή προς εξέταση, αξιολογείται με βάση τη νομολογία και την πάγια πρακτική της Φορολογικής Διοίκησης και μπορεί να γίνει εν μέρει ή στο σύνολό της αποδεκτή.

Η έκπτωση σε πρόσθετους φόρους, τόκους, προσαυξήσεις και πρόστιμα διαμορφώνεται ως εξής:

75% για εφάπαξ εξόφληση.

65% για 2 έως 4 δόσεις.

55% για 5 έως 8 δόσεις.

50% για 9 έως 12 δόσεις.

45% για 13 έως 16 δόσεις.

40% για 17 έως 20 δόσεις.

35% για 21 έως 24 δόσεις.

Ο συμβιβασμός ανατρέπεται αναδρομικά και θεωρείται σαν να μην πραγματοποιήθηκε ποτέ εάν:

-δεν καταβληθεί το απαιτούμενο 30% του κύριου φόρου εντός πέντε εργάσιμων ημερών από την αποδοχή της πρότασης,

-χαθούν δύο συνεχόμενες δόσεις,

-ή δεν καταβληθούν οι δύο τελευταίες δόσεις.

Η στρογγυλή θεά που μετατρέπει το Παγκόσμιο Κύπελλο σε εργαστήριο δεδομένων.

Για δεκαετίες, οι συζητήσεις σχετικά με τη μπάλα κάθε Παγκοσμίου Κυπέλλου περιστρέφονταν γύρω από το ίδιο τρίπτυχο: υλικό κατασκευής, αεροδυναμική συμπεριφορά και αίσθηση στο πόδι. Οι τερματοφύλακες παραπονιούνταν ότι «χορεύει» στον αέρα, οι εκτελεστές φάουλ πανηγύριζαν τα απρόβλεπτα φάλτσα και οι μηχανικοί της Adidas, της εταιρείας που την κατασκευάζει από το 1970, αναζητούσαν κάθε τέσσερα χρόνια τον επόμενο τρόπο να βελτιώσουν την πιο διάσημη μπάλα του πλανήτη.

Το 2026, όμως, η κουβέντα αλλάζει επίπεδο. Για πρώτη φορά η μπάλα δεν είναι απλώς ένα αθλητικό αντικείμενο υψηλής τεχνολογίας, αλλά έγινε μέχρι και… πομπός δεδομένων. Ένα «έξυπνο» αντικείμενο, που επικοινωνεί συνεχώς με τα συστήματα του γηπέδου και μετατρέπει κάθε πάσα, κάθε σουτ και κάθε επαφή σε πληροφορία. Η νέα Adidas TRIONDA, η επίσημη μπάλα του Παγκοσμίου Κυπέλλου που ξεκινάει σε λίγες μέρες σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό, συμβολίζει ίσως περισσότερο από κάθε προκάτοχό της τη μετάβαση του ποδοσφαίρου από το ένστικτο και το ταλέντο στην εποχή του data entry.

Η σχέση της Adidas με το Μουντιάλ

Η επίσημη συνεργασία της Adidas με τη FIFA ξεκίνησε το 1970 στο Μεξικό με την ιστορική Telstar. Εκείνη η λευκή μπάλα με τα μαύρα πεντάγωνα σχεδιάστηκε ώστε να φαίνεται καλύτερα στις ασπρόμαυρες τηλεοράσεις της εποχής και ουσιαστικά καθόρισε την εικόνα που έχουμε ακόμη και σήμερα για μια ποδοσφαιρική μπάλα. Από τότε ακολούθησαν δεκάδες εξελίξεις. Η Tango του 1978, η Azteca του 1986, η Questra του 1994 και η Teamgeist του 2006 άλλαζαν σταδιακά τον τρόπο κατασκευής και τη συμπεριφορά της μπάλας στον αέρα.

Η μεγαλύτερη ίσως επανάσταση ήρθε το 2010 με την περιβόητη Jabulani, για τη διοργάνωση που φιλοξενήθηκε τότε στη Νότια Αφρική. Οι δημιουργοί της υποσχέθηκαν πρωτοφανή ακρίβεια, όμως πολλοί παίκτες τη χαρακτήρισαν απρόβλεπτη. Οι τερματοφύλακες μιλούσαν για ξαφνικές αλλαγές πορείας και οι επιστήμονες κατέγραφαν αεροδυναμικές ιδιαιτερότητες, οι οποίες δυσκόλευαν ακόμα περισσότερο στον εντοπισμό της τροχιάς της. Η αντίδραση ήταν τόσο έντονη ώστε η Adidas ακολούθησε πιο συντηρητική προσέγγιση στη Brazuca του 2014, μια μπάλα που θεωρείται ακόμη και σήμερα από τις πιο επιτυχημένες στην ιστορία των διοργανώσεων. Η τεχνολογική πορεία συνεχίστηκε με την Al Rihla του Κατάρ το 2022, η οποία εισήγαγε για πρώτη φορά σε Παγκόσμιο Κύπελλο την τεχνολογία Connected Ball. Ήταν η στιγμή που η μπάλα άρχισε να «μιλά».

Η Trionda είναι το επόμενο στάδιο, πιο ώριμης τεχνολογίας. Το όνομά της προέρχεται από τις ισπανικές λέξεις «Tri» και «Onda», δηλαδή «τρία κύματα», μια αναφορά στις τρεις χώρες που φιλοξενούν το τουρνουά. Το σχέδιό της συνδυάζει κόκκινο, πράσινο και μπλε, ενώ τα τέσσερα πάνελ της ενώνονται σχηματίζοντας ένα τρίγωνο στο κέντρο, συμβολίζοντας τη συνάντηση Ηνωμένων Πολιτειών, Καναδά και Μεξικού. Στην επιφάνειά της εμφανίζονται στοιχεία από τις τρεις χώρες: το φύλλο σφενδάμου του Καναδά, ο αετός του Μεξικού και το αστέρι των ΗΠΑ.

Το εντυπωσιακό εσωτερικό της Trionda

Η Trionda διαθέτει αισθητήρα κίνησης που λειτουργεί στα 500 Hz, καταγράφοντας δηλαδή εκατοντάδες μετρήσεις κάθε δευτερόλεπτο. Ο μικροσκοπικός αυτός μηχανισμός μεταδίδει σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες για κάθε επαφή της μπάλας, την ταχύτητα, την επιτάχυνση, την περιστροφή και την ακριβή πορεία της στον χώρο. Τα δεδομένα φτάνουν απευθείας στα συστήματα VAR, άρα επιτρέπουν στους διαιτητές που βρίσκονται μπροστά στις οθόνες να γνωρίζουν με εξαιρετική ακρίβεια τη στιγμή που ένας παίκτης άγγιξε τη μπάλα σε μια αμφισβητούμενη φάση (οφσάιντ ή χέρι μέσα στην περιοχή). Για τις ομάδες, και τους φανατικούς τους φίλους, αυτό μεταφράζεται σε ταχύτερες και πιο ακριβείς αποφάσεις. Για το ποδόσφαιρο, όμως, η συνολική σημασία είναι πολύ μεγαλύτερη.

Η Trionda παράγει έναν τεράστιο όγκο δεδομένων που μέχρι πριν από λίγα χρόνια ήταν αδύνατο να συλλεγούν. Δεν πρόκειται μόνο για στατιστικά που θα εμφανίζονται στις τηλεοπτικές μεταδόσεις. Οι προπονητές θα μπορούν να αναλύουν με πρωτοφανή λεπτομέρεια την ποιότητα μιας πάσας, τη δύναμη ενός σουτ, τον χρόνο αντίδρασης ενός παίκτη ή ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζεται η κυκλοφορία της μπάλας από διαφορετικές καιρικές συνθήκες. Η λογική θυμίζει περισσότερο εργαστήριο αθλητικής επιστήμης παρά παραδοσιακό γήπεδο ποδοσφαίρου. Όπως οι ομάδες της Formula 1 αναλύουν χιλιάδες παραμέτρους σε κάθε γύρο των μονοθέσιων, έτσι και οι ποδοσφαιρικές ομάδες θα έχουν πλέον πρόσβαση σε πληροφορίες που μέχρι σήμερα βασίζονταν στην εκτίμηση ή την παρατήρηση των αναλυτών.

Η FIFA και η Adidas παρουσιάζουν την τεχνολογία κυρίως ως εργαλείο διαιτησίας. Η πραγματική της επίδραση, όμως, ασφαλώς θα φανεί τα επόμενα χρόνια στα προπονητικά κέντρα. Εκεί όπου τα δεδομένα της μπάλας θα συνδυάζονται με δεδομένα θέσης των παικτών, βιομετρικές μετρήσεις και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία ενός πολύ πιο λεπτομερούς «χάρτη κίνησης» κάθε αγώνα. Τόσο για τη μπάλα, όσο και για τους ποδοσφαιριστές. Παράλληλα, η ίδια η κατασκευή της Trionda δείχνει ότι η Adidas δεν εγκατέλειψε τη φυσική πλευρά του παιχνιδιού. Η νέα τετραπλή δομή των πάνελ και οι βαθύτερες ραφές σχεδιάστηκαν ώστε να εξασφαλίζουν μεγαλύτερη σταθερότητα όταν αυτή βρίσκεται στον αέρα. Η ανάγλυφη επιφάνεια βελτιώνει επίσης το κράτημα σε συνθήκες υγρασίας ή βροχής, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια διοργάνωση που θα διεξαχθεί σε τρεις χώρες που διαθέτουν διαφορετικό κλίμα, αλλά και σε διαφορετικά υψόμετρα.

Ίσως τελικά η μεγαλύτερη καινοτομία της Trionda να μην είναι ο αισθητήρας της ούτε τα δεδομένα που συλλέγει. Είναι το γεγονός ότι αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ίδια τη μπάλα. Από αντικείμενο του παιχνιδιού μετατρέπεται σε εργαλείο κατανόησης του παιχνιδιού. Αν η Telstar του 1970 έκανε τη μπάλα απλά ορατή στην τηλεόραση, η Trionda επιχειρεί να κάνει το ποδόσφαιρο μετρήσιμο. Να καταρρίψει, δηλαδή, ένα από τα κυριότερα ποδοσφαιρικά στερεότυπα: Ότι οι αριθμοί δεν μπορούν να αποδώσουν με ακρίβεια αυτά που γίνονται σ’ έναν ποδοσφαιρικό αγώνα.

Στην τελική ευθεία εισέρχεται το πιλοτικό πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», μετά και την δημοσίευση της απόφασης του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση για τους βασικούς όρους επιλεξιμότητας της νέας δράσης. Για πρώτη φορά οι ιδιοκτήτες θα επιδοτηθούν όχι μόνο για ενεργειακή αναβάθμιση, αλλά και για ολική επισκευή και ανακαίνιση των ακινήτων τους, με στόχο να επιστρέψουν στην αγορά κλειστά σπίτια προσφέροντας λύσεις στο στεγαστικό πρόβλημα.

Η ενίσχυση θα φτάνει έως τα 36.000 ευρώ ανά κατοικία, αλλά συνοδεύεται από αυστηρούς όρους, εισοδηματικά κριτήρια, τεχνικές προϋποθέσεις και πενταετή δέσμευση χρήσης. Ωστόσο η νέα δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» δεν είναι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα επιδότησης, καθώς η επιδότηση συνδέεται με τη χρήση και ενοικίαση του ακινήτου μετά την ολοκλήρωση του έργου, αλλά και με το ύψος του μισθώματος στα πρώτα χρόνια.

Η συνολική επιδότηση για εργασίες και υλικά θα φτάσει στα 200,8 εκατομμύρια ευρώ συνολικά, εκ των οποίων τα 91 εκατ. αφορούν στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, τα 33,3 εκατ. αφορούν στην Αττική, 20 εκατ. στην Κεντρική Μακεδονία, 9 εκατομμύρια στην Κρήτη και μικρότερα ποσά (3-6 εκατ. ευρώ) στις άλλες περιφέρειες της χώρας.

Τι επιδοτείται

Η δράση χρηματοδοτεί ανακαινίσεις και ήπιες ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών με πόρους του ΕΣΠΑ 2021-2027. Η επιδότηση καλύπτει και «κλειστά» ακίνητα που θα βγουν ξανά στην αγορά, αλλά και κατοικίες που ήδη κατοικούνται και χρειάζονται αναβάθμιση.

Η επιχορήγηση καλύπτει εργασίες ανακαίνισης, επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης, καθώς και την αγορά υλικών και προϊόντων που συνδέονται με αυτές. Η δημόσια ενίσχυση φτάνει έως το 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία (χαμηλότερα εισοδήματα) και έως το 70% για τη δεύτερη (μεσαία εισοδήματα). Προβλέπεται επιπλέον προσαύξηση 5% για ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για μονογονεϊκές, τρίτεκνες ή πολύτεκνες οικογένειες και για άτομα με αναπηρία, με ανώτατο όριο 95% και 85% αντίστοιχα.

Το πρόγραμμα καλύπτει έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με συνολικό ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ για κατοικία 120 τ.μ. Επιπλέον, χρηματοδοτούνται πλήρως έως 2.500 ευρώ για μηχανικούς, Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, άδειες και ελέγχους ολοκλήρωσης.

Ποιοι μπαίνουν

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλα τα φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά όρια για το φορολογικό έτος 2025. Για άγαμο το όριο είναι έως 18.000 ευρώ στην πρώτη κατηγορία (επιδότηση 80%) και έως 25.000 ευρώ στη δεύτερη (επιδότηση 70%), ενώ για έγγαμο χωρίς παιδιά κριτήριο αποτελεί το οικογενειακό εισόδημα (χωρίς τα απαλλασσόμενα από φόρο ποσά) μέχρι 25.000 ευρώ ή 35.000 ευρώ αντίστοιχα ανά κατηγορία.

Για οικογένεια με ένα παιδί τα όρια ανεβαίνουν σε 30.000 ή 40.000 ευρώ αντίστοιχα, ενώ με δύο παιδιά στα 35.000 ευρώ ή 45.000 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία. Ωστόσο υπάρχει πρόβλεψη και για μεγαλύτερα νοικοκυριά, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί, ενώ για μονογονεϊκή με 1 παιδί ξεκινά από 28.000 στην 1η κατηγορία , ή 39.000 ευρώ στη 2η κατηγορία.

Σε περίπτωση που το εισόδημα του 2025 υπερβαίνει τα ανωτέρω όρια, μπορεί να ληφθεί υπ’όψιν ο μέσος όρος των εισοδημάτων 2023-2025, εφόσον καλύπτονται οι προϋποθέσεις.

Ποιες κατοικίες καλύπτει

Η επιλέξιμη κατοικία πρέπει να έχει οικοδομική άδεια έως 31 Δεκεμβρίου 1990 ή ισοδύναμο νομιμοποιητικό στοιχείο, να μην έχει κριθεί κατεδαφιστέα και να έχει κύριους χώρους έως 120 τ.μ. Για τρίτεκνους και πολύτεκνους το όριο ανεβαίνει έως τα 150 τ.μ. υπό όρους. Απαραίτητο είναι επίσης το ακίνητο να κατατάσσεται ενεργειακά έως την κατηγορία Γ ή σε χαμηλότερη.

Για τις κλειστές κατοικίες απαιτείται να αποδεικνύεται ότι δεν χρησιμοποιούνταν το 2024 και το 2025, είτε μέσω διακοπής ηλεκτροδότησης είτε μέσω πολύ χαμηλής κατανάλωσης ρεύματος. Για τις ανοικτές κατοικίες, το ακίνητο πρέπει να αποτελεί κύρια κατοικία του αιτούντος.

Τα βήματα

Η διαδικασία γίνεται σε δύο στάδια. Πρώτα, ο ενδιαφερόμενος εκδίδει βεβαίωση επιλεξιμότητας μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας, με διασταύρωση στοιχείων από ΑΑΔΕ και ΔΕΔΔΗΕ. Για να γίνει αυτό, πρέπει να είναι ενημερωμένα τα στοιχεία του στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.

Στη δεύτερη φάση, υποβάλλεται η αίτηση χρηματοδότησης στο σύστημα του ΤΕΕ. Εκεί κατατίθεται το σχέδιο παρεμβάσεων και υπεύθυνη δήλωση ότι ο αιτών θα φέρει μέσα σε τρεις μήνες το Α’ ΠΕΑ και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Η αξιολόγηση γίνεται άμεσα και η σειρά προτεραιότητας κρίνεται από την ακριβή χρονική σφραγίδα υποβολής.

Όσοι προκριθούν ως αρχικά επιλέξιμοι θα πρέπει να προσκομίσουν τα πλήρη δικαιολογητικά εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Όσοι μείνουν εκτός προϋπολογισμού θα κατατάσσονται ως επιλαχόντες.

Τι δεσμεύσεις επιφέρει

Με βάση την απόφαση Παπαθανάση («Όροι, προϋποθέσεις και διαδικασία υλοποίησης της δράσης Ανακαίνιση Κατοικίας») , η κατοικία πρέπει να παραμείνει στον σκοπό της δράσης για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Οι ανοικτές κατοικίες μένουν σε ιδιοκατοίκηση, ενώ οι κλειστές είτε ιδιοκατοικούνται είτε ενοικιάζονται μόνο ως κύρια κατοικία. Απαγορεύονται η βραχυχρόνια μίσθωση, η επαγγελματική χρήση και η υπεκμίσθωση. Αν το ακίνητο μεταβιβαστεί μέσα στην πενταετία, η επιχορήγηση επιστρέφεται.

Το μέτρο έχει σαφή στεγαστική κατεύθυνση στόχο, είτε ως ιδιοκατοικούμενη είτε ως ενοικιαζόμενη. Ωστόσο πολλά θα κριθούν από τους περιορισμούς που θέτει και κατά πόσον οι ιδιοκτήτες μπορούν να καλύψουν τις προϋποθέσεις (εισοδηματικά κριτήρια) , τις δεσμεύσεις (χρήση ως μόνιμη κατοικία, σταθερό ενοίκιο) και την ιδιωτική συμμετοχή.

Ανάσα ρευστότητας σε οφειλέτες με παλιά χρέη προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, υπόσχεται να δώσει η νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων, τις προβλέψεις της οποίας είχε αποκαλύψει προ δεκαημέρου το ΘΕΜΑ της Κυριακής. Η ρύθμιση θα παραμείνει σε δημόσια διαβούλευση έως 15 Ιουνίου στο opengov.gr και αναμένεται να ενεργοποιηθεί, εφόσον ψηφιστεί ως έχει, στα τέλη Ιουνίου ή αρχές Ιουλίου.

Το πλαίσιο αφορά βεβαιωμένες οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και την 31η Δεκεμβρίου 2023 και δίνει τη δυνατότητα τμηματικής αποπληρωμής σε βάθος εξαετίας.

Η ρύθμιση καλύπτει τόσο χρέη προς τη φορολογική διοίκηση όσο και ασφαλιστικές οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ, το ΚΕΑΟ και τους λοιπούς φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Για τις ασφαλιστικές οφειλές, η αίτηση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως 31 Δεκεμβρίου 2026, μέσω του ΚΕΑΟ για τα χρέη που έχουν βεβαιωθεί εκεί, ενώ για οφειλές του πρώην ΝΑΤ ή άλλων φορέων με διαφορετική αρμοδιότητα είσπραξης η διαδικασία θα γίνεται στον οικείο φορέα.

Πώς γίνεται η αίτηση

Σε ένα μήνα από τώρα -και αφού ψηφιστεί το νομοσχέδιο που θέτει σε δημόσια διαβούλευση ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης – στο myAADE και στην ενότητα «Ο Λογαριασμός μου > Ρυθμίσεις Οφειλών» θα εμφανιστεί ειδική επιλογή για τη νέα έκτακτη ρύθμιση. Εκεί ο οφειλέτης θα υποβάλει ηλεκτρονικά την αίτηση και θα επιλέγει ο ίδιος τη διάρκεια της ρύθμισης σε μήνες. Αντίστοιχα θα ανοίξει και ηλεκτρονική εφαρμογή για οφειλές στο ΚΕΑΟ/e-ΕΦΚΑ.

Τη στιγμή της αίτησης ο οφειλέτης θα βλέπει αναλυτικό δοσολόγιο πληρωμών και θα πρέπει να είναι έτοιμος να πληρώσει άμεσα (εντός 3 ημερών) την 1η δόση που προκύπτει, αναλόγως με τους μήνες που επιλέγει να ρυθμίσει.

Αυτό είναι από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας: η πλατφόρμα δεν θα δίνει δηλαδή απλώς μια έτοιμη λύση, αλλά θα επιτρέπει στον χρήστη να «παίζει» με τη διάρκεια της αποπληρωμής και θα του υπολογίζει τι ποσό δόσης προκύπτει. Θα βλέπει έτσι στην οθόνη του το βασικό δίλημμα της ρύθμισης: μικρότερη δόση με περισσότερους μήνες ή μεγαλύτερη δόση με μικρότερη συνολική επιβάρυνση τόκων.

Βήμα-βήμα πώς ενεργοποιείται η ρύθμιση

Κλείσιμο
– ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση ηλεκτρονικά

– επιλέγει διάρκεια σε μήνες (έως 72) και βλέπει ποσό δόσης

– πληρώσει την 1η δόση εντός 3 εργάσιμων ημερών από την αίτηση (ή τέλος του μήνα υποβολής της για ασφαλιστικές οφειλές)

– η αίτηση μπορεί να υποβληθεί έως 31 Δεκεμβρίου 2026

– πριν την αίτηση ο οφειλέτης πρέπει να υποβάλει και όλες τις δηλώσεις εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας που τυχόν έχει παραλείψει

– πριν συμπληρωθεί μήνας από την υπαγωγή στη ρύθμιση της εφορίας, πρέπει να πληρώσει ή να ρυθμίσει και κάθε άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή που έχει προκύψει μετά την 1/1/2024

– καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης πρέπει να εξοφλεί ή τακτοποιεί με ρύθμιση και τις μελλοντικές τρέχουσες οφειλές (εισφορές, ΕΝΦΙΑ κλπ).

Ποιοι κερδίζουν

Η ανάγκη έκτακτης ρύθμισης είχε διαφανεί ήδη από τα στοιχεία: στο τέλος του 2025 σχεδόν 4,8 εκατομμύρια οφειλέτες είχαν ληξιπρόθεσμα χρέη 115 δισ. προς το Δημόσιο, αλλά μόλις 3,44 δισ. ή περίπου το 3%, ήταν σε ρύθμιση -ούτε καν 1 στα 30 ευρώ των οφειλών δηλαδή.

Με τις 72 δόσεις, η μεγάλη αλλαγή έγκειται στη μείωση της δόσης: τόκοι και προσαυξήσεις καθυστέρησης διαγράφονται, δεν «κουρεύονται» όμως επιτόκιο και αρχικό κεφάλαιο. Για παράδειγμα:

– βασική οφειλή 7.200 ευρώ, σήμερα ρυθμίζεται σε 600 ευρώ τον μήνα με 12 δόσεις ή 300 ευρώ με 24 δόσεις, πριν προστεθούν οι τόκοι. Με 48 δόσεις η δόση διαμορφώνεται στα 150 ευρώ, αλλά μόνο αν η οφειλή προήλθε από έκτακτη αιτία (πρόστιμα από φορολογικό έλεγχο ή φόροι κληρονομιάς). Με τις 72 δόσεις όμως πέφτει στα 100 ευρώ, δηλαδή 200-500 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα (μείωση της τάξεως του 80% σε σχέση με την 12μηνη αποπληρωμή) καθιστώντας την κατάσταση πιο διαχειρίσιμη.

– για οφειλή 10.000 ευρώ, το καθαρό κεφάλαιο (βασική οφειλή) αντιστοιχεί σε δόση 417 ευρώ τον μήνα με την πάγια σε 24 δόσεις, αλλά μόλις 139 ευρώ αν ενταχθεί στις 72 δόσεις.

Το άλλο μεγάλο όφελος είναι η επανεκκίνηση, «ζωντανεύουν» δηλαδή ρυθμίσεις που χάθηκαν για νοικοκυριά ή μικρές επιχειρήσεις που είχαν βρεθεί στο περιθώριο λόγω χρεών. Η έκτακτη ρύθμιση τους δίνει «δεύτερη ευκαιρία» (ή και Τρίτη ενδεχομένως για κάποιους), ανοίγοντας ξανά τον δρόμο για ασφαλιστική και φορολογική ενημερότητα, άρση μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης και παύση ποινικών διαδικασιών όσο η ρύθμιση τηρείται.

Τι πληρώνουν

Ωστόσο οι δόσεις δεν είναι άτοκες. Βαρύνονται με επιτόκιο και απαιτείται προσοχή στην επιλογή κατά την αίτηση, αν ο οφειλέτης επιθυμεί μικρότερη επιβάρυνση -καθώς μαζεύονται περισσότεροι τόκοι για κάθε επιπλέον μήνα που ζητά.

Οι φορολογικές οφειλές επιβαρύνονται με επιτόκιο 5,84% ετησίως, ενώ ο τόκος για οφειλές από Τελωνεία και ασφαλιστικά Ταμεία υπολογίζεται βάσει επιτοκίου της ΕΚΤ.

Ωστόσο η διάταξη προβλέπει ότι αν οφειλέτης αποπληρώσει νωρίτερα (από μόνος του ή μέσω συμψηφισμών), γλιτώνει τους αντίστοιχους τόκους χωρίς «πέναλτι» πρόωρης εξόφλησης.

Ενδεικτικά, σε οφειλή 10.000 ευρώ με 72 δόσεις, η μηνιαία καταβολή μειώνεται στα 165 ευρώ αλλά το συνολικό ποσό πληρωμής αγγίζει τα 11.900 ευρώ. Ενώ στα 30.000 ευρώ η δόση βγαίνει στα 495 ευρώ αλλά το συνολικό κόστος φτάνει περίπου 35.600 ευρώ.

Τα «ψιλά γράμματα»

Εκτός από τα οφέλη όμως, για να μην γίνεται κατάχρηση τίθενται περιορισμοί, τους οποίους πρέπει να γνωρίζει και να προσέξει ο οφειλέτης , πριν επιλέξει τη ρύθμιση που του ταιριάζει. Συγκεκριμένα:

– εντάσσεται το σύνολο των παλαιών χρεών (προ 2024), όχι επιλέγοντας μέρος τους μόνον.

– ορίζεται ελάχιστη πληρωμή 30 ευρώ το μήνα προς ΑΑΔΕ ή ΚΕΑΟ. Συνεπώς μικρές οφειλές κάτω από 2.160 ευρώ δικαιούνται λιγότερες από 72 δόσεις (πχ έως 40 δόσεις για χρέος 1.200 ευρώ). Το όριο ισχύει ανά φορέα: άρα, για χρέος 1.500 ευρώ σε ΑΑΔΕ και επιπλέον 900 σε ΚΕΑΟ/ΕΦΚΑ , ο οφειλέτης παίρνει 50 δόσεις για εφορία και 30 για ασφαλιστικά ταμεία.

– δεν εντάσσονται οι «συνεπείς», δηλαδή όσοι τηρούν ήδη ρύθμιση. Στη ρύθμιση αφορά παλιές οφειλές (μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2023) προς ΑΑΔΕ και e-ΕΦΚΑ, εφόσον δεν ήταν ρυθμισμένες στις 21 Απριλίου 2026. Δεν επιτρέπεται έτσι μεταπήδηση από ενεργές ρυθμίσεις στις 72 δόσεις.

– δεν εντάσσονται όσοι δεν έχουν υποβάλει δήλωση την τελευταία πενταετία ή έχουν αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

– παρά την υπαγωγή στη ρύθμιση, το Δημόσιο διατηρεί τη δυνατότητα να εγγράφει υποθήκες, να προχωρεί σε συμψηφισμούς (που αφαιρούνται από το σύνολο των απαιτήσεων) ή , υπό όρους, να μη χορηγεί ενημερότητα για μεταβίβαση ακινήτου αν η οφειλή δεν είναι διασφαλισμένη.

Σε κάθε περίπτωση η ρύθμιση χάνεται και καθίσταται άμεσα απαιτητό το υπόλοιπο των οφειλών, εάν ο οφειλέτης:

α) δεν καταβάλλει 2 συνεχόμενες δόσεις της ρύθμισης ή καθυστερήσει 2 δόσεις πάνω από 2 μήνες,

β) δεν τακτοποιήσει μέσα στον 1ο μήνα τυχόν άλλες ανοιχτές οφειλές του.

γ) δεν εξοφλήσει ή τακτοποιήσει εντός τριμήνου τις τρέχουσες οφειλές του, καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης. Τότε, το υπόλοιπο του χρέους γίνεται αμέσως απαιτητό και επανέρχονται όλα τα μέτρα.

Ο Κώστας Φορτούνης επέστρεψε με κάθε επισημότητα στον «αγαπημένο» του Ολυμπιακό, μετά από δυο έτη παρουσίας του στην Αλ Καλίτζ της Σαουδικής Αραβίας!

Ο Κώστας Φορτούνης επέστρεψε με κάθε επισημότητα στον Ολυμπιακό και στο «αγαπημένο» του Λιμάνι, εκεί όπου ανδρώθηκε ποδοσφαιρικά και φόρεσε το περιβραχιόνιο του αρχηγού!

Ο Έλληνας άσος δεν έκρυψε ποτέ την επιθυμία του να επιστρέψει στον Ολυμπιακό για να κλείσει στο «Καραϊσκάκης» την σπουδαία του καριέρα και αυτά τα δυο χρόνια που ήταν εκτός Ελλάδας είχε διαρκώς επαφές με τους ανθρώπους του συλλόγου, ενώ επισκεπτόνταν και το προπονητικό κέντρο του Ρέντη.

Μάλιστα είδε και από κοντά αρκετούς αγώνες του Ολυμπιακού στο φαληρικό γήπεδο, όταν φυσικά του το επέτρεπαν οι αγωνιστικές υποχρεώσεις του.

Ο Κώστας Φορτούνης αποτελεί προσωπική επιθυμία του Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ για να επιστρέψει στον Ολυμπιακό και να ηγηθεί της νέας προσπάθειας των «ερυθρόλευκων», μετά την αποτυχημένη σεζόν που ολοκληρώθηκε.

Οι Πειραιώτες με ανάρτηση τους στα social media νωρίτερα, προαννήγειλαν την μεγάλη επιστροφή του Φορτούνη στον Ολυμπιακό με ένα βίντεο που απεικονίζει το νούμερο 7 που φόραγε κατά την θητεία του στην ομάδα και το «επέστρεψε σπίτι του» πάνω από τη φανέλα.

Τη φετινή σεζόν, ο 33χρονος μεσοεπιθετικός σημείωσε 10 γκολ και έδωσε 12 ασίστ σε 30 αγώνες με τη φανέλα της Αλ Καλίτζ στη Σαουδική Αραβία.

Στη θητεία του στους «ερυθρόλευκους», κατέγραψε 94 γκολ και μοίρασε 106 ασίστ σε 343 ματς, πανηγυρίζοντας έξι πρωταθλήματα, δύο Κύπελλα και φυσικά το Conference League.

Η σχετική ανακοίνωση:

«Η ΠΑΕ Ολυμπιακός ανακοινώνει την απόκτηση του Κώστα Φορτούνη, δύο χρόνια μετά τη μεγαλειώδη στιγμή κατά την οποία ως αρχηγός σήκωσε το UEFA Europa Conference League.

Ο «Φόρτου» φόρεσε την «ερυθρόλευκη» φανέλα με το Νο7 στην πλάτη και επιστρέφει στον Θρύλο, με τον οποίο από το 2014 έως το 2024 πραγματοποίησε 343 συμμετοχές, με απολογισμό 94 γκολ και 106 ασίστ!

Τη δεκαετία που αγωνίστηκε στον Ολυμπιακό κατέκτησε έξι Πρωταθλήματα, δύο Κύπελλα και ασφαλώς το Ευρωπαϊκό!

Κώστα, καλώς όρισες στο σπίτι σου».

Τις ανακατατάξεις στο πολιτικό σκηνικό μετά την επισημοποίηση της δημιουργίας της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και της Ελπίδας της Μαρίας Καρυστιανού κατέγραψε η δημοσκόπηση της Pulse που παρουσιάστηκε στο κεντρικό δελτίο του Σκάι.

Η Νέα Δημοκρατία καταγράφει αύξηση 1,5 μονάδων στην πρόθεση ψήφου, αλλά λόγω της μείωσης των αναποφάσιστων παραμένει στο 29,5% στην εκτίμηση ψήφου, με άνετο προβάδισμα 14 μονάδων από το κόμμα Τσίπρα, που «γράφει» 15,5%.  Στις 13 μονάδες βρήκε η Pulse το προβάδισμα Μητσοτάκη για την πρωθυπουργία: λαμβάνει 30% έναντι 17% του Αλέξη Τσίπρα, η παρουσία του οποίου προφανώς αύξησε την συσπείρωση της Νέας Δημοκρατίας. Δέκα μονάδες πίσω, μόλις στο 7% μετρήθηκε η καταλληλότητα του Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος για άλλη μία φορά υπολείπεται του ποσοστού του κόμματός του.

Στη συγκεκριμένη μέτρηση, το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται στην τρίτη θέση (11,5% στην εκτίμηση ψήφου από 14,5% τον Μάιο)  με προβάδισμα μισής μονάδας από την Ελπίδα της Μαρίας Καρυστιανού, καταγράφοντας απώλειες 2 μονάδων στην πρόθεση ψήφου σε σχέση με την έρευνα της Pulse των αρχών Μαΐου.  Δύο μονάδες είναι και οι απώλειες της Ελληνικής Λύσης (6,5% στην εκτίμηση ψήφου από 9%) ενώ η Πλεύση Ελευθερίας χάνει τρεις μονάδες (5% στην εκτίμηση ψήφου από 9% στην προηγούμενη έρευνα).

Περιορισμένες είναι οι απώλειες του ΚΚΕ – χάνει μισή μονάδα στην πρόθεση ψήφου και είναι στην πέμπτη θέση πίσω από το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, με 7% στην εκτίμηση ψήφου. Χωρίς επαφή με τα κόμματα Τσίπρα και Καρυστιανού εμφανίζονται η Φωνή Λογικής και το ΜεΡΑ25, που καταγράφουν σταθερά ποσοστά και κερδίζουν οριακά το εισιτήριο για τη Βουλή.

Από πού παίρνουν Τσίπρας και Καρυστιανού

Η μέτρηση επιβεβαιώνει ότι η ΕΛΑΣ «καταπίνει» τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς το 55% των ψηφοφόρων του στις εκλογές του Ιουνίου του 2023, κατευθύνεται στο νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα. Το ίδιο συμβαίνει με το 10% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ, το 7% του ΠΑΣΟΚ και το 4% της Νέας Δημοκρατίας, που τότε είχε λάβει 40,56%.

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει τη μεγαλύτερη δεξαμενή ψηφοφόρων στον χώρο της Κεντροαριστεράς (34%) και της Αριστεράς (27%), αλλά εξασφαλίζει μόλις 10% των ψηφοφόρων του Κέντρου και 8% εκείνων που δηλώνουν ότι πολιτικά δεν ανήκουν πουθενά.

Αντίθετα, η Μαρία Καρυστιανού  λαμβάνει το 25% εκείνων που δηλώνουν ότι δεν προσδιορίζονται πολιτικά,  όπως και παίρνει το 9% όσων δηλώνουν Κεντροδεξιοί, το 8% των Κεντρώων και των Δεξιών και μόλις 4% στην Κεντροαριστερά και 2% στην Αριστερά.  Σύμφωνα με τη μέτρηση, η «Ελπίδα» κερδίζει το 9% όσων ψήφισαν ΝΔ στις εκλογές του Ιουνίου του 2023, όπως και το όπως και το 6% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, το 3% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ και το 2% του ΚΚΕ.
Σημειώνεται ότι η τιμωρητική ψήφος είναι μόλις στο 6% στο ΠΑΣΟΚ, ανεβαίνει στο 10% στην ΕΛΑΣ και φτάνει στο 15% στην Ελπίδα της Μαρίας Καρυστιανού.

Για τις κυβερνητικές συνεργασίες

Στο 54% φτάνει το ποσοστό των ψηφοφόρων της ΝΔ που δηλώνουν ότι θέλουν το κόμμα τους να συμμετάσχει σε κυβέρνηση μόνον αν είναι αυτοδύναμο. Το 37% αναφέρει ότι για συμμετοχή σε κυβέρνηση συνεργασίας, πρέπει απαραιτήτως η ΝΔ να είναι ο ισχυρός εταίρος και μόλις το 6% αποδέχεται να μην είναι η ΝΔ ο ισχυρός εταίρος στο κυβερνητικό σχήμα.

Αντίθετα, στο ΠΑΣΟΚ το ποσοστό εκείνων που δέχονται την κυβερνητική συμμετοχή ακόμα και χωρίς το κόμμα τους να είναι ο ισχυρός εταίρος φτάνει στο 20%, στο κόμμα Τσίπρα στο 29% και στην Ελπίδα της Μαρίας Καρυστιανού στο 34%.

Για το «κόμμα Σαμαρά»

Μείωση κατά μία μονάδα από το 12% στο 11% εμφανίζει η δυνητική ψήφος για ένα «κόμμα Σαμαρά», με εκείνους που δηλώνουν σίγουροι για την επιλογή τους να είναι «κολλημμένοι» στο 3%, όπως και στην προηγούμενη έρευνα της εταιρείας. Στους προτιθέμενους να ψηφίσουν ΝΔ, η απήχησή του είναι πολύ χαμηλή, με την σίγουρη ψήφο στο 2%, όπως και στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛΑΣ.

Όμως, δεν συμβαίνει το ίδιο και μεταξύ των ψηφοφόρων της Μαρίας Καρυστιανού: το 7% της ομάδας αυτής δηλώνει σιγουριά για την ψήφο του σε ένα «κόμμα Σαμαρά», με τον πρώην πρωθυπουργό να καταγράφει μία δυνητική δεξαμενή στο 23% των ψηφοφόρων της Μαρίας Καρυστιανού. Στο 6% φτάνει η αποδοχή του στους ψηφοφόρους της «γκρίζας ζώνης», που μετρήθηκε στο 13,5% στην έρευνα της Pulse.

Υπάρχουν ξενοδοχεία που προσφέρουν διαμονή.

Υπάρχουν και προορισμοί που προσφέρουν εμπειρίες.

Το Casa Kiku Mykonos ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία και φέτος παρουσιάζει τη νέα Domingo Zapata Suite, μια μοναδική συνεργασία με τον διεθνούς φήμης καλλιτέχνη Domingo Zapata, μετατρέποντας τη φιλοξενία σε μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική εμπειρία.

Με θέα σε ένα από τα πιο μαγευτικά ηλιοβασιλέματα της Μυκόνου, το Casa Kiku έχει καταφέρει να δημιουργήσει έναν ξεχωριστό προορισμό όπου η γαστρονομία, ο σχεδιασμός, η τέχνη και η αίσθηση του «ανήκειν» συνυπάρχουν αρμονικά.

Η δημιουργία της Domingo Zapata Suite αποτελεί το επόμενο βήμα αυτής της φιλοσοφίας.

Μια σουίτα που μοιάζει με έργο τέχνης

Η Domingo Zapata Suite δεν σχεδιάστηκε απλώς ως ένας πολυτελής χώρος διαμονής.

Σχεδιάστηκε ως μια εμπειρία.

Εμπνευσμένη από τον εκρηκτικό και αναγνωρίσιμο καλλιτεχνικό κόσμο του Zapata, η σουίτα αποτυπώνει την ενέργεια, τα χρώματα, τη δημιουργικότητα και την αισιοδοξία που χαρακτηρίζουν το έργο του.

Κάθε στοιχείο του χώρου αφηγείται μια ιστορία.

Μια ιστορία που συνδέει τη Μεσόγειο, την τέχνη, τη φαντασία και τον σύγχρονο τρόπο ζωής.

Οι επισκέπτες δεν καλούνται απλώς να δουν την τέχνη.

Καλούνται να ζήσουν μέσα σε αυτήν.

Ποιος είναι ο Domingo Zapata

Ο Domingo Zapata συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πιο αναγνωρίσιμους σύγχρονους καλλιτέχνες της γενιάς του.

Γεννημένος στην Ισπανία και με διεθνή παρουσία ανάμεσα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει δημιουργήσει ένα ξεχωριστό καλλιτεχνικό αποτύπωμα που συνδυάζει επιρροές από τον Πικάσο, τον Basquiat και τη σύγχρονη pop culture.

Τα έργα του έχουν παρουσιαστεί σε σημαντικές γκαλερί και ιδιωτικές συλλογές ανά τον κόσμο, ενώ το όνομά του συνδέεται με προσωπικότητες από τον χώρο της τέχνης, της μόδας, του κινηματογράφου και της μουσικής.

Συλλέκτες, επιχειρηματίες, ηθοποιοί και διεθνείς προσωπικότητες έχουν εκφράσει δημόσια τον θαυμασμό τους για το έργο του, ενώ η καλλιτεχνική του πορεία τον έχει φέρει κοντά σε μερικά από τα σημαντικότερα ονόματα της παγκόσμιας δημιουργικής σκηνής.

Η τέχνη του δεν περιορίζεται σε γκαλερί.

Γίνεται εμπειρία.

Γίνεται τρόπος ζωής.

Η νέα πολυτέλεια είναι το συναίσθημα

Στη σύγχρονη εποχή, η πραγματική πολυτέλεια δεν μετριέται σε τετραγωνικά μέτρα.

Μετριέται σε αναμνήσεις.

Οι ταξιδιώτες αναζητούν αυθεντικότητα, ιστορίες και συναισθήματα που θα τους συνοδεύουν πολύ μετά την αναχώρησή τους.

Η Domingo Zapata Suite εκφράζει ακριβώς αυτή τη νέα αντίληψη της φιλοξενίας.

Μια εμπειρία που συνδυάζει την ιδιωτικότητα ενός boutique προορισμού με τη δύναμη της σύγχρονης τέχνης.

Μια εμπειρία που δεν μπορεί να αντιγραφεί.

Stay. Dine. Belong.

Στο Casa Kiku η φιλοξενία δεν είναι απλώς μια υπηρεσία.

Είναι μια αίσθηση.

Μια αίσθηση που γεννιέται στο ηλιοβασίλεμα.

Στο τραπέζι.

Στη μουσική.

Στην τέχνη.

Στις στιγμές που μένουν μαζί σου για πάντα.

Η Domingo Zapata Suite αποτελεί την απόλυτη έκφραση αυτής της φιλοσοφίας.

Γιατί δεν πρόκειται απλώς για μια διαμονή.

Πρόκειται για ένα συναίσθημα.

Casa Kiku MykonosThe Domingo Zapata Suite

Stay. Dine. Belong.

Casa Kiku Mykonos Unveils The Domingo Zapata Suite: Where Contemporary Art Meets Luxury Hospitality

In the world of luxury hospitality, few experiences transcend accommodation and become cultural destinations in their own right.

This summer, Casa Kiku Mykonos introduces The Domingo Zapata Suite — a unique artistic residence created in collaboration with internationally acclaimed contemporary artist Domingo Zapata.

Perched above one of Mykonos’ most captivating sunsets, Casa Kiku has established itself as an intimate destination where hospitality, gastronomy, design and community converge. The addition of The Domingo Zapata Suite elevates that vision even further, transforming a stay into an immersive encounter with contemporary art.

A Living Canvas in Mykonos

More than a suite, this space serves as a living canvas inspired by Zapata’s unmistakable artistic language — a vibrant universe of bold colors, Mediterranean influences, playful symbolism and emotional expression.

Every detail reflects the artist’s philosophy: optimism, freedom, creativity and the celebration of life.

Guests are invited not simply to observe the artwork, but to live within it.

The result is an environment where hospitality becomes storytelling and every stay becomes part of a larger artistic narrative.

The Artist Behind The Suite

Domingo Zapata is one of the most recognizable names in contemporary art today.

Born in Spain and based internationally between Europe and the United States, Zapata has built a global reputation through large-scale exhibitions, museum appearances and collaborations spanning the worlds of art, fashion, entertainment and luxury lifestyle.

His work is often compared to the energy of Basquiat, the imagination of Picasso and the emotional freedom of contemporary street art.

Throughout his career, Zapata has been connected with some of the world’s most influential cultural figures, including artists, collectors, athletes, entrepreneurs and entertainment icons.

His works have attracted the attention of celebrities such as Leonardo DiCaprio, Johnny Depp, Lenny Kravitz and Eva Longoria, while his artistic journey has intersected with major figures from the worlds of fashion, music, film and international luxury.

His creations have appeared in prestigious private collections and luxury destinations around the globe, making him one of the most sought-after contemporary artists of his generation.

The New Luxury: Experience

Luxury hospitality is evolving.

Today’s travelers seek authenticity, culture and meaningful experiences rather than simply accommodation.

The Domingo Zapata Suite embodies this shift.

It offers guests the opportunity to inhabit a world shaped by one of contemporary art’s most dynamic voices while enjoying the intimate atmosphere that has made Casa Kiku one of Mykonos’ most distinctive destinations.

The collaboration represents a natural alignment between two brands that value creativity, individuality and emotional connection.

Stay. Dine. Belong.

At Casa Kiku, hospitality is not defined by check-in and check-out times.

It is defined by moments.

Moments shared over dinner. Moments spent watching the Aegean sunset. Moments that stay with you long after departure.

The Domingo Zapata Suite becomes the ultimate expression of that philosophy.

A place where art is not displayed.

It is lived.

Because this is not a stay.

It’s a feeling.

Η εικόνα που διαμορφώνεται στο μέτωπο του Λιβάνου είναι πολύ πιο σύνθετη από την κλασική ανάγνωση μιας ισραηλινής στρατιωτικής υπεροχής απέναντι σε έναν αντίπαλο της μορφής και του μεγέθους της Χεζμπολάχ.

Το Ισραήλ μπήκε σε αυτόν τον γύρο σύγκρουσης με τη Χεζμπολάχ έχοντας έναν φαινομενικά καθαρό στόχο: να αλλάξει τους όρους ασφαλείας στα βόρεια σύνορά του, να απωθήσει την οργάνωση μακριά από τη μεθόριο και να δημιουργήσει μια ζώνη ασφαλείας που θα επέτρεπε στους εκτοπισμένους κατοίκους του βορρά να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Στην πράξη, όμως, αυτή η στρατηγική έχει αρχίσει να θυμίζει λιγότερο επιχείρηση αποφασιστικής έκβασης και περισσότερο παρατεταμένη φθορά. Το πιο ανησυχητικό για το Ισραήλ είναι ότι αυτή η φθορά δεν προέρχεται από ένα στρατηγικό όπλο υψηλής τεχνολογίας, αλλά από κάτι πολύ πιο απλό, φθηνό και δύσκολο να εξουδετερωθεί τα FPV drones της Χεζμπολάχ. Σε μία όχι και τόσο αδόκιμη σύγκριση το Τελ Αβίβ σήμερα είναι πιθανό να βρίσκεται μπροστά στον ίδιο «πονοκέφαλο» με την Μόσχα…

Το ισραηλινό δίλημμα: Πίεση από μέσα, φρένο από την Ουάσιγκτον

Η προειδοποίηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του υπουργού Άμυνας ότι η ισραηλινή αεροπορία θα μπορούσε να πλήξει τα νότια προάστια της Βηρυτού δεν ήταν απλώς απειλή κλιμάκωσης. Ήταν μάλλον και ένδειξη αμηχανίας. Όταν λίγες ώρες μετά η απειλή αποσύρθηκε, φάνηκε το βασικό πρόβλημα της ισραηλινής κυβέρνησης: βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πιέσεις που δεν συνδυάζονται εύκολα.

Από τη μία πλευρά υπάρχει η εσωτερική πολιτική απαίτηση για αποφασιστικό πλήγμα στη Χεζμπολάχ. Χιλιάδες Ισραηλινοί πολίτες από τον βορρά είτε παραμένουν εκτοπισμένοι είτε ζουν με την καθημερινή απειλή των πυραύλων, των αντιαρματικών και πλέον των drones. Για τον Νετανιάχου, που κινείται σε προεκλογικό ορίζοντα -εκλογές σύμφωνα με το νόμο πρέπει να γίνει το αργότερο μέχρι τον Οκτώβριο- η αδυναμία αποκατάστασης της ασφάλειας στον βορρά είναι πολιτικό βάρος. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η πίεση των ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον δεν θέλει έναν ανεξέλεγκτο πόλεμο στον Λίβανο, ιδίως όσο επιχειρεί να κρατήσει ζωντανό ένα ευρύτερο πλαίσιο αποκλιμάκωσης με το Ιράν. Έτσι, το Ισραήλ έχει δύναμη πυρός, αλλά όχι πλήρη ελευθερία χρήσης της.

Το Ισραήλ ξέρει τι δεν μπορεί να αποδεχθεί – μια Χεζμπολάχ στα σύνορα. Δεν έχει, όμως, ακόμη απαντήσει πειστικά στο τι μπορεί ρεαλιστικά να επιβάλει χωρίς να βυθιστεί σε μια νέα μακρά λιβανέζικη εμπλοκή.

Τα drones άλλαξαν τη γεωμετρία και του συγκεκριμένου μετώπου

Η Χεζμπολάχ δεν κερδίζει τον πόλεμο με την κλασική έννοια. Δεν έχει τη δυνατότητα να αναμετρηθεί συμμετρικά με τον ισραηλινό στρατό. Δεν μπορεί να σταματήσει την ισραηλινή αεροπορία, ούτε να αποτρέψει την καταστροφή υποδομών της στον νότιο Λίβανο. Αυτό που έχει καταφέρει, όμως, είναι κάτι διαφορετικό και στρατηγικά σημαντικό: έχει αυξήσει το κόστος παραμονής του Ισραήλ μέσα στη ζώνη ασφαλείας.

Τα FPV drones με οπτική ίνα είναι κρίσιμος παράγοντας σε αυτήν τη μετατόπιση. Δεν εξαρτώνται από κλασικά ασύρματα σήματα που μπορούν εύκολα να παρεμβληθούν. Δεν είναι ακριβά. Δεν χρειάζονται τεράστια υποδομή. Χτυπούν μικρές μονάδες, στρατιώτες, διοικητές, οχήματα, φυλάκια. Και, ίσως εξίσου σημαντικό, παράγουν εικόνα. Κάθε χτύπημα μπορεί να γίνει βίντεο. Κάθε βίντεο γίνεται μήνυμα. Η Χεζμπολάχ δεν επιδιώκει μόνο στρατιωτικό αποτέλεσμα. Επιδιώκει ψυχολογική και πολιτική φθορά.

Το Ισραήλ είχε υπολογίσει ότι μια αποδυναμωμένη Χεζμπολάχ, πιεσμένη από τα ισραηλινά πλήγματα και από την ευρύτερη σύγκρουση με το Ιράν, θα μπορούσε να απωθηθεί. Αντί γι’ αυτό, βρίσκεται αντιμέτωπο με έναν αντίπαλο που μπορεί να μη διαθέτει τη συνολική ισχύ του παρελθόντος, αλλά έχει προσαρμοστεί στο νέο πεδίο. Το αποτέλεσμα είναι μια παράδοξη εικόνα: το Ισραήλ διατηρεί τη στρατιωτική υπεροχή, αλλά η Χεζμπολάχ δείχνει πιο ανθεκτική από όσο υπολόγιζαν στο Τελ Αβίβ.

Η παγίδα της ζώνης ασφαλείας

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο για το Ισραήλ δεν είναι μόνο οι απώλειες. Είναι ο χαρακτήρας της αποστολής. Όσο περισσότερο ο ισραηλινός στρατός κρατά στατικές θέσεις στον νότιο Λίβανο, τόσο περισσότερο θυμίζει το ιστορικό προηγούμενο της περιόδου 1982-2000. Τότε, το Ισραήλ είχε μπει στον Λίβανο με υποσχέσεις σύντομης παραμονής. Έμεινε 18 χρόνια. Και μέσα από εκείνη την κατοχή γεννήθηκε, νομιμοποιήθηκε και γιγαντώθηκε η Χεζμπολάχ.

Αυτό είναι το ιστορικό βάρος που σήμερα επιστρέφει. Μια ζώνη ασφαλείας μπορεί να φαίνεται στρατιωτικά λογική. Δημιουργεί βάθος. Απομακρύνει άμεσα ορισμένες απειλές. Επιτρέπει στο Ισραήλ να λέει στους πολίτες του βορρά ότι δεν αφήνει τη Χεζμπολάχ να στέκεται πάνω στη μεθόριο. Όμως, από τη στιγμή που αυτή η ζώνη απαιτεί μόνιμη παρουσία, μετατρέπεται σε μαγνήτη επιθέσεων.

Ο απόστρατος ταξίαρχος Ασάφ Οριόν το θέτει με ακρίβεια: η στατική παραμονή αντιβαίνει στα μαθήματα που πήρε το Ισραήλ από τον Λίβανο. Πολιτικά, δίνει στη Χεζμπολάχ το πρόσχημα που χρειάζεται για να αναζωογονήσει την ιδέα της «αντίστασης». Επιχειρησιακά, μετατρέπει τις ισραηλινές δυνάμεις σε στόχους. Δηλαδή, το μέτρο που σχεδιάστηκε για να αυξήσει την ασφάλεια μπορεί να αρχίσει να παράγει ακριβώς το αντίθετο: διαρκή έκθεση, απώλειες και πολιτική πίεση.

Η Χεζμπολάχ «αγοράζει» χρόνο

Η Χεζμπολάχ δεν χρειάζεται να πετύχει μια θεαματική νίκη. Χρειάζεται να αποδείξει ότι δεν ηττήθηκε. Αυτή είναι η λογική των ασύμμετρων πολέμων. Για έναν κρατικό στρατό, η μη επίτευξη των αρχικών στόχων μοιάζει με αποτυχία. Για μια οργάνωση όπως η Χεζμπολάχ, η επιβίωση, η συνέχιση των επιθέσεων και η διατήρηση της εικόνας αντίστασης μπορούν να παρουσιαστούν ως επιτυχία.

Τα drones υπηρετούν ακριβώς αυτήν τη στρατηγική. Δεν ανατρέπουν τους συσχετισμούς ισχύος. Τους θολώνουν. Αναγκάζουν το Ισραήλ να πληρώνει καθημερινό κόστος για κάθε μέτρο παραμονής στον Λίβανο. Ενισχύουν το αφήγημα ότι η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να μάχεται. Και περιορίζουν την ικανότητα του Νετανιάχου να παρουσιάσει την επιχείρηση ως καθαρή στρατιωτική επιτυχία.

Η οργάνωση παίζει, επίσης, με τον χρόνο. Όσο οι ΗΠΑ πιέζουν το Ισραήλ να μην ανοίξει πλήρως το μέτωπο της Βηρυτού, η Χεζμπολάχ αναπνέει. Όσο οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν λειτουργούν ως διπλωματικό φρένο, η Χεζμπολάχ κερδίζει χώρο. Και όσο το Ισραήλ παραμένει μέσα στον νότιο Λίβανο χωρίς σαφή έξοδο, η οργάνωση μπορεί να μετατρέπει κάθε ισραηλινή παρουσία σε επιχείρημα για συνέχιση του πολέμου.

Το πρόβλημα της Βηρυτού

Στο ισραηλινό επιτελείο υπάρχει μια ξεκάθαρη τάση: η άποψη ότι χωρίς πλήγματα στην «καρδιά» της Χεζμπολάχ -στη Βηρυτό, στην κοιλάδα Μπεκάα, στις διαδρομές λαθρεμπορίου, στις εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων και στην ηγετική δομή- ο πόλεμος θα μείνει σε κατάσταση γάτας με ποντίκι. Αυτή είναι η λογική της Σαρίτ Ζεχάβι και όσων υποστηρίζουν ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί τελικά βοηθούν τη Χεζμπολάχ.

Το επιχείρημα έχει στρατιωτική βάση. Αν ο αντίπαλος διατηρεί βάθος, δίκτυα, διοίκηση και ανεφοδιασμό, η εκκαθάριση μόνο της πρώτης γραμμής δεν αρκεί. Όμως η άλλη πλευρά του επιχειρήματος είναι εξίσου σοβαρή. Ένα χτύπημα μεγάλης κλίμακας στη Βηρυτό θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα κάθε προσπάθεια αποκλιμάκωσης, να προκαλέσει τεράστιες απώλειες αμάχων, να φέρει το Ισραήλ σε σύγκρουση με την Ουάσιγκτον και να ανοίξει έναν πόλεμο που δύσκολα θα περιοριζόταν γεωγραφικά.

Εκεί βρίσκεται η ουσία του διλήμματος. Το Ισραήλ μπορεί να θεωρεί ότι χρειάζεται μεγαλύτερη ελευθερία δράσης για να πιέσει τη Χεζμπολάχ. Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι αυτή η ελευθερία μπορεί να καταστρέψει το ευρύτερο πλαίσιο που προσπαθούν να χτίσουν με το Ιράν. Και ο Λίβανος, για άλλη μια φορά, γίνεται το πεδίο όπου συγκρούονται στρατιωτική ανάγκη, πολιτικός υπολογισμός και διεθνής διαχείριση κρίσης.

Η συμφωνία ως πιθανή έξοδος

Η πιο ενδιαφέρουσα ανάγνωση είναι ίσως αυτή που βλέπει μια συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν όχι ως περιορισμό του Ισραήλ, αλλά ως πιθανή έξοδο από μια δύσκολη παγίδα. Αν μια τέτοια συμφωνία περιλάμβανε πραγματική εκεχειρία στον Λίβανο, δέσμευση της Χεζμπολάχ και μερική απόσυρση του Ισραήλ από τη ζώνη ασφαλείας, θα μπορούσε να μειώσει το κόστος χωρίς να εμφανιστεί ως πλήρης υποχώρηση.

Αυτό, όμως, προϋποθέτει κάτι που μέχρι στιγμής δεν είναι δεδομένο: μηχανισμό εφαρμογής. Η Χεζμπολάχ δεν αφοπλίζεται με δηλώσεις. Ο λιβανέζικος στρατός δεν έχει δείξει ότι μπορεί να επιβάλει μόνος του έλεγχο στον νότο. Και το Ιράν δεν εγκαταλείπει εύκολα ένα από τα σημαντικότερα περιφερειακά του εργαλεία. Άρα η διπλωματική έξοδος υπάρχει, αλλά δεν είναι καθαρή. Είναι μια έξοδος με γκρίζες ζώνες, εγγυήσεις, επιτηρήσεις και αμοιβαίες ασάφειες.

Η ισραηλινή στρατηγική στον Λίβανο δεν κατέρρευσε. Αλλά έχασε την απλότητα με την οποία παρουσιάστηκε. Η ιδέα ότι η Χεζμπολάχ μπορούσε να απωθηθεί με μια ισχυρή επιχείρηση, να χαθεί από τα σύνορα και να αφήσει τον βορρά του Ισραήλ να επιστρέψει γρήγορα στην κανονικότητα, αποδείχθηκε υπερβολικά αισιόδοξη.

Τα drones δεν άλλαξαν μόνο την τακτική εικόνα. Άλλαξαν το πολιτικό κόστος της επιχείρησης. Έκαναν τη στατική παρουσία πιο επικίνδυνη. Έδωσαν στη Χεζμπολάχ νέο εργαλείο φθοράς. Και υπενθύμισαν στο Ισραήλ ότι στον Λίβανο η στρατιωτική υπεροχή δεν μεταφράζεται αυτόματα σε στρατηγική λύση.

Το Ισραήλ βρίσκεται τώρα μπροστά σε τρεις κακές επιλογές. Να μείνει στη ζώνη ασφαλείας και να υποστεί φθορά. Να κλιμακώσει προς τη Βηρυτό και να ρισκάρει ευρύτερο πόλεμο και ρήγμα με την Ουάσιγκτον ή να δεχθεί μια διπλωματική ρύθμιση που θα περιορίζει τη Χεζμπολάχ, αλλά δεν θα την εξαφανίζει.

Αυτό είναι το πραγματικό αδιέξοδο. Όχι ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να χτυπήσει την Χεζμπολάχ. Μπορεί. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να τη χτυπήσει με τρόπο που να τελειώνει τον πόλεμο – και όχι να ανοίξει τον επόμενο.

Τη ρύθμιση της αγοράς των κρυπτοστοιχείων (crypto-assets) επιχειρεί η κυβέρνηση και το υπουργείο Οικονομικών με ένα νέο σχέδιο νόμου που σύντομα θα έλθει προς διαβούλευση.

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, το οποίο παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Υπουργικό Συμβούλιο, θεσπίζεται ένα ολοκληρωμένο, πλαίσιο φορολόγησης των κρυπτοστοιχείων, καλύπτοντας το υφιστάμενο κενό δικαίου ως προς τη φορολογική μεταχείριση των σχετικών εισοδημάτων.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, μέχρι σήμερα η αγορά, μεταβίβαση, απόκτηση λόγω δωρεάς ή αιτία θανάτου (κληρονομιά) των κρυπτοστοιχείων ήταν εντελώς αρρύθμιστη. Έτσι δεν μπορούσε ούτε να φορολογηθεί η υπεραξία από τη μεταβίβαση ούτε να προσδιορισθεί ο φόρος δωρεάς ή κληρονομιάς από τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία.

Επίσης, δεν μπορούσε να ελεγχθεί το πόθεν έσχες του ποσού για την αγορά κρυπτοστοιχείων, ούτε να αποτελέσει τεκμήριο και να θεωρηθεί το ποσό εκ της μεταβίβασης ως νόμιμο για την απόκτηση κάποιου άλλου περιουσιακού στοιχείου (π.χ. κατοικίας, μετοχών κ.λπ.).

Tα 4 πιο σημαντικά ζητήματα που ρυθμίζονται

Με τις νέες προτεινόμενες ρυθμίσεις, σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, ρυθμίζονται και αντιμετωπίζονται μια σειρά ζητημάτων, εκ των οποίων τα 4 πιο σημαντικά είναι ότι τα κρυπτοστοιχεία:

Εντάσσονται στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και Κώδικα Ακίνητης Περιουσίας με τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές που ισχύουν για το εισόδημα ή για τις δωρεές ή τις κληρονομιές.

Υπόκεινται σε φόρο υπεραξίας όπως και οι λοιποί τίτλοι (μετοχές, ομόλογα, τόκοι καταθέσεων) 15%, εκτός και αν συμφωνηθεί ένα πιο ευνοϊκό φορολογικό σενάριο.
Αποτελούν πλέον τεκμήριο και ελέγχεται ως τεκμήριο και χρησιμοποιείται ως τέτοιο για την απόκτηση άλλων περιουσιακών στοιχείων (π.χ. κατοικίες, συμμετοχές σε επιχειρήσεις κ.λπ.)

Διευρύνεται η έννοια του «τόκου», που προκύπτει από ειδικές μορφές δραστηριοτήτων κρυπτοστοιχείων εντός της πλατφόρμας, όπως:

i) δραστηριότητες δανεισμού με κρυπτοστοιχεία εντός της πλατφόρμας (crypto lending),
ii) συμμετοχή σε μηχανισμούς παροχής ρευστότητας ή απόδοσης σε αποκεντρωμένα πρωτόκολλα (yield farming) και
iii) δέσμευση κρυπτοστοιχείων σε μηχανισμούς επικύρωσης συναλλαγών (staking/forging), και τα ποσά που προκύπτουν αντιμετωπίζονται φορολογικά ως τόκοι κι επομένως φορολογούνται 15%.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με τις νέες ρυθμίσεις που έρχονται και συμπληρώνουν τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013), για λόγους ουδετερότητας αλλά και για σκοπούς απλοποίησης του ελέγχου, προβλέπεται απαλλαγή από το ψηφιακό τέλος συναλλαγής (ΨΤΣ) σε πράξεις ανταλλαγής και μεταβίβασης κρυπτοστοιχείων, όπως ήδη ισχύει για τους λοιπούς τίτλους (μετοχές, ομολογίες κ.λπ.).

Σύμφωνα με το σ/ν, η προτεινόμενη εξαίρεση στοχεύει στη δημιουργία σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου λειτουργίας της αγοράς κρυπτοστοιχείων και η μη επιβολή ΨΤΣ επί των σχετικών συναλλαγών συμβάλλει στη διαμόρφωση συνθηκών φορολογικής ουδετερότητας και ίσης μεταχείρισης έναντι λοιπών χρηματοοικονομικών προϊόντων, αποτρέποντας στρεβλώσεις στην αγορά και ενδεχόμενη μεταφορά συναλλακτικής δραστηριότητας σε αλλοδαπές πλατφόρμες ή δικαιοδοσίες ευνοϊκότερης φορολογικής μεταχείρισης.

Επίσης, στον φόρο υπεραξίας από μεταβίβαση, για σκοπούς απλοποίησης ελέγχου και μείωσης διοικητικού βάρους της φορολογικής αρχής, προβλέπεται φορολογική απαλλαγή για υπεραξία μέχρι 500 ευρώ ετησίως.

Οι βασικές έννοιες του νέου πλαισίου φορολόγησης των κρυπτοστοιχείων
Κρυπτοστοιχείο: Ως «κρυπτοστοιχείο» ο νέος νόμος θα ορίζει κάθε ψηφιακή αναπαράσταση αξίας ή δικαιώματος που μπορεί να μεταβιβαστεί και να αποθηκευτεί ηλεκτρονικά, με χρήση τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού (Distributed Ledger Technology – DLΤ) ή παρόμοιας τεχνολογίας.

Το σ/ν αξιοποιεί την ορολογία του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1114 για τις αγορές κρυπτοστοιχείων (Markets in Crypto-Assets Regulation – MiCAR), προκειμένου να εξασφαλίζεται κανονιστική συνοχή με το ενωσιακό δίκαιο ως προς την ορολογία. Ωστόσο, η φορολογική διάταξη δεν περιορίζεται στο κανονιστικό πεδίο εφαρμογής του MiCAR, ούτε εξαρτάται από την υπαγωγή ενός κρυπτοστοιχείου στο ενωσιακό χρηματοοικονομικό ρυθμιστικό πλαίσιο. Αντιθέτως, καταλαμβάνει κάθε μορφή κρυπτοστοιχείου, ανεξαρτήτως της τεχνολογικής, επενδυτικής ή λειτουργικής του φύσης, προκειμένου να διασφαλίζεται η φορολογική ουδετερότητα και η αποφυγή κατακερματισμού της φορολογικής μεταχείρισης.
Μεταβίβαση κρυπτοστοιχείου: Ως μεταβίβαση κρυπτοστοιχείου θεωρείται η ανταλλαγή κρυπτοστοιχείων έναντι χρηματικού ποσού, η διάθεση κρυπτοστοιχείων για την απόκτηση αγαθών ή τη λήψη υπηρεσιών και εν γένει κάθε πράξη διάθεσης κρυπτοστοιχείων από επαχθή αιτία και η εισφορά κρυπτοστοιχείων για την κάλυψη ή αύξηση εταιρικού ή μετοχικού κεφαλαίου.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις διατάξεις που έρχονται, η ανταλλαγή ενός κρυπτοστοιχείου με άλλο κρυπτοστοιχείο δεν θεωρείται μεταβίβαση για σκοπούς φορολογίας εισοδήματος και, συνεπώς, δεν γεννά φορολογητέα υπεραξία κατά τον χρόνο της ανταλλαγής. Η επιλογή αυτή υπαγορεύεται ιδίως από λόγους πρακτικής δυνατότητας συμμόρφωσης, καθώς η επιβολή φόρου σε στάδιο κατά το οποίο ο φορολογούμενος δεν έχει ακόμη ρευστοποιήσει την επένδυσή του ή αποκτήσει αντίστοιχη χρηματική ρευστότητα θα μπορούσε να οδηγήσει σε δυσανάλογη φορολογική επιβάρυνση.
Η φορολόγηση μετατίθεται στον χρόνο μετατροπής των κρυπτοστοιχείων σε νόμισμα αναφοράς ή στον χρόνο διάθεσής τους για την απόκτηση αγαθών ή υπηρεσιών. Με άλλα λόγια, τα κρυπτοστοιχεία αντιμετωπίζονται φορολογικά ως άυλα περιουσιακά στοιχεία και όχι ως νόμιμο μέσο πληρωμής, όπως είναι η τάση σήμερα στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΟΣΑ.
Υπεραξία κρυπτοστοιχείου: Ως υπεραξία κρυπτοστοιχείου νοείται η διαφορά μεταξύ της τιμής κτήσης και της τιμής μεταβίβασης, όπως αυτή προσδιορίζεται κατά τον χρόνο της μεταβίβασης του κρυπτοστοιχείου. Δαπάνες που συνδέονται άμεσα με την απόκτηση ή τη μεταβίβαση συμπεριλαμβάνονται στην τιμή κτήσης και την τιμή μεταβίβασης, αντίστοιχα.

Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που ο προσδιορισμός της υπεραξίας καταλήγει σε αρνητικό ποσό, η εν λόγω ζημία μεταφέρεται για τα επόμενα πέντε έτη (όπως ισχύει και με τους άλλους τίτλους) και συμψηφίζεται μόνο με μελλοντικά κέρδη από υπεραξία μεταβίβασης κρυπτοστοιχείων.
Τιμή κτήσης/μεταβίβασης: H τιμή κτήσης και η τιμή μεταβίβασης καθορίζονται από τα δικαιολογητικά έγγραφα συναλλαγών, τα οποία εκδίδει ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων ή οιοσδήποτε ενδιάμεσος διατηρεί στοιχεία για την απόκτηση και τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων ή από όποιο άλλο στοιχείο μπορεί να εξαχθεί απευθείας από το κατανεμημένο καθολικό.

Για κρυπτοστοιχεία που έχουν αποκτηθεί λόγω κληρονομικής διαδοχής ή μεταβίβασης με χαριστική αιτία, λαμβάνεται η αξία βάσει της οποίας υπολογίστηκε ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ή χορηγήθηκε απαλλαγή από αυτόν.

Για κρυπτοστοιχεία που έχουν αποκτηθεί από δραστηριότητες δανεισμού κρυπτονομισμάτων (crypto lending), από τη συμμετοχή σε μηχανισμούς παροχής ρευστότητας ή απόδοσης σε αποκεντρωμένα πρωτόκολλα (yield farming), καθώς και από τη δέσμευση κρυπτονομισμάτων σε μηχανισμούς επικύρωσης συναλλαγών (staking ή forging) λαμβάνεται η αξία βάσει της οποίας υπολογίστηκε ο φόρος σύμφωνα με τις ρυθμίσεις για τους τόκους που προβλέπει ο ΚΦΕ (αρ. 37, ν. 4172/2013). Αν η τιμή κτήσης δεν μπορεί να προσδιορισθεί, θεωρείται ότι είναι μηδενική.

Σε περίπτωση διάθεσης κρυπτοστοιχείων για την απόκτηση αγαθών ή τη λήψη υπηρεσιών η τιμή μεταβίβασης προσδιορίζεται με βάση την αξία σε ευρώ των κρυπτοστοιχείων κατά τον χρόνο της συναλλαγής, η οποία συνιστά την τιμή κτήσης των κρυπτοστοιχείων για τον αντισυμβαλλόμενο που διαθέτει τα αγαθά ή παρέχει τις υπηρεσίες.

Σε περίπτωση διαδοχικών αποκτήσεων κρυπτοστοιχείων, ως τιμή κτήσης λαμβάνεται η μέση τιμή κτήσης που προκύπτει από τη συνολική αξία κτήσης των κρυπτοστοιχείων δια της συνολικής ποσότητας αυτών.

Οι υποχρεώσεις και τα έγγραφα τεκμηρίωσης των κρυπτοστοιχείων, οι τρόποι απόδειξης και επαλήθευσης αυτών, ο χρόνος διαφύλαξης των σχετικών πληροφοριών και στοιχείων, θέματα συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών με άλλες αρχές, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια, θα καθοριστούν με απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ.

Crypto Mining: Tα κρυπτοστοιχεία που αποκτώνται μέσω εξόρυξης (mining), εφόσον οι σχετικές δραστηριότητες δεν ασκούνται στο πλαίσιο επιχειρηματικής δραστηριότητας, δεν συνιστούν εισόδημα κατά τον χρόνο δημιουργίας ή απόκτησής τους.

Ως εκ τούτου, η πρωτότυπη κτήση τους δεν γεννά φορολογική υποχρέωση κατά τον χρόνο απόκτησης. Κατά συνέπεια, η φορολόγηση των εν λόγω κρυπτοστοιχείων επέρχεται κατά τον χρόνο διάθεσής τους, λαμβανομένης ως τιμής κτήσης μηδενικής αξίας.

Αντιθέτως, σε περίπτωση οργανωμένης άσκησης δραστηριότητας η αξία κτήσης δύναται να αποδεικνύεται βάσει των οικείων λογιστικών και φορολογικών στοιχείων.

Όλες οι προαναφερόμενες διατάξεις θα έχουν εφαρμογή για τα φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1ης Ιανουαρίου 2025.

Πιστός στην άποψη ότι δεν πρόκειται να ασχοληθεί με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε σήμερα να κατατεθεί στη Βουλή η πρόταση της ΝΔ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.

Η διαδικασία κατάθεσης θα είναι τυπική με τη συζήτηση στην Ολομέλεια να ακολουθεί από βδομάδα για να προσδιοριστεί ο χρόνος που θα ξεκινήσει τις εργασίες της η Επιτροπή για τον καθορισμό των προς αναθεώρηση άρθρων.

Προφανώς η συζήτηση θα επιτρέψει στη Νέα Δημοκρατία να πλαγιοκοπήσει και το ΠΑΣΟΚ στον χώρο του κέντρου, με διλήμματα για το άρθρο 16, για τη μεταρρύθμιση του άρθρου 86 κλπ.

Το κυβερνών κόμμα, έπειτα από τρίμηνη εσωκομματική διαβούλευση που ακολούθησε την επιστολή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Κοινοβουλευτική Ομάδα στις 2 Φεβρουαρίου, κατέληξε σε ένα σώμα περίπου 30 άρθρων προς αναθεώρηση, με στόχο μια «λειτουργική δημοκρατία του σήμερα και του αύριο».

Στην καρδιά των προτάσεων βρίσκονται η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, η αναθεώρηση της μονιμότητας στο Δημόσιο, οι αλλαγές στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αλλά και στον νόμο περί ευθύνης υπουργών. Παράλληλα προτείνεται και η συνταγματική κατοχύρωση κανόνων για την τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική κρίση και τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Άρθρο 16: Μη κρατικά πανεπιστήμια και 11ετής υποχρεωτική εκπαίδευση

Η πλέον εμβληματική παρέμβαση αφορά το άρθρο 16, με τη ΝΔ να εισηγείται τη δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης και από μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, πλήρως αυτοδιοικούμενα και υπό την εποπτεία ανεξάρτητης αρχής.

Η πρόταση προβλέπει παράλληλα αύξηση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης από εννέα σε έντεκα έτη, καθώς και συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του έθνους και του πολιτισμού.

Αλλαγές στη μονιμότητα και αξιολόγηση στο Δημόσιο

Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος αποκτά η πρόταση για το άρθρο 103, με την οποία επανακαθορίζεται η έννοια της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων.

Κλείσιμο
Η ΝΔ προτείνει σύστημα αξιολόγησης που θα συνδέεται με επιβραβεύσεις αλλά και ποινές, ακόμη και με δυνατότητα οριστικής παύσης, έπειτα από απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου. Η αξιολόγηση θα γίνεται όχι μόνο από προϊσταμένους αλλά και αμφίδρομα – από υφισταμένους και πολίτες.

Σύμφωνα με την πρόταση, στο σύστημα θα μπορεί να συμμετέχει και το ΑΣΕΠ, ενώ η αξιολόγηση θα βασίζεται στις αρχές της αμεροληψίας, της επαγγελματικής επάρκειας και της αποδοτικότητας.

Νέο πλαίσιο για την ποινική ευθύνη υπουργών

Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, με στόχο –όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση– την ενίσχυση της λογοδοσίας. Η πρόταση προβλέπει κατάργηση της υποχρέωσης της Βουλής να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση, μεταφέροντας την αρμοδιότητα σε ανώτερους δικαστικούς λειτουργούς. Η δίωξη θα εξακολουθεί να αποφασίζεται από τη Βουλή, αλλά με αυξημένες εγγυήσεις και ονομαστική ψηφοφορία.

Επιλογή ανώτατων δικαστών χωρίς κυβερνητική παρέμβαση

Στο πεδίο της Δικαιοσύνης, η ΝΔ εισηγείται αλλαγή στον τρόπο επιλογής των ανώτατων δικαστών. Οι προαγωγές στις κορυφαίες δικαστικές θέσεις θα γίνονται από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, ανάμεσα στους αρχαιότερους δικαστές και βάσει καταλόγου που θα προτείνουν οι ίδιες οι ολομέλειες των ανώτατων δικαστηρίων, περιορίζοντας τον άμεσο κυβερνητικό ρόλο.

Παράλληλα, προτείνεται η ενίσχυση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου, το οποίο θα αποκτήσει δυνατότητα προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας νομοσχεδίων πριν αυτά γίνουν νόμοι του κράτους.

Συνταγματική πρόβλεψη για τεχνητή νοημοσύνη και κλιματική κρίση

Για πρώτη φορά εισάγονται προτάσεις που αφορούν ευθέως τις σύγχρονες τεχνολογικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις.

Η ΝΔ προτείνει ειδική συνταγματική πρόβλεψη ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την κοινωνική ευημερία, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της.

Στο άρθρο 24 εισάγονται αναφορές στην κλιματική αλλαγή, στην προστασία των υδάτινων πόρων, στην ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ακόμη και στην προστασία των ζώων.

Επιστολική ψήφος και αλλαγές στις εκλογές

Στο εκλογικό πεδίο, προτείνεται η δυνατότητα επιστολικής ψήφου και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός Ελλάδας, ενώ το εκλογικό σύστημα θα πρέπει –σύμφωνα με τη νέα διατύπωση– να εξασφαλίζει τόσο «εύλογη αναλογικότητα» όσο και «κυβερνησιμότητα». Παράλληλα, προβλέπεται η κατάργηση της διάλυσης της Βουλής λόγω «εθνικού θέματος εξαιρετικής σημασίας», με αντικατάστασή της από διαδικασία αυτοδιάλυσης μέσω κοινοβουλευτικής απόφασης.

Μία εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Η ΝΔ εισηγείται επίσης αλλαγή στη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, με καθιέρωση μίας και μόνης εξαετούς θητείας αντί της δυνατότητας επανεκλογής.

Συνταγματική κατοχύρωση δημοσιονομικής ισορροπίας
Στο οικονομικό πεδίο, η πρόταση προβλέπει ότι ο κρατικός προϋπολογισμός θα πρέπει να διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία, ενώ απαγορεύεται η επιβολή φόρων με αναδρομική ισχύ.

Παράλληλα, εισάγεται δυνατότητα παροχής κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές επενδύσεις.

Το πολιτικό στοίχημα της συναίνεσης

Η κυβερνητική πρόταση ανοίγει πλέον επισήμως τον δρόμο για μια από τις πιο εκτεταμένες συνταγματικές συζητήσεις των τελευταίων δεκαετιών. Ωστόσο, καθώς η διαδικασία απαιτεί αυξημένες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες και διαδοχικές ψηφοφορίες, το μεγάλο πολιτικό ερώτημα παραμένει αν μπορεί να διαμορφωθεί το απαιτούμενο πεδίο συναινέσεων – ειδικά σε ζητήματα που ήδη προκαλούν έντονες αντιδράσεις, όπως τα μη κρατικά πανεπιστήμια και η μονιμότητα στο Δημόσιο.

Αναλυτικά οι προτάσεις της ΝΔ για τη Συνταγματική Αναθεώρηση

1. Άρθρο 5 ή άρθρο 5Α ή νέο άρθρο 5Β

– Η τεχνητή νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει.

2. Άρθρα 14, 15

-Αποκάθαρση και εξορθολογισμός τύπου, τηλεόρασης, ραδιοφώνου και διαδικτύου.
-Προστασία του δημοσιογράφου και έναντι του εργοδότη του.

3. Άρθρο 16

– Κρατική μέριμνα για την προστασία, την καλλιέργεια και τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας.
-Προστασία της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους και του ελληνικού πολιτισμού
-Τα έτη υποχρεωτικής φοίτησης δεν μπορεί να είναι λιγότερα από 11 (αντί για 9 σήμερα).
-Δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που μπορεί να έχουν δημόσιο ή μη κρατικό/μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία ανεξάρτητης αρχής και υπό τον όρο διασφάλισης υψηλού επιπέδου των παρεχόμενων σπουδών.

4. Άρθρο 17

-Διατύπωση με πιο λιτό τρόπο
– Προστασία όχι μόνο της ιδιοκτησίας, αλλά της περιουσίας (μετοχές, ομόλογα, πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία, εμπορικό σήμα)
– Αποζημίωση για περιορισμό χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση
-Δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης (δυναμική πολεοδομία)
-Αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς

5. Άρθρο 21

-Κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη.
-Λήψη υπόψη διαγενεακής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.

6. Άρθρο 24

-Λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την κατοχύρωση του περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση και την προστασία των ζώων.

7. Άρθρο 29

-Τα κόμματα οφείλουν να οργανώνονται και να λειτουργούν με δημοκρατικό τρόπο.
-Νόμος ορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας πολιτικού κόμματος.
– Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 100 ελέγχει τη συνδρομή των προϋποθέσεων συμμετοχής του πολιτικού κόμματος στις εκλογές.

8. Άρθρο 30

-Μια εξαετής θητεία Προέδρου της Δημοκρατίας (με μεταβατική για τον υπηρετούντα Πρόεδρο).

9. Άρθρο 41 παρ. 2, 5

-Κατάργηση διάλυσης της Βουλής για εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας. Διάλυση με πρόταση της Κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής για ανανέωση της λαϊκής εντολής (αυτοδιάλυση Βουλής).

10. Άρθρο 44 παρ. 2

-Εισαγωγή κανόνων καλής διενέργειας των δημοψηφισμάτων: Το ερώτημα πρέπει να διατυπώνεται με τρόπο εύληπτο και κατανοητό για τους πολίτες. Μεταξύ της προκήρυξης και της διενέργειας του δημοψηφίσματος πρέπει να μεσολαβεί επαρκής χρόνος τουλάχιστον είκοσι ημερών.

11. Άρθρο 51 παρ. 4

Δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της Επικράτειας.

12. Άρθρο 54 παρ. 1, 3

-Το εκλογικό σύστημα θα πρέπει να διασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα της χώρας.
-Με νόμο μπορεί να προβλέπεται ότι η επικράτεια διαιρείται σε ελάσσονες και μείζονες περιφέρειες.

13. Άρθρο 55 παρ. 1

– Δικαίωμα εκλέγεσθαι στα 21.
– Αναστολή υποχρέωσης στράτευσης για όσο χρόνο διαρκεί η βουλευτική ιδιότητα.

14. Άρθρα 56, 57:

– Κατάργηση λεπτομερειακού καταλόγου κωλυμάτων και ασυμβιβάστων. Καθιέρωση γενικών αρχών και εξουσιοδότηση νόμου για εφαρμογή από μεθεπόμενες εκλογές ή αμέσως με πλειοψηφία 2/3.

15. Άρθρο 60

-Θωράκιση θεσμικού ρόλου του βουλευτή κατά την άσκηση της νομοθετικής και ελεγκτικής του αρμοδιότητας και κατά την επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής.

16. Άρθρο 73 παρ. 1

– Συνταγματική κατοχύρωση αρχών καλής νομοθέτησης: Επαρκούς προνομοθετικής διαβούλευσης, αξιολόγησης της εφαρμογής του νόμου και μέτρων κωδικοποίησης της νομοθεσίας.

17. Άρθρο 78 παρ. 2, 6

-Φόρος ή οποιοδήποτε άλλο οικονομικό βάρος δεν μπορεί να επιβληθεί με νόμο αναδρομικής ισχύος.
-Μπορεί να παρέχονται κίνητρα για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές για την εθνική οικονομία ιδιωτικές επενδύσεις.

18. Άρθρο 79

– Ο προϋπολογισμός οφείλει να διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία μεταξύ εσόδων και εξόδων και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία.
– Κατάθεση και δημοσιότητα ετήσιου απολογισμού εκ μέρους φορέων που χρηματοδοτούνται, άμεσα ή έμμεσα, από τον κρατικό προϋπολογισμό.

19. Άρθρο 81 παρ. 2

– Δυνατότητα πρόβλεψης με νόμο λειτουργικού ασυμβιβάστου βουλευτή/υπουργού και προσωρινής αναπλήρωσης.
– Δυνατότητα διορισμού Αντιπροέδρων του Υπουργικού Συμβουλίου και μη υπουργών.

20. Άρθρο 82

– Κανόνες καλής κυβερνητικής λειτουργίας.

21. Άρθρο 86

-Κατάργηση «αμελλητί» και αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης.
-Προκαταρκτική εξέταση από Εισαγγελέα Εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από Εισαγγελέα Αρείου Πάγου. Εναλλακτικά προαξιολόγηση ποινικής ευθύνης Υπουργών από μεικτό δικαστικοπολιτικό όργανο.
– Άσκηση δίωξης με απόφαση Βουλής, με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, με ονομαστική ψηφοφορία.

22. Άρθρο 89

– Επιτρέπεται βάσει εκτελεστικού νόμου η ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση της Βουλής.
– Δεν επιτρέπεται η συμμετοχή τους με οποιαδήποτε ιδιότητα στην Κυβέρνηση, η τοποθέτησή τους σε πολιτικές θέσεις ή η τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές για τρία τουλάχιστον χρόνια από την αφυπηρέτησή τους.

23. Άρθρο 90 παρ. 5

– Προαγωγές στις θέσεις των ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή μεταξύ των αρχαιοτέρων δικαστών, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, από κατάλογο τριών δικαστών για κάθε θέση που προτείνονται από τις οικείες ολομέλειες.

24. Άρθρο 100

– Σύνθεση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου με τριετή θητεία, αποτελούμενου από εννέα δικαστές (τους 3 Προέδρους των Ανωτάτων Δικαστηρίων, από 2 δικαστές εκλεγόμενους από τις Ολομέλειες ΣτΕ και ΑΠ, 2 τακτικούς Καθηγητές Νομικής που επιλέγονται από τα λοιπά μέλη).
– Αρμοδιότητα προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο για ψηφισμένο νομοσχέδιο εκτός από εκείνα που αφορούν αποκλειστικά κύρωση διεθνών συνθηκών, μετά από αίτημα του ΠτΔ, του ΠΘ ή της Βουλής (έως δύο φορές σε κάθε σύνοδο).
– Η απόφαση περί αντισυνταγματικότητας ή αντίθεσης προς το ενωσιακό δίκαιο κωλύει την έκδοση του νόμου. Η απόφαση περί συνταγματικότητας δεσμεύει τα δικαστήρια μετά την έκδοση του νόμου.

25. Άρθρο 101 παρ. 3, 5

– Αποκεντρωτικό σύστημα: Κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων, η εφαρμογή του αποκεντρωτικού συστήματος μπορεί να γίνει είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένης κρατικής δομής και/είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων και των λοιπών φορέων του δημοσίου τομέα.
-Κρατική μέριμνα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας, ώστε να εξασφαλίζεται ίση πρόσβαση σε δημόσια αγαθά σε όλη την επικράτεια.
-Αρχές της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας. Συνταγματική κατοχύρωση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.

26. Άρθρο 101A

– Επιλογή Προέδρων και Μελών ανεξαρτήτων αρχών από κοινοβουλευτική επιτροπή από κατάλογο τριών υποψηφίων που προτείνονται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων μετά από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Στο Συμβούλιο συμμετέχουν ex officio ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, ο Πρόεδρος του ΑΣΕΠ, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, ο Πρόεδρος της Συνόδου των Πρυτάνεων και ο επικεφαλής του συλλογικού οργάνου που εκπροσωπεί τους ΟΤΑ α’ ή β’ βαθμού.

27. Άρθρο 102

-Νόμος καθορίζει τους βαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης οι οποίοι είναι έως δύο (2)
– Με αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορούν να επιβάλλονται τοπικοί ή ειδικοί φόροι ή βάρη οποιασδήποτε φύσης.
– Οι προϋπολογισμοί των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταρτίζονται μετά από επαρκή δημόσια διαβούλευση με τους
κατοίκους των οικείων περιοχών και οφείλουν να διασφαλίζουν τη δημοσιονομική ισορροπία.
– Πειθαρχικές ποινές αργίας/έκπτωσης στα αιρετά όργανα των ΟΤΑ επιβάλλονται με απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου

28. Άρθρο 103

– Επανακαθορισμός της έννοιας της μονιμότητας. Νόμος ορίζει τη διαδικασία, τα κριτήρια για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, τις επιβραβεύσεις και τις ποινές που αυτή μπορεί να επιφέρει, συμπεριλαμβανομένης της οριστικής παύσης, ύστερα από απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου. Οι επιβραβεύσεις συνδέονται με προσόντα και απόδοση.
– Αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων, με βάση τις αρχές της αμεροληψίας, της ουδετερότητας, της επαγγελματικής ικανότητας και της αποδοτικότητας, με δυνατότητα συμμετοχής και του ΑΣΕΠ.
-Αξιολόγηση γίνεται αμφίδρομα, ήτοι και από τους υφισταμένους προς τους προϊσταμένους τους, καθώς και από τους πολίτες προς όλους.

Η εισήγηση Ευριπίδη Στυλιανίδη

Ο εισηγητής της πρότασης για Συνταγματική Αναθεώρηση από πλευράς ΝΔ είναι ο βουλευτής Ροδόπης Ευριπίδης Στυλιανίδης, ο οποίος ανέφερε:

Κύριε Πρόεδρε
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

• Η Αναθεωρητική Διαδικασία που σε λίγο ξεκινά, είναι η κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία, όπου δεν αντιπαρατίθενται Κυβέρνηση και Αντιπολίτευση, αλλά δοκιμάζεται η ωριμότητα όλου του πολιτικού συστήματος και η δυνατότητα του να διαλέγεται υπεύθυνα, νηφάλια και επιστημονικά τεκμηριωμένα και να δημιουργεί συναινέσεις. Επίσης δοκιμάζεται η δυνατότητα των πολιτικών κομμάτων και των Βουλευτών να παρουσιάσουν καινοτόμες ιδέες και έξυπνες προτάσεις για την Ελλάδα του μέλλοντος.

• Θα ήθελα κατ’αρχήν να ευχαριστήσω τον πρωθυπουργό για την εμπιστοσύνη που έδειξε στο πρόσωπο μου αναθέτοντας μου το ρόλο του Εισηγητή της Πλειοψηφίας και μεταγγίζοντας μου το χρέος να εκφράσω τη συνισταμένη των απόψεων που προέκυψαν από την εσωτερική μας διαβούλευση.

• Πριν από μερικούς μήνες ο Πρωθυπουργός, ως επικεφαλής της κυβερνητικής πλειοψηφίας, όπως είχε προεκλογικά δεσμευτεί, έδωσε το σήμα έναρξης μιας εσωτερικής, αλλά παράλληλα και μιας δημόσιας διαβούλευσης για την Αναθεώρηση του Συντάγματος που ξεκίνησε από τους Βουλευτές, ενόψει της μετεξέλιξης της παρούσας Βουλής από Κοινή σε Προτείνουσα Βουλή. Στην εσωτερική αυτή διαβούλευση ανταποκρίθηκαν πάνω από 50 συνάδελφοι καταθέτοντας καινοτόμες και εύστοχες προτάσεις που αποτέλεσαν την πρώτη ύλη για να διαμορφώσουμε τη βάση για τη δημόσια συζήτηση και το θεσμικό διάλογο που θα ξεκινήσει στην Επιτροπή της Βουλής.

• Η ενδεικτική δημόσια αναφορά του Προέδρου ως επικεφαλής της πλειοψηφίας σε κάποια άρθρα το προηγούμενο διάστημα, εκδηλώνει την πρόθεση για μια γενναία αναθεώρηση, εφόσον κριθεί κάτι τέτοιο αναγκαίο. Παράλληλα προκαλεί και προσκαλεί τις πολιτικές δυνάμεις, τους θεσμικούς φορείς, τους κοινωνικούς εταίρους, τους ειδικούς επιστήμονες να καταθέσουν τις απόψεις, τις ιδέες και τις προτάσεις τους, ενόψει της μετάβασης σε μια νέα εποχή, όπως προδίδει η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και το εξαιρετικά απρόβλεπτο διεθνές γεωπολιτικό περιβάλλον.

• Το Σύνταγμα της Ελλάδας είναι η κωδικοποιημένη δημοκρατικά νομιμοποιημένη θεσμική έκφραση του αξιακού κώδικα που προσδιορίζει την διαχρονική πολιτιστική και εθνική μας ταυτότητα.

• Το Ελληνικό Σύνταγμα είναι αυστηρό, αλλά ανοιχτό. Αυστηρό, διότι προστατεύει αξίες που αποτελούν το σκληρό πυρήνα της εθνικής πολιτιστικής μας ταυτότητας, αλλά ανοιχτό διότι έχει την ευελιξία προσαρμογής στις επιστημονικές, τεχνολογικές και διεθνοπολιτικές εξελίξεις(άρθρο 28). Αντιστέκεται στο φαινόμενο του Mcdonaldnisation, δηλαδή της «κλωνοποίησης» των πολιτισμών και των οικονομικο-πολιτικών και πολιτιστικών μοντέλων. Την ίδια στιγμή όμως παρακολουθεί τις εξελίξεις και προσαρμόζεται σε αυτές, ώστε να μην οδηγηθούμε σε θραύση του θεσμικού πλαισίου.

• Η ανθεκτικότητα του δοκιμάστηκε με επιτυχία κατά την τελευταία οικονομική κρίση των μνημονίων και στη συνέχεια κατά την υγειονομική κρίση της πανδημίας του Covid 19, όπου το «Καθεστώς Εξαίρεσης» λειτούργησε με επιτυχία ως αμορτισέρ που με το Δίκαιο της Ανάγκης απορρόφησε τους κραδασμούς και προστάτεψε το σκληρό πυρήνα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώσπου να επανέλθουμε πλήρως στην κανονικότητα.

• Η αναθεωρητική συζήτηση στην Προτείνουσα Βουλή, έχει ως αποκλειστικό στόχο να επισημάνει διατάξεις που πρέπει να συμπληρωθούν, να αναθεωρηθούν, να καταργηθούν ή και να θεσπιστούν για πρώτη φορά. Τώρα θα αποφασιστεί τι πρέπει να αλλάξουμε, αλλά όχι πώς θα το αλλάξουμε. Το περιεχόμενο είναι το διακύβευμα της Αναθεωρητικής Βουλής που θα προκύψει μετά τις εκλογές από νέο συσχετισμό δυνάμεων και απαιτεί συναινέσεις.Η επιτυχία επομένως του παρόντος εγχειρήματος είναι η Επιτροπή Αναθεώρησης της Προτείνουσας Βουλής να καταφέρει να αρθεί πάνω από τις τρέχουσες μικροκομματικές και διαχειριστικές αντιπαραθέσεις και να αποφασίσει το νέο καταστατικό Χάρτη της Χώρας με το βλέμμα στραμμένο όχι στις επόμενες εκλογές, αλλά στις επόμενες γενιές.

• Επιβεβαίωση του ότι μπορεί να επιτευχθεί Υπέρβαση του τρέχοντος πολωτικού πολιτικού κλίματος, αποτελεί η επιτυχία της Νέας Δημοκρατίας κατά την προηγούμενη Αναθεωρητική Διαδικασία του 2019 που είχα την τιμή να τη συντονίσω ως Πρόεδρος της Επιτροπής στην Αναθεωρητική Βουλή. Ξεκινήσαμε από 154 διαφωνίες στην Προτείνουσα Βουλή από τις οποίες μεταβιβάστηκαν οι 49 στην Αναθεωρητική και πετύχαμε σε ενάμιση μήνα έντονων συζητήσεων 8+1 Συμφωνίες για σημαντικές αλλαγές που οι περισσότερες δοκιμάστηκαν με επιτυχία στην πράξη. Οι 8 επιτεύχθηκαν στην Επιτροπή Αναθεώρησης και η 1 στην Ολομέλεια, διότι ο διάλογος έμεινε ανοιχτός μέχρι και την τελευταία στιγμή με τους Βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας τουλάχιστον να ψηφίζουν κατά συνείδηση, όπως προβλέπεται να συμβαίνει κατά το Σύνταγμα ιδιαιτέρως στις αναθεωρητικές διαδικασίες.

• Πιστεύω ότι έχουμε χρέος μετά τη εκτενή αναθεώρηση του 2001, τη σχεδόν μονοθεματική και διορθωτική αναθεώρηση του 2007(επαγγελματικό ασυμβίβαστο Βουλευτή-άρθρο 16) και τη λειτουργική αναθεώρηση του 2019, να μην προσχωρήσουμε σε ένα ιδιότυπο συνταγματικό λαϊκισμό τον οποίο φαίνεται δυστυχώς να υιοθετεί η Αντιπολίτευση. Η θεσμική λογική και η νηφάλια μετεξέλιξη της σύγχρονης Ελληνικής Πολιτείας δεν πρέπει να αφήσουμε να διαμορφωθεί από δημοσκοπικές αναλύσεις και ακραίες προσεγγίσεις που μπορεί εφήμερα να ικανοποιούν το λαϊκό αίσθημα ή τη δημοσιογραφική επιδίωξη της τηλεθέασης, αλλά μεσομακροπρόθεσμα καταστρέφουν τη βασική αρχή της δημοκρατίας μας, την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών ((Checks and Balances)

• Ένα νέο δεδομένο στην αναθεωρητική διαδικασία που δεν μπορούμε πλέον να παραγνωρίσουμε, είναι ότι μετά το 1980 που η Ελλάδα εντάχθηκε στην ΕΟΚ και πολύ πιο έντονα σήμερα, διαμορφώνεται δυναμικά ένα νέο διεθνές πλαίσιο, μια παράλληλη με την εθνική, διεθνής έννομη τάξη, εξίσου ισχυρή με το Σύνταγμα και απόλυτα παρεμβατική στην εσωτερική έννομη τάξη. Αυτή πηγάζει από το πρωτογενές και το παράγωγο Ευρωπαϊκό δίκαιο και τη σχετική Νομολογία του ΔΕΕ (Ευρωπαϊκός Κανονισμός Προσωπικών Δεδομένων, AI ACT, βασικός μέτοχος, Μη Κρατικά Πανεπιστήμια), από την ΕΣΔΑ και τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ, από διμερείς, πολυμερείς και διεθνείς συμβάσεις που έχει κυρώσει ή θα κυρώσει η Ελλάδα (Σύμβαση Πλαίσιο για την ΤΝ, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου). Η όποια αναθεωρητική πρωτοβουλία πρέπει να εναρμονίζει έξυπνα το Εθνικό Σύνταγμα με τη διεθνή έννομη τάξη, χωρίς βέβαια να αλλοιώνει το σκληρό αξιακό του πυρήνα, ώστε να αποφευχθεί η θραύση του εθνικού θεσμικού πλαισίου και η διεθνής απομόνωση της Ελλάδας.

• Μετά την ολοκλήρωση της εσωτερικής διαβούλευσης με την Κοινοβουλευτική μας Ομάδα, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους συναδέλφους για τις πολλές και ενδιαφέρουσες προτάσεις που κατέθεσαν. Επιχειρώντας μεθοδολογικά μια κατηγοριοποίηση αυτών των προτάσεων, θα έλεγα ότι οι προτάσεις που διαμορφώνουμε διακρίνονται σε 4 βασικές ομάδες:

α) Οι ταυτοτικές διατάξεις διαμορφώνουν το Πολιτιστικό Σύνταγμα της Ελλάδας προστατεύοντας τον σκληρό αξιακό πυρήνα της εθνικής και πολιτιστικής μας ταυτότητας.
β) ΟΙ κοινωνικές διαμορφώνουν το Κοινωνικό Σύνταγμα,
γ) Οι θεσμικές πού εκσυγχρονίζουν το Θεσμικό Σύνταγμα ενισχύοντας την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών (Checks and Balances) και
δ) οι αναπτυξιακές που οριοθετούν το Οικονομικό Σύνταγμα.

Α) ΤΑΥΤΟΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

• Οι ταυτοτικές διατάξεις διαμορφώνουν το Πολιτιστικό Σύνταγμα της Ελλάδας προστατεύοντας τον σκληρό αξιακό πυρήνα της εθνικής και πολιτιστικής μας ταυτότητας. Τέτοιες προτάσεις θεωρούνται:

⁃ Η συνταγματική προστασία της Ελληνικής Σημαίας ως διαχρονικό σύμβολο του έθνους και του πολιτισμού μας άρθρο 16 παρ. 2Α.

⁃ Η προστασία της Ελληνικής γλώσσας στο άρθρο 16 παρ. 2Β ως φορέα του ελληνικού πολιτισμού και της εθνικής κληρονομιάς, αλλά και ως ζωντανό δεσμό με τον Οικουμενικό Ελληνισμό.

⁃ Η εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης με τρόπο που να συμβάλλει στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου θεσμοθετείται ως νέο άρθρο 5Β. Υιοθετούνται όλες οι Αρχές που προβλέπονται για το ΑΙ από τη Σύμβαση Πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Προτείνεται η δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής αναφοράς, όπως άλλωστε προβλέπει και το ΑΙ Act της ΕΕ με στόχο να προστατεύονται από την Πολιτεία ως αγώγιμα, όλα τα δικαιώματα του ανθρώπου και η δημοκρατία μας που αποτελούν το σκληρό αξιακό πυρήνα του ανθρωποκεντρικού δυτικού πολιτισμού από τις ενδεχόμενες απειλές και τους αδιόρατους κινδύνους που φέρνει μαζί της η εφαρμογή της ΤΝ, της συνθετικής βιολογίας και της ρομποτικής.

Β) ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ – ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

• Οι κοινωνικές διατάξεις εδραιώνουν το Κοινωνικό Σύνταγμα που η λειτουργία του θωρακίζει την κοινωνική δικαιοσύνη, εγγυάται την ισότητα των ευκαιριών και ενισχύει την κοινωνική κινητικότητα. Προτάσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν σε αυτά είναι:

⁃ Η επέκταση της ελάχιστης υποχρεωτικής εκπαίδευσης από τα 9 στα 11 χρόνια και κυρίως η απελευθέρωση της Ανώτατης Εκπαίδευσης από το κρατικό μονοπώλιο και η θέσπιση του Μη Κρατικού Μη Κερδοσκοπικού ή Ιδιωτικού Πανεπιστημίου με την αναθεώρηση του άρθρου 16 που διευρύνει το πεδίο ελευθερίας επιλογών των νέων Ελλήνων, εγγυάται την ισότητα ευκαιριών για όσους δεν έχουν τη δυνατότητα να φοιτήσουν στο εξωτερικό ή όσους δεν μπόρεσαν να σπουδάσουν λόγω δυσκολιών στα νεανικά τους χρόνια και ενισχύει την κοινωνική κινητικότητα καθιστώντας ΔΙΑ ΒΙΟΥ την εκπαίδευση σε ανώτατο επίπεδο.

⁃ Στο άρθρο 21 παρ. 3 και 4 προβλέπεται η διαγενεακή δικαιοσύνη και αλληλεγγύη ως βάση για μια ανθρωποκεντρική κοινωνία συνοχής. Αναγκαία καθίσταται και η μέριμνα για προσιτή στέγη, πολιτική απαραίτητη για τη στήριξη της Οικογένειας.

⁃ Συμπλήρωση του άρθρου 24 παρ. 1 με στόχο την προστασία του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, την αντιμετώπιση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής, τη σωστή διαχείριση των υδάτινων πόρων, την αποκατάσταση των δημόσιων και ιδιωτικών δασών που καταστράφηκαν, την προστασία του περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση, διότι το περιβάλλον ανήκει σε όλους και συνδέεται όχι μόνο με την επιβίωση αλλά και την ποιότητα ζωής.

Γ) ΘΕΣΜΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ – ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΙΣΟΡΡΟΠΙΩΝ

• Οι θεσμικές αλλαγές που προτείνουμε επιδιώκουν να αποκαταστήσουν την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών της Δημοκρατίας μας, διορθώνοντας στρεβλώσεις του παρελθόντος και συμβάλλοντας στην μετάβαση σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό θεσμικό περιβάλλον. Συγκεκριμένα:

⁃ Προτείνουμε την επανεξέταση του άρθρου 29 του Συντάγματος με την πρόβλεψη επιφύλαξης νόμου που θα ορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και δημοκρατικής εσωτερικής λειτουργίας των πολιτικών κομμάτων, γιατί πιστεύουμε ότι περισσότερη εσωτερική δημοκρατία στα κόμματα, θα σημάνει καλύτερη δημοκρατία των κομμάτων. Η συνεχής και όχι μόνο η κατ’αρχήν παρακολούθηση της λειτουργίας των δημοκρατικών αρχών και κανόνων μέσα στα κόμματα από το ΑΕΔ κατά το άρθρο 100, θα μας επιτρέψει ως Δημοκρατική Πολιτεία να παρακολουθούμε καλύτερα και να αντιμετωπίζουμε πληρέστερα αντιδημοκρατικές αποκλίσεις σαν αυτές που ζήσαμε με το φαινόμενο της Χρυσής Αυγής, κρίνοντας διαρκώς τη συνδρομή των προϋποθέσεων συμμετοχής ενός κόμματος στις εκλογές.

⁃ Θα εκσυγχρόνιζε σημαντικά το Σύνταγμα μας η επαναδιατύπωση των άρθρων 14 και 15 για την ελευθερία του τύπου, της ραδιοτηλεόρασης και του διαδικτύου και η προστασία του δημοσιογράφου έναντι του εργοδότη του.

⁃ Στο άρθρο 30 προτείνεται μία εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με μεταβατική διάταξη για τον υπηρετούντα πρόεδρο.

⁃ Καταργείται η συχνά υποκριτική επίκληση σοβαρού εθνικού θέματος για τη διάλυση της Βουλής, η οποία μπορεί στο εξής να διαλύεται με πρόταση της Κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής για ανανέωση της λαϊκής εντολής. Άρθρο 41 παρ. 2, 5

⁃ Στο Άρθρο 44 παρ. 2 εισαγωγή κανόνων καλής διενέργειας των δημοψηφισμάτων: Το ερώτημα πρέπει να διατυπώνεται με τρόπο εύληπτο και κατανοητό για τους πολίτες. Μεταξύ της προκήρυξης και της διενέργειας του δημοψηφίσματος πρέπει να μεσολαβεί επαρκής χρόνος τουλάχιστον είκοσι ημερών.

⁃ Άρθρο 51 παρ. 4 Δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της Επικράτειας.

⁃ Άρθρο 54 παρ. 1, 3 Το εκλογικό σύστημα θα πρέπει να διασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα της χώρας. Με νόμο μπορεί να προβλέπεται ότι η επικράτεια διαιρείται σε ελάσσονες και μείζονες περιφέρειες.

⁃ Στο άρθρο 55 παρ. 1 Προτείνεται το δικαίωμα εκλέγεσθαι στα 21 με αναστολή υποχρέωσης στράτευσης για όσο χρόνο διαρκεί η βουλευτική ιδιότητα.

⁃ Στα άρθρα 56, 57 προτείνεται η κατάργηση λεπτομερειακού καταλόγου κωλυμάτων και ασυμβιβάστων. Καθιέρωση γενικών αρχών και εξουσιοδότηση νόμου για εφαρμογή από μεθεπόμενες εκλογές ή αμέσως με πλειοψηφία 2/3.

⁃ Στο άρθρο 60 εισηγούμαστε τη θεσμική θωράκιση του ρόλου του Βουλευτή και σε συνταγματικό επίπεδο, προκειμένου να ξανατονώσουμε τον νομοθετικό ρόλο(πρόταση νόμου), τον ελεγκτικό ρόλο(κοινοβουλευτικός έλεγχος) και το διαμεσολαβητικό ρόλο του Βουλευτή (επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια) που αναφέρεται και στον κανονισμό της Βουλής. Καθίσταται συνταγματική υποχρέωση των Υπουργών να απαντούν τεκμηριωμένα στον κοινοβουλευτικό έλεγχο των Βουλευτών καθώς επίσης καθίσταται υποχρεωτική η συστηματική επικοινωνία του Βουλευτή με την εκλογική του περιφέρεια και η διαφανής δημόσια μεταφορά των δίκαιων συλλογικών ή ατομικών ζητημάτων προς την εκτελεστική εξουσία δια του κοινοβουλίου.

⁃ Στο άρθρο 73 παρ. 1 καθίσταται συνταγματική υποχρέωση να τηρούνται οι βασικές αρχές καλής νομοθέτησης. Απαιτείται πριν την ψήφιση των σχεδίων νόμου να προηγείται επαρκής προνομοθετική διαβούλευση, αξιολόγηση της εφαρμογής του νόμου και μέτρα κωδικοποίησης της νομοθεσίας.

⁃ Ετέθη προς συζήτηση το θέμα του άρθρου 81 παρ. 2 για το ασυμβίβαστο Βουλευτή/Υπουργού , της προσωρινής αναπλήρωσης Βουλευτή και η δυνατότητα διορισμού Αντιπροέδρων του Υπουργικού Συμβουλίου και μη Υπουργών, προκαλώντας ήδη έντονους προβληματισμούς διαφορετικών κατευθύνσεων.

⁃ Η Κυβέρνηση πρέπει να ακολουθεί κανόνες καλής κυβερνητικής λειτουργίας γι’αυτό θεσπίζεται στο άρθρο 82 παρ. 5 «Το Υπουργικό Συμβούλιο ψηφίζει το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής πολιτικής της επόμενης διετίας, το οποίο δημοσιοποιείται»

⁃ Η ευθύνη των Υπουργών κατά το άρθρο 86; Σαφώς και πρέπει να το επαναξιολογήσουμε. Έχουμε χρέος να ισορροπήσουμε από τη μια ανάμεσα στην απόλυτη ατιμωρησία των πολιτικών που γεννά την αλαζονεία της εξουσίας και την απέχθεια στους πολίτες για τα κοινά, κατάσταση που ενισχύει τους ακτιβισμούς και τα άκρα και από την άλλη στην απόλυτη τιμωρητικότητα που οδηγεί εύκολα, όπως δείχνει η ιστορία μας, στην ποινικοποίησης της πολιτικής ζωής, στη συκοφάντηση των αντιπάλων, στην έξαρση των πολιτικών παθών και μερικές φορές στην παράδοση ευσυνείδητων πολιτικών ως βορά στα διαπλεκόμενα συμφέροντα. Είναι σαφές ότι πρέπει να ενισχυθεί ο έλεγχος της δικαστικής εξουσίας. Αυτό όμως δεν σημαίνει απαραίτητα, ότι θα ακυρωθεί πλήρως η ασπίδα του κοινοβουλίου; Ο Υπουργός που παίρνει αποφάσεις και λύνει προβλήματα είναι συνήθως αυτός που εκτίθεται σε κινδύνους. Αυτός που δεν υπογράφει, όχι μόνο δεν κινδυνεύει, αλλά συνήθως είναι και πιο δημοφιλής. Το κόστος όμως των Μη Αποφάσεων στην Ελλάδα είναι τριπλάσιο από το κόστος των κακών αποφάσεων. Γι’ αυτό προτείνεται ως βάση για συζήτηση στο άρθρο 86 παρ. 2 το εξής: Καταργείται το «αμελλητί» και η αρμοδιότητα της Βουλής για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης. Η Προκαταρκτική εξέταση διενεργείται από Εισαγγελέα Εφετών και η πρόταση άσκησης δίωξης από Εισαγγελέα Αρείου Πάγου. Εναλλακτικά θα μπορούσε η προαξιολόγηση ποινικής ευθύνης Υπουργών να γίνεται από μεικτό δικαστικό-πολιτικό όργανο. Η άσκηση δίωξης θα γίνεται με απόφαση Βουλής, με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, με ονομαστική ψηφοφορία.

⁃ Για το άρθρο 89 παρ. 3 προτείνεται να επιτρέπεται βάσει εκτελεστικού νόμου η ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση της Βουλής. Δεν επιτρέπεται όμως η συμμετοχή τους με οποιαδήποτε ιδιότητα στην Κυβέρνηση, η τοποθέτησή τους σε πολιτικές θέσεις ή η τοποθέτησή τους σε ανεξάρτητες αρχές για τρία τουλάχιστον χρόνια από την αφυπηρέτησή τους.

⁃ Για την επιλογή ηγεσίας στη Δικαιοσύνη κατά το άρθρο 90 παρ. 5 είναι βέβαιο ότι χρειάζεται πιο ουσιαστική συμμετοχή των δικαστών και μια πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας τους. Προσωπικά όμως πιστεύω ότι καμία εξουσία δεν μπορεί να είναι απόλυτη και αυτεξούσια, διότι αυτό θα τίναζε στον αέρα την Αρχή των Ελέγχων και των Ισορροπιών. Όπως η κυβέρνηση λογοδοτεί στη Βουλή και η Βουλή λογοδοτεί στο Λαό, έτσι θα πρέπει και η Δικαιοσύνη να λογοδοτεί κάπου, χωρίς όμως αυτό να επηρεάζει την επί της ουσίας κρίση της. Εδώ θα μου επιτρέψετε θα θέσω και κάποια ζητήματα προς προβληματισμό πχ πως βλέπετε το Θεσμό του Μισθοδικείου, πώς σχολιάζετε το γεγονός ότι τα ΠΟΘΕΝ ΕΣΧΕΣ των δικαστών δεν δημοσιοποιούνται, πώς αντιμετωπίζετε το ενδεχόμενο ενός ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ με συγκεκριμένες αρμοδιότητες και σύνθεση που δεν θα αποτελείται μόνο από δικαστές αλλά και από άλλες προσωπικότητες; Η πρόταση στην οποία καταλήγουμε να συζητήσουμε είναι η εξής: Η ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ εξουσία λειτουργεί ανεξάρτητα, αυτοαξιολογείται εσωτερικά και στα υψηλά κλιμάκια αξιολογείται από την Κυβέρνηση. Η μεταφορά της αρμοδιότητας στην Επιτροπή Θεσμών της Βουλής πιθανότατα θα ήταν πάλι απόφαση της πλειοψηφίας. Αυτό που θα μπορούσε να υιοθετηθεί είναι η δεσμευτική επιλογή από την Κυβέρνηση ή την Επιτροπή Θεσμών από δεσμευτική λίστα 3 δικαστών που θα πρότεινε η Ολομέλεια του κάθε Δικαστηρίου.

⁃ Στο άρθρο 93 παρ. 3, 5 θα μπορούσαν να τεθούν θέματα ψηφιακής δίκης ή εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών

⁃ Κορυφαίας σημασίας είναι η απόφαση μας αν θα ανοίξουμε θέμα Συνταγματικού Δικαστηρίου στο άρθρο 100 παρ. 2 που δεν θα αποτελείται μόνο από δικαστές ή αν θα προχωρήσουμε με την αναμόρφωση των αρμοδιοτήτων του υφιστάμενου ΑΕΔ. Αν παραμείνουμε στο ΑΕΔ, που θεωρείται πιθανότερο προτείνεται : Σύνθεση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου με τριετή θητεία, αποτελούμενου από εννέα δικαστές (τους 3 Προέδρους των Ανωτάτων Δικαστηρίων, από 2 δικαστές εκλεγόμενους από τις Ολομέλειες ΣτΕ και ΑΠ, 2 τακτικούς Καθηγητές Νομικής που επιλέγονται από τα λοιπά μέλη). Αρμοδιότητα προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας και συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο για ψηφισμένο νομοσχέδιο εκτός από εκείνα που αφορούν αποκλειστικά κύρωση διεθνών συνθηκών, μετά από αίτημα του ΠτΔ, του ΠΘ ή της Βουλής (έως δύο φορές σε κάθε σύνοδο). Η απόφαση περί αντισυνταγματικότητας ή αντίθεσης προς το ενωσιακό δίκαιο κωλύει την έκδοση του νόμου. Η απόφαση περί συνταγματικότητας δεσμεύει τα δικαστήρια μετά την έκδοση του νόμου.

⁃ Στο Αποκεντρωτικό σύστημα του άρθρου 101 παρ. 3, 5 εισηγούμαστε την κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων. Η εφαρμογή του αποκεντρωτικού συστήματος μπορεί να γίνει είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένης κρατικής δομής, είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων και των λοιπών φορέων του δημοσίου τομέα. Θεσμοθετούνται οι Αρχές της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας. Συνταγματική κατοχύρωση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Στο άρθρο αυτό ή στο άρθρο 18 παρ. 4 θα μπορούσε να θεσπιστεί η φράση: «Το κράτος λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, τη δημογραφική ενίσχυση και την ανάπτυξη των οικισμών της Ελληνικής περιφέρειας.

⁃ Στο άρθρο 101A προτείνεται η επιλογή Προέδρων και Μελών Ανεξαρτήτων Αρχών από κοινοβουλευτική επιτροπή από κατάλογο τριών υποψηφίων που προτείνονται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων μετά από δημόσια πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Στο Συμβούλιο συμμετέχουν ex officio ο Διοικητής της Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ο Πρόεδρος του ΑΣΕΠ, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, ο πρόεδρος της Συνόδου Πρυτάνεων και ο επικεφαλής του συλλογικού οργάνου που εκπροσωπεί τους ΟΤΑ Α’ ή Β’ βαθμού.

⁃ Η συζήτηση του άρθρου 102 για τον Α και Β βαθμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρέπει να ανοίξει σύμφωνα και με πρόταση της ΚΕΔΕ, ώστε « Κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από κεντρικά ή περιφερειακά όργανα του κράτους προς την τοπική αυτοδιοίκηση, καθώς και η ανάθεση νέων αρμοδιοτήτων ή υποχρεώσεων να συνεπάγεται και τη διασφάλιση των πόρων που απαιτούνται για την άσκηση τους». Επίσης νόμος καθορίζει τους βαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης οι οποίοι είναι έως δύο (2). Με αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορούν να επιβάλλονται τοπικοί ή ειδικοί φόροι ή βάρη οποιασδήποτε φύσης στο πλαίσιο μιας φορολογικής αποκέντρωσης. Οι προϋπολογισμοί των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταρτίζονται μετά από επαρκή δημόσια διαβούλευση με τους κατοίκους των οικείων περιοχών και οφείλουν να διασφαλίζουν τη δημοσιονομική ισορροπία. Οι Πειθαρχικές ποινές αργίας ή έκπτωσης στα αιρετά όργανα των ΟΤΑ επιβάλλονται με απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου

⁃ Ως προς τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων στο 103 παρ. 4 πιστεύω ότι η επανίδρυση του κράτους δεν διατάσσεται. Απαιτεί έξυπνα οργανογράμματα, σαφή καθηκοντολόγια, διαρκή επιμόρφωση, σοβαρή και συνεχή αξιολόγηση με bentchmarkts. , κίνητρα με κριτήρια την αποτελεσματικότητα και το ήθος. Αυτά μπορεί να δίδονται ως κατεύθυνση από το Σύνταγμα, αλλά η υλοποίηση τους εξαρτάται από το νόμο και κυρίως από τη σωστή λειτουργία της διοίκησης. Το Σύνταγμα μπορεί να επαναπροσδιορίσει την έννοια της μονιμότητας. Νόμος όμως ορίζει τη διαδικασία, τα κριτήρια για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, τις επιβραβεύσεις και τις ποινές που αυτή μπορεί να επιφέρει, συμπεριλαμβανομένης της οριστικής παύσης, ύστερα από απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου. Η Αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων γίνεται με βάση τις αρχές της αμεροληψίας, της ουδετερότητας, της επαγγελματικής ικανότητας και της αποδοτικότητας, με δυνατότητα συμμετοχής και του ΑΣΕΠ. Αξιολόγηση γίνεται αμφίδρομα, ήτοι και από τους υφισταμένους προς τους προϊσταμένους τους, καθώς και από τους πολίτες προς όλους. Ο μισθός(πέραν του βασικού) συνδέεται με προσόντα και απόδοση.

Δ) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ – ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

• Οι αναπτυξιακές διατάξεις που προτείνονται σέβονται τον ουδέτερο χαρακτήρα του Οικονομικού Συντάγματος, ωστόσο περιγράφουν και συμπληρώνουν την Κοινωνική Οικονομία της Αγοράς ως κοινώς αποδεκτή βάση του πρωτογενούς Ευρωπαϊκού Δικαίου.

⁃ Το σπάσιμο του κρατικού μονοπωλίου στην Ανώτατη Εκπαίδευση με την αναθεώρηση του άρθρου 16 και τη θέσπιση Νομικού Προσώπου Ανώτατης Εκπαίδευσης ανήκει μεταξύ άλλων και στο Οικονομικό Σύνταγμα, διότι στοχεύει να καταστήσει την Ελλάδα από νησίδα εκπαιδευτικού απομονωτισμού, διεθνές εκπαιδευτικό κέντρο. Επαναπατρίζοντας μέρος έστω των 53.000 εξόριστων Ελλήνων φοιτητών και άλλων τόσων διακεκριμένων ερευνητών και προσελκύοντας και ξένους, δημιουργεί νέα πηγή για το ΑΕΠ, νέες θέσεις εργασίας και φυσικά άμεσες ελληνικές και ξένες επενδύσεις στον τομέα της παιδείας και του πολιτισμού εισάγοντας την ελληνική οικονομία στη διεθνή εκπαιδευτική αγορά των 30 δις δολ το χρόνο, από την οποία τόσα χρόνια ήταν απούσα.

⁃ Στο άρθρο 17 και 18 μπορούμε να προστατέψουμε με σαφήνεια όχι μόνο την ιδιοκτησία αλλά και την περιουσία (μετοχές, ομόλογα, πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία, εμπορικό σήμα), να προβλέψουμε αποζημίωση για περιορισμό χρήσης χωρίς απαλλοτρίωση, να θεσμοθετήσουμε τη δυναμική πολεοδομία με τη μεταφορά συντελεστή δόμησης και να επιτρέψουμε την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς. Τέλος να θεσπίσουμε τη φράση «Το κράτος λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, τη δημογραφική ενίσχυση και την ανάπτυξη των οικισμών της Ελληνικής περιφέρειας»

⁃ Στο άρθρο 78 παρ. 2 καταργείται κάθε αναδρομική εφαρμογή φορολογικής επιβάρυνσης και προστίθεται η παράγραφος 6 σύμφωνα με την οποία «Νόμος μπορεί να παρέχει κίνητρα για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές για την εθνική οικονομία επενδύσεις».

⁃ Στόχος του προϋπολογισμού κατά το άρθρο 79 είναι η διασφάλιση βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας. Υποχρέωση των φορέων που χρηματοδοτούνται, άμεσα ή έμμεσα, από τον κρατικό προϋπολογισμό, είναι η κατάθεση και δημοσιοποίηση ετήσιου απολογισμού.

⁃ Το Οικονομικό Σύνταγμα της Ελλάδας είναι προσανατολισμένο στην Κοινωνική Οικονομία της Αγοράς, σέβεται τον ελεύθερο ανταγωνισμό προς όφελος των καταναλωτών, εγγυάται την κοινωνική κινητικότητα και επιδιώκει την κοινωνική συνοχή και δικαιοσύνη. Στοχεύει στην δημοσιονομική ισορροπία και στην οικολογική βιωσιμότητα που συνιστούν τους βασικούς πυλώνες της οικονομικής πολιτικής.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

Έχουμε διδαχθεί από την ιστορία μας, ότι τα τελειότερα Σύνταγμα στα χέρια ασυνείδητων ή αδιάφορων λειτουργών απέτυχαν, ενώ ακόμα και ατελή Συντάγματα στα χέρια ευσυνείδητων λειτουργών λειτούργησαν τέλεια.

Σήμερα έχουμε μια σπάνια ευκαιρία, αξιοποιώντας την εμπειρία απανωτών κρίσεων που αντιμετωπίσαμε με επιτυχία, να σχεδιάσουμε τον νέο Πολιτειακό Χάρτη της Πατρίδας μας, υπερβαίνοντας μικροκομματικές διαφορές και πάθη και να επιβεβαιώσουμε για ακόμη μια φορά τον Ελληνικό Λαό ότι η Παράταξη μας, από τότε που την ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ταυτίστηκε πάντα με τις κορυφαίες επιλογές για το έθνος.

Σας ευχαριστώ