THE PAPER

Ιδιαιτέρως προχωρημένες περιγράφουν πηγές της αγοράς με γνώση των συζητήσεων τις διαδικασίες για την πώληση του κλάδου εστίασης της Vivartia σε εταιρεία του ομίλου Recipe Unlimited, συμφερόντων της Fairfax του Καναδού μεγαλοεπενδυτή Πρεμ Γουάτσα. Oι ίδιες πηγές μάλιστα θεωρούν βέβαιη την ολοκλήρωση της συμφωνίας το επόμενο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για μία συναλλαγή που, εφόσον ολοκληρωθεί, δεν θα αποτελέσει απλώς ακόμη μία αποεπένδυση της CVC από την ελληνική αγορά, αλλά θα φέρει έναν από τους μεγαλύτερους καναδικούς ομίλους εστίασης απευθείας στην ελληνική εστίαση.

Οι πληροφορίες του powergame.gr αναφέρουν ότι το ενδιαφέρον της καναδικής πλευράς δεν περιορίζεται στην απόκτηση ενός υφιστάμενου χαρτοφυλακίου σημάτων με ισχυρή θέση στην Ελλάδα. Στο τραπέζι βρίσκεται ένα ευρύτερο σχέδιο ανάπτυξης, με έμφαση στην ενδυνάμωση των brands που διαθέτουν δυνατότητα να ταξιδέψουν εκτός συνόρων και να αναπτυχθούν μέσω franchise και στρατηγικών συνεργασιών.

Σε αυτή την κατηγορία εντάσσεται και η Jackaroo, ένα από τα νεότερα και ταχύτερα αναπτυσσόμενα concepts της οργανωμένης εστίασης στην Ελλάδα, το οποίο βρίσκεται κάτω από την Red Meat. Η Food Services Holdings εμφανίζει συμμετοχή 60% στη Red Meat μέσω της εταιρικής δομής του ομίλου. Σύμφωνα με ανθρώπους που παρακολουθούν τη διαδικασία, η δυναμική που έχει αποκτήσει το συγκεκριμένο σήμα στην ελληνική αγορά είναι ένα από τα στοιχεία που έχουν μπει στο επενδυτικό μικροσκόπιο των Καναδών.

Το χαρτοφυλάκιο που περνά στο μικροσκόπιο της Recipe

Η υπό διαπραγμάτευση δραστηριότητα περιλαμβάνει έναν από τους μεγαλύτερους οργανωμένους ομίλους εστίασης στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, με εμπορικά σήματα όπως Goody’s Burger House, Everest, Flocafé, La Pasteria και Jackaroo. Πληροφορίες των τελευταίων εβδομάδων ανέφεραν ότι το due diligence έχει ήδη πραγματοποιηθεί, ενώ η αποτίμηση που έχει συζητηθεί στην αγορά κινείται στην περιοχή των 300 εκατ. ευρώ.

Η οικονομική βάση του υπό πώληση βραχίονα είναι σημαντική. Σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες πληροφορίες για την Evergood, οι πωλήσεις του 2025 διαμορφώθηκαν περίπου στα 375 εκατ. ευρώ, με τη διοίκηση να προσβλέπει σε περαιτέρω ενίσχυση πωλήσεων και λειτουργικής κερδοφορίας το 2026.

Η ίδια η Food Services Holdings λειτουργεί ως εταιρεία συμμετοχών και διοικητικής υποστήριξης για τις επιχειρήσεις εστίασης της Vivartia, έχοντας ως άμεση συμμετοχή την Evergood. Η τελευταία αποτιμάται στα βιβλία της Food Services Holdings στα 82,787 εκατ. ευρώ, χωρίς μεταβολή της λογιστικής αξίας κατά τη διάρκεια του 2025. Η δομή δημιουργήθηκε το 2021, όταν η Vivartia προχώρησε στον διαχωρισμό των επιμέρους δραστηριοτήτων της σε διακριτούς επιχειρηματικούς βραχίονες.

Γιατί η Recipe βλέπει κάτι περισσότερο από μία ελληνική εξαγορά

Το στοιχείο που δίνει διαφορετική διάσταση στη συγκεκριμένη συναλλαγή είναι η ταυτότητα του υποψήφιου αγοραστή. Η Recipe Unlimited δεν είναι ένας χρηματοοικονομικός επενδυτής που αγοράζει απλώς μία επιχείρηση με στόχο μία μελλοντική μεταπώληση. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο όμιλο full-service εστίασης του Καναδά, με περισσότερα από 1.100 εστιατόρια και διεθνή παρουσία. Στο χαρτοφυλάκιό του βρίσκονται σήματα όπως Swiss Chalet, Harvey’s, St-Hubert, Montana’s, Kelseys, New York Fries, The Burger’s Priest και East Side Mario’s.

Αυτό ακριβώς αποτελεί, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της υπόθεσης. Η Recipe διαθέτει τεχνογνωσία στην ανάπτυξη αλυσίδων μέσω franchise, στην τυποποίηση concepts και στη μεταφορά σημάτων από μία γεωγραφική αγορά σε άλλη. Για brands όπως η Jackaroo, τα οποία έχουν δημιουργήσει έντονη αναγνωρισιμότητα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα, η ένταξη σε μία τέτοια πλατφόρμα μπορεί να ανοίξει έναν δρόμο που μέχρι σήμερα ήταν δύσκολο να ακολουθηθεί αυτόνομα.

Άλλωστε, η ίδια η διοίκηση της Food Services Holdings έχει θέσει μεταξύ των στρατηγικών της προτεραιοτήτων την ανάπτυξη των δικτύων και των σημάτων της, αλλά και την επέκταση των θυγατρικών σε ευρύτερες γεωγραφικές ζώνες μέσα από συνεργασίες με στρατηγικούς εταίρους. Η κατεύθυνση αυτή εναρμονίζεται σε σημαντικό βαθμό με το μοντέλο ανάπτυξης της Recipe.

Από το ελληνικό fast food σε πιθανό διεθνές concept

Η Jackaroo αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση του τι θα μπορούσε να αναζητήσει η Fairfax μετά την ολοκλήρωση της συμφωνίας. Το σήμα έχει κατορθώσει να αποκτήσει σημαντικό αποτύπωμα στην κατηγορία του street food και της γρήγορης εστίασης, δημιουργώντας ένα μοντέλο που θεωρείται περισσότερο εξαγώγιμο από παραδοσιακές αλυσίδες οι οποίες είναι στενότερα συνδεδεμένες με την ελληνική καταναλωτική αγορά.

Για τη Fairfax, επομένως, το στοίχημα δεν φαίνεται να είναι μόνο να εισπράξει τα οφέλη από ένα ώριμο δίκτυο όπως τα Goody’s ή τα Everest. Είναι να εντοπίσει μέσα στο χαρτοφυλάκιο της Vivartia τα εμπορικά σήματα που μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία εάν βγουν από τα ελληνικά σύνορα. Το μοντέλο δεν θα ήταν ξένο για τη Recipe. Ο καναδικός όμιλος έχει ιστορικά αναπτυχθεί τόσο μέσω εξαγορών όσο και μέσω επέκτασης διαφορετικών εταιρικών οντοτήτων σε νέες αγορές. Το 2025, για παράδειγμα, απέκτησε τα καναδικά εστιατόρια Olive Garden και υπέγραψε συμφωνία για περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου.

Η επόμενη αποεπένδυση της CVC

Για την CVC Capital Partners, από την άλλη πλευρά, μία συμφωνία θα ολοκλήρωνε ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο της επένδυσής της στη Vivartia. Η σημερινή ιδιοκτήτρια είχε ήδη από το 2021 οργανώσει τις δραστηριότητες σε ξεχωριστούς πυλώνες, διαχωρίζοντας ουσιαστικά τα γαλακτοκομικά, τα κατεψυγμένα και την εστίαση. Η Food Services Holdings ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 2021 και αποτελεί την εταιρική ομπρέλα των επιχειρήσεων του κλάδου εστίασης.

Η εταιρεία συμμετοχών δεν έχει αυτόνομη εμπορική δραστηριότητα. Στο τέλος του 2025 εμφάνιζε συμμετοχές σε θυγατρικές αξίας 82,787 εκατ. ευρώ και ίδια κεφάλαια 82,785 εκατ. ευρώ. Το πραγματικό επιχειρηματικό αντικείμενο βρίσκεται κάτω από αυτήν, στην Evergood και στις εταιρείες που συγκροτούν το δίκτυο εστίασης.

Εφόσον οι συζητήσεις φτάσουν σε συμφωνία, η Fairfax θα πραγματοποιήσει μία από τις σημαντικότερες νέες τοποθετήσεις της στην Ελλάδα και την Ευρώπη, αυτή τη φορά σε έναν εντελώς διαφορετικό κλάδο από τις βασικές συμμετοχές με τις οποίες είναι έως σήμερα γνωστή στην ελληνική αγορά. Ο Πρεμ Γουάτσα έχει ήδη ισχυρή παρουσία μέσω Eurobank, Metlen και Grivalia Hospitality, ενώ η Fairfax αποτελεί μακροχρόνιο επενδυτή στην ελληνική οικονομία.

Ο όμιλος Evergood εμφάνισε το 2025 πωλήσεις 375 εκατ. ευρώ, από 341 εκατ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση περίπου 10%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η βελτίωση σε επίπεδο κερδοφορίας. Το EBITDA ανήλθε στα 40 εκατ. ευρώ από 37,3 εκατ. ευρώ, ενώ το προσαρμοσμένο EBITDA διαμορφώθηκε στα 32,8 εκατ. ευρώ έναντι 29,7 εκατ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα.

Τα κέρδη προ φόρων έφτασαν τα 17,4 εκατ. ευρώ, από 16,3 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ τα καθαρά αποτελέσματα μετά από φόρους και δικαιώματα μειοψηφίας αυξήθηκαν στα 13,6 εκατ. ευρώ από 12,4 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, το μεικτό κέρδος ενισχύθηκε κατά 9,4 εκατ. ευρώ, στα 108 εκατ. ευρώ, με το μεικτό περιθώριο να διαμορφώνεται στο 30,6% έναντι 31,2% την προηγούμενη χρονιά.

Η επέκταση των σημάτων

Πίσω από την αύξηση των μεγεθών βρίσκεται η περαιτέρω ανάπτυξη του δικτύου, αλλά και η προσπάθεια ανανέωσης των επιμέρους concepts.

Στα Everest οι καθαρές πωλήσεις του συστήματος αυξήθηκαν κατά 4,1% έναντι του 2024, ενώ μέσα στη χρονιά άνοιξαν δέκα νέα καταστήματα franchise. Ανοδικά κινήθηκε και η Flocafé, με αύξηση 3,7% στις καθαρές πωλήσεις του συστήματος. Το 2025 προστέθηκε δεύτερο Flocafé Espresso Room στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Ντόχα στο Κατάρ, ενώ το concept ενίσχυσε επίσης την παρουσία του στο εξωτερικό με σημεία στην Αίγυπτο, τη Βουλγαρία και την Κύπρο.

Η La Pasteria κατέγραψε αύξηση καθαρών πωλήσεων κατά 1,7% και στο τέλος του 2025 διέθετε 16 καταστήματα εντός Αττικής και ένα στη Θεσσαλονίκη, εκ των οποίων 6 λειτουργούσαν σε malls και εμπορικά κέντρα.

Το στοίχημα της Jackaroo

Σε ό,τι αφορά τη Jackaroo αναδεικνύεται σε ένα από τα πλέον αναπτυσσόμενα brands του χαρτοφυλακίου.

Θυμίζουμε ότι στις 31 Μαρτίου 2025 η Evergood απέκτησε μέσω της Red Meat ποσοστό 60% στο σήμα Jackaroo. Οι συνολικές καθαρές πωλήσεις του συστήματος Jackaroo ανήλθαν το 2025 σε 24,8 εκατ. ευρώ. Στο τέλος της χρονιάς λειτουργούσαν επτά καταστήματα στην Αττική και ένα στη Θεσσαλονίκη.

Η ανάπτυξη δεν περιορίστηκε στο υπάρχον concept. Μέσα στο 2025 η Jackaroo άρχισε να χτίζει και δεύτερους πυλώνες δραστηριότητας. Δημιουργήθηκε το Krispy by Jackaroo, με πρώτο κατάστημα στην Κυψέλη, ένα concept περισσότερο προσανατολισμένο στο chicken street food, ενώ ξεκίνησε και το La Jacka, το οποίο επιχειρεί να μεταφέρει τη λογική της Jackaroo σε tex-mex και latin-American street food.

Γεγονός είναι πλέον η πρόσκτηση από το Πολεμικό Ναυτικό δύο ιταλικών φρεγατών τύπου FREMM (κλάσης Bergamini), καθώς ολοκληρώθηκαν όλα τα προπαρασκευαστικά στάδια για την ένταξή τους στον ελληνικό στόλο.

Συγκεκριμένα, η Εφαρμοστική Ρύθμιση (ImplementingArrangement) μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ιταλικής Δημοκρατίας, η οποία ενεργοποιεί το πρόγραμμα πρόσκτησης δύο ιταλικών φρεγατών τύπου FREMM (κλάσης Bergamini), πρόκειται να υπογραφεί την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026 στη Ρώμη, παρουσία του Έλληνα Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, του Ιταλού ομολόγου του Γκουίντο Κροσέτο (Guido Crosetto) και των Αρχηγών Ναυτικού των δύο χωρών.

Η Εφαρμοστική Ρύθμιση θα υπογραφεί από τη Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και την αντίστοιχη ιταλική Διεύθυνση Εξοπλισμών, σε υλοποίηση του Μνημονίου Συνεργασίας (MoU) και της Δήλωσης Προθέσεων για την απόκτηση των ιταλικών Φρεγατών τ. FREMM, που υπογράφηκαν στις 29 Σεπτεμβρίου 2025, στη Λα Σπέτσια της Ιταλίας, κατά τη συνάντηση του κ. Δένδια με τον κ. Κροσέτο.

Με την Εφαρμοστική Ρύθμιση οριστικοποιούνται οι νομικοί, οικονομικοί και τεχνικοί όροι της αγοράς των δύο πρώτων φρεγατών τύπου FREMM (κλάσης Bergamini).

Συγκεκριμένα καθορίζεται:

• Η αξία των δύο πλοίων στην υφιστάμενη κατάσταση και το χρονοδιάγραμμα μεταβίβασης και ένταξης των πλοίων στο Πολεμικό Ναυτικό (Carlo BERGAMINI (F-590): Πώληση/μεταβίβαση εντός του πρώτου εξαμήνου του 2028 – Virginio FASAN (F-591): Πώληση/μεταβίβαση εντός του πρώτου εξαμήνου του 2029).

• Η αρχική και εν συνεχεία υποστήριξη για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας των μονάδων.

• Η εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή, με την εμπλοκή ελληνικών ναυπηγείων στις εργασίες συντήρησης και προσαρμογής νέων συστημάτων στα πλοία.

Η πρόσκτηση των δύο φρεγατών τ. FREMM, με δυνατότητα πρόσκτησης επιπλέον πλοίων μελλοντικά, μαζί με τις τέσσερις φρεγάτες τ. FDI και τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών τ. MEKO, δημιουργεί ένα Πολεμικό Ναυτικό με Μονάδες Κρούσης υψηλών δυνατοτήτων, που διαφυλάσσουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας, τόσο στο Αιγαίο Πέλαγος όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το Kiku στο Κολωνάκι είναι ένα από εκείνα τα ονόματα που δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις στην αθηναϊκή εστίαση. Τώρα, όμως, ετοιμάζεται να περάσει στην επόμενη εποχή του.

Και η αλλαγή είναι πολύ μεγαλύτερη από μια νέα ταμπέλα στην είσοδο.

…διά χειρός Hλία Τσίπα

Το Kiku εξελίσσεται σε Casa Kiku Kolonaki, μεταφέροντας στην Αθήνα τη φιλοσοφία που ήδη έχει αρχίσει να χτίζεται μέσα από το Casa Kiku Mykonos.

Η λέξη που κάνει όλη τη διαφορά είναι μία: Casa.

Γιατί η λογική του νέου project δεν είναι να δημιουργηθεί ακόμη ένα όμορφο και ακριβό restaurant στο Κολωνάκι. Η ιδέα είναι να στηθεί ένα πραγματικό «σπίτι φιλοξενίας», όπου το φαγητό, το ποτό και η κοινωνική ζωή θα μπλέκονται μεταξύ τους.

Ο επισκέπτης δεν θα μπαίνει απλώς για να οδηγηθεί στο τραπέζι της κράτησής του.

Θα μπορεί να καθίσει στο «σαλόνι», να φάει πιο χαλαρά, να επιλέξει το dining room για ένα ολοκληρωμένο dinner ή να ξεκινήσει από το bar για ένα ποτό και τελικά να μείνει εκεί ολόκληρο το βράδυ.

Να αλλάξει σημείο. Να βρει φίλους. Να μοιραστεί πιάτα. Να καθίσει περισσότερο απ’ όσο είχε αρχικά υπολογίσει.

Με λίγα λόγια, δεν θα πρέπει ο πελάτης να προσαρμόζεται στο εστιατόριο. Το Casa Kiku θα προσαρμόζεται στον πελάτη.

Περισσότερο σπίτι, λιγότερο «στημένο» restaurant

Εκεί βρίσκεται και το μεγάλο στοίχημα του design.

Η κλασική εικόνα μιας ενιαίας αίθουσας με σειρές από τραπέζια δίνει τη θέση της σε διαφορετικές γωνιές που θυμίζουν κατοικία: καθιστικό, τραπεζαρία, bar, πολυθρόνες, χαμηλά τραπέζια, βιβλία, έργα τέχνης και αντικείμενα που δημιουργούν προσωπικότητα.

Ακόμη και τα έπιπλα δεν χρειάζεται να είναι όλα ίδια.

Η κατεύθυνση είναι περισσότερο residential luxury και λιγότερο η προβλέψιμη πολυτέλεια ενός high-end restaurant.

Ζεστό, sophisticated, προσωπικό, αλλά χωρίς υπερβολές.

Γιατί εδώ η πολυτέλεια δεν θέλει να φωνάζει. Θέλει να τη νιώθεις.

Η Μύκονος έδειξε τον δρόμο

Το Casa Kiku Kolonaki δεν εμφανίζεται από το πουθενά. Είναι ουσιαστικά η αθηναϊκή συνέχεια του Casa Kiku Mykonos, με μια βασική διαφορά.

Στη Μύκονο το concept ενώνει διαμονή, φαγητό, ποτό και social life κάτω από την ίδια στέγη.

Στο Κολωνάκι αφαιρούνται τα δωμάτια, αλλά παραμένει όλο το υπόλοιπο DNA.

Στη Μύκονο είναι ένα σπίτι στο οποίο μπορείς να μείνεις, να φας και να ζήσεις.

Στην Αθήνα φιλοδοξεί να γίνει ένα σπίτι στο οποίο μπορείς να φας, να πιεις, να συναντήσεις κόσμο και —το σημαντικότερο— να αισθανθείς ότι ανήκεις.

Και ίσως αυτή η τελευταία λέξη να περιγράφει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο τη νέα εποχή του Kiku.

Γιατί στη σημερινή εστίαση δεν αρκεί πλέον μόνο ένα δυνατό menu ή ένα εντυπωσιακό design. Τα μαγαζιά που πραγματικά αποκτούν ζωή είναι εκείνα που καταφέρνουν να γίνουν στέκια.

Να πηγαίνεις όχι μόνο επειδή έχεις κράτηση, αλλά επειδή είναι «το μέρος σου».

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να δημιουργήσει το νέο Casa Kiku στο Κολωνάκι.

Η ιστορία και η γαστρονομική ταυτότητα του Kiku παραμένουν. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο θα ζεις πλέον το μαγαζί.

Stay. Dine. Belong.

Στη Μύκονο και τα τρία κυριολεκτικά.

Στο Κολωνάκι, κυρίως το τελευταίο.

Δεν έρχεσαι απλώς στο Kiku. Έρχεσαι στο Casa Kiku.

Tο Casa Kiku Kolonaki υπολογίζεται να ανοίξει τις πύλες του στα τέλη Οκτωβρίου, σηματοδοτώντας και επίσημα τη νέα εποχή του ιστορικού Kiku στο Κολωνάκι.

Το καλοκαίρι πέρασε, οι δημοσκοπήσεις επέστρεψαν και η πολιτική τράπουλα βρέθηκε σχεδόν όπως είχε μείνει. Η ΝΔ κινείται στην περιοχή του 26%-27%, η ΕΛ.Α.Σ. παραμένει δεύτερη και το ΠΑΣΟΚ γύρω από το 10%. Κάτι, ωστόσο, άλλαξε: οι αναποφάσιστοι αυξήθηκαν. Και στην εκκίνηση της νέας πολιτικής σεζόν το ενδιαφέρον μεταφέρεται από το ποιος προηγείται στο ποιος μπορεί να βρει τις επόμενες μονάδες.

Η ΝΔ «στα λεφτά της»

Πριν από τη θερινή ανάπαυλα, οι μετρήσεις έβρισκαν τη ΝΔ περίπου στην ίδια περιοχή: Pulse 26%, GPO 25,7% και Marc 27,3% στην πρόθεση ψήφου. Μετά τις διακοπές, η Interview την καταγράφει στο 26,5%, με την ΕΛ.Α.Σ. στο 14,5% και το ΠΑΣΟΚ στο 10%.

Οι μεθοδολογίες διαφέρουν και οι αριθμοί δεν μπαίνουν όλοι στην ίδια ζυγαριά. Η πολιτική εικόνα, πάντως, είναι καθαρή: η ΝΔ βρίσκεται, κατά το κοινώς λεγόμενο, «στα λεφτά της», με τη διαφορά από τη δεύτερη θέση στις 12 μονάδες.

Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η πραγματική εκλογική της δύναμη «γράφει 3 μπροστά». Οι τελευταίες εκτιμήσεις πριν από τον Αύγουστο βρίσκονταν πράγματι εκεί: 30% η Pulse, 29,3% η GPO και 30,8% η Marc.

Από το «3» μέχρι την αυτοδυναμία

Το 30%, βέβαια, δεν είναι αυτοδυναμία, η οποία παραμένει ο διακηρυγμένος στόχος του. Ενδιαφέρον έχει ότι στην Pulse, περισσότεροι από 4 στους 5 (45% ) προτιμούσαν αυτοδύναμη κυβέρνηση έναντι 38% που επέλεγε συνεργασία. Στον αντίποδα όμως, στην έρευνα της Marc μόλις 18,8% εκτιμούσε ότι η ΝΔ θα κερδίσει με αυτοδυναμία.

Υπάρχει και μια αντίφαση, η οποία σύμφωνα με έμπειρους κοινοβουλευτικούς, λέει ίσως περισσότερα από τα κομματικά ποσοστά. Στην Interview, 65% θεωρεί ότι η χώρα πηγαίνει προς λάθος κατεύθυνση και 51% ζητά εκλογές τώρα. Παρ” όλα αυτά, η ΕΛ.Α.Σ. υποχωρεί στο 14,5% από 15,8% τον Ιούλιο και το ΠΑΣΟΚ μένει στο 10%.

Η δυσαρέσκεια υπάρχει. Αυτό που δεν υπάρχει ακόμη είναι κάποιος που να την εισπράττει μαζικά, είναι το συμπέρασμα που βάζουν σε πρώτο πλάνο, μιλώντας στο protothema.gr τα ίδια πρόσωπα.

Το 10,6% που κοιτούν όλοι

Και κάπου εδώ μπαίνει το 10,6% των αναποφάσιστων, από 9% τον Ιούλιο. Για τη ΝΔ έχει μια επιπλέον σημασία, καθώς στην τελευταία έρευνα της Marc πριν από τις διακοπές, το 33,2% των αναποφάσιστων προερχόταν από ψηφοφόρους που τη στήριξαν στις εκλογές του 2023.

Εκεί βλέπει το Μαξίμου μέρος του διαθέσιμου χώρου μέχρι το «3 μπροστά». Την ίδια δεξαμενή, όμως, διεκδικεί και η αντιπολίτευση εάν θέλει να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε αλλαγή συσχετισμών.

Κάπως έτσι μπαίνουν όλοι στη μάχη της ΔΕΘ, με τη ΝΔ να κυνηγά τις μονάδες που θα την ανεβάσουν, η ΕΛ.Α.Σ. θέλει να δώσει δυναμική στη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ να ξεκολλήσει από το 10%.

Το καλοκαίρι άφησε τα κόμματα περίπου εκεί όπου τα βρήκε, αλλά φαίνεται ότι η αλλαγή που φέρνει είναι οι περισσότεροι ψηφοφόρους χωρίς τελική επιλογή. Και αυτοί είναι πλέον το μεγάλο έπαθλο της μάχης που αρχίζει.

Πέθανε σε ηλικία 57 ετών ο γνωστός τραγουδιστής, Δημήτρης Κόκοτας.

Ο Δημήτρης Κόκοτας νοσηλευόταν στο νοσοκομείο Γεώργιος Γεννηματάς από τον Μάρτιο του 2024 μετά από έμφραγμα που είχε υποστεί στη διάρκεια τηλεοπτικού γυρίσματος για το σόου J2US. Ωστόσο, δεν τα κατάφερε έπειτα από γενναία μάχη δυο ετών.

Γιος του σπουδαίου τραγουδιστή Σταμάτη Κόκοτα, ακολούθησε και ο ίδιος τον δρόμο της μουσικής, κάνοντας ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία του στην ελληνική δισκογραφία κυρίως τη δεκαετία του 1990.

Στη διάρκεια της καριέρας του κυκλοφόρησε προσωπικούς δίσκους, συνεργάστηκε με καταξιωμένους συνθέτες, στιχουργούς και τραγουδιστές και πραγματοποίησε πολυάριθμες εμφανίσεις σε νυχτερινά κέντρα και μουσικές σκηνές.

Μεταξύ των καλλιτεχνών που συνεργάστηκε ήταν η Μαρινέλλα, η Καίτη Γαρμπή, η Άντζελα Δημητρίου, ο Αντύπας, ο Βασίλης Καρράς, η Κωνσταντίνα, η Λίτσα Γιαγκούση και ο πατέρας του, Σταμάτης Κόκοτας.

Ο πρώτος προσωπικός του δίσκος με τίτλο «Διαδόσεις» κυκλοφόρησε στις 10 Φεβρουαρίου του 1994 από την Eros Music σε μουσική και στίχους του Φοίβου, φτάνοντας τις 30.000 πωλήσεις σε Ελλάδα και Κύπρο κι έγινε χρυσός.

Στις 29 Ιανουαρίου 1886, ο Carl Benz κατέθεσε την αίτηση ευρεσιτεχνίας για το τρίτροχο όχημά του με κινητήρα εσωτερικής καύσης. Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας DRP 37435 έμελλε να θεωρηθεί η «ληξιαρχική πράξη γέννησης» του αυτοκινήτου. Εκατόν σαράντα χρόνια αργότερα, η IWC Schaffhausen επιλέγει να τιμήσει αυτή την επέτειο με τον τρόπο που γνωρίζει καλύτερα: μεταφράζοντας την ιστορία της μηχανολογίας σε υψηλή ωρολογοποιία.

Το “Big Pilot’s Watch Perpetual Calendar ProSet 140 Years Mercedes-Benz” δημιουργήθηκε ειδικά για τα 140 χρόνια της Mercedes-Benz και παράγεται, εύλογα, σε μόλις 140 κομμάτια. Παράλληλα, αποτελεί το νεότερο κεφάλαιο μιας σχέσης που συνδέει την IWC με τη Mercedes-AMG από το 2004 και με τη Mercedes-AMG PETRONAS Formula One Team από το 2013.

Το νέο μοντέλο στεγάζεται σε (χορταστική) κάσα 42 χιλιοστών από ανοξείδωτο ατσάλι, με πάχος 14 χιλιοστά και εναλλαγή brushed και γυαλισμένων επιφανειών. Το μαύρο καντράν λειτουργεί ως φόντο για τις χρυσές απλικέ ενδείξεις και τους επιχρυσωμένους δείκτες, ενώ η λευκή κλίμακα των λεπτών ενισχύει την αναγνωσιμότητα. Η συνολική εικόνα παραμένει αναγνωρίσιμα Big Pilot, αλλά εδώ η ουσία βρίσκεται σε όσα συμβαίνουν κάτω και επάνω από το καντράν.

Το perpetual calendar εμφανίζει την ημερομηνία στις 3, τον μήνα στις 6 και την ημέρα της εβδομάδας στις 9. Ανάμεσα στις 7 και 8 βρίσκεται η χαρακτηριστική τετραψήφια ένδειξη του έτους, ενώ στις 12 δεσπόζει η ένδειξη των φάσεων της Σελήνης Double Moon® της IWC. Να σημειωθεί εντωμεταξύ πως η ακρίβειά της είναι τέτοια, ώστε η απόκλιση να φτάνει μόλις τη μία ημέρα έπειτα από 1.040 χρόνια!

Το σημαντικότερο τεχνολογικό στοιχείο του ρολογιού, ωστόσο, κρύβεται στον νέο Perpetual Calendar ProSet. Πρόκειται για έναν μηχανισμό βασισμένο αποκλειστικά σε γρανάζια και προστατευμένο από τέσσερις πατέντες, ο οποίος αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο ρύθμισης ενός από τους πιο σύνθετους μηχανισμούς της υψηλής ωρολογοποιίας.

Μέχρι σήμερα, η ρύθμιση ενός perpetual calendar μπορούσε να απαιτεί ξεχωριστά pushers και συγκεκριμένη ακολουθία ενεργειών, ενώ η λανθασμένη προώθηση της ημερομηνίας δεν ήταν πάντοτε εύκολο να διορθωθεί. Στο ProSet, όλες οι ημερολογιακές ενδείξεις μπορούν να μετακινηθούν τόσο προς τα εμπρός, όσο και προς τα πίσω, χρησιμοποιώντας μία μόνο θέση της κορόνας. Χωρίς πρόσθετα κουμπιά, χωρίς εναλλαγές μεταξύ διαφορετικών θέσεων της κορόνας και χωρίς περίπλοκες διαδικασίες ρύθμισης.

Στην καρδιά του βρίσκεται ο αυτόματος μηχανισμός IWC 82665, κατασκευασμένος από την ίδια τη μανιφακτούρα. Διαθέτει escapement από νικέλιο-φώσφορο, σπιράλ πυριτίου και το αμφίδρομο σύστημα αυτόματου κουρδίσματος Pellaton, ενισχυμένο με κεραμικά εξαρτήματα, ώστε να περιορίζεται η φθορά. Η συχνότητα λειτουργίας του είναι 4 Hz και η αυτονομία φτάνει τις 60 ώρες.

Βεβαίως, η αναφορά στη Mercedes-Benz γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα στην πίσω πλευρά του ρολογιού. Πίσω από το κρύσταλλο ζαφειριού εμφανίζεται ένα ιστορικό έμβλημα του 1926, της χρονιάς κατά την οποία η Daimler-Motoren-Gesellschaft και η Benz & Cie. ενώθηκαν δημιουργώντας την Daimler-Benz AG και τη νέα κοινή Mercedes-Benz.

Το έμβλημα συνδύαζε δύο ήδη αναγνωρίσιμα σύμβολα: το δάφνινο στεφάνι της Benz με το τρίκτινο αστέρι της Daimler. Έναν αιώνα αργότερα, η IWC το επαναφέρει σε ένα ρολόι που δεν αντιμετωπίζει την επέτεια ως διακοσμητική αφορμή, αλλά ως σύνδεση δύο διαφορετικών κόσμων μηχανικής ακρίβειας.

Το Big Pilot’s Watch Perpetual Calendar ProSet 140 Years Mercedes-Benz ολοκληρώνεται με μαύρο λουράκι από καουτσούκ και το σύστημα EasX-CHANGE®, που επιτρέπει την αντικατάστασή του χωρίς εργαλεία. Η δε κάσα προσφέρει στεγανότητα έως 10 bar.

Με τιμή 40.900 ευρώ και παραγωγή αυστηρά περιορισμένη στα 140 κομμάτια, το νέο Big Pilot μας δίνει ουσιαστικά έναν νέο τρόπο διαχείρισης μιας από τις πλέον απαιτητικές complications της μηχανικής ωρολογοποιίας. Και ακριβώς αυτό κάνει το μεγαλύτερο δώρο σε μια επέτειο 140 χρόνων που ξεκίνησε επίσης από μια εφεύρεση.

Το αποκαλούμενο «υποβρύχιο της Αποκάλυψης» του Βλαντίμιρ Πούτιν, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει πυρηνικές τορπίλες Poseidon, φέρεται να βγήκε για πρώτη φορά στη θάλασσα για δοκιμές, σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως ακόμη ένα μήνυμα της Μόσχας προς τη Δύση.

Το Khabarovsk, εκτοπίσματος περίπου 10.000 τόνων, μπορεί σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες να μεταφέρει έως και έξι Poseidon, τα πυρηνοκίνητα υποβρύχια όπλα που η Ρωσία παρουσιάζει ως ικανά να προκαλέσουν τεράστιες καταστροφές σε παράκτιες περιοχές.

Το υποβρύχιο απέπλευσε αθόρυβα προς τη Λευκή Θάλασσα την περασμένη εβδομάδα, προκειμένου να ξεκινήσει σειρά δοκιμών οπλικών συστημάτων.

Το Poseidon και οι ρωσικοί ισχυρισμοί για «τσουνάμι»

Τα Poseidon φέρεται να διαθέτουν εμβέλεια άνω των 6.000 μιλίων (περίπου 9.650 χιλιομέτρων) και δυνατότητα κατάδυσης σε βάθη περίπου 3.280 ποδιών, δηλαδή σχεδόν ενός χιλιομέτρου.

Ειδικοί έχουν υποστηρίξει ότι μια ισχυρή υποβρύχια πυρηνική έκρηξη θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια κύματα και σημαντικές καταστροφές σε παράκτιες περιοχές και ραδιενεργό μόλυνση τόσο στη θάλασσα όσο και στην ξηρά.

Οι απειλές κατά της Βρετανίας

Η εξέλιξη με το συγκεκριμένο υποβρύχιο έρχεται την ώρα που ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ επανέλαβε τη δέσμευση του Λονδίνου να συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία, υποσχόμενος παράλληλα την αποστολή περισσότερων βρετανικών drones.

Η στάση αυτή προκάλεσε νέες απειλές από τη ρωσική πλευρά. Ο παρουσιαστής της κρατικής τηλεόρασης Βλαντίμιρ Σολοβιόφ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δώστε στους Βρετανούς τρεις ημέρες για να μάθουν να αναπνέουν κάτω από το νερό και μετά χτυπήστε τους με Poseidon».

Την ίδια στιγμή, η ρωσική πρεσβεία προειδοποίησε ότι όσο περισσότερο η Βρετανία βοηθά την Ουκρανία, «τόσο υψηλότερο θα είναι το τίμημα που θα πληρώσει».

Ο Μπέρναμ απέρριψε τις προειδοποιήσεις, επιμένοντας ότι η Βρετανία δεν είναι «φίλος μόνο στα εύκολα».

Ο Πούτιν φέρεται να υποστηρίζει ότι «δεν υπάρχει τρόπος αναχαίτισής του»

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε υποστηρίξει πέρυσι, κατά την παρουσίαση του υποβρυχίου, ότι το Poseidon δεν μπορεί να αναχαιτιστεί, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχει τρόπος να το σταματήσει κανείς». Ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν έχει επαληθευτεί από ανεξάρτητες πηγές.

Το όπλο, που πήρε την ονομασία του από τον Ποσειδώνα, τον θεό της θάλασσας στην αρχαία ελληνική μυθολογία, άρχισε να αναπτύσσεται στις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας και αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ το έχει χαρακτηρίσει πραγματικό «όπλο της Αποκάλυψης», ενώ ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν κατά καιρούς υποστηρίξει ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να «πνίξει τη Βρετανία».

«Περισσότερο προπαγάνδα παρά πραγματικό σχέδιο επίθεσης»

Ο στρατιωτικός αναλυτής δρ Ρίτσαρντ Κόνολι, εκτιμά, πάντως, ότι η προβολή του Poseidon από τη Μόσχα εξυπηρετεί πρωτίστως σκοπούς πυρηνικής αποτροπής και προπαγάνδας και όχι ένα πραγματικό σχέδιο επίθεσης εναντίον της Βρετανίας.

«Εάν έκαναν αυτό που προτείνουν οι παρουσιαστές της ρωσικής τηλεόρασης, θα αντιμετώπιζαν αντίποινα από τη βρετανική πυρηνική αποτρεπτική δύναμη Trident», εξήγησε. «Επομένως δεν θα το έκαναν, επειδή γνωρίζουν ότι θα πλήρωναν το τίμημα», πρόσθεσε.

Ο Κόνολι, ειδικός για θέματα Ρωσίας και συνεργάτης του βρετανικού Royal United Services Institute (RUSI), χαρακτηρίζει το Poseidon ένα εξειδικευμένο όπλο περιορισμένης παραγωγής, καθώς κατασκευάζεται σε μικρούς αριθμούς.

Παρόλα αυτά, η ύπαρξη ενός τέτοιου πυρηνικού συστήματος θα μπορούσε να οδηγήσει το ΝΑΤΟ σε νέες, ιδιαίτερα δαπανηρές επενδύσεις για την αντιμετώπισή του. «Βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή σε μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση», προειδοποίησε ο Κόνολι, εκφράζοντας επιφυλάξεις για μια συνεχή κλιμάκωση μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Όπως σημείωσε, θα απαιτούνταν τεράστια ποσά για την ανάπτυξη αντίμετρων απέναντι σε ένα όπλο, που πιθανότατα θα χρησιμοποιούνταν μόνο όταν ένας γενικευμένος πυρηνικός πόλεμος θα είχε ήδη ξεσπάσει.

Νεκρός από πυροβολισμούς έπεσε την Κυριακή ο επικεφαλής της λεγόμενης «καυκάσιας μαφίας» στο Ισραήλ, Γιανίς Γιουσάγεφ.

Σε βίντεο-ντοκουμέντο από την εκτέλεσή του καταγράφεται η στιγμή που ο δράστης τον πλησιάζει από πίσω και τον πυροβολεί στο κεφάλι από πολύ κοντινή απόσταση.

Η δολοφονία σημειώθηκε την περασμένη Κυριακή έξω από πρατήριο καυσίμων στην Καισάρεια. Στο βίντεο φαίνεται ο Γιουσάγεφ να βγαίνει από εστιατόριο που βρίσκεται στον χώρο του πρατηρίου μαζί με άλλους δύο άντρες και να κατεβαίνει τις σκάλες. Από την αντίθετη πλευρά βρίσκεται ο δράστης. Φορώντας γκρι φούτερ με κουκούλα, μαύρο παντελόνι cargo και λευκό καπέλο του μπέιζμπολ, έχοντας τα χέρια στις τσέπες, τον προσεγγίζει από πίσω και τον πυροβολεί σχεδόν εξ επαφής στο κεφάλι.

Ο Γιουσάγεφ έπεσε αιμόφυρτος στο έδαφος και μεταφέρθηκε σε κρίσιμη κατάσταση στο νοσοκομείο, όπου οι γιατροί διαπίστωσαν τον θάνατό τοu

Ανθρωποκυνηγητό για τον δράστη

Ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις έσπευσαν στο σημείο, αποκλείοντας την περιοχή και συλλέγοντας στοιχεία στο πλαίσιο της έρευνας για τη δολοφονία.

Στις έρευνες για τον εντοπισμό του δράστη χρησιμοποιήθηκε και ελικόπτερο, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει γίνει γνωστή η ταυτότητα του υπόπτου.

Οι Αρχές εξετάζουν το παρελθόν και τις διασυνδέσεις του Γιουσάγεφ στον χώρο του οργανωμένου εγκλήματος, αναζητώντας το κίνητρο της εκτέλεσης και τα πρόσωπα που ενδεχομένως βρίσκονται πίσω από αυτή.

Οι διασυνδέσεις του με το οργανωμένο έγκλημα

Σύμφωνα με αστυνομικές πηγές και πρόσωπα που γνωρίζουν τη δράση του οργανωμένου εγκλήματος στις περιοχές Χαντέρα και Ορ Ακίβα, ο Γιουσάγεφ είχε αναπτύξει με την πάροδο των ετών ένα ευρύ δίκτυο επαφών με γνωστά πρόσωπα του τοπικού υποκόσμου.

Μεταξύ αυτών ήταν ο Πάτρικ Κρασνοπόλσκι, ο οποίος περιγράφεται ως στενός συνεργάτης και «δεξί χέρι» του, καθώς και ο Όσερ Σμίλοφ.

Ο Γιουσάγεφ και ο Κρασνοπόλσκι είχαν συλληφθεί τον Ιούνιο του 2025 ως ύποπτοι για εμπλοκή σε πυροβολισμούς και επιθέσεις με χειροβομβίδες εναντίον επιχειρήσεων στην Ορ Ακίβα. Και οι δύο, ωστόσο, αφέθηκαν στη συνέχεια ελεύθεροι χωρίς να τους απαγγελθούν κατηγορίες.

Τον Μάρτιο του 2026, ο Κρασνοπόλσκι και ο Σμίλοφ συνελήφθησαν ως ύποπτοι για απόπειρα δολοφονίας αντιπάλου τους στον χώρο του οργανωμένου εγκλήματος.

Η συμμαχία που εξέταζε η αστυνομία

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αστυνομίας, ο Γιουσάγεφ φέρεται επίσης να διατηρούσε σημαντική συμμαχία με τους Έλι και Ματάν Αρμπίβ, οι οποίοι θεωρείται ότι είχαν υπό τον έλεγχό τους δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος στην ευρύτερη περιοχή της Χαντέρα.

Οι ισραηλινές Αρχές εκτιμούν ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα λειτουργούσαν ως ενιαία εγκληματική ομάδα με δραστηριότητα στη Χαντέρα, την Ορ Ακίβα, την Καισάρεια και σε τμήματα της περιοχής Σαρόν.

Η έρευνα για τη δολοφονία βρίσκεται σε εξέλιξη, με τις Αρχές να επιχειρούν να διαπιστώσουν εάν η εκτέλεση συνδέεται με τις δραστηριότητες και τις αντιπαλότητες στον χώρο του οργανωμένου εγκλήματος.

Όταν έφυγαν οι κάμερες και έκλεισαν οι πόρτες στην πρώτη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου μετά τις θερινές διακοπές, άνοιξε η συζήτηση για τα δύσκολα του φθινοπώρου. Οι εκκρεμότητες στα μη κρατικά πανεπιστήμια, η τελευταία κούρσα του Ταμείου Ανάκαμψης, το ρεύμα και η ακρίβεια μπήκαν διαδοχικά στο τραπέζι, με τη ΔΕΘ πλέον σε απόσταση αναπνοής.

Το σχέδιο για να μην υπάρξει κενό

Στη συζήτηση με την υπουργό Παιδείας, πέρα από την προετοιμασία για το πρώτο κουδούνι και τις αλλαγές που δρομολογούνται τη νέα σχολική χρονιά, ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στις κινήσεις που έχουν ήδη ξεκινήσει μετά τις αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα μη κρατικά πανεπιστήμια.

Το επείγον αφορά τις άδειες των τριών πανεπιστημίων και την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών τους. Η κυβερνητική δέσμευση είναι ότι δεν θα υπάρξει κενό στην εφαρμογή του νόμου και ότι τα ιδρύματα θα λειτουργήσουν κανονικά.

Η «θεραπεία» των ζητημάτων έχει ήδη ξεκινήσει, με ΕΟΠΠΕΠ και ΕΘΑΑΕ να κινούν τις διαδικασίες που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές τους. Το χρονοδιάγραμμα είναι σφιχτό: έως το τέλος Σεπτεμβρίου στόχος είναι να έχουν κλείσει οι εκκρεμότητες για τα ήδη αδειοδοτημένα ιδρύματα, ενώ για τις νέες αιτήσεις ο ορίζοντας φτάνει στο τέλος Οκτωβρίου.

Σκυλακάκης και Πατέλης στις οθόνες

Η συζήτηση για το Ταμείο Ανάκαμψης είχε και δύο γνώριμα πρόσωπα στις οθόνες. Ο Θόδωρος Σκυλακάκης και ο Αλέξης Πατέλης συνδέθηκαν διαδικτυακά, καθώς και οι δύο είχαν σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του ελληνικού προγράμματος.

Από τα 367 ορόσημα απομένουν περίπου 20 εκκρεμότητες, ενώ μόλις κλείσει το πρόγραμμα σχεδιάζεται συνέντευξη Τύπου για τον συνολικό απολογισμό.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλησε να μάθει πώς προχωρούν οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ έθεσε και ένα δεύτερο, περισσότερο πολιτικό ερώτημα: πώς όλη αυτή η δουλειά θα περάσει στον κόσμο.

Για την ευρωπαϊκή κούρσα, τα στοιχεία τοποθετούν την Ελλάδα στην πρώτη πεντάδα. Στην τελική ευθεία πλέον το στοίχημα αλλάζει: ποια χώρα θα καταφέρει να κλείσει το πρόγραμμα χωρίς απώλειες.

Κατά πληροφορίες υπήρξε και τετ-α-τετ του πρωθυπουργού με τον Νίκο Παπαθανάση. «Σπουδαία δουλειά», φέρεται να ήταν η αντίδραση του κ. Μητσοτάκη, ο οποίος σημείωσε ότι η πορεία του Ταμείου είναι «ένα από τα δείγματα πως η διοίκηση έμαθε να λειτουργεί βάζοντας στόχους και χρονοδιαγράμματα».

Στον απολογισμό μπήκαν και τα 36 δισ. ευρώ που εξασφάλισε η Ελλάδα το 2020, το μεγαλύτερο πακέτο ως ποσοστό του ΑΕΠ στην ΕΕ. Ο πρωθυπουργός στάθηκε στην επίδρασή του στην ανάπτυξη και στις επενδύσεις, αλλά και στις μεταρρυθμίσεις που επιταχύνθηκαν, από την ψηφιοποίηση του Δημοσίου και το Κτηματολόγιο μέχρι την ενέργεια, τις μεταφορές και την Υγεία.

Από εκεί η συζήτηση πέρασε στη ΔΕΘ και στις αποφάσεις για το 2027, όπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα παρουσιάσει τους άξονες της οικονομικής πολιτικής και τον οδικό χάρτη της χώρας έως το 2030.

Ρεύμα και δύο ανοιχτές απειλές

Με αυτό το φόντο έδεσε και η συζήτηση για τα «καλά νέα» στην ενέργεια που προανήγγειλε ο Κωστής Χατζηδάκης στον ΣΚΑΪ. «Νομίζω θα έχουμε κάποιες ενδιαφέρουσες εξελίξεις θετικές με το ηλεκτρικό ρεύμα», είπε, παραπέμποντας για τις λεπτομέρειες στον Σεπτέμβριο.

Στην ακρίβεια, 750 επώνυμοι και 100 κωδικοί ιδιωτικής ετικέτας έχουν ήδη ενταχθεί στην Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, με μέση μείωση τιμών περίπου 7%, ενώ άλλοι 300 κωδικοί αφορούν σχολικά είδη.

Οι θετικές ενδείξεις, πάντως, δεν κατεβάζουν τον συναγερμό. Παρά την αποκλιμάκωση σε βασικά τρόφιμα, δύο εξωτερικοί κίνδυνοι παραμένουν στο ραντάρ: η ενέργεια και τα σιτηρά λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Γι” αυτό και ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τον πληθωρισμό «το μεγαλύτερο ζήτημα που αφορά την ελληνική κοινωνία και οικογένεια».

«Οικονομική D-Day» -σε μια ευθεία παραπομπή στην απόβαση στη Νορμανδία, τον Ιούνιο του 1944- είχε προαναγγείλει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Το αυτό είχε κάνει και ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, σε χθεσινό του άρθρο στους Financial Times, όμως νωρίτερα σήμερα, ήταν ο ίδιος ο Μπέσεντ που… δεν πάτησε το κουμπί -και κάπως έτσι, βρέθηκε να εξηγεί γιατί η Ουάσινγκτον δεν ενεργοποίησε άμεσα τις σαρωτικές κυρώσεις κατά χωρών που διατηρούν οικονομικούς δεσμούς με την Τεχεράνη

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ υπεραμύνθηκε της απόφασης της Ουάσινγκτον να μην προχωρήσει, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, στην άμεση επιβολή εξοντωτικών κυρώσεων σε χώρες που διατηρούν οικονομικές σχέσεις με το Ιράν, χαρακτηρίζοντας την «οικονομική D-Day» ως μια «προειδοποιητική βολή».

«Πιστεύουμε ότι μια προειδοποιητική βολή και ένας σαφής καθορισμός των προσδοκιών είναι η κατάλληλη προσέγγιση» δήλωσε ο Μπέσεντ, απαντώντας σε ερώτηση του CNN, κατά τη διάρκεια της αποψινής συνέντευξης Τύπου.

Όπως εξήγησε, οι Ηνωμένες Πολιτείες «δίνουν σε όλους την ευκαιρία να διορθώσουν την κακή συμπεριφορά τους», επισημαίνοντας παράλληλα ότι η άμεση εφαρμογή των κυρώσεων, χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση, θα μπορούσε να «τινάξει στον αέρα το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα».

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών κατέστησε, πάντως, σαφές ότι η περίοδος προσαρμογής που προσφέρει η Ουάσινγκτον δεν θα είναι απεριόριστη. «Πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε το πλαίσιο και να δώσουμε στους εμπλεκόμενους μια περίοδο για να διορθώσουν την κατάσταση, αλλά θα πρέπει να γνωρίζουν ότι στη συνέχεια τα πράγματα θα κινηθούν πολύ γρήγορα και ότι είμαστε σοβαροί σε όσα λέμε» σημείωσε.

Οι ΗΠΑ απειλούν με κυρώσεις χώρες που διατηρούν οικονομικούς δεσμούς με το Ιράν, στο πλαίσιο της νέας προσπάθειας άσκησης πίεσης στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, σε κάθε χώρα θα δοθεί «ένα σαφώς καθορισμένο χρονοδιάγραμμα για τον τερματισμό της δραστηριότητας που σχετίζεται με το Ιράν» και η οποία έχει προσδιοριστεί από τις αμερικανικές αρχές.

Ο Μπέσεντ απέφυγε, ωστόσο, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, να αποκαλύψει ποια ακριβώς θα είναι αυτά τα χρονικά περιθώρια, αλλά και να «αποκρυσταλλώσει» ποιες χώρες και ποιες οντότητες θα υποστούν κυρώσεις, αλλά και ποιες θα είναι αυτές.

Παράλληλα, δεν κατονόμασε τις χώρες με τις οποίες έχουν ήδη έρθει σε επαφή οι Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με την εφαρμογή του νέου πλαισίου κυρώσεων, μολονότι, όπως έγινε γνωστό, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη εγκαινιάσει έναν πρώτο κύκλο διερευνητικών συνομιλιών, εν όψει των μέτρων.

Η νέα πρωτοβουλία, την οποία Αμερικανοί ομοσπονδιακοί αξιωματούχοι έχουν ονομάσει «Επιχείρηση Οικονομικός Παρίας» (Operation Economic Outcast), προσδιορίζει πέντε νέους τομείς που μπορούν να βρεθούν στο στόχαστρο δευτερογενών κυρώσεων: τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, την τεχνολογία, τον χρυσό, τις αερομεταφορές και τη ναυτιλία.

Ο δε Μπέσεντ, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, αρκέστηκε να πει ότι «η Κίνα δεν θα εξαιρεθεί» από τα μέτρα…

Νέες περιπέτειες για τον Ζακ Μορέτι, συνιδιοκτήτη του μπαρ Le Constellation στο Κραν Μοντανά, όπου την Πρωτοχρονιά σημειώθηκε η πολύνεκρη πυρκαγιά που συγκλόνισε την Ελβετία, καθώς συνελήφθη και οδηγήθηκε στη φυλακή με την κατηγορία της άσκησης βίας στη σύζυγό του, Τζέσικα.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν τα ελβετικά τηλεοπτικά δίκτυα Léman Bleu και RTS το περιστατικό φέρεται να συνέβη τη νύχτα μεταξύ 11 και 12 Αυγούστου, ενώ η γυναίκα τραυματίστηκε και χρειάστηκε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο.

Στο επίκεντρο και για την τραγωδία του Κραν Μοντανά

Η νέα υπόθεση έρχεται ενώ το ζευγάρι βρίσκεται ήδη αντιμέτωπο με την ελβετική Δικαιοσύνη για τη φωτιά στο Le Constellation, το μπαρ που διατηρούσαν στο Κραν Μοντανά.

Ο Ζακ και η Τζέσικα Μορέτι είναι μεταξύ των προσώπων που ερευνώνται από τις εισαγγελικές αρχές του καντονιού Βαλέ για τις συνθήκες της πολύνεκρης πυρκαγιάς.

Ο Ζακ Μορέτι είχε τεθεί σε προσωρινή κράτηση στις 9 Ιανουαρίου, καθώς οι δικαστικές αρχές είχαν κρίνει ότι υπήρχε κίνδυνος διαφυγής. Στις 23 Ιανουαρίου είχε αφεθεί ελεύθερος μετά την καταβολή εγγύησης 200.000 ελβετικών φράγκων, παραμένοντας υπό περιοριστικά μέτρα.

Η έρευνα για το μοιραίο μπαρ

Υπενθυμίζεται ότι η πυρκαγιά στο Le Constellation ξέσπασε κατά τη διάρκεια των εορτασμών της Πρωτοχρονιάς. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία της έρευνας, οι φλόγες φαίνεται ότι ξεκίνησαν όταν σπινθήρες από πυροτεχνήματα τύπου «σιντριβάνι», τα οποία είχαν τοποθετηθεί σε φιάλες, προκάλεσαν ανάφλεξη ηχομονωτικού υλικού στην οροφή του υπογείου.

Οι Αρχές διερευνούν, μεταξύ άλλων, εάν τηρούνταν οι προβλεπόμενοι κανόνες πυρασφάλειας και ποιες ευθύνες αναλογούν στους ιδιοκτήτες και σε άλλα εμπλεκόμενα πρόσωπα.

Τις ομορφιές του Ιονίου εξερευνά αυτές τις ημέρες η Κίμπερλι Γκιλφόιλ. Η πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα έφτασε χθες στο Μεγανήσι, μαζί με παρέα φίλων της.

Δείπνησε στο φημισμένο εστιατόριο «Ερρίκος» στο Βαθύ και εν συνεχεία διασκέδασε στο μπαρ «Οδυσσέας» στη μαρίνα.

Στην παρέα της Κίμπερλι Γκιλφόιλ εκτός από την συνεργάτιδα της στην πρεσβεία Κέιτ Ζελλέ, είναι η διεθνώς βραβευμένη influencer και ειδική στην μακροζωΐα Χόφιτ Γκολάν, η Κύπρια επιχειρηματίας Χριστίνα Παναγή και η επίσης γνωστή επιχειρηματίας Ραμόνα Φίλιπ Τορναρίτη ιδιοκτήτρια του φερώνυμου οίκου μόδας στην Κύπρο.

Η Κίμπερλι Γκιλφόιλ ήταν ιδιαίτερα χαρούμενη, δείχνοντας να απολαμβάνει τις ομορφιές της Ελλάδος αλλά και το ελληνικό φαγητό.

«Κάνω διακοπές, είναι τέλεια» μας είπε. Απλή και φιλική, δεν χάλασε το χατήρι σε όσους έσπευσαν να την χαιρετήσουν και να βγάλουν μία σέλφι μαζί της, από ανδρόγυνα μέχρι μικρά παιδιά. Η παρέα έκατσε στο μπαρ για περίπου 45 λεπτά και συνέχισαν την βραδιά τους σε διπλανό γιοτ για ένα ακόμη ποτό.

Το πρωί απέπλευσαν για τον Κάλαμο, ένα νησί στο Ιόνιο με επόμενο προορισμό το Φισκάρδο της Κεφαλονιάς.

Η πρέσβης των ΗΠΑ και η παρέα της φιλοξενούνται στο εντυπωσιακό σκάφος «This is It», ένα πλωτό παλάτι κατά κυριολεξία. Το μεγαλύτερο super luxury catamaran του κόσμου, με τις εντυπωσιακές ασυμμετρες γραμμές φιλοξενεί διεθνούς φήμης προσωπικότητες κάθε χρόνο, από την τραγουδίστρια Ριάνα και τον Τομ Ιστγουντ, μέχρι στην Αντριάνα Λίμα και τον Τζέισον Μομόα. Το εντυπωσιακό σκάφος ανήκει στον πολυεκατομμυριούχο Κύπριο επιχειρηματία Τάσο Παπαναστασίου, ιδρυτή της πλατφόρμας Forex. Το κόστος ενοικίασης κινείται στα 350.000 ευρώ την εβδομάδα (low season) έως 390.000 ευρώ στην υψηλή σεζόν.

Το «This is it» που έχει χαρακτηριστεί ως η Lamborghini των θαλασσών καθώς είναι εμπνευσμένο από τη σχεδίαση supercars, έχει μήκος 43,5 μέτρα και πλάτος 14,5 μέτρα, είναι χτισμένο με γάστρα και υπερκατασκευή αλουμινίου, ενώ τροφοδοτείται από δίδυμους κινητήρες MTU (1,966 Kw- 2,636 HP), και διαθέτει δεξαμενές καυσίμου 53.000 λίτρων.

Ταξιδεύει άνετα στους 17 κόμβους, φτάνει σε μέγιστη ταχύτητα 21 κόμβων, ενώ έχει εμβέλεια έως και 3.500 ναυτικά μίλια στους 10 κόμβους.

Τα δωμάτια του πληρώματος μπορούν να φιλοξενήσουν 12 μέλη, διασφαλίζοντας ότι οι επισκέπτες του σκάφους απολαμβάνουν απίστευτα επίπεδα εξυπηρέτησης.
Το κύριο σαλόνι περιλαμβάνει ένα μεγάλο μπαρ με πολλά καθίσματα για ευχάριστες συγκεντρώσεις.

Οι μεγάλες πόρτες από το δάπεδο μέχρι την οροφή μπορούν να ανοίξουν πλήρως, εξαφανίζοντας τα χωρίσματα μεταξύ του εσωτερικού χώρου του σαλονιού και του εξωτερικού καταστρώματος, συμπεριλαμβανομένης της πισίνας και του deck ηλιοθεραπείας. Με το βλέμμα των επισκεπτών να χάνεται ανεμπόδιστα προς τη «θολή γραμμή των οριζόντων»…
Στο κύριο κατάστρωμα υπάρχει μια εκπληκτική τραπεζαρία που μπορεί να φιλοξενήσει 12 άτομα. Το «This is it» διαθέτει, φυσικά, πισίνα (4 x 4,8 μ.), γυμναστήριο, Jacuzzi, αλλά και πολυτελές spa στο επάνω κατάστρωμα, που προσφέρει ένα καταφύγιο χαλάρωσης, με ειδικό χώρο περιποίησης, σάουνα κ.ά. Δίπλα στο spa βρίσκεται το playroom, ένας ευέλικτος χώρος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να διασκεδάζουν τα μικρά παιδιά ή ως επιπλέον δωμάτιο επισκεπτών.

Η master σουίτα, εκτός από ένα μεγάλο αίθριο σε ύψος 3,3 μέτρων και μια υπέροχη πανοραμική βεράντα, διαθέτει έναν ειδικό «κάθετο κήπο» που εκτείνεται σε δύο καταστρώματα, δίνοντας την αίσθηση ότι βρίσκεται κανείς σε μια παραθαλάσσια βίλα.
Στο εσωτερικό υπάρχουν έξι ευρύχωρες καμπίνες που μπορούν να φιλοξενήσουν έως 12 άτομα. Τα μεγάλα παράθυρα, από το δάπεδο μέχρι την οροφή, ελαχιστοποιούν τα όρια μεταξύ του γιοτ και του ωκεανού, εξασφαλίζοντας εκπληκτική θέα και άπλετο φυσικό φωτισμό.

Μήνυμα προς την Τουρκία ότι η επιδίωξη διαλόγου και σχέσεων καλής γειτονίας δεν συνεπάγεται υποχώρηση από τα ελληνικά δικαιώματα στέλνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην πρώτη κυριακάτικη ανασκόπησή του μετά τη μικρή αυγουστιάτικη παύση.

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός δίνει ιδιαίτερο βάρος στην οικονομία και στην πρόωρη αποπληρωμή δημοσίου χρέους, συνδέοντάς την με την ανάγκη να μη μεταφέρονται οικονομικά βάρη στις επόμενες γενιές, ενώ παραπέμπει στη ΔΕΘ, όπου, όπως σημειώνει, θα έχει περισσότερα να πει σε δύο εβδομάδες.

Αναφερόμενος στις νέες αντιδράσεις της Άγκυρας για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στην επαναφορά των τουρκικών ισχυρισμών περί «γκρίζων ζωνών», ο κ. Μητσοτάκης ξεκαθαρίζει ότι «η Ελλάδα κινείται με βάση το Διεθνές Δίκαιο, ασκεί τα δικαιώματά της και δεν πρόκειται να αφήσει απειλές ή παράνομες διεκδικήσεις να καθορίσουν τις αποφάσεις της». «Επιδιώκουμε σταθερά τον διάλογο και τις σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία. Αλλά διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση», υπογραμμίζει.

Στο οικονομικό σκέλος, ο πρωθυπουργός αναφέρεται στην πρόωρη αποπληρωμή επιπλέον 13 δισ. ευρώ δημοσίου χρέους μέσα στο 2026, τα οποία προστίθενται στα 36 δισ. ευρώ που, όπως επισημαίνει, έχουν ήδη αποπληρωθεί νωρίτερα από το 2019. Χαρακτηρίζει τη μείωση του χρέους ζήτημα «δικαιοσύνης για τις επόμενες γενιές», σημειώνοντας ότι «δεν μπορούμε να φορτώνουμε στα παιδιά μας λογαριασμούς που δημιουργήθηκαν στο παρελθόν». Αναφέρεται επίσης στην αναβάθμιση των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας από τον ιαπωνικό οίκο R&I και προαναγγέλλει ότι θα επανέλθει στα οικονομικά ζητήματα από το βήμα της ΔΕΘ.

Ξεχωριστή αναφορά κάνει στις πυρκαγιές του Αυγούστου, επισημαίνοντας τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που δημιούργησαν οι ισχυροί άνεμοι και τονίζοντας ότι οι ανθρώπινες απώλειες «επισκιάζουν οτιδήποτε άλλο» μπορεί να ειπωθεί για την αντιμετώπιση των μετώπων. Διαβεβαιώνει παράλληλα ότι οι αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές συνεχίζονται ώστε να καταβληθούν το ταχύτερο δυνατό οι αποζημιώσεις και οι ενισχύσεις στους δικαιούχους.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στέκεται, τέλος, στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και στη συμφωνία για την είσοδο της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην Great Sea Interconnector, με τη Nexans να αναλαμβάνει την κατασκευή και πόντιση του καλωδίου. Ο πρωθυπουργός χαρακτηρίζει τη συμφωνία «ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης» στις ενεργειακές υποδομές της χώρας και υποστηρίζει ότι το έργο θα συμβάλει στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και στην ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην περιοχή.

Αναλυτικά η ανάρτηση του πρωθυπουργού:

Μητσοτάκης: Δεν θα φορτώνουμε τα οικονομικά βάρη στις επόμενες γενιές, προανήγγειλε παρεμβάσης στη ΔΕΘ – Ο διάλογος με την Τουρκία δεν σημαίνει υποχώρηση

«Μετά από μια μικρή αυγουστιάτικη παύση δύο εβδομάδων, τα ξαναλέμε σήμερα μέσα από την καθιερωμένη μας ανασκόπηση. Ελπίζω οι περισσότεροι να καταφέρατε αυτές τις ημέρες να ξεκουραστείτε λίγο, να βρεθείτε με τους ανθρώπους σας και, έστω για λίγο, να αφήσατε στην άκρη την καθημερινότητα.

Αυτές τις δύο εβδομάδες συνέβησαν αρκετά, ευχάριστα αλλά και δύσκολα, για τα οποία θέλω σήμερα να μιλήσουμε. Ξεκινώ από τις πυρκαγιές που αποτελούν, δυστυχώς, μία πραγματικότητα με την οποία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη ολόκληρη η Ευρώπη, ειδικά τους θερινούς μήνες. Προφανώς, όπως έχω ξαναπεί, η κλιματική αλλαγή δεν βάζει τις φωτιές. Κάνει όμως τις συνθήκες πολύ πιο δύσκολες όταν αυτές ξεσπούν. Το ζήσαμε και φέτος, με πολύ ισχυρούς ανέμους που κρατούσαν, σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο, για 20 ημέρες, με πολύ υψηλές τιμές, ασυνήθιστες ακόμα και για το ελληνικό καλοκαίρι των μελτεμιών, δυσκολεύοντας σημαντικά το έργο της κατάσβεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη Βοιωτία και τη Δυτική Αττική, δεν μπορούσαν για κάποια διαστήματα να πετάξουν ούτε τα εναέρια μέσα. Παρά τις δύσκολες συνθήκες, το φετινό καλοκαίρι οι καμένες εκτάσεις στην Ελλάδα είναι λιγότερες, τόσο σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια όσο και σε σχέση με άλλες χώρες της Μεσογείου. Οι δυνάμεις πυρόσβεσης και οι εθελοντές χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν από την αρχή του Αυγούστου πάνω από 500 δασικές πυρκαγιές και 2.700 από την αρχή της αντιπυρικής περιόδου. Η κινητοποίηση της κρατικής μηχανής ήταν άμεση: απομακρύνθηκαν εγκαίρως τουλάχιστον 1.000 άνθρωποι με πλωτά μέσα από εν ενεργεία μέτωπα, ενώ σώθηκαν όσο περισσότερα σπίτια και επιχειρήσεις γινόταν. Δυστυχώς, όμως, χάθηκαν και ανθρώπινες ζωές και αυτό επισκιάζει οτιδήποτε άλλο μπορούμε να πούμε για όσα έγιναν αυτές τις ημέρες. Η σκέψη μας είναι πρώτα απ’ όλα στις οικογένειες των ανθρώπων που χάθηκαν, αλλά και σε όλους όσοι είδαν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται ή να απειλούνται. Οι αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές συνεχίζονται, ώστε να καταβληθούν οι αποζημιώσεις, τα επιδόματα και οι ενισχύσεις στους δικαιούχους το συντομότερο δυνατό. Θα είμαστε δίπλα στους ανθρώπους που επλήγησαν, για όσο χρειαστεί.

Αφήνω εδώ το θέμα των πυρκαγιών, θα επανέλθω όμως με το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, και περνώ σε όσα άλλα μεσολάβησαν αυτές τις δύο εβδομάδες.

Σημαντική εξέλιξη έχουμε στον χώρο της οικονομίας, καθώς μέσα στο 2026 προχωράμε σε μια ακόμα πρόωρη αποπληρωμή δημοσίου χρέους, ύψους 13 δισ. ευρώ. Αν το προσθέσουμε αυτό με τα 36 δισ. ευρώ που ήδη έχουμε αποπληρώσει νωρίτερα από το 2019, καταγράφουμε την πιο γρήγορη μείωση χρέους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αφήνουμε, επιτέλους, πίσω μας την εποχή που η Ελλάδα ήταν το πιο υπερχρεωμένο κράτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27. Το να μειώνουμε το χρέος δεν είναι κάποια αφηρημένη έννοια αλλά, θα μου επιτρέψετε να πω πως είναι εθνική απελευθέρωση. Όσο πιο γρήγορα μειώνουμε το χρέος αυτό, τόσο περισσότερο «ανασαίνει» το κράτος. Και όταν το κράτος δεν «πνίγεται» από τις οφειλές του, μπορεί να στηρίξει καλύτερα τους πολίτες, να έχει καλύτερους όρους δανεισμού για τις επιχειρήσεις και, τελικά, να δημιουργήσει συνθήκες ευημερίας για όλους. Κυρίως, όμως, είναι θέμα δικαιοσύνης για τις επόμενες γενιές. Δεν μπορούμε να φορτώνουμε στα παιδιά μας λογαριασμούς που δημιουργήθηκαν στο παρελθόν. Οι αγορές, άλλωστε, αναγνωρίζουν αυτήν την προσπάθεια, καθώς άλλος ένας οίκος αξιολόγησης, ο ιαπωνικός οίκος R&I, αναβάθμισε τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας από σταθερές σε θετικές, εκτιμώντας ότι -παρά τις πληθωριστικές πιέσεις που επικρατούν διεθνώς και λόγω των εντάσεων στη Μέση Ανατολή- θα διατηρηθούν ισχυροί οι ρυθμοί ανάπτυξης το 2026 χάρη στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τη δημοσιονομική μας πολιτική. Συνεχίζουμε, λοιπόν, και σίγουρα θα έχω περισσότερα να πω και γι’ αυτό από το βήμα της ΔΕΘ σε 2 εβδομάδες.

Πάντως, αναγνωρίζοντας ότι η σωστή διαχείριση των χρημάτων είναι μια δεξιότητα που καλό είναι να αποκτάται από νωρίς, από τη νέα σχολική χρονιά ξεκινά σταδιακά το FinStart, μια νέα πρωτοβουλία του Υπουργείου Παιδείας για περίπου 40.000 μαθητές και μαθήτριες της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Στόχος είναι τα παιδιά να αποκτήσουν βασικές και, κυρίως, πρακτικές γνώσεις: να καταλαβαίνουν καλύτερα το οικονομικό περιβάλλον γύρω τους, να μάθουν να διαχειρίζονται σωστά τα χρήματά τους και να παίρνουν πιο υπεύθυνες αποφάσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στους κινδύνους της ψηφιακής οικονομίας, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν απάτες και παγίδες που πλέον συναντάμε όλοι όλο και συχνότερα. Δεν θέλουμε, προφανώς, να κάνουμε τα παιδιά οικονομολόγους. Θέλουμε να γίνουν ενημερωμένοι πολίτες και να έχουν από νωρίς μερικά βασικά εργαλεία που θα τους φανούν χρήσιμα σε όλη τους τη ζωή.

Μια ακόμα σημαντική εξέλιξη των ημερών αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και συγκεκριμένα τη συμφωνία για την είσοδο του κορυφαίου γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector, δίνοντας στο έργο νέα χρηματοδοτική και τεχνική ισχύ, ενώ η επίσης γαλλική Nexans αναλαμβάνει τη δύσκολη αποστολή της κατασκευής και πόντισης του καλωδίου. Η συμφωνία αυτή είναι μια ισχυρή ψήφος εμπιστοσύνης στις ενεργειακές μας υποδομές. Το έργο αυτό θα τερματίσει επιτέλους την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, συνδέοντας το νησί με το δίκτυό μας και παράλληλα είναι ακόμα ένας τρόπος με τον οποίο η Ελλάδα εδραιώνεται ως ο βασικός ενεργειακός κόμβος της περιοχής, αποκτώντας μεγαλύτερη ασφάλεια και ισχυρότερη θέση, ενώ ανοίγει ο δρόμος για περισσότερη καθαρή ενέργεια από ΑΠΕ. Αποδεικνύουμε, για άλλη μια φορά, ότι η χώρα μας προσελκύει σοβαρούς διεθνείς επενδυτές σε μεγάλα έργα.

Τον Μάιο, συγκεκριμένα στις 24/5, στην ανασκόπηση σας είχα μιλήσει για τα νέα Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τα οποία τότε βρίσκονταν σε διαβούλευση. Σήμερα, αυτή η σημαντική μεταρρύθμιση περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην πράξη, καθώς τα δύο Πλαίσια τέθηκαν σε ισχύ και, μαζί με το αντίστοιχο για τη Βιομηχανία που ολοκληρώνεται σε λίγες ημέρες, βάζουν για πρώτη φορά ενιαίους και ξεκάθαρους κανόνες για το πού και με ποιους όρους μπορεί να αναπτύσσεται κάθε δραστηριότητα στη χώρα. Για τον Τουρισμό, αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν όλες οι περιοχές της χώρας να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο. Άλλες έχουν ήδη δεχθεί μεγάλη τουριστική πίεση και χρειάζονται μεγαλύτερη προστασία, ενώ άλλες έχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Το ίδιο ισχύει και για τις ΑΠΕ, όπου μπαίνουν αυστηρότερα όρια σε ευαίσθητες περιοχές, από τα μικρά νησιά και τις περιοχές Natura μέχρι τα δάση και τους αρχαιολογικούς χώρους. Μαζί με το Χωροταξικό για τη Βιομηχανία, αποκτούμε έτσι ένα ενιαίο σχέδιο για το πώς θέλουμε να αναπτυχθεί η χώρα τις επόμενες δεκαετίες. Γιατί ανάπτυξη χωρίς κανόνες τελικά δεν βοηθά κανέναν. Ούτε τις τοπικές κοινωνίες και το περιβάλλον ούτε εκείνους που θέλουν να επενδύσουν γνωρίζοντας εξαρχής τι επιτρέπεται και τι όχι. Μια παρατήρηση εδώ, επειδή η ανακοίνωση του Ειδικού Χωροταξικού για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας προκάλεσε και πάλι αντιδράσεις από την Τουρκία, με την επαναφορά ανυπόστατων ισχυρισμών περί «γκρίζων ζωνών». Η θέση μας είναι ξεκάθαρη και δεν αλλάζει: η Ελλάδα κινείται με βάση το Διεθνές Δίκαιο, ασκεί τα δικαιώματά της και δεν πρόκειται να αφήσει απειλές ή παράνομες διεκδικήσεις να καθορίσουν τις αποφάσεις της. Επιδιώκουμε σταθερά τον διάλογο και τις σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία. Αλλά διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση. Και σίγουρα δεν σημαίνει ότι θα σταματήσουμε να κάνουμε όσα θεωρούμε σωστά και αναγκαία για τη χώρα μας.

Πάμε στην Κρήτη και σε μια εξίσου αναγκαία παρέμβαση. Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνουν τα έργα για τη διαχείριση του νερού στο Λασίθι, μετά την υπογραφή της σχετικής σύμβασης. Πρόκειται για δύο ανεξάρτητα αρδευτικά δίκτυα, στη Λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων και στο Φράγμα Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας. Το πρώτο τμήμα, στον Δήμο Σητείας, προβλέπεται να λειτουργήσει μέσα στους επόμενους 18 μήνες, ενώ το σύνολο του έργου σε 42 μήνες. Οι παρεμβάσεις αυτές δε είναι εξόχως σημαντικές δεδομένου ότι η Μεσόγειος βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης. Η εποχή της επάρκειας και της σπατάλης των υδάτινων αποθεμάτων παρήλθε. Οφείλουμε να διαχειριστούμε το νερό -όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά παντού στην Ελλάδα- έξυπνα και με σύνεση. Στην εποχή μας κάθε κυβικό μέτρο νερού αποκτά στρατηγική αξία, πολύ περισσότερο για τον πρωτογενή τομέα, στον οποίο και θα αναφερθώ στη συνέχεια.

Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα myAGRO (myagro.aade.gr) είναι πλέον το νέο σημείο υποβολής των αιτήσεων για τις αγροτικές ενισχύσεις του 2026. Η διαδικασία γίνεται πιο απλή, καταργείται η ανάρτηση χειρόγραφων μισθωτηρίων και, κυρίως, οι ενισχύσεις συνδέονται πλέον με πραγματικά και διασταυρωμένα δεδομένα. Υπάρχουν δύο αλλαγές που έχουν άμεση σημασία για τον ίδιο τον παραγωγό. Όσοι υποβάλουν την αίτησή τους έως τις 15 Σεπτεμβρίου προβλέπεται να λάβουν προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ για τις υπόλοιπες αιτήσεις έως τις 30 Νοεμβρίου. Παράλληλα, οι παραγωγοί θα έχουν περισσότερες επιλογές για το ποιος μπορεί να τους βοηθήσει με την αίτησή τους, καθώς πλέον αυτή θα μπορεί να υποβάλλεται για λογαριασμό τους και από γεωπόνους, κτηνιάτρους, δασολόγους, λογιστές και λογιστικά γραφεία. Το myAGRO είναι η πρακτική συνέχεια της αλλαγής που κάναμε στις αγροτικές πληρωμές και για την οποία έχουμε μιλήσει αρκετά το τελευταίο διάστημα. Το ζητούμενο τώρα είναι πολύ συγκεκριμένο: οι ενισχύσεις να φτάνουν σωστά και έγκαιρα σε αυτούς που πραγματικά τις δικαιούνται.

Τελευταίες ημέρες του Αυγούστου και να μιλήσουμε και για ένα είδος «τουρισμού» που κάθε άλλο παρά θέλουμε να ενθαρρύνουμε: τον λεγόμενο «ενεργειακό τουρισμό». Δεν αφορά, βέβαια, διακοπές, αλλά την πρακτική ορισμένων καταναλωτών να αφήνουν πίσω τους απλήρωτους λογαριασμούς και να… ταξιδεύουν από πάροχο σε πάροχο, εκμεταλλευόμενοι τα κενά του σημερινού συστήματος. Όμως αυτό το κενό έρχεται να κλείσει η νέα ρύθμιση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Οι προμηθευτές θα μπορούν να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ τις ληξιπρόθεσμες οφειλές και, όταν ένας καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις τέτοιες επισημάνσεις, δεν θα μπορεί να αλλάξει πάροχο μέχρι να πληρώσει ή να ρυθμίσει το χρέος του. Να επισημάνω ότι η ρύθμιση δεν βάζει εμπόδια σε κάποιον που αντιμετωπίζει πραγματική οικονομική δυσκολία και προσπαθεί να τακτοποιήσει τις υποχρεώσεις του. Βάζει, όμως, τέλος σε μια καταχρηστική πρακτική που επέτρεπε σε στρατηγικούς κακοπληρωτές να αφήνουν τον λογαριασμό, κυριολεκτικά και μεταφορικά, στους συνεπείς καταναλωτές.

Έρχομαι τώρα σε ένα θέμα στο οποίο είχα αναφερθεί πριν από δύο χρόνια, τον Απρίλιο του 2024. Τότε κάναμε ένα πρώτο σημαντικό βήμα για το «Δικαίωμα στη Λήθη» των ανθρώπων με ιστορικό καρκίνου, εντάσσοντάς το στον Κώδικα Δεοντολογίας των ασφαλιστικών εταιρειών. Δύο χρόνια μετά, προχωράμε ένα βήμα παραπέρα και το κατοχυρώνουμε πλέον και με νόμο. Πρακτικά, πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας και εφόσον δεν υπάρχει υποτροπή, τα δεδομένα μιας παλαιότερης διάγνωσης καρκίνου δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται σε ασφαλιστική σύμβαση που συνδέεται με δάνειο ή άλλη σύμβαση πίστωσης. Επιλέξαμε μάλιστα την πενταετία, όταν η ευρωπαϊκή Οδηγία επιτρέπει χρονικό διάστημα έως και 15 έτη. Είναι μια πολύ συγκεκριμένη αλλαγή, με πολύ ουσιαστικό όμως περιεχόμενο: ένας άνθρωπος που έχει αφήσει πίσω του την ασθένεια δεν πρέπει να τη βρίσκει ξανά μπροστά του χρόνια αργότερα όταν προσπαθεί να προχωρήσει τη ζωή του. Ένα δίκαιο και πάγιο αίτημα αποκτά πλέον την ισχύ του νόμου.

Μέσα στον Αύγουστο χάσαμε τρεις ξεχωριστές προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων, της διανόησης και της εφαρμοσμένης πολιτικής που αξίζει να μνημονεύσουμε διότι οι τρεις μαζί και αυτοτελώς ο καθένας συνθέτουν με έναν τρόπο τη σύγχρονη ταυτότητά μας. Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, ο Στέλιος Ράμφος και ο Στέφανος Μάνος έφυγαν αφήνοντας πίσω τους τρεις διαφορετικές ματιές πάνω στην ίδια Ελλάδα. Ο Τσουκαλάς ανέλυε τις αντιφάσεις της ελληνικής κοινωνίας μέσα στο διεθνές περιβάλλον, ο Ράμφος αναζητούσε στις βαθύτερες ρίζες της την εξήγηση της πορείας της, και ο Μάνος αναζητούσε τις πρακτικές λύσεις για να υπερβούμε τις διαχρονικές αδυναμίες μας. Διαφορετικές αφετηρίες, διαφορετικές ιδέες, αλλά μια κοινή απαίτηση: να κοιταχτούμε στον καθρέφτη χωρίς αυταπάτες και να αποφασίσουμε ποια Ελλάδα θέλουμε να αφήσουμε πίσω μας. Διότι καμιά κοινωνία δεν μπορεί να πάει μπροστά αν δεν κατανοήσει πρώτα βαθιά τον εαυτό της. Και οι τρεις αυτοί Έλληνες συνέβαλαν ο καθένας με τον τρόπο του να κοιταχτούμε με μεγαλύτερη ειλικρίνεια και ρεαλισμό στον συλλογικό μας καθρέφτη. Τους ευχαριστούμε για όσα προσέφεραν.

Κλείνοντας, να δώσω συγχαρητήρια στους αθλητές και τις αθλήτριές μας, γιατί ο φετινός Αύγουστος είχε, επίσης, πολλές και μεγάλες ελληνικές επιτυχίες στον στίβο, την κολύμβηση, την κωπηλασία, την ιστιοπλοΐα, τη σκοποβολή, την ενόργανη γυμναστική, μετά και τις πρωτιές που είχαν προηγηθεί στο πόλο ανδρών και κορασίδων. Να τους θυμηθούμε με τα ονόματά τους: Τεντόγλου, Καραλής, Πετρούνιας, Ρούσσου, Μητροπούλου, Ιακωβάκη, Χρήστου, Σίσκος, Μουσελίμης, Χιώτης, Αλεξίου, Μουρατίδου, Τριάντου, Σαμαράς, Θεοδωρακοπούλου, Γεροχρήστος, Μαρκαντωνάκη, Μπαξεβανάκης και Νικολαντωνάκης. Συγχαρητήρια, λοιπόν, σε όλους, στους προπονητές τους και στις οικογένειές τους που είναι δίπλα τους. Και εμείς, από την πλευρά μας, θα συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό που μας αναλογεί, στηρίζοντας τον ελληνικό αθλητισμό και τους ανθρώπους του.
Αυτή ήταν η πρώτη «μετα-καλοκαιρινή» ανασκόπηση. Ευχαριστώ για τον χρόνο σας. Καλή Κυριακή!»

Υπάρχουν κάποιες λεπτομέρειες – μικρές η μεγάλες – οι οποίες, αν και κανείς δεν θα μπορούσε καν να τις φανταστεί, έχουν καθορίσει την πορεία ανθρώπων ή εταιρειών προς την κορυφή. Μια από αυτές φέρνει στη δημοσιότητα η Wall Street Journal και αφορά στην κρυφή χρηματοδότηση της CIA στην τεχνολογική εταιρεία του Στιβ Τζομπς, NeXT, η οποία την βοήθησε να κρατηθεί όρθια στη δεκαετία των ’80s και ώθησε έναν από τους μεγαλύτερους οραματιστές στον χώρο των υπολογιστών, να επιστρέψει στην Apple και να τη μετατρέψει στο σημερινό «μεγαθήριο».

Χωρίς αυτή τη χρηματοδότηση της CIA, ο Τζομπς ίσως να μην είχε επιστρέψει ποτέ ξανά στην εταιρεία με το «μηλαράκι» έπειτα από την αποχώρησή του, το 1985 και το iPhone μπορεί να μην είχε ποτέ αποκτήσει τον βασικό κώδικα λειτουργίας του.

Όταν η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ εμφανίστηκε ξαφνικά και απροειδοποίητα στα γραφεία της νέας εταιρείας υπολογιστών του Στιβ Τζομπς, την οποία είχε ιδρύσει λίγο μετά το «αντίο» στην Apple, ο Ψυχρός Πόλεμος βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη. Ήταν 1986 και ο πρόεδρος Ρόναλντ Ρίγκαν διοχέτευε δισεκατομμύρια δολάρια στο Πεντάγωνο, μεγάλο μέρος των οποίων κατευθυνόταν στη χρηματοδότηση νέων τεχνολογιών, μεταξύ άλλων για την αντιπυραυλική άμυνα και τους κατασκοπευτικούς δορυφόρους. Στους κόλπους της αμερικανικής κοινότητας εθνικής ασφάλειας, ορισμένοι είχαν αντιληφθεί τη σημασία της τεχνολογικής επανάστασης που βρισκόταν σε εξέλιξη στη Silicon Valley – και την ανάγκη να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές της.

Ο Τζο Ρομέλο και ο Τζεφ Χάρις ήταν δύο από αυτούς. Εργάζονταν στο λεγόμενο «Program B» της CIA, μια απόρρητη πρωτοβουλία για την ανάπτυξη δορυφορικών συστημάτων αναγνώρισης, και πίστευαν ότι ο Τζομπς, ο οποίος είχε ιδρύσει τη NeXT το 1985, μπορούσε να προσφέρει κρίσιμη τεχνολογία στην αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών.

Αμφότεροι, όταν μπήκαν στα γραφεία της, είπαν ότι ήθελαν να συναντήσουν προσωπικά τον Τζομπς για να συζητήσουν «θέματα που σχετίζονται με την άμυνα, και συγκεκριμένα τις υπηρεσίες πληροφοριών». Δεν μπορούσαν να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες, καθώς οι πληροφορίες ήταν διαβαθμισμένες, αλλά ήθελαν να μάθουν αν ο Τζομπς – ένας 30αρης της αντικουλτούρας που είχε ασπαστεί τον βουδισμό υπό την καθοδήγηση ενός δασκάλου Ζεν και είχε δηλώσει ότι η χρήση LSD αποτέλεσε καθοριστική εμπειρία στη ζωή του – μπορούσε να βρει χρόνο για μια συνάντηση με τους εκπροσώπους μιας κρατικής υπηρεσίας.

Γιατί ο Τζομπς δεν εξεπλάγη όταν τον «έψαξε» η CIA

Στη σημερινή εποχή, καθώς η Silicon Valley και το Πεντάγωνο αναθερμαίνουν τις σχέσεις τους, με δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια επενδυτικών κεφαλαίων να κατευθύνονται σε εκατοντάδες νέες αμυντικές startups, πολλοί ηγέτες της τεχνολογίας επικαλούνται τον πατριωτισμό και την ανάγκη ανανέωσης της χώρας απέναντι στις εξωγενείς απειλές, στην προσπάθειά τους να εξασφαλίσουν στρατιωτικά συμβόλαια.

Στο παρελθόν, όμως, ήταν το αμοιβαίο συμφέρον αυτό που κινητοποιούσε τις συνεργασίες. Και αυτή η ελάχιστα γνωστή ιστορία της σχέσης του Τζομπς με την αμερικανική κατασκοπεία αποκαλύπτει, μεταξύ άλλων, και τον κρίσιμο ρόλο που έπαιξε στην ανάπτυξη του λειτουργικού συστήματος, το οποίο αργότερα αποτέλεσε τη βάση των δημοφιλών προϊόντων της Apple.

Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται η Journal, ο Τζομπς δεν εξεπλάγη ιδιαίτερα όταν έμαθε ότι η CIA ήθελε να επικοινωνήσει μαζί του. Εκτός από την ίδρυση της NeXT, τον Φεβρουάριο του 1986 είχε εξαγοράσει την Pixar, το τμήμα γραφικών υπολογιστών της Lucasfilm του Τζορτζ Λούκας. Και με την εξαγορά αυτή, ο επιχειρηματίας είχε ανοίξει ήδη παρτίδες, έστω και έμμεσα, με την αμυντική βιομηχανία, καθώς η Pixar συνεργαζόταν με την ESL, μια αμυντική εταιρεία της Silicon Valley, για την οποία είχε κατασκευάσει ειδικά έναν υπολογιστή για αναλυτές των υπηρεσιών πληροφοριών, προκειμένου να αξιολογούν δορυφορικές εικόνες.

Μάλιστα, όταν ο Τζομπς συναντήθηκε τελικά με τον πρόεδρο της ESL, Ρόμπερτ Κόλερ, οι δύο άνδρες ανέπτυξαν καλή σχέση, θυμάται ο Γκάρι Φούλερ, ο οποίος εργαζόταν τότε στην ESL και αργότερα εντάχθηκε στη NeXT. Ο Κόλερ, πρώην ανώτερο στέλεχος της CIA, είπε στον Τζομπς ότι αυτό που είχε σχεδιαστεί ο υπολογιστής της NeXT να κάνει «για φοιτητές, καθηγητές και ερευνητές», ήταν ακριβώς αυτό που έκανε η κοινότητα των υπηρεσιών πληροφοριών «πίσω από κλειστές πόρτες».

Η CIA ήθελε 20.000 υπολογιστές

Ο Ρομέλο και ο Χάρις δεν κατάφεραν να συναντήσουν τον Τζομπς στα κεντρικά γραφεία της NeXT κατά την πρώτη τους επίσκεψη. Όταν ο Ρομέλο συναντήθηκε τελικά μαζί του στη Νέα Υόρκη, δεν του αποκάλυψε ακριβώς τι σχεδίαζε η CIA.

Ο Τζομπς, άλλωστε, δεν ήθελε να το ακούσει. «Μη μου πεις τίποτα που δεν πρέπει να ξέρω, γιατί δεν θα θυμάμαι να το ξεχάσω», είπε χαρακτηριστικά στον Ρομέλο.

Αυτό δεν αποτελούσε πρόβλημα για τον Ρομέλο, ο οποίος του εξήγησε τι ήθελε: να αγοράσει σταθμούς εργασίας της NeXT για έναν πελάτη που δεν κατονομάστηκε. «Πόσες μονάδες μπορείτε να παραδώσετε ετησίως;» τον ρώτησε.

«Αυτή είναι ευαίσθητη πληροφορία», απάντησε ο Τζομπς.

«Είναι περισσότερες από 20.000; Αυτό θέλω να αγοράσω: 20.000 μονάδες», είπε ο Ρομέλο. «Και τις θέλω φέτος, αλλά θέλω να έχουν δύο τροποποιήσεις». Οι τροποποιήσεις δεν θα γίνονταν από τον Τζομπς ή τη NeXT. Συγκεκριμένα, ο πελάτης των υπηρεσιών πληροφοριών ήθελε έναν ταχύτερο επεξεργαστή, που θα προμήθευε η Motorola, καθώς και μια ειδική κάρτα γραφικών από την Intel.

«Ποτέ δεν του είπαμε τι πραγματικά θέλαμε», δήλωσε ο Ρομέλο. «Δεν του δώσαμε αντίγραφο του επεξεργαστή. Οι τροποποιήσεις έγιναν εκ των υστέρων από εμάς, μέσω συνεργατών μας».

Μπορεί ο Τζομπς να μην γνώριζε ακριβώς τι σχεδίαζε η CIA να κάνει με τους υπολογιστές του, όμως τελικά έλαβε άδεια υψίστης ασφαλείας, ώστε να μπορεί να επισκέπτεται διαβαθμισμένες εγκαταστάσεις.

Απελπιστική ανάγκη για ρευστό

Στην πραγματικότητα, η NeXT είχε απελπιστική ανάγκη από τις πωλήσεις αυτές εκείνη την περίοδο. Η εταιρεία αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα, τα περισσότερα από τα οποία συνδέονταν με την τελειομανία του Τζομπς – ένα χαρακτηριστικό που, τώρα που είχε τον πλήρη έλεγχο της εταιρείας, την οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια στην καταστροφή.

Οι σταθμοί εργασίας της NeXT ήταν ακριβοί και απρόσιτοι για τους περισσότερους καταναλωτές. Οι πωλήσεις σε πανεπιστήμια, στα οποία ο Τζομπς ήλπιζε ότι θα βασιζόταν σημαντικά η εταιρεία, δεν έφτασαν ποτέ στα αναμενόμενα επίπεδα.

Έτσι, απέμενε κυρίως το συμβόλαιο με τη CIA – ένα συμβόλαιο που σχεδόν κανείς δεν γνώριζε ότι υπήρχε.

Δημοσίως, η NeXT υποστήριζε ότι είχε σύμβαση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στο πλαίσιο συνεργασίας με την ESL. Ακόμη και μέσα στην αμερικανική κυβέρνηση, η εμπλοκή της CIA με την εταιρεία του Τζομπς παρέμενε κρυφή. Επισήμως, αγοραστής ήταν η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA), σύμφωνα με τον Ντέιν Έρινγκ, ο οποίος συνεργαζόταν με τον Ρομέλο για το συμβόλαιο της NeXT.

«Κανείς δεν είχε επαγγελματικές κάρτες»

Μόνο λίγοι άνθρωποι στη NeXT γνώριζαν τι ακριβώς συνέβαινε όταν μυστηριώδεις επισκέπτες από την Ουάσινγκτον εμφανίζονταν στα γραφεία της εταιρείας. Και όσοι γνώριζαν, καταλάβαιναν ότι ήταν καλύτερο να μην κάνουν πολλές ερωτήσεις.

Ο Νταν Λιούιν, τον οποίο ο Τζομπς είχε προσλάβει στη NeXT από την Apple, θυμάται διαφορετικές ομάδες να εμφανίζονται στα γραφεία και όλοι όσοι τις αποτελούσαν, να μοιάζουν με «τυπικούς πράκτορες με πολιτικά». «Έμπαιναν, έλεγαν “γεια, με λένε Σάλι”, “με λένε Μπιλ”, “με λένε Σαντζάι”, ό,τι να ’ναι», θυμάται ο Λιούιν. «Και κανείς δεν είχε επαγγελματικές κάρτες. Όλοι χαμογελούσαν, εμείς τους κάναμε επιδείξεις και υπήρχαν άνθρωποι από την ESL στο δωμάτιο, επειδή η ESL θα συντόνιζε ολόκληρη τη διαδικασία. Μετά έφευγαν χαμογελώντας και κουνώντας το κεφάλι, χωρίς να πουν λέξη».

Η CIA εμφάνισε στη συνέχεια μια ομάδα από μια άλλη τεχνολογική εταιρεία, τη Sun Microsystems, η οποία είχε ήδη συνεργασίες με την υπηρεσία, για να βοηθήσει τον Τζομπς να αυξήσει την παραγωγή. Τον πρώτο μήνα κατασκευάστηκαν 100 σταθμοί εργασίας. Στη συνέχεια η NeXT ανέβασε την παραγωγή στους 1.500 υπολογιστές τον μήνα και αργότερα στους 5.000.

Οι υπολογιστές της NeXT κατέληξαν σε κατασκόπους

Οι υπολογιστές που έβγαιναν από τη γραμμή παραγωγής φορτώνονταν σε φορτηγά χωρίς διακριτικά, τα οποία έφταναν νωρίς το πρωί στις αποθήκες της NeXT. Από εκεί μεταφέρονταν σε εταιρεία-βιτρίνα της CIA, όπου τοποθετούνταν οι τροποποιημένοι επεξεργαστές και οι ειδικές κάρτες γραφικών.

Μόλις ολοκληρωνόταν η συναρμολόγηση, οι υπολογιστές επέστρεφαν στα φορτηγά και μεταφέρονταν στην αεροπορική βάση Moffett Field της Σάντα Κλάρα, όπου φορτώνονταν σε τεράστια μεταγωγικά αεροσκάφη C-5 και αναχωρούσαν για τους τελικούς – και διαβαθμισμένους – προορισμούς τους.

Ο Τζομπς εξακολουθούσε να μην γνωρίζει ακριβώς πού πήγαιναν οι υπολογιστές που σέταρε η NeXT ή για ποιον σκοπό, τουλάχιστον σύμφωνα με τους ανθρώπους των υπηρεσιών πληροφοριών. Στην πραγματικότητα, ακόμη και εκείνοι που ήταν υπεύθυνοι για την αγορά τους, συμπεριλαμβανομένου του Ρομέλο, δεν μπορούσαν να προβλέψουν πλήρως τον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιούνταν.

Όπως έγινε αργότερα γνωστό, οι υπολογιστές κατέληξαν στους αναλυτές του Εθνικού Γραφείου Αναγνώρισης (National Reconnaissance Office – NRO), οι οποίοι αξιοποιούσαν τις οθόνες υψηλής ανάλυσης και τους εξειδικευμένους επεξεργαστές για να εξετάζουν δορυφορικές εικόνες. Μπορούσαν, για παράδειγμα, να εντοπίσουν αν μια χώρα είχε μετακινήσει στρατιωτικές δυνάμεις ή αν κατασκεύαζε ένα σιλό πυραύλων.

Οι σταθμοί εργασίας επέτρεπαν επίσης στους αναλυτές να δημιουργούν και να μοιράζονται ενημερώσεις και παρουσιάσεις, είτε για μέλη του Κογκρέσου είτε για τον ίδιο τον πρόεδρο, συνδυάζοντας βίντεο με αφήγηση, φωτογραφίες και σχολιασμούς.

Ακόμη σημαντικότερο, οι λεγόμενοι NeXTcubes επέτρεπαν τη διαμοίραση δεδομένων μεταξύ των δικτύων των υπηρεσιών πληροφοριών, δίνοντας σε στρατιωτικούς σε ολόκληρο τον κόσμο – σε μια περίοδο που το ίντερνετ έκανε τα πρώτα του βήματα – πρόσβαση σε εικόνες που είχαν μόλις συλλεχθεί και επιτρέποντάς τους να τις αναλύουν σε πραγματικό χρόνο.

Με τον τρόπο αυτό, η NeXT έβαλε τις πρωτογενείς πληροφορίες στα χέρια των διοικητών στο πεδίο της μάχης, σε βάσεις σε ολόκληρο τον κόσμο, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να ερμηνεύουν τις εικόνες «με τα ίδια τους τα μάτια, σχεδόν σε πραγματικό χρόνο», σύμφωνα με τον Ρομέλο.

Η εξέλιξη αυτή αμφισβήτησε την παραδοσιακή κουλτούρα της CIA που βασιζόταν στη συγκεντρωτική διαχείριση των πληροφοριών. Αυτό, σύμφωνα με τον Ρομέλο, ήταν «η μεγαλύτερη απρόβλεπτη συνέπεια» των νέων υπολογιστών.

Από τη CIA στην Apple και στην εκτόξευση

Η NeXT εντάχθηκε στις υπηρεσίες πληροφοριών ακριβώς τη στιγμή που η αποστολή και η στόχευσή τους επρόκειτο να αλλάξει. Η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε το 1991 και οι ΗΠΑ πέρασαν από έναν κόσμο δύο υπερδυνάμεων στην απόλυτη κυριαρχία μίας, αντιμετωπίζοντας πλέον νέες απειλές: «κράτη – παρίες», την άνοδο της Κίνας και την τρομοκρατία.

Ο Τζομπς, όμως, δεν έμελλε να παραμείνει για πολύ ακόμη συνδεδεμένος με αυτή τη νέα εποχή. Είχε ήδη στραμμένο το βλέμμα του πέρα από το Πεντάγωνο και τη CIA.

Ο Χάρις, ο οποίος είχε συνοδεύσει τον Ρομέλο στα κεντρικά γραφεία της NeXT, θυμάται μια συνάντηση με τον επιχειρηματία στα μέσα της δεκαετίας του 1990, όταν εκεκίνος του είπε: «Θα επαναπροσδιορίσω τη μουσική βιομηχανία». Ο Χάρις, που εκείνη την περίοδο ήταν επικεφαλής της NRO, δεν είχε ιδέα τι εννοούσε ο Τζομπς, αλλά το κατάλαβε λίγα χρόνια μετά.

Το 1996 η Apple ανακοίνωσε ότι εξαγόραζε τη NeXT και ο Τζομπς επέστρεψε στην εταιρεία που είχε συνιδρύσει. Αργότερα ανέκτησε τον πλήρη έλεγχο της Apple, ανοίγοντας τον δρόμο να την καταστήσει την πολυτιμότερη εταιρεία στον κόσμο και, όπως είχε υποσχεθεί, επαναπροσδιορίζοντας τη μουσική βιομηχανία με την έλευση του iPod και της εφαρμογής iTunes.

Παρότι η παρουσία της NeXT στη λαϊκή κουλτούρα επισκιάστηκε από την Apple, το «DNA» του λειτουργικού της συστήματος, του NEXTSTEP, αποτέλεσε τη βάση για τα προϊόντα της Apple, από τους Mac μέχρι τα iPhone.

Η Apple δεν εξελίχθηκε ποτέ σε μεγάλο στρατιωτικό εργολάβο όπως είχε γίνει η NeXT. Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι αμυντικές δαπάνες μειώθηκαν δραστικά, κατά σχεδόν 30% μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1990, την ίδια στιγμή που η εμπορική αγορά προσωπικών υπολογιστών γνώριζε εκρηκτική ανάπτυξη. Και καθώς τα συμφέροντα της Silicon Valley απομακρύνθηκαν από εκείνα των στρατιωτικών και του κόσμου των υπηρεσιών πληροφοριών, η σχέση ατόνησε.

Τώρα, καθώς το Πεντάγωνο σχεδιάζει να δαπανήσει περισσότερα από 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια τον επόμενο χρόνο και επενδύει σε νέες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η Silicon Valley επανεκκινεί αυτή τη σχέση.

«Του έδωσε άλλα πέντε χρόνια»

Αυτό που αποδεικνύεται, είναι πως η σημαντικότερη συνέπεια της σύντομης σύγκλισης του Τζομπς με την εθνική ασφάλεια ήταν τελικά ότι του επέτρεψε να επιστρέψει στην Apple.

Η συνεργασία με τις υπηρεσίες κατασκοπείας, του έδωσε «άλλα πέντε χρόνια για να σταθεροποιήσει και να αναπτύξει την επιχείρηση, να αποδείξει στους μετόχους και στην αγορά ότι ήταν ένας πραγματικός επιχειρηματικός ηγέτης και όχι απλώς ένα παιδί που στάθηκε τυχερό και μπορούσε να πουλάει», δήλωσε ο Έρινγκ, ο οποίος αποχώρησε από τον κόσμο των υπηρεσιών πληροφοριών το 1990 για να εργαστεί με τον Τζομπς στη NeXT. «Έτσι, χωρίς τη στήριξη της NRO που επέτρεψε στον Στιβ να ωριμάσει, δεν θα είχε επιστρέψει για να αναλάβει την Apple ως διευθύνων σύμβουλος και να τη μεταμορφώσει».

Σε δολοφονία και αυτοκτονία αποδίδουν οι Αρχές την υπόθεση με τον άνδρα και τη γυναίκα αλβανικής καταγωγής που εντοπίστηκαν νεκροί με τραύματα από περίστροφο το πρωί της Κυριακής στην είσοδο πολυκατοικίας στη Νέα Σμύρνη.

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, ο άνδρας, έστησε καρτέρι στην 45χρονη γυναίκα στην οδό Γρηγορίου Κυδωνιών 3, την πυροβόλησε και τη σκότωσε και αμέσως μετά αυτοκτόνησε. Στη συγκεκριμένη πολυκατοικία μένει η κόρη της 45χρονης, γεγονός που εξετάζεται από τους αστυνομικούς στο πλαίσιο της προσπάθειας να ανασυνθέσουν τις κινήσεις της γυναίκας πριν από τη δολοφονία.

Από τις μέχρι στιγμής πληροφορίες δεν προκύπτει ότι ο άνδρας και η γυναίκα ήταν παντρεμένοι, ενώ διερευνάται η ακριβής σχέση που είχαν μεταξύ τους, καθώς και τα κίνητρα που οδήγησαν στο έγκλημα.

Η 45χρονη έφερε τραύματα από πυροβολισμούς στο σώμα και πιθανόν στο πρόσωπο, ενώ ο άνδρας βρέθηκε με τραύμα στο κεφάλι. Το περίστροφο εντοπίστηκε κοντά στο σώμα του άνδρα, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση των Αρχών ότι, αφού σκότωσε τη γυναίκα, αυτοπυροβολήθηκε.

«Η γειτόνισσα είπε ότι τα ξημερώματα άκουσε τους πυροβολισμούς. Εμένα εδώ είναι το πατρικό μου, άκουσα τρεις πυροβολισμούς κατά τις 5:30 το πρωί», είπε γυναίκα που βρισκόταν στην περιοχή. Η ίδια τόνισε ότι δεν άκουσε κάποιο όχημα, ούτε παρατήρησε κάτι άλλο.

«Κοιμόμουνα, αλλά δεν ήμουνα σε βαθύ ύπνο στο σπίτι. Ξαφνικά ακούσαμε τρεις πολύ δυνατούς θορύβους, οι οποίοι δεν ξέραμε αν είναι πυροβολισμοί ή όχι, αλλά ήταν πάρα πολύ δυνατοί. Εγώ μέτρησα τρεις. Όχι απανωτούς, υπήρχε ένα διάστημα τρία, τέσσερα, πέντε δευτερόλεπτα, ο ένας μετά τον άλλον», είπε άλλη κάτοικος της περιοχής. Όπως εξηγεί η ίδια, η κινητοποίηση των Αρχών ήταν άμεση, ενώ αρχικά κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί τι ακριβώς είχε συμβεί: «Μετά από λίγο ακούστηκε η σειρήνα του περιπολικού. Αισθάνθηκα ότι κάτι έπεσε από πολύ ψηλά. Δεν ξέρω, γιατί είναι στον παράλληλο δρόμο και μεσολαβούνε πολυκατοικίες, οπότε ούτε βγήκαμε έξω να δούμε, ούτε τίποτα. Δεν το πίστεψα, δεν πέρασε από το μυαλό μου ότι ήταν πυροβολισμός, αλλά ήταν…» καταλήγει.

Την έρευνα για την υπόθεση έχει αναλάβει η αρμόδια υπηρεσία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, ενώ συνεχίζεται η εξέταση του χώρου και η συλλογή καταθέσεων και άλλων στοιχείων, προκειμένου να εξακριβωθούν πλήρως όσα προηγήθηκαν της δολοφονίας.

Από αστυνομικούς της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος εξαρθρώθηκε εγκληματική οργάνωση, τα μέλη της οποίας δραστηριοποιούνταν στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών στο νησί της Μυκόνου, με την Αστυνομία να πραγματοποιεί μεγάλη επιχείρηση για τη σύλληψη των μελών της.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΛΑΣ, για την υπόθεση συνελήφθησαν πρωινές ώρες της Παρασκευής, 21 Αυγούστου 2026, με τη συνδρομή αστυνομικών των Ειδικών Επιχειρησιακών Ομάδων της Υποδιεύθυνσης Πληροφοριών και Ειδικών Δράσεων της Δ.Α.Ο.Ε., 9 μέλη της οργάνωσης, ενώ συνελήφθη ακόμη ένας 22χρονος για κατοχή ναρκωτικών ουσιών.

Ειδικότερα, προηγήθηκε κατάλληλη αξιοποίηση πληροφοριακών στοιχείων, αναφορικά με τη δράση των ανωτέρω στη διακίνηση διάφορων ναρκωτικών ουσιών στη Μύκονο, ενώ ύστερα από αστυνομικές ενέργειες, εξακριβώσεις και διασταυρώσεις στοιχείων, καθώς και δημιουργία προφίλ των εμπλεκομένων (profiling), πιστοποιήθηκε η εγκληματική τους δραστηριότητα.

Για την επίτευξη του σκοπού τους τα μέλη της οργάνωσης είχαν διακριτούς ρόλους, ως εξής:

– 35χρονος, ο οποίος διηύθυνε και καθοδηγούσε την εγκληματική οργάνωση, ήταν επιφορτισμένος με την ανεύρεση ποσοτήτων ναρκωτικών, την μεταφορά τους στη Μύκονο, τη φύλαξη και αποθήκευσή τους σε οικία, την οποία χρησιμοποιούσε ως χώρο απόκρυψης, καθώς και με την τυποποίηση των ναρκωτικών και την προμήθειά τους στα υπόλοιπα μέλη της οργάνωσης, με σκοπό τη διακίνηση. Επίσης, ήταν επιφορτισμένος με την ανεύρεση πελατών, τη μεταφορά και διακίνηση των ναρκωτικών, καθώς και με την παραλαβή και διαχείριση μέρους των κερδών,
– έτερος 35χρονος, άμεσος συνεργάτης του αρχηγικού μέλους, ήταν υπεύθυνος για την αποθήκευση και φύλαξη των ναρκωτικών, την ανεύρεση πελατών, την κατά περίπτωση, προμήθεια των υπολοίπων μελών της οργάνωσης με ναρκωτικές ουσίες, καθώς και τη φύλαξη και διαχείριση μέρους των κερδών,
– 54χρονη, ήταν επιφορτισμένη με την φύλαξη των χρημάτων που προέρχονταν από τη διακίνηση ναρκωτικών και τη μεταφορά των κερδών από τη Μύκονο στην Αθήνα,
– 34χρονος, ήταν επιφορτισμένος με την αποθήκευση, φύλαξη, μεταφορά και διακίνηση ναρκωτικών. Παράλληλα, εργαζόμενος ως οδηγός οχήματος μεταφοράς προσώπων, εκμεταλλευόταν την επαγγελματική του ιδιότητα και την επαφή του με τουρίστες και επισκέπτες του νησιού, προκειμένου να εντοπίζει δυνητικούς αγοραστές ναρκωτικών και
– 24χρονος, 32χρονος, 34χρονος, 29χρονος και 28χρονος, λειτουργούσαν ως περιφερειακά μέλη και ήταν επιφορτισμένα κυρίως, με την ανεύρεση πελατών, ομοίως εκμεταλλευόμενοι την επαγγελματική τους ιδιότητα ως οδηγοί ή συνοδοί μεταφοράς προσώπων. Επιπλέον, ήταν επιφορτισμένα, κατά περίπτωση, με τη μεταφορά και διακίνηση των ναρκωτικών, καθώς και με τη φύλαξη μέρους των κερδών.

Από τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε οικίες στη Μύκονο και την Αττική, καθώς και σε οχήματα και στην κατοχή των συλληφθέντων, συνολικά βρέθηκαν και κατασχέθηκαν:

-359,5 γραμμάρια κοκαΐνης,
-155,2 γραμμάρια «ροζ κοκαΐνης»,
-58,3 γραμμάρια MDMA,
-277,8 γραμμάρια ακατέργαστης κάνναβης,
-113 δισκία ECSTASY,
-4 συσκευές ατμίσματος κάνναβης,
-2 ηλεκτρονικές ζυγαριές ακριβείας,
πλήθος νάιλον συσκευασιών,
πιστόλι με γεμιστήρα,
-7 Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητα και μοτοσικλέτα,
-12 συσκευές κινητής τηλεφωνίας,
μεταλλικό χρηματοκιβώτιο και
τα χρηματικά ποσά των 80.950 ευρώ, -9.477- δολαρίων Η.Π.Α., 640 λιρών Αγγλίας και 2 χρυσών λιρών.

Εκτιμάται ότι, το προσδοκώμενο παράνομο οικονομικό όφελος της εγκληματικής οργάνωσης από την πώληση των κατασχεθεισών ποσοτήτων ναρκωτικών ουσιών και τα κατασχεθέντα χρηματικά ποσά, υπερβαίνει τις 170.000 ευρώ.

Επισημαίνεται ότι, 4 εκ των συλληφθέντων, έχουν απασχολήσει στο παρελθόν για – κατά περίπτωση – παρόμοια και έτερα αδικήματα.

Οι συλληφθέντες, οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.

Από την ακριβότερη μεταγραφή Έλληνα ποδοσφαιριστή στην αμφιβολία για το πόσο γρήγορα θα προσαρμοστεί στην Premier League και, μέσα σε λίγες εβδομάδες, στην καθολική αποθέωση. Ο Χρήστος Τζόλης έχει πραγματοποιήσει ένα εντυπωσιακό ξεκίνημα με τη φανέλα της Άρσεναλ και πλέον δεν είναι απλώς ένα από τα νέα πρόσωπα της ομάδας του Μικέλ Αρτέτα, αλλά ένας από τους παίκτες που έχουν κερδίσει περισσότερο τον κόσμο των «κανονιέρηδων».

Μετά τις δύο ασίστ στο 3-0 επί της Μάντσεστερ Σίτι στο Community Shield, ο 24χρονος Έλληνας εξτρέμ συνέχισε στον ίδιο ρυθμό και στην πρεμιέρα της Premier League. Ο Αρτέτα τον εμπιστεύτηκε ξανά στο βασικό σχήμα απέναντι στην Κόβεντρι και εκείνος είχε καθοριστική συμμετοχή στα δύο πρώτα γκολ της νέας νίκης με 3-0.

Στο 15ο λεπτό, ο Τζόλης πίεσε ψηλά και κέρδισε την μπάλα, με τη φάση να καταλήγει στον Καλαφιόρι και από εκεί στον Χάβερτς για το 1-0. Οκτώ λεπτά αργότερα, από δική του ενέργεια και γύρισμα από την αριστερή πλευρά προέκυψε το δεύτερο γκολ, με τον Σάκα να στέλνει την μπάλα στα δίχτυα. Ο Έλληνας διεθνής παρέμεινε στο γήπεδο μέχρι το 76ο λεπτό και αποχώρησε μέσα σε παρατεταμένο χειροκρότημα από το «Έμιρεϊτς».

Δεν ήταν μόνο οι δύο φάσεις των γκολ. Ο Τζόλης είχε τέσσερις τελικές προσπάθειες, τρεις πάσες που δημιούργησαν ευκαιρία και 30 επιτυχημένες μεταβιβάσεις σε 37 προσπάθειες, έχοντας συνεχή παρουσία στο επιθετικό τρίτο του γηπέδου και προσφέροντας στην Άρσεναλ την αμεσότητα που αναζητούσε στην αριστερή πλευρά.

Ο Αρτέτα τον αποθεώνει: «Είναι ένας ολοκληρωμένος παίκτης»

Η ταχύτητα με την οποία ο Τζόλης έχει προσαρμοστεί στο αγωνιστικό μοντέλο της Άρσεναλ έχει εντυπωσιάσει και τον ίδιο τον Μικέλ Αρτέτα. Ο Ισπανός τεχνικός, ο οποίος είχε ήδη μιλήσει με ιδιαίτερα θερμά λόγια για τον Έλληνα μετά το Community Shield, επανήλθε μετά την πρεμιέρα του πρωταθλήματος και εμφανίστηκε ακόμη πιο ενθουσιασμένος.

«Είναι απίθανος από τη μέρα που έχει ενσωματωθεί στην ομάδα. Μπήκε γρήγορα στο κλίμα. Είναι ένας ταλαντούχος ποδοσφαιριστής», ανέφερε ο Αρτέτα, επισημαίνοντας και τη σχέση που έχει αρχίσει ήδη να δημιουργεί ο Τζόλης με την εξέδρα.

«Το βλέπεις και στις αντιδράσεις του κόσμου όταν έχει την μπάλα στα πόδια και πόσο πολύ τον αγαπάνε. Είναι ένας παίκτης που θα μας δώσει κάτι διαφορετικό στην αριστερή πλευρά. Σε κάθε ματς θα έχει ή ασίστ ή γκολ. Είναι ένας ολοκληρωμένος παίκτης», πρόσθεσε.

Ο προπονητής της Άρσεναλ στάθηκε ιδιαίτερα στην αποφασιστικότητα και στην ποικιλία των επιλογών του Έλληνα εξτρέμ κοντά στην αντίπαλη περιοχή, σημειώνοντας ότι έχει την ικανότητα να παίρνει σωστές αποφάσεις ακόμη και όταν οι χώροι είναι περιορισμένοι. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει όσα είχε πει μετά τον τελικό του Community Shield, όταν είχε ξεχωρίσει τη λήψη αποφάσεων, την τεχνική και την ποδοσφαιρική ωριμότητα του Τζόλη. «Όταν η μπάλα πηγαίνει σε αυτόν, νιώθεις ότι κάτι καλό θα προκύψει», είχε δηλώσει τότε.

«Ο νέος Αλέξις Σάντσες» και «ποιος χρειάζεται τον Βινίσιους;»

Ακόμη μεγαλύτερος είναι ο ενθουσιασμός στις τάξεις των οπαδών της Άρσεναλ, οι οποίοι μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα έχουν μετατρέψει τον Τζόλη σε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα πρόσωπα της ομάδας.

Στα social media οι συγκρίσεις με τον Αλέξις Σάντσες έχουν αρχίσει να πληθαίνουν, με φίλους των «κανονιέρηδων» να βλέπουν στον τρόπο παιχνιδιού του 24χρονου την αμεσότητα και τη διαρκή απειλή που πρόσφερε ο Χιλιανός στα καλύτερά του χρόνια στο Λονδίνο.

«Μήπως επιτέλους βρήκαμε τον αντικαταστάτη του Αλέξις Σάντσες;», έγραψε χαρακτηριστικά οπαδός της Άρσεναλ μετά τα πρώτα λεπτά της πρεμιέρας, με άλλους να σχολιάζουν ότι ο Τζόλης δείχνει «απίστευτος», «αποφασιστικός» και ότι προσφέρει στην αριστερή πλευρά της επίθεσης κάτι που έλειπε από την ομάδα.

Τα σχόλια φτάνουν μέχρι και τον Βινίσιους Τζούνιορ, για τον οποίο η Άρσεναλ είχε ενδιαφερθεί στο μεταγραφικό παζάρι. Το «Vini who?» έχει κάνει ήδη την εμφάνισή του στις συζητήσεις των οπαδών, περισσότερο ως έκφραση του ενθουσιασμού για τον Τζόλη παρά ως σοβαρή ποδοσφαιρική σύγκριση με τον Βραζιλιάνο αστέρα της Ρεάλ Μαδρίτης.

Το ενδιαφέρον είναι ότι πριν από μερικές εβδομάδες υπήρχαν ερωτήματα για το αν ο Τζόλης θα μπορούσε να κερδίσει θέση βασικού σε ένα ρόστερ τέτοιου επιπέδου. Τώρα η συζήτηση έχει αντιστραφεί: έπειτα από τις εμφανίσεις στην προετοιμασία, τις δύο ασίστ απέναντι στη Μάντσεστερ Σίτι και το εξαιρετικό ντεμπούτο του στο πρωτάθλημα, το ερώτημα είναι πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει στην Άρσεναλ.

Για τον ίδιο, βέβαια, το σημαντικότερο είναι ότι έχει κερδίσει κάτι που σε μια ομάδα του επιπέδου των πρωταθλητών Αγγλίας δεν χαρίζεται: την εμπιστοσύνη του προπονητή του. Ο Αρτέτα τον έχει χρησιμοποιήσει βασικό στα δύο πρώτα μεγάλα επίσημα παιχνίδια της σεζόν και ο Τζόλης έχει απαντήσει με καθοριστική παρουσία και στις δύο νίκες με 3-0.

Ο ίδιος ο Τζόλης, από την πλευρά του, εξήγησε τους λόγους που τον οδήγησαν στην απόφαση να μετακομίσει στην Άρσεναλ, αλλά και γιατί θεωρούσε πως είχε έρθει η κατάλληλη στιγμή για να δοκιμάσει ξανά τις δυνάμεις του στο κορυφαίο επίπεδο του αγγλικού ποδοσφαίρου. Μιλώντας στο USA Sports, ο Έλληνας διεθνής αναφέρθηκε στην προοπτική να αγωνιστεί με την πρωταθλήτρια Αγγλίας, αλλά και στις εμπειρίες που είχε αποκομίσει τα προηγούμενα χρόνια στο Champions League με την Μπριζ, απέναντι σε αντιπάλους αντίστοιχου επιπέδου.

«Επέλεξα την Άρσεναλ γιατί προφανώς παίζεις στους πρωταθλητές Αγγλίας. Είναι απίστευτο να παίζεις για μία τέτοια ομάδα. Ένιωθα ότι ήμουν έτοιμος να παίξω στην Premier League. Το ένιωθα και τα τελευταία δύο χρόνια όταν έπαιζα με την Κλαμπ Μπριζ στο Champions League.

Παίζαμε κόντρα σε ομάδες της Premier League ή σε ομάδες αυτού του επιπέδου και τα πήγαινα καλά. Ετσι ένιωθα ότι ήταν το σωστό βήμα για εμένα για να φτάσω στην Premier League και μέχρι τώρα είναι πολύ ωραία που είμαι μέλος αυτής της ομάδας και όπως έχω ξαναπεί όλα είναι πιο εύκολα για εμένα να παίζω εδώ», τόνισε χαρακτηριστικά στο USA Sports.

Η σεζόν μόλις άρχισε και οι μεγάλες δοκιμασίες είναι ακόμη μπροστά. Όμως το πρώτο μήνυμα του Χρήστου Τζόλη στην επιστροφή του στην Premier League είναι ήδη ξεκάθαρο: αυτή τη φορά δεν ήρθε στην Αγγλία για να προσαρμοστεί απλώς στο υψηλότερο επίπεδο, αλλά για να διεκδικήσει πρωταγωνιστικό ρόλο σε μία από τις κορυφαίες ομάδες της Ευρώπης.

Με αφετηρία το πακέτο ελαφρύνσεων-ενισχύσεων της ΔΕΘ, η ελληνική οικονομία εισέρχεται από τον επόμενο μήνα σε ένα τετράμηνο πυκνών εξελίξεων στις οποίες περιλαμβάνεται, η μεγαλύτερη μείωση του δημοσίου χρέους φέτος και τα επόμενα χρόνια μέσω των πρόωρων αποπληρωμών και η προοπτική περαιτέρω αναβαθμίσεων στον νέο κύκλο αξιολογήσεων που θα ολοκληρωθεί το Νοέμβριο.

Το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να ανακοινώσει από το βήμα της ΔΕΘ τους βασικούς άξονες της οικονομικής πολιτικής για τους επόμενους μήνες έως τις εκλογές του 2027, αλλά και ένα στρατηγικό σχέδιο με στόχους έως το 2030 και παρεμβάσεις σε βασικούς τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας. Στην κυβέρνηση, αυτή την περίοδο, εντείνονται οι διεργασίες για την οριστικοποίηση των ανακοινώσεων αυτών που, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, θα δίνουν έμφαση στη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών βαρών, στην προστασία των μικρομεσαίων και των συνταξιούχων. Η στήριξη της μεσαίας τάξης και των ευάλωτων με μόνιμες παροχές θα αποτελούν βασικό άξονα του πακέτου της ΔΕΘ. Πρόκειται για παρεμβάσεις, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι οποίες θα ακολουθούν τη λογική των εξαγγελιών που έγιναν στις τρεις προηγούμενες ΔΕΘ της δεύτερης τετραετίας της κυβέρνησης. Για παράδειγμα αναφέρουν, τα μέτρα για το στεγαστικό τα οποία περιελήφθησαν και στα πακέτα και των τριών προηγούμενων ΔΕΘ. Το ίδιο συνέβη και με τις μειώσεις φόρων με έμφαση τις οικογένειες.

Κεντρικό μήνυμα των εξαγγελιών του πρωθυπουργού θα είναι η συνέχιση της πολιτικής στήριξης της κοινωνίας παράλληλα με την διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας της χώρας. Πρόκειται για το δίπολο της οικονομικής πολιτικής, όπως αναφέρουν αρμόδιοι παράγοντες, το οποίο στηρίζεται στην ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας και στη μείωση της φοροδιαφυγής με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πρωτογενή πλεονάσματα που επιστρέφουν ως μέρισμα στην κοινωνία ή αξιοποιούνται για την περαιτέρω μείωση του δημοσίου χρέους. Στη λογική αυτή η κυβέρνηση ανακοίνωσε ήδη ότι φέτος θα αυξηθεί περαιτέρω το ποσό πρόωρης αποπληρωμής δημοσίου χρέους. Σε ετήσια βάση θα φτάσει τα 13 δισ. ευρώ από 8,790 δισ. ευρώ που προβλέπονταν αρχικά. Αυτό κατέστη εφικτό, ακριβώς λόγω της υψηλής δημοσιονομικής απόδοσης της οικονομίας. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται 6,94 δισ. ευρώ που αποπληρώθηκαν τον Ιούνιο και αφορούν διμερή δάνεια του GLF που είχε λάβει η χώρα. Επίσης δάνεια του EFSF ύψους 2,5 δισ. ευρώ, μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ των εντόκων γραμματίων καθώς και πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου 2,2 δισ. ευρώ λήξης Δεκεμβρίου 2027. Το όφελος από τις κινήσεις αυτές υπολογίζεται σε 2,6 εκατ. ευρώ τα επόμενα επτά χρόνια.

Τα δεδομένα αυτά θα ληφθούν υπόψη στο νέο γύρο αξιολογήσεων της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας που ξεκινά το επόμενο δεκαπενθήμερο. Την αρχή θα κάνει ο καναδικός οίκος αξιολόγησης DBRS με τη δημοσιοποίηση της έκθεσής του στις 4 Σεπτεμβρίου, θα ακολουθήσουν στις 18 Σεπτεμβρίου ο οίκος Moody’s μαζί με τον γερμανικό οίκο SCOPE. Σημειώνεται ότι DBRS και SCOPE έχουν κατατάξει την χώρα μας στην επενδυτική βαθμίδα ΒΒΒ. Η κατάταξη της Mody’s είναι μία βαθμίδα χαμηλότερα στο Baa3. Στις 23 Οκτωβρίου θα είναι η σειρά της Standard & Poor’s και στις 6 Νοεμβρίου της Fitch. Και οι δύο οίκοι έχουν κατατάξει την Ελλάδα στη βαθμίδα ΒΒΒ. Οικονομικοί αναλυτές και παράγοντες της οικονομίας θεωρούν πιθανή αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας λαμβάνοντας υπόψη και την μεγαλύτερη μείωση του χρέους που φέρνουν οι πρόωρες αποπληρωμές. Με βάση και τη μεγαλύτερη πρόωρη αποπληρωμή φέτος, το δημόσιο χρέος θα μειωθεί κάτω από το 110% του ΑΕΠ με ορίζοντα το 2031, ένα χρόνο νωρίτερα από ότι προβλεπόταν αρχικά. Στόχος στα μέσα της δεκαετίας του 2030 να σπάσει το φράγμα του 100% του ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι φέτος το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 136,8% του ΑΕΠ για να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ το 2019.

Η ΔΕΘ του 2026 και οι τρεις προηγούμενες

Μια συνοπτική αναδρομή στις ΔΕΘ των προηγούμενων ετών δείχνει ότι:

– Το 2025 ανακοινώθηκε η μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων δεκαετιών στη φορολογία. Κύριο άξονα των αλλαγών αποτελούν τα οφέλη για τις οικογένειες και τους νέους εργαζόμενους μέσω της μείωσης κατά 2 μονάδες όλων των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα έως 40.000 ευρώ και την καθιέρωση ενδιάμεσου συντελεστή 39% για εισοδήματα από 40.000 έως 60.000 ευρώ. Πρόσθετες μειώσεις συντελεστών ανακοινώθηκαν για οικογένειες με παιδιά, ενώ μηδενίστηκε ο φόρος εισοδήματος για νέους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ και περικόπηκε κατά 50% ο ΕΝΦΙΑ σε χιλιάδες μικρούς οικισμούς με έως 1.500 κατοίκους ο οποίος θα καταργηθεί το 2027

– Το 2024 ανακοινώθηκαν 45 μέτρα μεταξύ των οποίων η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η κατάργηση της μείωσης της σύνταξης για εργαζόμενους συνταξιούχους. Κεντρική θέση είχαν και οι παρεμβάσεις για το στεγαστικό με το «Σπίτι μου 2» και την τριετή απαλλαγή από τον φόρο στα ενοίκια για τους ιδιοκτήτες που τα διέθεσαν για μακροχρόνια μίσθωση

– Το 2023, μεταξύ άλλων, εξαγγέλθηκε το «ξεπάγωμα» των τριετιών στους μισθούς των εργαζόμενων μετά από 12 χρόνια μνημονιακής απαγόρευσης. Αυξήθηκε επίσης κατά 1.000 ευρώ το αφορολόγητο για τις οικογένειες με παιδιά ενώ ελήφθησαν σειρά μέτρων για την υποχρεωτική χρήση POS σε όλους σχεδόν τους κλάδους της λιανικής αγοράς και των υπηρεσιών καθώς και μέτρα στήριξης από τις καταστροφές του «Daniel».

Δύσκολες ώρες περνά ο δημοσιογράφος Αντώνης Πανούτσος, ο οποίος νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός».

Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, ο 78χρονος δημοσιογράφος προσήλθε στα Επείγοντα του νοσοκομείου πριν από 25 ημέρες με συμπτώματα σοβαρά όπως υψηλό πυρετό.

Η κλινική του εικόνα παρέπεμπε σε εγκεφαλίτιδα και ο εργαστηριακός έλεγχος που έγινε, έδειξε οτι είχε προσβληθεί από τον ιό του Δυτικού Νείλου.

Έκτοτε νοσηλεύεται στη ΜΕΘ, με την κατάστασή του να κρίνεται ως πολύ σοβαρή.

Ο Αντώνης Πανούτσος γεννήθηκε στον Πειραιά το 1948 και είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και ιδιαίτερες μορφές της ελληνικής αθλητικής δημοσιογραφίας, με παρουσία που ξεπερνά τις πέντε δεκαετίες σε εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνο και τηλεόραση. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του εργάστηκε σε κορυφαίες εφημερίδες, περιοδικά και τηλεοπτικούς σταθμούς, μεταξύ άλλων στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη, στο Mega, στον ΣΚΑΪ και στον Alpha.

Παράλληλα δημιούργησε και συμμετείχε σε πολλές ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές. Ιδιαίτερη θέση στην καριέρα του έχει η συνεργασία του με τον Αντώνη Καρπετόπουλο. Οι δύο Αντώνηδες δημιούργησαν ένα ξεχωριστό δίδυμο στην ελληνική αθλητική δημοσιογραφία, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την εκπομπή «Τώρα, τώρα, τώρα», αλλά και την παρουσία τους στην «Αθλητική Κυριακή», αφήνοντας το δικό τους αποτύπωμα στην τηλεοπτική αθλητική συζήτηση. Το 2018 αποφάσισε να ασχοληθεί και με την πολιτική, θέτοντας υποψηφιότητα στις εθνικές εκλογές με τη Νέα Δημοκρατία, χωρίς όμως να εκλεγεί.

Θάνατοι και κρούσματα από τον ιό του Δυτικού Νείλου

Σημειώνεται ότι, συνολικά ότι κατά το έτος 2026, έως τις 19/08 έχουν καταγραφεί 13 θάνατοι σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό και εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ηλικίας άνω των 65 ετών (διάμεση ηλικία θανόντων: 82 έτη, εύρος: 66 – 91 έτη).

Παράλληλα, έχουν διαγνωστεί και δηλωθεί συνολικά 157 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, εκ των οποίων τα 116 κρούσματα παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (εγκεφαλίτιδα ή/και μηνιγγίτιδα ή/και οξεία χαλαρή παράλυση) και 41 κρούσματα είχαν ήπιες εκδηλώσεις ή δεν είχαν εκδηλώσεις από το ΚΝΣ.

Τα περισσότερα κρούσματα εξακολουθούν να καταγράφονται περισσότερο στην ανατολική Αττική αλλά η λοίμωξη είναι παρούσα στις περισσότερες περιφέρειες της χώρας.

Στην Κούβα του 2026 το σκοτάδι δεν είναι πια σχήμα λόγου, ούτε εκείνη η κάπως ρομαντική εικόνα μιας Καραϊβικής που έμαθε να ζει με λιγότερα, μετατρέποντας την έλλειψη σε ευρηματικότητα και την ανέχεια σε μια σχεδόν μυθολογική ικανότητα επιβίωσης.

Είναι πραγματικό σκοτάδι, πυκνό και επαναλαμβανόμενο, που μπορεί να κρατήσει μια ολόκληρη μέρα, μέσα στο οποίο οι κάτοικοι περιμένουν τις σύντομες απρόβλεπτες επιστροφές του ηλεκτρικού για να μαγειρέψουν, να φορτίσουν ένα τηλέφωνο και να βάλουν μπροστά την αντλία του νερού.

Αντίστοιχα είναι τα πολύωρα και κάποτε πολυήμερα μπλακ-άουτ ενός απαρχαιωμένου ενεργειακού δικτύου, η έλλειψη καυσίμων, τροφίμων και φαρμάκων, η υποχώρηση του τουρισμού, οι δυσκολίες στις μεταφορές και μια καθημερινότητα που μοιάζει σχεδόν ανέφικτη.

Μαζική φυγή από το νησί

Υστερα από επαναστάσεις, εμπάργκο, κρίσεις, ηρωικές αφηγήσεις και πραγματικά αδιέξοδα, μοιάζει να έχει έρθει το τέλος εποχής για την Κούβα. Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε ταυτόχρονα για τέλος συμβολικό και πραγματικό και όχι απλώς για το θεαματικό τέλος της επανάστασης που προφήτευαν επί εξήντα χρόνια οι εχθροί της.

Εν προκειμένω, το τέλος είναι πιο αργό και πολύ βαθύτερο – και αυτό γιατί αφορά την εξάντληση ενός ιστορικού υποδείγματος που άντεξε τον Ψυχρό Πόλεμο, την πτώση της Σοβιετικής Ενωσης και την τρομακτική «Ειδική Περίοδο» της δεκαετίας του ’90, αλλά σήμερα αναγκάζεται να ανοίξει δρόμους προς μια ιδιωτική οικονομία την οποία κάποτε αντιμετώπιζε σχεδόν ως ιδεολογικό μίασμα.

Τον Ιούλιο η κυβέρνηση του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ προχώρησε σε νέα μέτρα που επιτρέπουν μεγαλύτερο ρόλο στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, ακόμη και στην εισαγωγή καυσίμων και φαρμάκων, στη γεωργία και στον τουρισμό, επιμένοντας πάντως ότι στρατηγικοί τομείς θα παραμείνουν υπό κρατικό έλεγχο.

Πρόκειται για μια αναγκαστική υβριδική συνθήκη που προβλήθηκε ως η μοναδική λύση που θα μπορούσε να σώσει την Κούβα από την απόλυτη καταστροφή, με τις σημερινές ασφυκτικές συνθήκες να αναγκάζουν εκατοντάδες πολίτες σε εγκατάλειψη της χώρας.

Δεν είναι τυχαίο ότι καθημερινά εκατοντάδες ξένοι κάτοικοι, μεταξύ των οποίων πολλοί Ελληνες, από αυτούς που υπόσχονταν ότι δεν θα άφηναν ποτέ το νησί, αναγκάζονται να το εγκαταλείψουν γιατί αδυνατούν απλώς να επιβιώσουν. Ακόμα και ο τουρισμός που τροφοδοτούσε το νησί με το απαραίτητο χρηματικό απόθεμα και το βοηθούσε να επιβιώσει, δεν μπορεί αυτή τη στιγμή εκ των πραγμάτων να σταθεί χωρίς νερό και στοιχειώδη ηλεκτροδότηση.

Η εκατονταετηρίδα του Φιντέλ Κάστρο βρίσκει το νησί να αναρωτιέται όχι τόσο τι απέμεινε από τον ίδιο -ο μύθος του άλλωστε έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ανθεκτικός-, όσο τι απέμεινε από τον κόσμο που δημιούργησε.

Γιατί η Κούβα που ξέραμε, η μυθική αλλά και η πραγματική, με τα παλιά αμερικανικά αυτοκίνητα, τα χρωματιστά σπίτια που ξεφλουδίζουν κάτω από τον τροπικό ήλιο, τα αυτοσχέδια Cuba Libre, τους ανθρώπους που ερωτεύονταν μέχρι αύριο, τον ιδρώτα που γυάλιζε πάνω στα σώματα μαζί με τον χορό, αλλά και εκείνη την εντυπωσιακή αγάπη για τη μόρφωση και τον πολιτισμό που συναντούσες ακόμη και μέσα στην πιο βαθιά φτώχεια φαίνεται να απομακρύνεται.

Οχι επειδή όλα αυτά υπήρξαν τόσο ειδυλλιακά όσο τα φαντάστηκε η Δύση -η φτώχεια δεν είναι εξωτισμός και η στέρηση δεν είναι γραφικότητα-, αλλά επειδή η ιδιότυπη ισορροπία πάνω στην οποία στηρίχθηκε για δεκαετίες η κουβανική κοινωνία έχει διαρραγεί.

Η Αμερική επιστρέφει

Η δεύτερη κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει κλιμακώσει δραστικά την πίεση, η οποία έρχεται να συναντήσει ένα σύστημα ήδη βαθιά τραυματισμένο από τις δικές του χρόνιες δυσλειτουργίες: χαμηλή παραγωγικότητα, έλλειψη συναλλάγματος, γραφειοκρατία, ανύπαρκτες σχεδόν, λόγω παλαιότητας, υποδομές, ενεργειακή εξάρτηση και μια οικονομία που δυσκολεύεται να εξασφαλίσει ακόμη και τα στοιχειώδη.

Θα ήταν επομένως εξίσου απλοϊκό να αποδώσει κανείς ολόκληρη την καταστροφή στις ΗΠΑ όσο και να προσποιηθεί ότι οι κυρώσεις και το εμπάργκο δεν έχουν τεράστιες συνέπειες. Ακόμη και σήμερα, η ακαδημαϊκή συζήτηση για το βάρος των δύο παραγόντων -του σοσιαλιστικού οικονομικού μοντέλου από τη μία και της αμερικανικής απομόνωσης από την άλλη- παραμένει ανοιχτή.

Το βέβαιο είναι ότι για περισσότερες από έξι δεκαετίες το κουβανικό καθεστώς χρησιμοποίησε την αμερικανική απειλή ως πραγματικότητα, αλλά και ως ιδρυτικό μύθο, ως εξήγηση των στερήσεων, αλλά συγχρόνως και ως μηχανισμό συσπείρωσης. Αυτό ακριβώς είχε καταλάβει καλύτερα από όλους ο Φιντέλ: μια μικρή χώρα 90 μίλια από τη Φλόριντα μπορούσε να αποκτήσει παγκόσμια σημασία ακριβώς επειδή τολμούσε να πει «όχι» στην υπερδύναμη.

Ο Φιντέλ έγινε ο Κάστρο όχι μόνο επειδή κέρδισε μια επανάσταση, αλλά επειδή κατάφερε να παρουσιάσει την επιβίωση της Κούβας ως μια διαρκή πράξη ανυπακοής. Εξαντλημένοι πλέον, οι κάτοικοι ζούνε με τα ξέφτια μιας παλιάς φαντασίωσης, που προφανώς δεν είναι επαρκής για να τους κάνει να αντέξουν – όσο και αν οι φιγούρες του Κάστρο και του Τσε δεσπόζουν ακόμα στους τοίχους των τεράστιων κτιρίων γεμίζοντας τους εναπομείναντες οπαδούς της επανάστασης με σθένος.

Ο αστός που μετατράπηκε σε επαναστάτη

Γεννημένος το 1926 στο Μπιράν, γιος του εύπορου γαιοκτήμονα Ανχελ Κάστρο, ο Φιντέλ δεν προερχόταν από τη φτώχεια που αργότερα θα γινόταν κεντρικό θέμα της πολιτικής του μυθολογίας. Φοίτησε σε σχολεία Ιησουιτών, σπούδασε Νομικά στην Αβάνα, έπαιζε μπάσκετ και μπέιζμπολ, διάβαζε Χοσέ Μαρτί και αργότερα Μαρξ και Λένιν, αγαπούσε τα καλοραμμένα κοστούμια, το καλό φαγητό και τις μικρές αστικές απολαύσεις.

Στο Πανεπιστήμιο της Αβάνας βρέθηκε μέσα σε ένα περιβάλλον πολιτικής βίας, φοιτητικού ακτιβισμού και ριζοσπαστισμού που τον διαμόρφωσε πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε θεωρητική κομμουνιστική κατήχηση.

Παντρεύτηκε τη Μίρτα Ντίας-Μπαλάρτ, από εύπορη οικογένεια με ισχυρές πολιτικές διασυνδέσεις, απέκτησε μαζί της τον Φιντέλ Ανχελ, τον περίφημο Φιντελίτο, που αργότερα έγινε πυρηνικός φυσικός, και πέρασε μέρος του γαμήλιου ταξιδιού του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η σχέση του με την Αμερική ήταν εξαρχής πολύ πιο σύνθετη από το μίσος που αργότερα συμβόλισε: ο νεαρός Φιντέλ αγαπούσε τον αμερικανικό κινηματογράφο, το μπέιζμπολ, τα αυτοκίνητα, ένα μέρος της κουλτούρας της χώρας την οποία θα πολεμούσε πολιτικά σχεδόν σε ολόκληρη τη ζωή του.

Στο δικό του αφήγημα για την εποχή πριν από τη Μονκάδα υπάρχει και εκείνη η υπέροχη λεπτομέρεια με τη Chevrolet που είχε αγοράσει με πίστωση και με την οποία, όπως έλεγε, είχε διανύσει περίπου 50.000 χιλιόμετρα οργανώνοντας το κίνημα, μέχρι που κάηκε λίγο πριν από την επίθεση. Είναι σχεδόν κινηματογραφική εικόνα: πριν από τη γενειάδα, το πούρο και τη χακί στολή, υπήρχε ένας νεαρός δικηγόρος μέσα σε ένα αυτοκίνητο, πεπεισμένος ότι μπορούσε με ελάχιστα μέσα να ανατρέψει μια δικτατορία.

Στις 26 Ιουλίου 1953, η επίθεση στους στρατώνες Μονκάδα στο Σαντιάγο απέτυχε. Πολλοί από τους συντρόφους του σκοτώθηκαν, ο ίδιος συνελήφθη και δικάστηκε, μετατρέποντας όμως ακόμη και την ήττα σε πολιτικό κεφάλαιο με την περίφημη απολογία που έμεινε στην Ιστορία ως «Η Ιστορία θα με αθωώσει».

Φυλακίστηκε και πήρε τελικά αμνηστία το 1955, για να καταφύγει στο Μεξικό, όπου συνάντησε έναν Αργεντινό γιατρό που ονομαζόταν Ερνέστο Γκεβάρα. Τον Δεκέμβριο του 1956, ο Φιντέλ, ο Ραούλ, ο Τσε και οι υπόλοιποι αντάρτες επέστρεψαν στην Κούβα με το «Granma», ένα σκάφος σχεδιασμένο για πολύ λιγότερους επιβάτες από τους 82 άνδρες που στριμώχτηκαν πάνω του.

Η απόβαση εξελίχθηκε σε καταστροφή, οι περισσότεροι σκοτώθηκαν ή συνελήφθησαν και οι ελάχιστοι επιζώντες κατέφυγαν στη Σιέρα Μαέστρα. Εκεί όμως γεννήθηκε ο μύθος των barbudos, των γενειοφόρων ανταρτών, και μαζί του ένα από τα ισχυρότερα πολιτικά φωτογραφικά σύμβολα του 20ού αιώνα.

Οταν ο Μπατίστα εγκατέλειψε την Κούβα, την 1η Γενάρη του 1959, ο Φιντέλ ήταν μόλις 32 ετών. Λίγες ημέρες αργότερα έμπαινε θριαμβευτής στην Αβάνα και η εικόνα του νεαρού γενειοφόρου επαναστάτη με τη στρατιωτική στολή και το πούρο άρχιζε ήδη να ξεπερνά τα σύνορα της χώρας.

Οι γυναίκες και ο μύθος

Στον μύθο του Κομαντάντε, όμως, η πολιτική εξουσία ενώθηκε από πολύ νωρίς με την προσωπική γοητεία. Οι ιστορίες για τις γυναίκες του Φιντέλ είναι τόσες ώστε χρειάζεται να ξεχωρίσει κανείς προσεκτικά τα γεγονότα από τη μυθολογία, γιατί γύρω από έναν άνθρωπο που έγινε σύμβολο αρρενωπότητας δημιουργήθηκε αναπόφευκτα και μια ολόκληρη βιομηχανία υπερβολής.

Υπήρξε η Μίρτα, η πρώτη σύζυγος και μητέρα του Φιντελίτο, και η Νάτι Ρεβουέλτα, η γυναίκα της υψηλής κοινωνίας της Αβάνας που υποστήριξε την επανάσταση και με την οποία απέκτησε την Αλίνα Φερνάντες, αλλά κυρίως η Σέλια Σάντσες, η θρυλική μορφή της επανάστασης, οργανώτρια του αντάρτικου και μία από τους πιο έμπιστους ανθρώπους του Φιντέλ μέχρι τον θάνατό της το 1980.

Το ακριβές περιεχόμενο της σχέσης τους εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο βιογραφικής συζήτησης, αλλά η πολιτική και προσωπική εγγύτητα δεν αμφισβητείται. Και φυσικά δεν μπορούμε να λησμονήσουμε τη Μαρτίτα Λόρεντς, τη Γερμανοαμερικανίδα που συνδέθηκε ερωτικά μαζί του και αργότερα περιέγραψε μια ιστορία τόσο εξωφρενική ώστε μοιάζει γραμμένη για κατασκοπικό μυθιστόρημα: στρατολογήθηκε, σύμφωνα με τη δική της αφήγηση, σε σχέδιο δολοφονίας του, επέστρεψε στην Αβάνα με δηλητηριώδη χάπια, αλλά τελικά δεν μπόρεσε να σκοτώσει τον άνθρωπο με τον οποίο είχε υπάρξει ερωτευμένη.

Γύρω από τον Φιντέλ δημιουργήθηκαν στη συνέχεια δεκάδες άλλες ερωτικές ιστορίες, κάποιες πραγματικές και άλλες σχεδόν σίγουρα προϊόν του μύθου. Ακόμη και η Τζίνα Λολομπρίτζιτα μπήκε σε αυτή τη μυθολογία, αν και αυτό που τεκμηριώνεται είναι ότι τον φωτογράφισε και του πήρε μια περίφημη συνέντευξη το 1974, όχι οι μεταγενέστερες ιστορίες περί ερωτικής σχέσης.

Η λεπτομέρεια, ωστόσο, έχει σημασία: στα μάτια της διεθνούς ποπ κουλτούρας ο Κάστρο δεν ήταν ένας γκρίζος γραφειοκράτης του κομμουνιστικού κόσμου, αλλά ένα λαϊκό είδωλο και ένας καθαρόαιμος σταρ. Και αυτός ο ερωτικός μύθος δεν είναι άσχετος με την πολιτική: η γενειάδα, το πούρο, η στολή, οι γυναίκες, οι πολύωρες ομιλίες, η σωματική αντοχή, η αίσθηση ενός ανθρώπου που δεν κοιμάται ποτέ και γνωρίζει τα πάντα δημιούργησαν μια μορφή εξουσίας σχεδόν προνεωτερική. Ο ηγέτης δεν εκπροσωπούσε απλώς την επανάσταση, αλλά ήταν ο ίδιος η επανάσταση.

Ο Νο1 αντίπαλος της Αμερικής

Η εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων, τον Απρίλιο του 1961, έκανε τον μύθο του Κάστρο παγκόσμιο όταν η αποτυχημένη απόβαση Κουβανών εξόριστων που υποστηρίχθηκε από τη CIA κατέληξε σε ταπεινωτική ήττα προσφέροντας στον Κουβανό ηγέτη το ιδανικό πολιτικό αφήγημα: ο Δαβίδ είχε νικήσει τον Γολιάθ σχεδόν μπροστά στις ακτές του.

Εναν χρόνο αργότερα, η Κρίση των Πυραύλων έφερε την ανθρωπότητα στο χείλος του πυρηνικού πολέμου. Η εγκατάσταση σοβιετικών πυρηνικών πυραύλων στην Κούβα, η αμερικανική ναυτική «καραντίνα» και η αντιπαράθεση Κένεντι – Χρουστσόφ μετέτρεψαν για δεκατρείς ημέρες το μικρό νησί σε κέντρο του κόσμου.

Η κρίση λύθηκε τελικά μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας, αφήνοντας τον Φιντέλ θυμωμένο επειδή η τύχη της Κούβας είχε ουσιαστικά αποφασιστεί χωρίς την Κούβα. Αλλά από εκείνη τη στιγμή ήταν πλέον αδύνατον να τον αντιμετωπίσει κανείς ως έναν ακόμη Λατινοαμερικανό ηγέτη, αφού είχε καταφέρει να τα βγάλει πέρα με τους πανίσχυρους Αμερικανούς που εποφθαλμιούσαν την καταστροφή του.

Ωστόσο, θα ήταν εξίσου ανιστόρητο να υποστηρίξει κανείς ότι όλα όσα ακολούθησαν υπήρξαν απλώς μια δικτατορία χωρίς κοινωνικό περιεχόμενο. Η εκστρατεία αλφαβητισμού του 1961 υπήρξε τεράστια, η εκπαίδευση έγινε κεντρικό δικαίωμα, το δημόσιο σύστημα υγείας απέκτησε διεθνή φήμη και η μικρή φτωχή χώρα δημιούργησε μια εντυπωσιακή επιστημονική και ιατρική παράδοση.

Ακόμη και οργανώσεις που έχουν ασκήσει σκληρή κριτική στο καθεστώς αναγνωρίζουν τα επιτεύγματα στην υγεία και στην εκπαίδευση. Μόνο που η κοινωνική απελευθέρωση δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη πολιτική ελευθερία.

Η Κούβα έγινε μονοκομματικό κράτος, η ανεξάρτητη δημοσιογραφία και η οργανωμένη αντιπολίτευση καταπνίγηκαν, αντιφρονούντες φυλακίστηκαν, ενώ οι διώξεις έπληξαν και ανθρώπους που δεν χωρούσαν στους κανονιστικούς νόμους της νέας επαναστατικής κοινωνίας. Και είναι προφανώς παράδοξο η ίδια επανάσταση που έδωσε το δικαίωμα στους φτωχούς πολίτες της Κούβας στη δημόσια υγεία και την παιδεία να μην αναγνωρίζει το δικαίωμα να διατυπώσουν καν τις διαφωνίες με το καθεστώς.

Και όμως, χρησιμοποιώντας το αντι-αμερικανικό αφήγημα μιας χώρας που βάλλεται από παντού, με αυτούς τους οκτάωρους λόγους, ο Κάστρο επέζησε: από διάφορες δολοφονικές απόπειρες, από τον Κένεντι, τον Τζόνσον, τον Νίξον, τον Φορντ, τον Κάρτερ, τον Ρίγκαν, τον Μπους, τον Κλίντον, αλλά και από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης και την «Ειδική Περίοδο», όταν η απώλεια της σοβιετικής στήριξης βύθισε την Κούβα σε δραματικές στερήσεις.

Οι Κουβανοί αδυνατούσαν να εξασφαλίσουν τα προς το ζην, τα καύσιμα εξαφανίζονταν, τα ποδήλατα αντικαθιστούσαν τα αυτοκίνητα και η χώρα μάθαινε για άλλη μία φορά να επιβιώνει με το τίποτε.

Από τον Ομπάμα ξανά στον Τραμπ

Το 2006 η ασθένεια ανάγκασε τον Φιντέλ να παραδώσει τις αρμοδιότητές του στον αδελφό του Ραούλ και το 2008 αποχώρησε επισήμως από την προεδρία. Για πρώτη φορά η Κούβα έπρεπε να φανταστεί τον εαυτό της χωρίς εκείνον, κάτι που προφανώς αποδείχθηκε μοιραίο. Και ύστερα ήρθε ο Μπαράκ Ομπάμα.

Το 2014 ΗΠΑ και Κούβα ανακοίνωσαν την έναρξη εξομάλυνσης των σχέσεών τους, άνοιξαν ξανά πρεσβείες και τον Μάρτιο του 2016 ο Ομπάμα έγινε ο πρώτος εν ενεργεία Αμερικανός πρόεδρος που επισκέφθηκε την Κούβα ύστερα από σχεδόν ενενήντα χρόνια.

Μιλώντας στην Αβάνα, αναγνώρισε ανοιχτά ότι η πολιτική απομόνωσης του Ψυχρού Πολέμου δεν είχε λειτουργήσει και ότι το εμπάργκο είχε πληγώσει τους ίδιους τους Κουβανούς. Ο Φιντέλ έφυγε από τη ζωή λίγους μήνες αργότερα με το σκεπτικό ότι ο κύκλος δεν θα μπορούσε να κλείσει με καλύτερο σενάριο.

Υστερα από δέκα χρόνια, όμως, η Ιστορία έχει γυρίσει ξανά προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η Αμερική του Τραμπ πιέζει την κυβέρνηση της Αβάνας και ταυτόχρονα συμβαίνει κάτι που ο νεαρός επαναστάτης του 1959 δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί: αμερικανικά καύσιμα φτάνουν, μέσω εξαίρεσης από το εμπάργκο, σε ιδιωτικές κουβανικές επιχειρήσεις, δημιουργώντας μια παράλληλη αγορά μέσα στην ίδια τη χώρα της επανάστασης.

Από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Μάιο του 2026 υπολογίζεται ότι περίπου 900.000 βαρέλια καυσίμου εξήχθησαν από τις ΗΠΑ προς τον ιδιωτικό τομέα της Κούβας. Η εικόνα θα μπορούσε πραγματικά να βγαίνει από μυθιστόρημα του Παδούρα: η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να πιέσει ενεργειακά το κουβανικό κράτος, ενώ το αμερικανικό καύσιμο τροφοδοτεί ταυτόχρονα μια ιδιωτική αγορά στο εσωτερικό του σοσιαλιστικού νησιού.

Είναι προφανές ότι αν ο Φιντέλ μπορούσε να δει αυτή την Κούβα, ίσως να δυσκολευόταν να την αναγνωρίσει. Ισως πάλι να αναγνώριζε αμέσως το μόνο πράγμα που παρέμεινε αναλλοίωτο: την Αμερική απέναντι και την Κούβα να παλεύει να επιβιώσει επιβεβαιώνοντας τη ρήση του Μαρξ ότι η Ιστορία επαναλαμβάνεται την πρώτη φορά ως τραγωδία και τη δεύτερη ως φάρσα.

Μόνο που το 1959 υπήρχε μια νεαρή επανάσταση που πίστευε ότι μπορούσε να δημιουργήσει ένα διαφορετικό μέλλον, ενώ το 2026 υπάρχει μια κουρασμένη κοινωνία που προσπαθεί απελπισμένα να εξασφαλίσει φάρμακα, καύσιμα, τρόφιμα, να αποφασίσει αν θα μείνει ή αν θα φύγει.

Κάποιοι λένε ότι η Κούβα θα αντέξει, αλλά το θέμα είναι ότι υπάρχει κάτι πιο τραγικό από τον ίδιο τον πόλεμο, που είναι η σταδιακή κατάρρευση του τελευταίου κομμουνιστικού οχυρού στον κόσμο με έναν τρόπο σχεδόν ανεπαίσθητο σε όλο τον πλανήτη.

Η ανθρωπιστική βοήθεια που αποδέχτηκε τελικά η Κούβα από τις ΗΠΑ μετά το καταστροφικό πέρασμα του τυφώνα «Μελίσα» αυξήθηκε από τον κουβανικής καταγωγής υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος, σύμφωνα με τα πρόσφατα άρθρα των «New York Times», λέγεται ότι έχει αναλάβει την αμερικανοποίηση του άλλοτε πανίσχυρου κάστρου του Φιντέλ ως προσωπικό στοίχημα. Και ίσως αυτή ακριβώς η βοήθεια να είναι το οριστικό τέλος για την Κούβα, τέτοιο που δεν θα μπορούσε να φανταστεί ούτε ο πιο αμείλικτος εχθρός της.

Μια σοκαριστική υπόθεση που σημειώθηκε σε πάρκο του ανατολικού Λονδίνου έφτασε ενώπιον της βρετανικής Δικαιοσύνης, με δύο άνδρες να κρίνονται ένοχοι για τον βιασμό μιας γυναίκας, η οποία παρατηρούσε τα αστέρια μαζί με τον σύντροφό της.

Όπως αναφέρει η Daily Mail, οι Αφγανοί παράτυποι μετανάστες, Χαν Αγκάχ και Νουρουλάχ Αχμντζάι, καταδικάστηκαν για την υπόθεση, έπειτα από δίκη κατά την οποία παρουσιάστηκαν αναλυτικά τα γεγονότα της επίθεσης, καθώς και τα στοιχεία που συνέδεσαν τους δύο άνδρες με το περιστατικό.

Σημειώνεται πως το περιστατικό σημειώθηκε στις 16 Αυγούστου του περασμένου έτους στο Barking Park.

Σύμφωνα με την εισαγγελική αρχή, το θύμα βρισκόταν με έναν άνδρα που είχε γνωρίσει μέσω διαδικτυακής εφαρμογής γνωριμιών. Το ζευγάρι καθόταν στο πάρκο, κάτω από τον νυχτερινό ουρανό, όταν οι δύο δράστες τούς πλησίασαν.

Οι κατηγορούμενοι φέρεται να ακινητοποίησαν το ζευγάρι και να απείλησαν τον άνδρα με μαχαίρι, λέγοντάς του πως θα τον σκότωναν αν προσπαθούσε να καλέσει την αστυνομία. Στη συνέχεια, σύμφωνα με το δικαστήριο, επιτέθηκαν σεξουαλικά στη γυναίκα.

Η εισαγγελέας χαρακτήρισε την επίθεση «τρομακτικό βιασμό υπό την απειλή μαχαιριού», σημειώνοντας ότι οι δράστες αντιμετώπισαν το θύμα σαν «αντικείμενο που μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν και να κακοποιήσουν».

Πώς έφτασαν στα ίχνη των δραστών

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι αρχές κατάφεραν να συνδέσουν τους δύο άνδρες με την επίθεση μέσω στοιχείων DNA που εντοπίστηκαν στα ρούχα του θύματος. Οι ένορκοι απέρριψαν επίσης τον ισχυρισμό του ενός ότι η σεξουαλική επαφή ήταν δήθεν συναινετική, καταλήγοντας σε ενοχή έπειτα από εννέα ώρες συνεδρίασης.

Ο Αχμντζάι είχε φτάσει στη Βρετανία με μικρό σκάφος τον Αύγουστο του 2023 και είχε φιλοξενηθεί αρχικά σε ξενοδοχείο στο Λονδίνο στο πλαίσιο της διαδικασίας ασύλου. Η αίτησή του απορρίφθηκε αργότερα, ενώ είχε ξεκινήσει διαδικασία προσφυγής.

Ο Αγκάχ, ο οποίος επίσης είχε εισέλθει παράνομα στο Ηνωμένο Βασίλειο, προσπάθησε κατά τη διάρκεια της δίκης να αμφισβητήσει την ηλικία του, υποστηρίζοντας ότι ήταν ανήλικος κατά τον χρόνο της επίθεσης. Ωστόσο, τα δικαστικά έγγραφα αναφέρουν διαφορετική ηλικία και το δικαστήριο ζήτησε ειδική έκθεση για τον προσδιορισμό της.

Η ανακοίνωση των ποινών αναμένεται τον Οκτώβριο, ενώ οι βρετανικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο απέλασής τους μετά την έκτιση των ποινών τους.