Το κρίσιμο ερώτημα σύμφωνα με το Bloomberg, είναι εάν η περίπτωση Ρόκος αποτελεί την αρχή μιας νέας τάσης, κατά την οποία θα αρχίσουν να εγκαταλείπουν τη χώρα και περισσότεροι άνθρωποι με ισόβιους δεσμούς με το Ηνωμένο Βασίλειο
Σε πρόβλημα ύψους 160 δισ. δολαρίων έχει εξελιχθεί η φυγή των υπερπλούσιων από τη Βρετανία. Το ποσό αυτό, το οποίο υπολογίστηκε με βάση στοιχεία του Bloomberg Billionaires Index, αποτυπώνει για πρώτη φορά το τεράστιο μέγεθος των περιουσιών και των περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με ανθρώπους οι οποίοι εγκαταλείπουν τη Βρετανία. Αντιπροσωπεύει τον συνολικό πλούτο των προσώπων που παρακολουθεί ο δείκτης και τα οποία, μόνο μέσα στα τελευταία δύο χρόνια, είτε περιόρισαν σημαντικά τους δεσμούς τους με το Ηνωμένο Βασίλειο είτε τους διέκοψαν πλήρως.
Στα 160 δισ. δολάρια περιλαμβάνονται επίσης ορισμένες οικογενειακές περιουσίες, μέλη των οποίων έχουν φύγει από τη χώρα. Το συνολικό ποσό ξεπερνά μάλιστα τον πλούτο των Βρετανών που περιλαμβάνονται στον Bloomberg Billionaires Index και εξακολουθούν να έχουν ως βάση τους το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι φόροι δοκιμάζουν τη σχέση του Λονδίνου με τους πλούσιους
Οι φορολογικές αλλαγές που στοχεύουν τους εύπορους από τότε που οι Εργατικοί ανέλαβαν την εξουσία το 2024 έχουν αρχίσει να επιβαρύνουν ολοένα περισσότερο τη θέση του Λονδίνου ως παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής δύναμης.
Η κατάργηση φορολογικών προνομίων που ευνοούσαν τους υπερπλούσιους, σε συνδυασμό με τη σχεδόν διαρκή φημολογία για νέα μέτρα, έχει προκαλέσει σοβαρή ρήξη στη σχέση μεταξύ της οικονομικής ελίτ και της κυβέρνησης. Παράλληλα, εδραιώνεται ευρύτερα η αντίληψη ότι η χώρα γίνεται λιγότερο φιλική προς τις επιχειρήσεις.
«Αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή είναι καταστροφικό», δήλωσε ο Τζον Κόντγουελ, δισεκατομμυριούχος ιδρυτής της βρετανικής εταιρείας λιανικής κινητών τηλεφώνων Phones 4u.
«Αντί να βρισκόμαστε σε έναν ενάρετο κύκλο, όπου προσελκύουμε εκατομμυριούχους, δισεκατομμυριούχους και ξένες επενδύσεις, κάνουμε ακριβώς το αντίθετο», πρόσθεσε.
Το Ηνωμένο Βασίλειο διαχρονικά είχε μεγαλύτερη βαρύτητα στον παγκόσμιο χάρτη του πλούτου από εκείνη που θα αναλογούσε στο μέγεθός του. Σύμφωνα με την UBS Group, διαθέτει τον πέμπτο μεγαλύτερο αριθμό εκατομμυριούχων σε δολάρια παγκοσμίως, με περισσότερους από 2,4 εκατ. ανθρώπους.
Κάθε ηχηρή αποχώρηση αποτελεί πλήγμα για το κύρος του Λονδίνου, αν και η θέση του ως παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού κόμβου δύσκολα μπορεί να ανατραπεί άμεσα. Πριν από μία δεκαετία, άλλωστε, είχαν διατυπωθεί ανάλογες καταστροφικές προβλέψεις για τις επιπτώσεις του Brexit στον χρηματοπιστωτικό κλάδο της πόλης, πολλές από τις οποίες αποδείχθηκαν τελικά υπερβολικές.
Το 1% πληρώνει το 27% του φόρου εισοδήματος
Οι οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο, είναι πραγματικές. Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, το πλουσιότερο 1% των φορολογουμένων του Ηνωμένου Βασιλείου αντιπροσωπεύει περίπου το 27% του συνόλου των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος.
Όταν αυτοί οι φορολογούμενοι εγκαταλείπουν τη χώρα, παίρνουν μαζί τους όχι μόνο τα φορολογικά τους έσοδα αλλά και τη σημαντική καταναλωτική τους δύναμη.
Οι περισσότεροι από όσους περιλαμβάνονται στη λίστα των αποχωρήσεων –όπως ο μεγιστάνας του χάλυβα Λάκσμι Μιτάλ, επί χρόνια μία από τις εμβληματικότερες φυσιογνωμίες της λονδρέζικης ελίτ των δισεκατομμυριούχων– αποτελούν τα βασικά πρόσωπα στα οποία αποδίδεται η αντίστοιχη καθαρή περιουσία. Ορισμένοι ανήκουν σε ενιαίες δυναστείες που παρακολουθεί ο Bloomberg Billionaires Index και καταγράφονται ως εκπρόσωποι των οικογενειών τους.
Οι μισοί από τη συνολική ομάδα ολοκλήρωσαν την αποχώρησή τους από το Ηνωμένο Βασίλειο, μετακινούμενοι σε προορισμούς όπως το Μονακό, η Ελβετία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τις εβδομάδες πριν τεθούν σε εφαρμογή οι σαρωτικές φορολογικές μεταρρυθμίσεις των Εργατικών τον Απρίλιο του 2025. Τα μέτρα είχαν ανακοινωθεί ήδη από το 2024.
Το τέλος του καθεστώτος των non-doms
Η σημαντικότερη αλλαγή ήταν η κατάργηση του ειδικού καθεστώτος για τους λεγόμενους non-domiciled residents (non-doms), το οποίο επέτρεπε σε κατοίκους της Βρετανίας να αποφεύγουν τη βρετανική φορολόγηση της περιουσίας και των εισοδημάτων τους στο εξωτερικό για διάστημα έως και 15 ετών.
Η κατάργηση είχε αρχικά σχεδιαστεί από την προηγούμενη κυβέρνηση των Συντηρητικών και στη συνέχεια εφαρμόστηκε από τους Εργατικούς, οι οποίοι εισήγαγαν ένα νέο, αλλά μικρότερης διάρκειας, προνομιακό καθεστώς.
Παράλληλα, αυξήθηκαν οι επιβαρύνσεις στα κληρονομούμενα περιουσιακά στοιχεία και στα κέρδη στελεχών που πραγματοποιούν συμφωνίες στις ιδιωτικές αγορές, ενώ οι συνεχείς συζητήσεις περί νέων αλλαγών εξακολουθούν να τροφοδοτούν την ανησυχία μεταξύ των εύπορων Βρετανών.
Η ανάλυση των υπερπλούσιων που εγκατέλειψαν τη χώρα δείχνει ότι η συγκεκριμένη ομάδα αποτελείται κυρίως από αλλοδαπούς, πολλοί από τους οποίους είχαν σχετικά πρόσφατους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χαλαρούς δεσμούς με τη Βρετανία.
Η μετακόμιση του Κρις Ρόκος στην Ελλάδα αλλάζει τα δεδομένα
Αυτό, όμως, δεν ισχύει για μία από τις τελευταίες ηχηρές περιπτώσεις: τον διαχειριστή hedge fund Κρις Ρόκος, η απόφαση του οποίου να μετακομίσει στην Ελλάδα αιφνιδίασε πολλούς παράγοντες του χρηματοπιστωτικού κλάδου.
Ο Ρόκος δεν ήταν απλώς ένας από τους μεγαλύτερους φορολογουμένους της Βρετανίας, αλλά αποτελεί και χαρακτηριστικό παράδειγμα εγχώριας χρηματοοικονομικής επιτυχίας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον εάν η περίπτωση Ρόκος αποτελεί την αρχή μιας νέας τάσης, κατά την οποία θα αρχίσουν να εγκαταλείπουν τη χώρα και περισσότεροι άνθρωποι με ισόβιους δεσμούς με το Ηνωμένο Βασίλειο – Βρετανοί που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στη χώρα.
Η εταιρεία συμβούλων για θέματα διαμονής και υπηκοότητας Henley & Partners αναφέρει ότι δέχεται αυξημένο αριθμό ερωτημάτων, ακόμη και από Βρετανούς υπηκόους, οι οποίοι ενδέχεται να ανησυχούν για περαιτέρω φορολογικές αυξήσεις.
«Η φυγή δεν έχει τελειώσει», δήλωσε ο Μαρκ Σόμερς, συνιδρυτής εταιρείας προσλήψεων με έδρα το Λονδίνο που ειδικεύεται σε family offices και εταιρείες διαχείρισης πλούτου.
Η φημολογία γύρω από τον βρετανικό προϋπολογισμό, που αναμένεται αυτόν τον μήνα, «κάνει τους ανθρώπους τουλάχιστον να εξετάζουν τις επιλογές τους και να καταρτίζουν εναλλακτικά σχέδια», πρόσθεσε.
Πλήγμα και στην εικόνα του Λονδίνου
Πέρα από τους φόρους και την κυβερνητική πολιτική, η φήμη του Λονδίνου δέχεται επανειλημμένα πλήγματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μέρος της αρνητικής εικόνας έχει ενισχυθεί από προσωπικότητες όπως ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει το Λονδίνο πόλη με υψηλή εγκληματικότητα και περιοχές στις οποίες κανείς δεν μπορεί να εισέλθει.
Ωστόσο, τα στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι ο δείκτης ανθρωποκτονιών στο Λονδίνο υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από τότε που άρχισαν να τηρούνται συγκρίσιμα δεδομένα το 1997 και βρίσκεται χαμηλότερα από εκείνον πολλών μεγάλων αμερικανικών πόλεων.
Οι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι τέτοιες αφηγήσεις μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα της πόλης να προσελκύει κεφάλαια και επιχειρηματίες.
Η Σούζαν Λάνγκλεϊ, δήμαρχος του City του Λονδίνου, του χρηματοπιστωτικού κέντρου της βρετανικής πρωτεύουσας, είχε δηλώσει το καλοκαίρι ότι η παραπληροφόρηση «μπορεί να ξεκινά στο διαδίκτυο, αλλά δεν παραμένει εκεί».
«Διεισδύει στις αίθουσες των διοικητικών συμβουλίων, επηρεάζει τις αντιλήψεις και διαμορφώνει τις επενδυτικές αποφάσεις», τόνισε.
Οι συνέπειες φθάνουν στην αγορά πολυτελείας
Καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο γίνεται λιγότερο ελκυστικό για τα άτομα εξαιρετικά υψηλής καθαρής περιουσίας, οι συνέπειες γίνονται αισθητές και στην οικονομία πολυτελείας του Λονδίνου.
Οι πωλήσεις ακριβών κατοικιών έχουν μειωθεί, ενώ επιχειρήσεις εστίασης που απευθύνονται στην ελίτ του Mayfair, όπως η Caprice Holdings, ιδιοκτήτρια του εστιατορίου Sexy Fish στην Berkeley Square, έχουν επικαλεστεί τις φορολογικές αυξήσεις των Εργατικών στις τοπικές επιχειρήσεις ως έναν από τους παράγοντες πίσω από την πρόσφατη πτώση των εσόδων.
Σύμφωνα με μεσίτες, όσοι ενδιαφέρονται να αγοράσουν πολυτελή ακίνητα στο κεντρικό Λονδίνο διαπραγματεύονται συχνά εκπτώσεις επί των ζητούμενων τιμών, ώστε να αντισταθμίσουν τους κινδύνους που θεωρούν ότι συνοδεύουν σήμερα μια επένδυση στη Βρετανία.
Από το Λονδίνο στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Από τα στοιχεία του Bloomberg Billionaires Index προκύπτει επίσης ότι αρκετοί από όσους εγκατέλειψαν το Ηνωμένο Βασίλειο επέστρεψαν απλώς στις χώρες καταγωγής τους.
Ο νεότερος μεταξύ όσων αποχώρησαν είναι ο 39χρονος Σράβιν Μιτάλ, γιος του Ινδού επιχειρηματία Σουνίλ Μιτάλ, ο οποίος δημιούργησε τη δική του επενδυτική εταιρεία στη Βρετανία αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Μπαθ. Ο Σράβιν χτίζει πλέον τη νέα του ζωή στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου δημιούργησε παράρτημα της επενδυτικής εταιρείας του, Unbound.
Ορισμένοι από όσους εγκαταλείπουν τη χώρα περιορίζουν παράλληλα και το οικονομικό τους αποτύπωμα στη Βρετανία, αναδεικνύοντας τις ευρύτερες επιπτώσεις των μετεγκαταστάσεων.
Βρετανική επενδυτική εταιρεία του Τρόελς Χολχ Πόβλσεν, ιδρυτή του ομίλου ένδυσης πίσω από το brand Jack & Jones, αποσύρει μεγάλα ποσά μετά τη μετακόμισή του στην πατρίδα του, τη Δανία, πέρυσι.
Ποια πόλη μπορεί να αντικαταστήσει το Λονδίνο;
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ξεκάθαρος νικητής μεταξύ των προορισμών που ανταγωνίζονται για να προσελκύσουν τους πλούσιους του Λονδίνου.
Αυτό αποτυπώνει τόσο τον αυξανόμενο αριθμό χωρών που προσφέρουν κίνητρα όσο και το γεγονός ότι ελάχιστες πόλεις μπορούν πραγματικά να ανταγωνιστούν το οικοσύστημα ιδιωτικού πλούτου του Λονδίνου.
Πριν ο Μπέρναμ διαδεχθεί τον Κιρ Στάρμερ, η κυβέρνηση προσπαθούσε να προστατεύσει αυτό το πλεονέκτημα, εξετάζοντας διακριτικά τρόπους για να καταστήσει ξανά το Ηνωμένο Βασίλειο ελκυστικότερο.
Εμπιστευτική έρευνα που εστάλη σε συμβούλους διαχείρισης ιδιωτικού πλούτου ζητούσε να μάθει πόσο ευπρόσδεκτοι αισθάνονται οι πελάτες τους υψηλής καθαρής περιουσίας, σύμφωνα με έγγραφα που είδε το Bloomberg.
Στα ίδια έγγραφα γινόταν αναφορά στο ενδεχόμενο δημιουργίας νέας επενδυτικής βίζας που θα παρέχει δικαίωμα διαμονής έναντι επένδυσης 5 εκατ. λιρών, καθώς και στην πιθανότητα παράτασης του τετραετούς προνομιακού φορολογικού καθεστώτος που αντικατέστησε το σύστημα των non-doms.
Η προειδοποίηση για τον φόρο πλούτου
Καθώς οι Εργατικοί επιχειρούν να αποκαταστήσουν τη σχέση τους με τους πλούσιους, η κίνηση κεφαλαίων δεν είναι αποκλειστικά προς μία κατεύθυνση. Η Ράτζαα Μεκουάρ, έμπειρη επενδύτρια private equity, μετακόμισε φέτος στο Ηνωμένο Βασίλειο από το Βέλγιο αξιοποιώντας το νέο φορολογικό καθεστώς.
Ωστόσο, ακόμη και η ίδια προειδοποιεί τη χώρα για τους κινδύνους μιας υπερβολικά επιθετικής φορολόγησης του πλούτου.
Το Λονδίνο εξακολουθεί να διαθέτει «κάθε είδους πλεονεκτήματα που υπερβαίνουν τα πολιτικά ζητήματα», δήλωσε στο Bloomberg Television. «Τούτου λεχθέντος, ο φόρος πλούτου είναι πάντα μια λέξη που προκαλεί πολύ έντονες αντιδράσεις», πρόσθεσε.
Και, κυρίως, το ζήτημα δεν αφορά μόνο στα διεθνή κεφάλαια. «Έχω πολλούς φίλους Βρετανούς επενδυτές που ανησυχούν πάρα πολύ», κατέληξε.
