THE PAPER

Ρυθμό ανάπτυξης στο 2,3% φέτος, 2,5% το 2025 και 2,3% το 2026 προβλέπει η Τράπεζα της Ελλάδος, όπως είπε προ ολίγου ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, από το βήμα της 91ης Ετήσιας Τακτικής Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της Κεντρικής Τράπεζας. Παράλληλα, κατά τις προβλέψεις της ΤτΕ, το πρωτογενές πλεόνασμα το 2023 θα διαμορφωθεί στο 1,4%, υψηλότερα από τις προβλέψεις του Κρατικού Προϋπολογισμού. Επίσης, το δημόσιο χρέος προβλέπεται να αποκλιμακωθεί περαιτέρω σε 152,3% του ΑΕΠ το 2024. Αξίζει να σημειωθεί ότι για πρώτη φορά, προβλέπεται μείωσή του σεονομαστικούς όρους για πρώτη φορά από το 2019.

Αργή απομονή Δικαιοσύνης, Παιδεία, αλλά και γραφειοκρατία, μονοπώλια και πληθωρισμός «απληστίας» από κλάδους της οικονομίας που σημείωσαν υπερκέρδη λόγω ακριβών προϊόντων και υπηρεσιών, είναι τα καμπανάκια που χτύπησε ο Γιάννης Στουρνάρας. Και τόνισε πως η «μεταρρυθμιστική κόπωση» αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση της ελληνικής οικονομίας.

Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος αφού ξεκίνησε την ομιλία του τονίζοντας πως η φετινή χρονιά είναι πολύ σημαντική για τις Κεντρικές Τράπεζες στα κράτη – μέλη της Ευρωζώνης, καθώς συμπληρώνονται 25 χρόνια από τη δημιουργία του ευρώ, τόνισε πως η εμπιστοσύνη και η αξιοπιστία στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής είναι πολύ σημαντικές, καθώς αφότου χαθούν πολύ δύσκολα ανακτώνται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ελλάδα που ανέκτησε επενδυτική βαθμίδα έπειτα από 13 χρόνια. Για αυτό και η πολιτική, δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα «είναι δημόσια αγαθά και πρέπει να διαφυλαχθούν ως κόρη οφθαλμού».

Σε αυτό το πλαίσιο και για να συνεχίσει η χώρα να κινείται στην ίδια κατεύθυνση, η ΤτΕ της Ελλάδος προτείνει, μεταξύ άλλων:

• Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, μέσω
  της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, και στην επαναξιολόγηση των υφιστάμενων φοροαπαλλαγών.
• Η αύξηση της συμμετοχής ανδρών και γυναικών και ιδίως των νέων στο εργατικό δυναμικό έχει ιδιαίτερη σημασία.
• Συνέχιση και ενίσχυση των μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα σε τομείς με χρόνιες δυσλειτουργίες, όπως για παράδειγμα η απονομή της δικαιοσύνης.
• Η περαιτέρω βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος θα ενισχύσει τις επενδύσεις και την παραγωγικότητα της εργασίας. Δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση περιλαμβάνουν την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης, την ταχεία ολοκλήρωση του κτηματολογίου, αλλά και τη βελτίωση της φορολογικής διοίκησης και την απλοποίηση του φορολογικού συστήματος που θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου για τους επενδυτές και να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του επενδυτικού κενού.
• Κρίνεται αναγκαία η επιτάχυνση της απορρόφησης και η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων του ευρωπαϊκού μέσου ανάκαμψης NGEU και του ΕΣΠΑ 2021-27.
• Η περαιτέρω αύξηση των εξαγωγών απαιτεί τη διαφοροποίηση των εξαγώγιμων αγαθών και υπηρεσιών και την έμφαση σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας.
• Το υψηλό ιδιωτικό χρέος που είναι εκτός τραπεζικού τομέα αποτελεί μια σημαντική ανισορροπία που εμποδίζει, μεταξύ άλλων, την πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση. Η αντιμετώπισή του μπορεί να επιτευχθεί με την παροχή διατηρήσιμων λύσεων ρύθμισης για τους «βιώσιμους» πιστούχους και τη ρευστοποίηση των εμπράγματων εξασφαλίσεων για τις υπόλοιπες περιπτώσεις. Εν προκειμένω, ο ρόλος των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικός.
• Το κόστος αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης επιβάλλει την ανάγκη
  μεσοπρόθεσμου σχεδιασμού.
• Η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα θα συμβάλει στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων.

Ειδικότερα, στην έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ, προβλέπεται:

1. Για τον ρυθμό ανάπτυξης:
   Η ελληνική οικονομία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να αναπτύσσεται και το 2024, με υψηλότερο ρυθμό έναντι του 2023 και πολύ πάνω από το μέσο όρο της ευρωζώνης. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, η οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 2,3% το 2024, καθώς η ιδιωτική κατανάλωση και οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να αποτελούν βασικές κινητήριες δυνάμεις της ανάπτυξης, ενώ οριακά αρνητική θα είναι η συμβολή του εξωτερικού τομέα. Πιο συγκεκριμένα, η ιδιωτική κατανάλωση (+1,7%) θα υποστηριχθεί από την αναμενόμενη άνοδο του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, λόγω της αύξησης του εισοδήματος από εξαρτημένη εργασία, της συνεχιζόμενης ανάκαμψης της απασχόλησης και της περαιτέρω αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού. Οι επενδύσεις (+11,1%) θα συνεχίσουν να αυξάνονται με υψηλούς ρυθμούς, με τη στήριξη των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων. Οι πόροι αυτοί, σε συνδυασμό με την υψηλή ρευστότητα του τραπεζικού τομέα, θα προσελκύσουν ιδιωτικά κεφάλαια. Οι υψηλοί ρυθμοί αύξησης των επενδύσεων αντικατοπτρίζουν τη βελτίωση του οικονομικού κλίματος, ιδιαίτερα μετά την αναβάθμιση της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης στην επενδυτική κατηγορία και τη σημαντική αποεπένδυση που είχε σημειωθεί την τελευταία δεκαετία. Οι εξαγωγές (+3,7%) θα συνεχίσουν να αυξάνονται σημαντικά τα επόμενα χρόνια παρά την αναιμική ανάπτυξη στην ευρωζώνη, ενώ η απώλεια ανταγωνιστικότητας λόγω υψηλότερου μοναδιαίου κόστους εργασίας θα επιβαρύνει τη δυναμική τους. Παρ’ όλα αυτά, η συμβολή του εξωτερικού τομέα στο ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας θα είναι ελαφρώς αρνητική, καθώς η έντονη επενδυτική δραστηριότητα θα αυξήσει σημαντικά τις εισαγωγές (+3,5%).
2. Για τον πληθωρισμό:
   Τόσο ο γενικός εναρμονισμένος πληθωρισμός όσο και ο πυρήνας του πληθωρισμού αναμένεται να υποχωρήσουν το 2024, καθώς όλες οι επιμέρους συνιστώσες εμφανίζουν τάσεις αποκλιμάκωσης. Παρά το κλίμα αβεβαιότητας που δημιουργούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, το 2024 ο πληθωρισμός, βάσει του ΕνΔΤΚ, αναμένεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω σε 2,8%, ενώ ο πυρήνας του πληθωρισμού προβλέπεται να μειωθεί σημαντικά σε 3%.
3. Για τον τουρισμό:
   Ο τομέας του τουρισμού παρουσιάζει και φέτος θετικές προοπτικές, παρά τη συνεχιζόμενη διεθνή αβεβαιότητα. Η συμβολή των ταξιδιωτικών εισπράξεων στην ελληνική οικονομία είναι σημαντική, καθώς μεταξύ άλλων ενισχύουν την ιδιωτική κατανάλωση και τις εξαγωγές υπηρεσιών, συγκρατώντας τη διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Οι ευνοϊκοί για την Ελλάδα πρόδρομοι δείκτες τουριστικής δραστηριότητας, όπως ο προγραμματισμός αεροπορικών θέσεων και οι κρατήσεις ξενοδοχείων, επιβεβαιώνουν το θετικό κλίμα στον τουριστικό κλάδο, δημιουργώντας προσδοκίες για μια ακόμη ανοδική χρονιά.
4. Για την αγορά εργασίας:
   Οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές της αγοράς εργασίας παραμένουν θετικές. Αναμένεται περαιτέρω αύξηση της απασχόλησης (κατά 1,3% ετησίως) και υποχώρηση του ποσοστού ανεργίας (σε 10,4%) το 2024, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας.
5. Για την ανταγωνιστικότητα:
   Η επιτάχυνση της οικονομικής δυναμικής αναμένεται να επηρεάσει θετικά την παραγωγικότητα της εργασίας, ενώ οι μισθολογικές εξελίξεις ενδέχεται να έχουν αρνητική επίπτωση στην ανταγωνιστικότητα. Η άνοδος της παραγωγικότητας της εργασίας αναμένεται να παραμείνει περιορισμένη το 2024 σε 1,0% (όσο και το 2023). Από την άλλη πλευρά, οι μέσες αποδοχές και το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος θα εξακολουθήσουν να αυξάνονται με ρυθμούς παρόμοιους με εκείνους του 2023. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2024 προβλέπεται αύξηση των αμοιβών ανά μισθωτό κατά 5,4% (2023: 5,5%) και του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος κατά 4,4% (2023: 4,5%). Οι τάσεις αυτές αναμένεται να ασκήσουν καθοδικές πιέσεις στα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων. Η άνοδος των αποδοχών το 2024 θα επηρεαστεί τόσο από την αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων όσο και από τη λήξη της αναστολής των επιδομάτων προϋπηρεσίας (τριετιών) των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα, η οποία είχε νομοθετηθεί κατά την περίοδο των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής. Επιπλέον, επισπεύσθηκε νομοθετικά η διαδικασία καθορισμού του κατώτατου μισθού, προκειμένου να χορηγηθεί νέα αύξηση από 1ης Απριλίου 2024, η οποία – όπως ανακοινώθηκε στις 29 Μαρτίου – θα είναι 6,4%.
6. Για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών:
   Το 2024 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (ΙΤΣ) αναμένεται να βελτιωθεί περαιτέρω ως ποσοστό του ΑΕΠ σε 6,0% του ΑΕΠ (από 6,3% του ΑΕΠ το 2023). Οι παράγοντες που αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση αυτή είναι:
   α) Οι εξαγωγές αγαθών, παρά τη μείωση που κατέγραψαν το 2023, διατήρησαν και διεύρυναν το μερίδιο αγοράς τους, γεγονός που αποτελεί εφαλτήριο για την επίτευξη καλύτερων επιδόσεων τα επόμενα έτη.
   β) Η εκτιμώμενη επιβράδυνση της εγχώριας καταναλωτικής δαπάνης, σε συνδυασμό με την περαιτέρω αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας, θα περιορίσει τις εισαγωγές των σχετικών αγαθών.
   γ) Περαιτέρω αύξηση αναμένεται στο πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών, καθώς οι εισπράξεις από ταξιδιωτικές υπηρεσίες εκτιμάται ότι θα καταγράψουν μικρή άνοδο το 2024, χωρίς να επηρεάζονται σημαντικά από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, κυρίως μέσω της επέκτασης της τουριστικής περιόδου, της αξιοποίησης άλλων μορφών τουρισμού και της ενίσχυσης της κρουαζιέρας. Παράλληλα, οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας εκτιμάται ότι – τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα ‒ θα συμβάλουν στην άνοδο των ναύλων και συνεπώς των εισπράξεων από θαλάσσιες υπηρεσίες.
   δ) H αναμενόμενη μείωση των επιτοκίων, σε συνδυασμό με την ανάκτηση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας στην επενδυτική κατηγορία, θα συμβάλει στη μείωση των πληρωμών τόκων και συνεπώς στη βελτίωση του ισοζυγίου πρωτογενών
   εισοδημάτων.
   ε) H χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους, στο βαθμό που λαμβάνει τη μορφή επιχορηγήσεων (π.χ. κονδύλια του ευρωπαϊκού μέσου ανάκαμψης ΝextGenerationEU ‒
   NGEU), θα έχει άμεση θετική επίδραση στο ΙΤΣ, μέσω των ισοζυγίων πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων.
   στ) Οι ξένες άμεσες επενδύσεις αναμένεται να διατηρήσουν τη δυναμική τους, αντανακλώντας την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων, τις εισροές από τα ευρωπαϊκά ταμεία, καθώς και τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος. Από την άλλη πλευρά, οι ανάγκες για εισαγωγές επενδυτικών αγαθών θα επιβαρύνουν το έλλειμμα του ΙΤΣ.
7. Για την αγορά ακινήτων:
   Οι προοπτικές της ελληνικής αγοράς ακινήτων παραμένουν θετικές. Σε βραχυπρόθεσμο
   ορίζοντα, όσο η ζήτηση από το εξωτερικό διατηρείται ισχυρή, οι τιμές εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν την ανοδική τάση τους στο υψηλών προδιαγραφών τμήμα της αγοράς, συμπαρασύροντας και τις τιμές στις δευτερεύουσες αγορές.
8. Για τη νομισματική πολιτική:
   Η νομισματική πολιτική το 2024 θα συνεχίσει να είναι περιοριστική, διατηρώντας τα επιτόκια σε επαρκώς υψηλά επίπεδα για όσο χρονικό διάστημα κρίνεται απαραίτητο. Με βάση την τρέχουσα αξιολόγησή του, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θεωρεί ότι τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ βρίσκονται σε επίπεδα τα οποία, αν διατηρηθούν για επαρκώς μακρό χρονικό διάστημα, θα έχουν σημαντική συμβολή στην έγκαιρη επιστροφή του πληθωρισμού στο μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%.
9. Για τη δημοσιονομική πολιτική:
   Η κατεύθυνση της δημοσιονομικής πολιτικής εκτιμάται ότι θα είναι ελαφρώς επεκτατική και το 2024, σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το συντονισμό των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών. Η δημοσιονομική ώθηση προέρχεται από τις αυξημένες δημόσιες δαπάνες για επενδύσεις μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Εξαιρουμένης της επίπτωσης αυτής, η δημοσιονομική κατεύθυνση εκτιμάται ουδέτερη, δρώντας συμπληρωματικά προς την περιοριστική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής και την προσπάθεια συγκράτησης του πληθωρισμού. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και τις παρεμβάσεις που έχουν εξαγγελθεί, το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να αυξηθεί σε 2,1% του ΑΕΠ το 2024. Η βελτίωση του πρωτογενούς αποτελέσματος εξηγείται κυρίως από την προβλεπόμενη αύξηση των φορολογικών εσόδων και των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές λόγω του ισχυρού ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας. Η πρόβλεψη αυτή λαμβάνει υπόψη τις παρεμβάσεις που έχουν νομοθετηθεί για το 2024, σωρευτικού δημοσιονομικού κόστους 2,6% του ΑΕΠ, το οποίο είναι χαμηλότερο από αυτό των παρεμβάσεων του 2023. Το δημόσιο χρέος προβλέπεται να αποκλιμακωθεί περαιτέρω σε 152,3% του ΑΕΠ το 2024, με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα τρία έτη, καθώς η επιβράδυνση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ αναμένεται να αντισταθμίσει τόσο την επιτάχυνση του πραγματικού ΑΕΠ όσο και τη μειωτική επίδραση από τη διεύρυνση του πρωτογενούς πλεονάσματος. Επιπλέον, προβλέπεται μείωση του δημόσιου χρέους σε ονομαστικούς όρους για πρώτη φορά από το 2019 και για μόλις πέμπτη φορά κατά την περίοδο των 29 συνολικά ετών για τα οποία υπάρχουν διαθέσιμα εθνικολογιστικά στοιχεία.
10. Για το δημόσιο χρέος:
    Ο λόγος χρέους/ΑΕΠ αναμένεται να ακολουθήσει σταθερή πτωτική πορεία μεσομακροπρόθεσμα. Το βασικό σενάριο της Τράπεζας της Ελλάδος προβλέπει ότι, υπό την προϋπόθεση της προσήλωσης στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και της αποτελεσματικής αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ τίθεται σε σταθερή καθοδική τροχιά, η οποία ανακόπτεται προσωρινά μόνο το 2033 για αμιγώς τεχνικούς λόγους, συνδεόμενους με τη συμπερίληψη των αναβαλλόμενων δαπανών τόκων μέρους του δανείου του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) στο δημόσιο χρέος.
11. Για τις τραπεζικό σύστημα:
    Όσον αφορά το χρηματοπιστωτικό τομέα, το 2024 θα δημιουργηθούν οι συνθήκες για
    μείωση των εγχώριων τραπεζικών επιτοκίων, καθώς ο πληθωρισμός θα προσεγγίσει σταδιακά το μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% και τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ θα αρχίσουν να μειώνονται.
    Ευνοϊκά στο χρηματοπιστωτικό τομέα αναμένεται να συμβάλουν:
    α) η παρατηρούμενη βελτίωση στην αγορά εργασίας και ακολούθως της πιστοληπτικής ικανότητας των υποψήφιων δανειοληπτών,
    β) οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων, δηλ. η αύξηση της αξίας των προσφερόμενων εξασφαλίσεων για τη λήψη δανείων, και
    γ) η σχετικά πρόσφατη αναβάθμιση της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης στην επενδυτική κατηγορία, η οποία βελτιώνει τις συνθήκες ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών, ασκώντας καθοδικές πιέσεις στο κόστος χρηματοδότησής τους μέσω των αγορών κεφαλαίων.
12. Για τις χορηγήσεις δανείων:
    Οι προοπτικές της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα εξαρτώνται από
    την πορεία των επιτοκίων αναφοράς. Ο ρυθμός της πιστωτικής επέκτασης αρχικά κατά το 2024 θα συνεχίσει να επηρεάζεται αρνητικά από τις προγενέστερες αυξήσεις των δανειακών επιτοκίων. Στη συνέχεια, η διατήρηση ή η ενδεχόμενη μείωση του επιπέδου των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ σε δεύτερο χρόνο θα επιδράσει θετικά στην πιστωτική επέκταση αλλά προοδευτικά, λόγω των εκτιμώμενων χρονικών υστερήσεων. Αν ο ρυθμός ανόδου της οικονομικής δραστηριότητας το 2024 διατηρηθεί σε επίπεδο τουλάχιστον παρόμοιο με εκείνο του 2023, η ζήτηση δανείων εκ μέρους των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών θα ενισχυθεί περαιτέρω. Το ευνοϊκότερο επενδυτικό περιβάλλον μετά την αναβάθμιση της κρατικής πιστοληπτικής αξιολόγησης στην επενδυτική κατηγορία θα επενεργήσει θετικά στην προσφορά τραπεζικών δανείων. Παράλληλα, η προσφορά τραπεζικής πίστης θα συνεχίσει να υποστηρίζεται σε σημαντικό βαθμό από τα χαμηλότοκα δάνεια του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα προγράμματα του ΕΣΠΑ (2021-27) και τα νέα προγράμματα συγχρηματοδότησης και εγγυοδοσίας της ΕΑΤ και του Ομίλου ΕΤΕπ. Αυτά τα χρηματοδοτικά εργαλεία θα διευκολύνουν την προώθηση και τη χρηματοδότηση επενδύσεων, ορισμένες εκ των οποίων με μακροχρόνιο ορίζοντα από μεγάλες επιχειρήσεις. Ως εκ τούτου, ο ετήσιος ρυθμός ανόδου της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις ΜΧΕ αναμένεται να κυμανθεί κατά μέσο όρο στα ίδια επίπεδα όπως το 2023.
13. Για τις τραπεζικές καταθέσεις:
    Η διατήρηση αξιόλογων ρυθμών ανόδου της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς και της
    πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις, αναμένεται ότι θα συμβάλει σε περαιτέρω αύξηση των τραπεζικών καταθέσεων. Τυχόν μεγαλύτερος βαθμός ενσωμάτωσης, στο εγγύς μέλλον, των αυξήσεων των επιτοκίων πολιτικής στα εγχώρια επιτόκια καταθέσεων, και μάλιστα σε συνδυασμό με την προσδοκώμενη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, επίσης θα τονώσει τα αποταμιευτικά κίνητρα των ιδιωτών και επομένως τη ζήτηση τοκοφόρων καταθέσεων. Αν η προσδοκώμενη μείωση των επιτοκίων πολιτικής συμβαδίσει με σταθεροποίηση του πληθωρισμού σε χαμηλά επίπεδα και με ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας και της πιστωτικής επέκτασης, τότε το απόθεμα των καταθέσεων θα συνεχίσει την ανοδική του πορεία.
14. Για τις τράπεζες:
    Θετικές είναι οι εκτιμήσεις και για τις εξελίξεις στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Οι προοπτικές των πιστοληπτικών αξιολογήσεων των τραπεζών διαγράφονται θετικές, υποστηριζόμενες τόσο από την αναβάθμιση του αξιόχρεου της Ελλάδος στην επενδυτική κατηγορία και την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας όσο και από τις εξελίξεις στα θεμελιώδη μεγέθη των τραπεζών, όπως η βελτίωση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου τους (με τη μείωση του δείκτη ΜΕΔ) και η ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας, της κερδοφορίας και της ρευστότητάς τους. Στην περαιτέρω βελτίωση των επιδόσεων των τραπεζών αναμένεται να βοηθήσει η συγκράτηση του κόστους χρηματοδότησής τους εν μέσω συνέχισης των εκδόσεων τραπεζικών ομολόγων, η οποία επίσης συμβάλλει στη διατήρηση της κερδοφορίας των τραπεζών. Από την άλλη πλευρά, ενδεχόμενη αποκλιμάκωση των επιτοκίων αναμένεται να έχει σχετικά μικρή επίπτωση στην κερδοφορία των τραπεζών.

Οι προκλήσεις

Στην έκθεσή του ο Διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, όπως προαναφέρθηκε, εφιστά την προσοχή στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και παραθέτει τις εξής πηγές κινδύνου κι αβεβαιότητας, όσον αφορά την ελληνική οικονομία:

1. Η επίτευξη ικανοποιητικού ρυθμού ανάπτυξης αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση. Οι κίνδυνοι που περιβάλλουν την πρόβλεψη για την αύξηση του ΑΕΠ είναι κυρίως καθοδικοί και αφορούν:
   α) το ενδεχόμενο περαιτέρω επιβράδυνσης του ρυθμού ανάπτυξης της ευρωπαϊκής οικονομίας,
   β) την αυξανόμενη αβεβαιότητα λόγω δυσμενών γεωπολιτικών εξελίξεων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, και τις επιπτώσεις της στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον,
   γ) την τυχόν καθυστέρηση των δράσεων εφαρμογής του NGEU και το βραδύτερο ρυθμό απορρόφησης των σχετικών κονδυλίων,
   δ) την εμφάνιση μεταρρυθμιστικής κόπωσης, με αρνητικές επιπτώσεις στην παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, και
   ε) τις επιπτώσεις ενδεχόμενων φυσικών καταστροφών που συνδέονται με την κλιματική κρίση. Από την άλλη πλευρά, θετικά στο ρυθμό ανάπτυξης θα μπορούσε να επιδράσει μια ενδεχόμενη καλύτερη από την αναμενόμενη επίδοση του τουρισμού. Συγκεκριμένα, η κατανομή των ταξιδιωτικών ροών σε περισσότερες περιφέρειες, η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, η κάλυψη των ελλείψεων ανθρώπινου δυναμικού στις ξενοδοχειακές μονάδες της χώρας και η υλοποίηση νέων έργων υποδομής συνιστούν ορισμένες προκλήσεις, οι οποίες δύνανται να αναβαθμίσουν περαιτέρω το τουριστικό προϊόν της χώρας, ενισχύοντας τις ήδη θετικές προοπτικές.
2. Η αύξηση της αβεβαιότητας που συνεπάγονται οι πρόσφατες γεωπολιτικές αναταράξεις ενδέχεται να ασκήσει ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό, με δυσμενείς αναδιανεμητικές επιδράσεις. Η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων και η ενδεχόμενη διατήρηση της αυξητικής πορείας των τιμών κυρίως στα είδη διατροφής και τις δαπάνες στέγασης θα πλήξουν περισσότερο τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα, τα οποία δαπανούν σχετικά υψηλότερο ποσοστό του εισοδήματός τους στις συγκεκριμένες ανάγκες. Εντούτοις, αντισταθμιστική αναμένεται να είναι η επίδραση των στοχευμένων μέτρων της κυβέρνησης για τη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών έναντι των αυξήσεων των τιμών. Παράλληλα, οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις για τον εξορθολογισμό και τη διαφάνεια των τιμών, καθώς και την αύξηση του ανταγωνισμού, αναμένεται να κάμψουν τις πληθωριστικές πιέσεις και να στηρίξουν την καταναλωτική
   δαπάνη, ιδίως των ευάλωτων νοικοκυριών.
3. Παράλληλα, οι προκλήσεις στην αγορά εργασίας αυξάνονται. Η μείωση του ποσοστού ανεργίας καθιστά πιο δύσκολη την εξεύρεση προσωπικού, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η στενότητα στην αγορά εργασίας, ιδίως στους τομείς των κατασκευών, του τουρισμού, της μεταποίησης και στον πρωτογενή τομέα. Επιπλέον, παρά την αισθητή μείωση της ανεργίας τα τελευταία έτη, αρκετές στρεβλώσεις συνεχίζουν να υφίστανται, καθώς τα ποσοστά ανεργίας των γυναικών, των νέων και των μακροχρόνια ανέργων παραμένουν σημαντικά υψηλότερα του μέσου όρου της ΕΕ. Σημειώνεται ότι το φυσικό ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα εκτιμάται κοντά στο 13%, διπλάσιο από ό,τι σε πολλές χώρες της ΕΕ, γεγονός που αποτελεί ένδειξη ύπαρξης σοβαρών στρεβλώσεων και διαρθρωτικών προβλημάτων.
4. Σημαντικοί κίνδυνοι παραμένουν στην πορεία βελτίωσης του ΙΤΣ. Βασικότερος παράγοντας ανησυχίας είναι η επιβράδυνση της παγκόσμιας ζήτησης, ιδίως από τους κύριους προορισμούς των ελληνικών αγαθών, η οποία δεν συνηγορεί σε σημαντική βελτίωση των εξαγωγών το 2024. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η ενδεχόμενη εκ νέου άνοδος των τιμών των καυσίμων και η επανεμφάνιση πληθωριστικών πιέσεων αποτελούν πρόσθετους κινδύνους.
5. Παρά τις θετικές προοπτικές της ελληνικής αγοράς ακινήτων για το επόμενο διάστημα, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αβεβαιότητες, που σχετίζονται με τη γεωπολιτική αστάθεια σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι εξελίξεις των τιμών και οι επιμέρους διορθώσεις που καταγράφονται σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο κατά την πρόσφατη περίοδο, σε συνδυασμό με τις συνθήκες πληθωρισμού, αυξημένου ενεργειακού κόστους και υψηλότερων επιτοκίων, εκτιμάται ότι, εφόσον διατηρηθούν, είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε ηπιότερους ρυθμούς αύξησης ή και σε κάποια πιθανή διόρθωση των τιμών της εγχώριας αγοράς ακινήτων το επόμενο διάστημα.
6. Δεδομένης της υψηλής αβεβαιότητας, ο μεσοπρόθεσμος σχεδιασμός της δημοσιονομικής πολιτικής θα πρέπει να δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην αξιολόγηση των κινδύνων. Με αυτό τον τρόπο επιδιώκεται η δημιουργία ικανών αποθεμάτων διαχρονικά, ώστε να υπάρχει δυνατότητα στήριξης της οικονομίας σε περιόδους κρίσης. Ένα πλαίσιο βασιζόμενο στη διαχείριση κινδύνων θα πρέπει:
   α) να παρέχει κίνητρα δημιουργίας αποθεμάτων, ακόμη και όταν δεν υπάρχει άμεσος υψηλός κίνδυνος για τη βιωσιμότητα του χρέους, και
   β) να επιδιώκει πιο φιλόδοξους στόχους δημοσιονομικής προσαρμογής για χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος, υπό τον όρο της αποφυγής προκυκλικής πολιτικής.
7. Όσον αφορά τη βιωσιμότητα του ελληνικού δημόσιου χρέους, αυτή παρουσιάζει αυξημένη ανθεκτικότητα σε μια σειρά από αρνητικές επισφάλειες μεσοπρόθεσμα. Η εξέλιξη της πορείας του δημόσιου χρέους και των ακαθάριστων χρηματοδοτικών αναγκών σε διάφορα δυσμενή σενάρια εμφανίζει περιορισμένες αποκλίσεις από το βασικό σενάριο της Τράπεζας της Ελλάδος μέχρι τις αρχές του 2030. Εκτιμάται ότι η πιθανότητα αντιστροφής της καθοδικής πορείας του λόγου του χρέους προς το ΑΕΠ είναι περιορισμένη σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, όπως και η πιθανότητα υπέρβασης των ορίων 15% και 20% του ΑΕΠ για τις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες. Με βάση τα παραπάνω, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους εκτιμάται ότι παραμένουν οριοθετημένοι μεσοπρόθεσμα, υπό την προϋπόθεση της προσήλωσης στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και της αποτελεσματικής αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων. Αυτό οφείλεται εν πολλοίς στους ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής των υποχρεώσεων προς τον επίσημο τομέα, οι οποίες αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα του συνόλου του χρέους, σε συνδυασμό με την έγκαιρη σύναψη συμβάσεων ανταλλαγής επιτοκίων (swap), οι οποίες έχουν «κλειδώσει» τα ιστορικώς χαμηλά επιτόκια των προηγούμενων ετών.
8. Ωστόσο, μακροπρόθεσμα εκτιμάται αυξημένη αβεβαιότητα και απαιτείται δημοσιονομική σύνεση και υπευθυνότητα λόγω των αυξημένων δημοσιονομικών προκλήσεων. Σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων διεθνώς, η προσήλωση στην επίτευξη μιας δημοσιονομικής θέσης που εξασφαλίζει μακροχρόνια βιωσιμότητα είναι κρίσιμης σημασίας, καθώς η αύξηση του κόστους δανεισμού (σε σχέση με την περίοδο προ της πανδημίας) και η επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης περιορίζουν τη θετική συμβολή της διαφοράς έμμεσου επιτοκίου-ονομαστικού ρυθμού ανάπτυξης, αποδυναμώνοντας σταδιακά την αρχικά ευεργετική επίδραση του πληθωρισμού στη μείωση του λόγου χρέους/ΑΕΠ. Κατά συνέπεια, χρειάζεται δημοσιονομική σύνεση ώστε να μην υπονομευθεί η πτωτική τροχιά του δημόσιου χρέους. Εξάλλου, θα πρέπει να τονιστεί ότι τα υφιστάμενα ευνοϊκά χαρακτηριστικά του συσσωρευμένου χρέους δεν είναι
   μόνιμα. Η σταδιακή αναχρηματοδότηση των δανειακών υποχρεώσεων της χώρας προς τον επίσημο τομέα με όρους αγοράς θα αυξήσει την έκθεση του Ελληνικού Δημοσίου στον επιτοκιακό κίνδυνο, στον κίνδυνο αγοράς και στον κίνδυνο αναχρηματοδότησης, γεγονός που εξαλείφει τα περιθώρια δημοσιονομικής χαλάρωσης. Επομένως, η επόμενη δεκαετία αποτελεί μοναδικό παράθυρο ευκαιρίας για την ταχεία αποκλιμάκωση του ελληνικού δημόσιου χρέους.
   Προϋποθέσεις προκειμένου να αξιοποιηθεί αυτό το παράθυρο ευκαιρίας είναι η διαφύλαξη της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων. Η ικανοποίηση αυτών των προϋποθέσεων θα διασφαλίσει όχι μόνο τη διατήρηση της επενδυτικής βαθμίδας, αλλά και την περαιτέρω βαθμιαία βελτίωση της πιστοληπτικής διαβάθμισης της χώρας.
9. Όσον αφορά τον τραπεζικό τομέα, η αξιοσημείωτη βελτίωση της ποιότητας ενεργητικού τα τελευταία έτη δεν θα πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ), παρά τη σημαντική αποκλιμάκωσή του, παραμένει σημαντικά υψηλότερος από το μέσο όρο των τραπεζών της ευρωζώνης. Παράλληλα, συνολικά το ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα και επηρεάζει αρνητικά τη δυνατότητα νέου δανεισμού και υλοποίησης επενδυτικών δράσεων.

Πάντως, ο Γιάννης Στουρνάρας τονίζει πως παρά τη βαθιά κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, η Ελλάδα είναι σήμερα μια ευημερούσα χώρα με ισχυρούς θεσμούς και εδραιωμένη δημοκρατία. Με βάση το δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (με στάθμιση πληθυσμού), η Ελλάδα βρίσκεται στο ανώτερο 13% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ο δείκτης αυτός περιλαμβάνει μεταβλητές μεταξύ των οποίων το κατά κεφαλήν προϊόν, αλλά και τομείς όπως η παιδεία, η υγεία, η ποιότητα ζωής και το περιβάλλον. Τα προηγούμενα δέκα χρόνια έγιναν πολλές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες συνέβαλαν σημαντικά στη σταθεροποίηση της οικονομίας, του τραπεζικού συστήματος, του ασφαλιστικού συστήματος, καθώς και στη βελτίωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, της ανταγωνιστικότητας, της ευελιξίας στην αγορά εργασίας και στην απελευθέρωση ορισμένων αγορών. Οι αλλαγές αυτές όμως σε μεγάλο βαθμό συνάντησαν μεγάλες αντιστάσεις από κεκτημένα συμφέροντα, καθώς επιβλήθηκαν στο πλαίσιο της εφαρμογής των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής, υπό την αυστηρή επιτήρηση των ευρωπαϊκών και διεθνών θεσμικών φορέων. Ως αποτέλεσμα, παρά τα αποδεδειγμένα οφέλη των μεταρρυθμίσεων αυτών, απουσίαζε σε μεγάλο βαθμό η εθνική ιδιοκτησία των ακολουθούμενων πολιτικών.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου σωρεύονται νέες αβεβαιότητες, η μεταρρυθμιστική κόπωση αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την περαιτέρω ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας. Η γεωπολιτική αστάθεια, οι τεχνολογικές προκλήσεις, η πράσινη μετάβαση, η παραγωγική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης είναι μερικοί μόνο παράγοντες που επιτάσσουν την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας σε εξωγενείς διαταραχές και καθιστούν αναγκαία τη διατήρηση, μεσοπρόθεσμα, υψηλών ρυθμών ανάπτυξης. Σε αυτή τη κατεύθυνση, η οικονομική πολιτική θα πρέπει να εστιάσει στη διατήρηση της δυναμικής των μεταρρυθμίσεων, ενισχύοντας την εθνική ιδιοκτησία των σχεδιαζόμενων αλλαγών.

Η υλοποίηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων αποτελεί προϋπόθεση για την ενίσχυση της ευημερίας και την ενδυνάμωση των θεσμών. Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις έχουν ως στόχο την ενίσχυση της συνολικής παραγωγικότητας, του ρυθμού αύξησης του δυνητικού προϊόντος και της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, οδηγώντας σε υψηλότερη οικονομική ανάπτυξη, βελτίωση της αγοράς εργασίας, διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και εν τέλει, υψηλότερα επίπεδα ευημερίας. Με αυτό τον τρόπο, μειώνεται ο κίνδυνος της ανεργίας και των δυσμενών οικονομικών προοπτικών, περιορίζονται οι ανισότητες και απελευθερώνονται υγιείς δημιουργικές δυνάμεις.

Τέλος, οι σημαντικές προκλήσεις ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας μεσομακροπρόθεσμα απαιτούν γρήγορα βήματα μεταρρύθμισης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Η περαιτέρω καθυστέρηση στην ανάληψη πρωτοβουλιών για την πλήρη ενοποίηση της Ευρώπης, ακόμη και σε τομείς όπου έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος (όπως η Τραπεζική Ένωση και η Ένωση Κεφαλαιαγορών), θα οδηγήσει σε περιθωριοποίηση της περιοχής και στην απώλεια ευημερίας για τους πολίτες της. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να δράσουν εγκαίρως και προνοητικά (δηλαδή πριν ξεσπάσει μια νέα μεγάλη κρίση), με αποφασιστικές, ισορροπημένες και καλοσχεδιασμένες μεταρρυθμίσεις στο επίπεδο της ευρωζώνης, σε πνεύμα συνεργασίας και αμοιβαίων παραχωρήσεων. Οι αλλαγές αυτές θα καταστήσουν τις οικονομίες των κρατών-μελών πιο ανθεκτικές, θα προσδώσουν μεγαλύτερη αποδοχή στο ευρώ ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και θα θέσουν τα θεμέλια για μια βιώσιμη και διαρκή ευημερία όλων των Ευρωπαίων πολιτών.

Συνάντηση με τον επικεφαλής της ΑΔΑΕ, Χρήστο Ράμμο, είχε το μεσημέρι της Δευτέρας ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, στον απόηχο της απόφασης του ΣτΕ.

Σε δηλώσεις του ο κ. Ανδρουλάκης σημείωσε μεταξύ άλλων: «Συνεχίζω αυτόν τον αγώνα με όλες μου τις δυνάμεις, γιατί πιστεύω ότι αξίζει σε εμάς και στα παιδιά μας να ζουν σε μια ευρωπαϊκή κανονικότητα, με καθολικό σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και με σκληρούς φραγμούς στο παρακράτος και τη διαφθορά. Το σκάνδαλο αυτό δεν είναι μόνο ένα πολιτικό σκάνδαλο. Προφανέστατα το να παρακολουθείς πολιτικούς αντιπάλους, το μισό Υπουργικό συμβούλιο και τους αρχηγούς των ενόπλων δυνάμεων είναι ένα πολιτικό σκάνδαλο. Αλλά είναι και οικονομικό σκάνδαλο, γιατί κάποιοι έβγαλαν εκατομμύρια εμπορευόμενοι ένα παράνομο λογισμικό, το οποίο στις εξαγωγές είχε τη σφραγίδα του σημερινού διευθυντή της Νέας Δημοκρατίας. Σήμερα, λοιπόν, ήρθα εδώ μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για να ζητήσω από τον κ. Ράμμο να επιταχύνει τις διαδικασίες. Με ενημέρωσε ότι περιμένει να καθαρογραφεί η απόφαση, να επιδοθεί και αμέσως θα κάνει τα νόμιμα και προβλεπόμενα για να έχω την ενημέρωση που χρειάζομαι και εγώ ώστε με τη σειρά μου να ενημερώσω τον ελληνικό λαό όπως έχω δεσμευτεί. Είμαι σίγουρος, ότι ανοίγοντας τον δρόμο της αλήθειας σε αυτή τη νοσηρή υπόθεση, ανοίγω και το κουτί της Πανδώρας για τον κ. Μητσοτάκη και την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, που είναι βαθιά εμπλεκόμενη σε μια ιστορία που έχει πλήξει τους θεσμούς και τη Δημοκρατία».

Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρο Σκυλακάκη, πολυνομοσχέδιο, το οποίο μεταξύ άλλων θέτει στόχο την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών και τη διατήρηση του κόστους ενέργειας σε χαμηλά επίπεδα για τους καταναλωτές.

Παράλληλα, με προηγούμενα μέτρα, όπως η στήριξη των αγροτών μέσω φθηνότερων χρεώσεων, αλλά και τα πολύχρωμα τιμολόγια ρεύματος που αύξησαν τον ανταγωνισμό και μείωσαν τις τιμές, δημιουργείται ένα πλαίσιο διασφάλισης φθηνότερων τιμολογίων συνολικά για τους καταναλωτές.

Τα τρία μέτρα της κυβέρνησης για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών
Το πρόγραμμα «Απόλλων», η αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών, αλλά και η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, έχουν στόχο να διαφυλάξουν τους καταναλωτές από υπέρμετρες αυξήσεις, προστατεύοντάς τους από υψηλές χρεώσεις.

Οι ρευματοκλοπές

Με το νέο πολυνομοσχέδιο θεσπίζονται αυστηρά μέτρα κατά των ρευματοκλοπών και των στρατηγικών κακοπληρωτών λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, με στόχο τη μείωση των επιβαρύνσεων που υφίσταται ο μέσος καταναλωτής ηλεκτρικού ρεύματος από τα φαινόμενα αυτά.

Στο πλαίσιο αυτό, περιλαμβάνεται η υποχρέωση να προσκομιστεί νέα υπεύθυνη δήλωση του αδειούχου ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη αν αλλάξει ο φορέας επιχείρησης, η αφαίρεση επαγγελματικής άδειας ηλεκτρολόγου σε περίπτωση συμμετοχής σε ρευματοκλοπή, θεσμοθετείται η δυνατότητα του ΔΕΔΔΗΕ να λαμβάνει πληροφορίες από την ΑΑΔΕ για φορολογικά στοιχεία απαραίτητα για την αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και τίθεται ρητός χρόνος παραμονής στην καθολική υπηρεσία (τέσσερις μήνες) για μη ευάλωτους καταναλωτές ρεύματος που δεν πληρώνουν τον λογαριασμό τους.

Το πρόγραμμα «Απόλλων» για τα ευάλωτα νοικοκυριά

Επιπλέον, θεσμοθετείται το πρόγραμμα «Απόλλων» για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των ευάλωτων νοικοκυριών, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού, των Τοπικών και Γενικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων και των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης ανά την επικράτεια.

Το πρόγραμμα προβλέπει την αξιοποίηση μεγάλων επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, που θα τροφοδοτούν με φθηνή ηλεκτρική ενέργεια την κατανάλωση μεγάλων ενεργειακών κοινοτήτων, που θα συσταθούν για την εφαρμογή του.

Ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας

Επιπροσθέτως, στο νέο πολυνομοσχέδιο το ΥΠΕΝ «ρίχνει» ιδιαίτερο βάρος και στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ως μια ακόμα εναλλακτική λύση για μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Συγκεκριμένα, καθιερώνονται μέτρα για την αύξηση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου, με στόχο την αύξηση της διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και τη μείωση του κόστους του ηλεκτρικού ρεύματος.
 
Παράλληλα, για την επιτάχυνση της προώθησης του εθνικής σημασίας σχεδίου ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, παρέχεται η δυνατότητα στην Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων να πραγματοποιεί η ίδια, ή μέσω εταιρείας ειδικού σκοπού, έρευνες και μετρήσεις που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη των νέων πάρκων.

Αγροτικό ρεύμα

Εν τω μεταξύ, τον Μάρτιο ανακοινώθηκαν μέτρα για το αγροτικό ρεύμα, που περιλαμβάνουν ρύθμιση χρεών και εξασφάλιση ανταγωνιστικού κόστους από μονάδες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Πρόκειται για τα μέτρα που στηρίζονται κατά κύριο λόγο σε διμερείς μακροχρόνιες (τουλάχιστον δεκαετούς διάρκειας) συμβάσεις προμήθειας ρεύματος σε καταναλωτές αγροτικής χρήσης.

Η τροπολογία προβλέπει τη σύνδεση των εν λόγω μονάδων ΑΠΕ στα δίκτυα κατ” απόλυτη προτεραιότητα, ενώ για τα ληξιπρόθεσμα χρέη έως 31/12/2023, παρέχεται η δυνατότητα άτοκης ρύθμισης, καθώς το Δημόσιο αναλαμβάνει να καταβάλει τους τόκους στους προμηθευτές. Προβλέπεται, επίσης, απόλυτη προτεραιότητα και για τις ΑΠΕ που θα τροφοδοτούν ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Ειδικότερα, για τα πρώτα δύο έτη οι τιμές αναμένεται να διαμορφωθούν ως εξής:

Κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος που ανήκουν σε συνεργατικά σχήματα ή ασκούν συμβολαιακή γεωργία χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές: 9,3 λεπτά η κιλοβατώρα.

Λοιποί κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές: 9,8 λεπτά η κιλοβατώρα.

Κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος που ανήκουν σε συνεργατικά σχήματα ή ασκούν συμβολαιακή γεωργία με ληξιπρόθεσμες οφειλές: 10,5 λεπτά η κιλοβατώρα.

Λοιποί κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος με ληξιπρόθεσμες οφειλές: 11 λεπτά η κιλοβατώρα.

Για τα υπόλοιπα 8 έτη, για το 1/3 της κατανάλωσης των συγκεκριμένων παροχών η τιμή είναι ενιαία και διαμορφώνεται στα 9 λεπτά η κιλοβατώρα.

Πολύχρωμα τιμολόγια ρεύματος

Την αρχή είχε κάνει η κυβέρνηση στο τέλος του προηγούμενου έτους, με τη θέσπιση των πολύχρωμων τιμολογίων ρεύματος.

Η θέσπιση και καθιέρωση των μπλε, πράσινων, κίτρινων και πορτοκαλί τιμολογίων έριξε τις τιμές σε προ ενεργειακής κρίσης επίπεδα, καθώς αύξησε τον ανταγωνισμό μεταξύ των παρόχων.

Στο βωμό του κόστους και του αδυσώπητου ανταγωνισμού των Κινέζων η Tesla φαίνεται ότι διακόπτει την εξέλιξη του από καιρό αναμενόμενου Model 2.

Η Tesla έλαβε την απόφαση να εγκαταλείψει τα σχέδιά της για ένα όχημα χαμηλού κόστους, μια κίνηση που φέρεται να οφείλεται στον έντονο ανταγωνισμό στην κινεζική αγορά ηλεκτρικών οχημάτων σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα και εσωτερικές επικοινωνίες της εταιρείας που έδωσε στην δημοσιότητα το πρακτορείο Reuters.

Το Reuters επικαλείται πολλαπλές πηγές και μηνύματα που δείχνουν ότι οι εσωτερικές συζητήσεις έγιναν στα τέλη Φεβρουαρίου και στις αρχές Μαρτίου.

Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί μια απόκλιση από τη μακροχρόνια φιλοδοξία του διευθύνοντος συμβούλου της Tesla, Ίλον Μασκ, να καταστήσει τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα προσιτά στο ευρύ κοινό.

Το αρχικό όραμα του Μασκ για την Tesla, έδινε έμφαση στην παραγωγή πολυτελών μοντέλων για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης προσιτών οικογενειακών αυτοκινήτων.

Παρά τις επανειλημμένες υποσχέσεις προς τους επενδυτές και τους καταναλωτές, η Tesla έχει πλέον καταργήσει τα σχέδια για το πολυαναμενόμενο όχημα εισαγωγικού επιπέδου, που συχνά αναφέρεται ως Model 2, το οποίο αναμενόταν να πωλείται στη λιανική προς περίπου 25.000 δολάρια, σημαντικά φθηνότερα από το σημερινό σεντάν Model 3 με τη χαμηλότερη τιμή, περίπου 39.000 δολάρια στις ΗΠΑ.

Η νέα διαδικασία παραγωγής που ονομάζεται Unboxed αποτέλεσε κρίσιμο παράγοντα για την βιωσιμότητα του Model 2.

Αυτή η διαδικασία επικεντρώνεται στη μείωση της εργασίας που απαιτείται σε κάθε στάδιο της γραμμής παραγωγής, αποφεύγοντας κάθε περιττή μετακίνηση ή αποσυναρμολόγηση του αυτοκινήτου ή των εξαρτημάτων του κατά τη διάρκεια της διαδρομής του στη γραμμή παραγωγής.

Για παράδειγμα, τα καθίσματα θα τοποθετούνται άμεσα πάνω στο πακέτο μπαταριών. Στη συνέχεια, ολόκληρη η μονάδα θα ανυψώνεται σε ένα αμάξωμα που έχει βαφτεί τμηματικά, προκειμένου να αποφευχθεί η ανάγκη αφαίρεσης και επανατοποθέτησης των θυρών.

Αντί του Model 2, η Tesla θα επικεντρωθεί στην προώθηση της τεχνολογίας αυτόνομης, ιδίως στον τομέα των αυτόνομων ρομποτικών οχημάτων, χρησιμοποιώντας την ίδια πλατφόρμα μικρών μοντέλων.

Η στροφή αυτή αντανακλά την οδηγία του Μασκ να δώσει προτεραιότητα στην ανάπτυξη των ρομποτάξι, ένα τμήμα που οραματίζεται ως το μέλλον της κινητικότητας, αν και ενέχει σημαντικές μηχανικές προκλήσεις.

Η απόφαση να παραιτηθεί από τη στρατηγική των προσιτών αυτοκινήτων έρχεται εν μέσω σκληρού ανταγωνισμού από τους Κινέζους κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων, οι οποίοι έχουν κατακλύσει την αγορά με ηλεκτρικά οχήματα με ανταγωνιστικές τιμές, ορισμένα από τα οποία έχουν τιμή μόλις 10.000 δολάρια.

Η προσοχή του Μασκ έχει επίσης μοιραστεί μεταξύ άλλων εγχειρημάτων εντός της εκτεταμένης αυτοκρατορίας του, όπως η SpaceX, η Neuralink και η πλατφόρμα κοινωνικών μέσων X, πρώην γνωστή ως Twitter.

Ενώ οι φιλόδοξοι στόχοι πωλήσεων του Μασκ για την Tesla εξαρτώνται από την επιτυχία της έννοιας του προσιτού αυτοκινήτου, η εγκατάλειψη του Model 2 αφήνει αβεβαιότητες σχετικά με την επίτευξη αυτών των στόχων.

Οι προβλέψεις των αναλυτών της Wall Street για την αύξηση των πωλήσεων της Tesla έχουν βασιστεί στις προσδοκίες ενός οχήματος αξίας 25.000 δολαρίων, αλλά η στροφή της εταιρείας μακριά από αυτή τη στρατηγική μπορεί να καταστήσει αναγκαία την αναθεώρηση αυτών των προβλέψεων.

Η απομάκρυνση της Tesla από το πρόγραμμα προσιτών αυτοκινήτων, σηματοδοτήθηκε με εσωτερικές ανακοινώσεις που έδωσαν εντολή στο προσωπικό να σταματήσει τις σχετικές δραστηριότητες και να καταγράψει τα συμπεράσματα που αποκόμισε.

Η εστίαση μετατοπίζεται πλέον προς την ανάπτυξη δυνατοτήτων αυτόνομης οδήγησης, αν και το χρονοδιάγραμμα και το επιχειρηματικό μοντέλο της Tesla για το ρομποταξί παραμένουν αδιευκρίνιστα.

Παρά τις πολυετείς υποσχέσεις του Μασκ για την επικείμενη άφιξη πλήρως αυτόνομων οχημάτων, η Tesla δεν έχει ακόμη παραδώσει αποτελέσματα σε αυτό το μέτωπο.

Η εταιρεία συνεχίζει να αντιμετωπίζει ελέγχους και νομικές προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια και τις επιδόσεις των συστημάτων υποβοήθησης οδήγησης Autopilot και Full Self-Driving.

Έφεση ασκήθηκε σήμερα από την Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για την αθώωση της μητέρας της 12χρονης από τον Κολωνό για το αδίκημα της μαστροπείας, καθώς κρίθηκε ότι δεν αξιολογήθηκαν επαρκώς τα αποδεικτικά στοιχεία της δικογραφίας.

Υπενθυμίζεται ότι η αθώωσή της ήταν οριακή (4-3) με τις ψήφους των 4 ενόρκων.

Αντίθετα, δεν ασκήθηκε έφεση για την ομόφωνη αθώωσή της για την πορνογραφία.

Ραγίζει καρδιές το μήνυμα που έστειλε ο πατέρας της 28χρονης Κυριακής Γρίβα -που δολοφονήθηκε στους Αγίους Αναργύρους από τον 39χρονο πρώην σύντροφό της- στον φίλο της αδικοχαμένης γυναίκας και αυτόπτη μάρτυρα της δολοφονίας έξω από το Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής.

Ο νεαρός είδε μπροστά στα μάτια του την άτυχη Κυριακή να καταρρέει από τις φονικές μαχαιριές του 39χρονου ακριβώς μπροστά από το αστυνομικό τμήμα των Αγίων Αναργύρων. «Την σκότωσε, ένα ασθενοφόρο γρήγορα παιδιά», ούρλιαζε, όπως ακούγεται στα ηχητικά ντοκουμέντα από τη μοιραία νύχτα.

Την ημέρα που ο πατέρας οδηγούσε την αδικοχαμένη κόρη του στην τελευταία της κατοικία, έστειλε μήνυμα στον νεαρό, το οποίο συγκινεί. «Θέλω να είσαι γερός και δυνατός» έγραφε βαθιά συγκινημένος.

«Γεια σου… είμαι ο μπαμπάς της Κικής μας… είναι δύσκολη ημέρα για όλους μας μα πιο πολύ για μένα… θέλω να είσαι δυνατός και γερός… σήμερα που θα την πάω νύφη, μακάρι να μας περίμενες εσύ στα σκαλιά για να στην παραδώσω… αλλά δυστυχώς δεν μας έκανε το χατίρι η ζωή, όποτε θες μπορείς να μου μιλήσεις, να είσαι δυνατός», ήταν το συγκλονιστικό μήνυμα του πατέρα, το οποίο δημοσίευσε ο ΑΝΤ1 σήμερα το πρωί.

Στη ΜΕΘ ο δολοφόνος της Κυριακής

Σε κρίσιμη κατάσταση και διασωληνωμένος στη ΜΕΘ στο νοσοκομείο «Αττικόν» βρίσκεται ο 39χρονος δολοφόνος της Κυριακής Γρίβα, καθώς αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει, όπως έγινε γνωστό το πρωί της Κυριακής (07/04).

Ο 39χρονος που την προηγούμενη εβδομάδα μαχαίρωσε μέχρι θανάτου την πρώην σύντροφό του έξω από το αστυνομικό τμήμα στους Αγίους Αναργύρους, βρισκόταν στην πέμπτη πτέρυγατων φυλακών Κορυδαλλού και αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει λίγο μετα τα μεσάνυχτα του Σαββάτου, με την αυτοσχέδια θηλιά από τους επιδέσμους που φορούσε στο κεφάλι την οποία είχε δέσει από τον πλαστικό σωλήνα ύδρευσης στον χώρο της τουαλέτας, απ’ όπου είχε αποσπάσει και τη βίδα πάνω στην οποία έδεσε τη θηλιά.

Ο δολοφόνος της 28χρονης Κυριακής Γρίβα εντοπίστηκε από τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους πεσμένος στο έδαφος τα ξημερώματα, στην πέμπτη πτέρυγα των φυλακών Κορυδαλλού. Τον βρήκαν με εμφανή σημάδια στον λαιμό και χωρίς τις αισθήσεις του. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο 39χρονος, αφού προσποιήθηκε ότι κοιμόταν κατά τη διάρκεια ελέγχου, χρησιμοποίησε τους επιδέσμους, που είχε στο κεφάλι, προκειμένου να δώσει τέλος στη ζωή του. Σωφρονιστικοί υπάλληλοι τον εντόπισαν στην τουαλέτα της πέμπτης πτέρυγας των φυλακών όπου βρισκόταν.

Κατά τη μία τα ξημερώματα, ειδοποιήθηκε το ΕΚΑΒ και ο 39χρονος διακομίσθηκε στο νοσοκομείο «Αττικόν». Εκεί οι γιατροί τού έκαναν ΚΑΡΠΑ για να τον επαναφέρουν, αφού δεν είχε σφυγμό, και προχώρησαν στη διασωλήνωσή του στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Alpha, υποβλήθηκε σε αξονική εγκεφάλου, καθώς πέρασαν αρκετά λεπτά χωρίς να οξυγονώνεται. Η κατάστασή του, μάλιστα, θεωρείται κρίσιμη.

Ο δράστης της δολοφονίας της Κυριακής Γρίβας κρίθηκε, την Πέμπτη, προφυλακιστέος. Κατά πληροφορίες, ενώπιον της ανακρίτριας επικαλέστηκε σοβαρά ψυχιατρικά προβλήματα, παρέδωσε απολογητικό υπόμνημα με τις θέσεις του και ζήτησε τη διενέργεια ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης, χωρίς να κάνει αναφορά στη δολοφονική επίθεση εναντίον της συντρόφου του. Παράλληλα, φέρεται να δήλωσε τοξικοεξαρτημένος και ζήτησε να του αναγνωριστεί το ακαταλόγιστο ή μειωμένος καταλογισμός.

«Χειριστικός, με επιλεκτική αμνησία» λένε οι ψυχιατρικές γνωματεύσεις

Σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ του Mega, οι ψυχίατροι που είδαν τον 39χρονο αποφάνθηκαν ότι δεν χρήζει άμεσης μεταφοράς στο ψυχιατρείο, ενώ κάνουν λόγο για «παρορμητικές χειριστικές συμπεριφορές».

Συγκεκριμένα, ο πρώτος ψυχίατρος που είδε τον 39χρονο την Παρασκευή, την ημέρα, δηλαδή, που προφυλακίστηκε σημείωσε: «Ασθενής 38 ετών ήρεμος συνεργάσιμος, διατηρεί βλεμματική επαφή και απαντά με σαφήνεια στις ερωτήσεις. Σχετικά προσανατολισμένος χωροχρονικά. Δεν αναφέρονται διαταραχές αντίληψης και ψευδαισθήσεις. Δεν ελέγχονται σοβαρές γνωστικές διαταραχές, πλην μιας επιλεκτικής αμνησίας (δεν θυμάται τι συνέβη, θυμάται όμως ότι ξύπνησε στο ασθενοφόρο). Δεδομένης της κλινικής του εικόνας και λαμβάνοντας υπόψη ότι λαμβάνει ψυχιατρική φαρμακευτική αγωγή, δεν χρήζει μεταφοράς άμεσης στο Ψυχιατρείο Κρατουμένων Κορυδαλλού».

Το Σάββατο τον 39χρονο εξέτασε δεύτερος ψυχίατρος, στη γνωμάτευση του οποίου αναφέρεται: «Σταθερή κλινική εικόνα. Λαμβάνει ψυχιατρική φαρμακευτική αγωγή. Δεν αναφέρει ενεργό, αυτοκτονικό ιδεασμό. Πρόβλεψη παρορμητικών χειριστικών συμπεριφορών. Συνέχιση της παραμονής του στο Κατάστημα Κρατουμένων Κορυδαλλού υπό συνθήκες αυξημένης επίβλεψης».

Στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο ενώπιον του οποίου δικάζεται η Ρούλα Πισπιρίγκου για τους θανάτους των δυο μικρότερων παιδιών της, ο Μάνος Δασκαλάκης στη συμπληρωματική κατάθεσή του επικεντρώθηκε στον θάνατο της Ίριδας.

Καταιγισμό ερωτήσεων δέχθηκε ο μάρτυρας από τους συνηγόρους της κατηγορουμένης, ενώ προσκομίστηκαν φωτογραφίες από το παιδικό δωμάτιο του σπιτιού που διέμεναν. Βάση των φωτογραφιών αυτών κλήθηκε ο Μάνος Δασκαλάκης να εξηγήσει σε ποιο σημείο βρήκε το πανάκι της Ίριδας με το αίμα.

Εξηγώντας ο μάρτυρας ανέφερε: «Το πανάκι βρέθηκε κοντά στο τρίτο με τέταρτο κάγκελο όπως είναι στη φωτογραφία και η μύτη από το πανάκι προεξείχε πάνω από το στρώμα. Ρωτήσαμε την ιατροδικαστή και μας είπε για το αίμα στο πανάκι ότι ήταν από το βλεννογόνο είπε ότι ήταν από το πνευμονικό οίδημα».

Στη συνέχεια ακολούθησε ο εξής διάλογος, μεταξύ της υπεράσπισης της κατηγορουμένης και του μάρτυρα:

Υπεράσπιση: Πως διαχειριστήκατε το πένθος;

Μάρτυρας: Τα έχω πενθήσει, δυο χρόνια είμαι κλεισμένος στο σπίτι.

Υπεράσπιση: Την κατηγορία για ποιο λόγο την υποστηρίζετε;

Μάρτυρας: Αρχικά είδα μια ιατροδικαστή να έχει αλλάξει τις καταθέσεις της 4 φορές κι έναν Καρακούκη – Καλόγρια να είναι κάθετοι για το συνέβη. Τώρα είμαι πλέον σίγουρος για ποιο λόγο υποστηρίζω την κατηγορία. Ειδικά μετά την απολογία στο δικαστήριο.

Υπεράσπιση: Το κίνητρο ποιο είναι;

Μάρτυρας: Η εμμονή της σε εμένα.

Υπεράσπιση: Εσείς την ζηλεύατε;

Μάρτυρας: Όχι.

Υπεράσπιση: Είχε εμμονή μαζί σας, αλλά απίστησε με άλλον άντρα;

Μάρτυρας: Για να ζηλέψω το έκανε.

Η δεύτερη κατάθεση ήταν της αδελφής της κατηγορούμενης Δήμητρας Πισπιρίγκου.

Αρχικά, η μάρτυρας αναφερόμενη στον Μάνο Δασκαλάκη είπε ότι από την πρώτη γνωριμία δεν της είχε κάνει καλή εντύπωση, αλλά με τη γέννηση της Τζωρτζίνας ήρθαν πιο κοντά.

Η μάρτυρας αναφορικά με την απιστία του Δασκαλάκη το έτος 2018, είπε ότι η αδελφή της ενημερώθηκε από το σύζυγο της γυναίκας με την οποία φέρεται να είχε σχέση, λέγοντας χαρακτηριστικά:

«Κάποιος πήρε τηλέφωνο την αδελφή μου, της είπε είμαι ο άνδρας της γυναίκα που έχει σχέση ο άνδρας σου. Της είπε να μαζέψει τον Μάνο γιατί στέλνει γυμνές φωτογραφίες. Της έστειλε ο Μάνος, δεν ξέρω πως το έμαθε, ένα κατεβατό μήνυμα που της έλεγε όλη την αλήθεια. Του απάντησε έλα σπίτι να μιλήσουμε. Την πήρε τηλέφωνο, έκλαιγε στο τηλέφωνο και της έλεγε θα αυτοκτονήσω, γιατί στο έκανα αυτό αγάπη μου».

«Μου κόπηκαν τα πόδια», είπε η μάρτυρας όταν της τηλεφώνησε η αδελφή της για να την πληροφορήσει για το θάνατο της Μαλένας και περιγράφοντας την αδελφή της είπε ότι για αρκετούς μήνες ήταν δύσκολη η κατάσταση.

Χαρακτηριστικά ανέφερε: «Για πολλούς μήνες ήταν μαζεμένη στον καναπέ κι έκλαιγε, όλη μέρα έκλαιγε. Έλεγε συνεχώς «αυτή την ώρα η Μαλένα θα έλεγε αυτό ή θα έκανε το άλλο». Προσπαθούσαμε να τη βοηθήσουμε. Στα εννιάμερα του παιδιού που είχε πέσει στο μνήμα κι έκλαιγε και ο Μάνος την τράβηξε και της λέει «φτάνει, είναι μπροστά το παιδί», επειδή ήταν μπροστά η Τζωρτζίνα».

Η Κιμ Καρντάσιαν και οι αδερφές της μονοπώλησαν και πάλι το ενδιαφέρον των εκατομμύρια ακολούθων τους στα social media, με τις αναρτήσεις του από εξωτικές παραλίες, όπου πέρασαν λίγες μέρες διακοπών.

Η δημοσίευση της 43χρονης στο Instagram τα ξημερώματα της Δευτέρας 8 Απριλίου απέσπασε σχεδόν 2,5 εκατομμύρια likes μέσα σε μόλις λίγες ώρες.

Στη δημοσίευση η Κιμ Καρντάσιαν ποζάρει με ένα μικροσκοπικό μαγιό από τη συλλογή της και ένα καουμπόικο καπέλο στο κεφάλι. Σε μια φωτογραφία πόζαρε ενώ μιλούσε στο τηλέφωνο σε κάποιον που την κατέγραψε με την κάμερα κινητού. Ωστόσο, στις περισσότερες ποζάρει η ίδια βγάζοντας μερικά selfie στιγμιότυπα. Μαζί της, ήταν οι αδερφές της Κλοέ και Κόρτνεϊ Καρντάσιαν, όπως έκανε η ίδια γνωστό στο post της. Με την Κλοέ φωτογραφήθηκαν και μαζί, ξαπλωμένες στην άμμο.

Οι φωτογραφίες της

Με ένα δίδυμο αποφάσεων, τις οποίες έλαβε πρόσφατα το Συμβούλιο της Επικρατείας, δόθηκε το έναυσμα για την έναρξη του πυρός σε μια πολυμέτωπη αντιπαράθεση, στην οποία εμπλέκονται η δικαστική και εκτελεστικής εξουσία, δημοτικοί άρχοντες, επαγγελματίες του κατασκευαστικού κλάδου, ιδιοκτήτες ακινήτων, κτηματομεσίτες, δικηγόροι κ.ο.κ. Το διακύβευμα εν προκειμένω έγκειται στο εάν είναι σύννομη ή όχι η ανέγερση δεκάδων χιλιάδων κτιρίων ανά την Ελλάδα, είτε αυτά έχουν ήδη ολοκληρωθεί, είτε βρίσκονται σε κάποιο στάδιο της κατασκευής τους – ακόμη και στη φάση της αδειοδότησης.

Συγκεκριμένα, με τις υπ’ αριθμόν 293/2024 και 310/2024 αποφάσεις του Ε’ Τμήματος του ΣτΕ, οι οποίες αφορούσαν προσφυγές κατοίκων του Δήμου Αλίμου κατά των αρμοδίων αρχών, κρίθηκε ότι είναι αντισυνταγματικά τα επιπλέον τετραγωνικά μέτρα, το αυξημένο ύψος και ο μεγαλύτερος όγκος της συντριπτικής πλειονότητας των νέων πολυώροφων κατασκευών στην Αττική αλλά και την υπόλοιπη επικράτεια, τουλάχιστον από το 2019 και εξής – βάσει του σκεπτικού ότι κατά τον σχεδιασμό και την ανέγερσή τους έχει γίνει καταχρηστική εκμετάλλευση των bonus από τα λεγόμενα περιβαλλοντικά κίνητρα, δηλαδή ορισμένα άρθρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (Ν.Ο.Κ., νόμος 4067/2012).

Προσαύξηση συντελεστή

Τα εν λόγω άρθρα προβλέπουν τη νόμιμη προσαύξηση του συντελεστή δόμησης -εν ολίγοις την ανέγερση πιο ψηλών και πιο ογκωδών κτιρίων- εν είδει επιβράβευσης για την υιοθέτηση πράσινων λύσεων.

Υπεραπλουστεύοντας, αν μια οικοδομή χτίζεται με προδιαγραφές υψηλής ενεργειακής απόδοσης, αν έχει προβλεφθεί παραχώρηση μέρους της πρόσοψής της σε κοινή χρήση, αν υπάρχει φύτευση στο δώμα κ.λπ., τότε ο νόμος (που, παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί σήμερα να ισχύει κανονικά) επιτρέπει στον κατασκευαστή να προσθέσει μέτρα σε πλάτος και ύψος, να διαμορφώσει εσωτερικούς εξώστες-εσοχές, πατάρια, σοφίτες κ.ά. έτσι ώστε να μεγιστοποιήσει τον δομήσιμο χώρο και, φυσικά, το κέρδος του.

Στην πράξη, ωστόσο, παρατηρήθηκε σε πολλές περιπτώσεις η τάση των κατασκευαστών να «ξεχειλώνουν» την έννοια του Ν.Ο.Κ. και χρησιμοποιώντας προσχηματικά και συνδυαστικά όλα τα οικολογικά αντισταθμίσματα, να ανεγείρουν κτίρια που οι διαστάσεις τους συνιστούν δυσαρμονία τόσο προς τη λογική του πολεοδομικού σχεδιασμού όσο και προς το άρθρο 24 του Συντάγματος περί προστασίας του περιβάλλοντος.

Με το εν λόγω άρθρο έχει αποκτήσει συνταγματική υπόσταση, ήδη από το 1975, η έννοια του «περιβαλλοντικού κεκτημένου», μέρος του οποίου είναι το «πολεοδομικό κεκτημένο» – ή αλλιώς ο νομοθετικός φραγμός στην ανεξέλεγκτη τσιμεντοποίηση. Ωστόσο, με την εξάντληση των bonus, σύμφωνα με το σκεπτικό του ΣτΕ, καθώς και κάποιων δήμων οι οποίοι ανέλαβαν δράση με προσφυγές στη Δικαιοσύνη, στην πράξη το πνεύμα του αφηρημένου άρθρου 24 καταστρατηγήθηκε με διάφορα τεχνικά τερτίπια, ένα από τα οποία -και ίσως όχι το πιο κραυγαλέο- χρησιμοποιείται συχνά σε νέες οικοδομές προκειμένου να εξασφαλιστούν περισσότερα δομήσιμα τετραγωνικά: φερ’ ειπείν, η υποτυπώδης φύτευση σε στέγη, ακόμη και επικλινή, κάτι που καταφανώς συνιστά απλώς μια εικονική μέριμνα για το περιβαλλοντικό ισοζύγιο.

Μετέωρα δισ. ευρώ

Προτού αναλυθούν περαιτέρω οι λεπτομέρειες της όλης υπόθεσης θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η εγχώρια αγορά ακινήτων τελεί πλέον σε αναβρασμό. Αυτό επιβεβαιώνει ο κ. Δημήτρης Αναγνωστόπουλος, κτηματομεσίτης και επικεφαλής της εταιρείας Level Realty, στα νότια προάστια: «Η αγορά παρουσίαζε μια κάμψη τους τελευταίους μήνες του 2023, είναι όμως ξεκάθαρο ότι μετά από τα τελευταία γεγονότα έχει παγώσει. Ολοι ρωτούν τι θα γίνει, χωρίς κανείς να έχει την απάντηση – και μάλιστα ενώ υπάρχουν τόσες πολλές και διαφορετικές περιπτώσεις που ενδέχεται να επηρεαστούν από μια τροποποίηση του υφιστάμενου νομικού πλαισίου για τις κατασκευές.

Προσωπικά δεν γνωρίζω κανέναν κατασκευαστή που να μην έχει κάνει χρήση των bonus του Ν.Ο.Κ.. Γνωρίζω, επίσης, από το πελατολόγιό μου ότι ένας συγκεκριμένος ιδιοκτήτης ακινήτου βρίσκεται σε απόγνωση διότι υπολόγιζε να αποκαταστήσει τα τέσσερα παιδιά του σε αντίστοιχες ιδιοκτησίες διαμερισμάτων σε καινούρια πολυκατοικία. Αν αλλάξει ο νόμος, αυτό δεν θα είναι εφικτό λόγω της μείωσης της επιφάνειας δόμησης».

Η αιφνιδιαστική μετατόπιση των ορίων ανάμεσα στο τι είναι νόμιμο και τι όχι, η «ανασφάλεια δικαίου» που προκάλεσε άμεσα η κρίση του ΣτΕ περί αντισυνταγματικότητας των bonus έχουν θέσει σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού τους κλάδους των αγοραπωλησιών γης και ακινήτων, των κατασκευών, καθώς και τους ιδιοκτήτες.

Αβεβαιότητα

Οπως το θέτει χαρακτηριστικά ο κ. Γιάννης Μπαβέας, δικηγόρος εξειδικευμένος στον τομέα των ακινήτων, «πρόκειται περί νομικής ομηρίας σχεδόν για κάθε ιδιοκτήτη γης στην Ελλάδα. Ενας πολίτης, ένας επιχειρηματίας, οποιοσδήποτε διοικούμενος εν γένει, που έχει στην κατοχή του ένα οικόπεδο είτε εντός είτε εκτός σχεδίου πόλεως, βρίσκεται πλέον σε πλήρη νομική ανασφάλεια. Η αβεβαιότητα αυτή έχει προκύψει -μολονότι προς το παρόν δεν υπάρχει κάτι περισσότερο από αποφάσεις ενός τμήματος και όχι της Ολομέλειας του ΣτΕ- λόγω και των αμφίβολης νομιμότητας ως προς τη δικαιοδοσία παρεμβάσεων ορισμένων δήμων. Επίσης, εκτός του ζητήματος με τη συνταγματικότητα των bonus δόμησης που δίνει ο Ν.Ο.Κ., υφίσταται ταυτόχρονα ένα παρόμοιο, εξίσου σοβαρό και εκτεταμένο θέμα με την εκτός σχεδίου δόμηση μετά από απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας. Οπότε ανακύπτουν πολύ σοβαρά ζητήματα σε όλα τα επίπεδα της αγοράς ακινήτων.

Εννοώ την αδειοδότηση, την οικοδομησιμότητα και τους όρους δόμησης σε ήδη αποκτηθέντα οικόπεδα. Ακόμα πιο σύνθετο γίνεται το πρόβλημα σε περιπτώσεις εκκρεμών συμβάσεων, όπως εργολαβικά προσύμφωνα με το σύστημα της αντιπαροχής ή δανειακές συμβάσεις με εμπράγματες εξασφαλίσεις ή υπό ανέγερση κατασκευές οι οποίες ενδέχεται να ανατραπούν πλήρως αν κριθούν εν τέλει αντισυνταγματικές από την Ολομέλεια οι κείμενες διατάξεις του Ν.Ο.Κ.. Ουδείς διαφωνεί ότι το Σύνταγμα και ιδίως το άρθρο 24, που αφορά την προστασία του περιβάλλοντος, πρέπει να τηρείται στο ακέραιο και απαρέγκλιτα.

Πρέπει όμως στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι η αρμοδιότητα αυτή, του ελέγχου της συνταγματικότητας, ανήκει αποκλειστικά στη δικαστική εξουσία – και ειδικά στην Ολομέλεια του ΣτΕ, της οποίας η απόφαση, όποια κι αν είναι, υποχρεωτικά πλέον ακολουθείται από όλα τα δικαστήρια, προσδίδοντας σε αυτή ουσιαστικά ισχύ νόμου. Κατά την άποψή μου, η Τοπική Αυτοδιοίκηση και ο εκάστοτε δήμαρχος δεν νομιμοποιείται προς το παρόν να μην εφαρμόζει τον Ν.Ο.Κ. και να αναστέλλει την έκδοση αδειών, πολλώ μάλλον να προβαίνει σε διακοπή εργασιών νομίμως εκδοθεισών αδειών.

Τέλος, φρονώ ότι τόσο η δικαστική όσο και η εκτελεστική εξουσία πρέπει πρωτίστως να λάβουν υπόψη τους την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη, άλλως θα βρεθούμε στη χαοτική κατάσταση χιλιάδες κτίρια να είναι παράνομα, χιλιάδες συμβάσεις να είναι στον αέρα και εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες να έχουν χάσει τις περιουσίες τους, για τις οποίες έχουν δαπανήσει δισεκατομμύρια ευρώ. Συζητάμε για τόσο μεγάλης έκτασης πρόβλημα, το οποίο αγγίζει άμεσα ή έμμεσα κάθε Ελληνα. Στη συγκεκριμένη συγκυρία το κράτος πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του και να μην την πληρώσουν οι πολίτες».
oikodomes-1
ΤΕΕ: Ξεκρέμαστοι πάνω από 1 εκατομμύριο ιδιοκτήτες ακινήτων εκτός σχεδίου πόλεως εξαιτίας προβλήματος στον καθορισμό της έννοιας «οδός» (!) και στο κριτήριο για το εάν τα εφαπτόμενα οικόπεδα στον δρόμο θεωρούνται οικοδομήσιμα ή κατατάσσονται στα αυθαίρετα. Αναμένεται απόφαση του ΣτΕ, ενώ το ΥΠΕΝ διστάζει να νομοθετήσει υπό τον φόβο προσφυγών
Πόλεμος φορέων

Αμεση συνέπεια της δημοσιοποίησης των αποφάσεων που έλαβε το Ε’ Τμήμα του ΣτΕ είναι μια δισυπόστατη σύγχυση στον τομέα του real estate, η οποία αφενός τείνει προς το προσωρινό πάγωμα όσων αγοραπωλησιών ή αντιπαροχών δεν είχαν φτάσει σε νομικά έγκυρη συμφωνία, αφετέρου, όμως, παρατηρείται φρενίτιδα τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς καθημερινά κατατίθενται σωρηδόν σχέδια στις κατά τόπους Διευθύνσεις Πολεοδομίας με στόχο την ταχύτερη δυνατή αδειοδότηση νέων οικοδομών.

Το ποια κατεύθυνση από τις δύο επιλέγεται τελικά εναπόκειται στους εκάστοτε συμβαλλόμενους, κατά το δοκούν. Οι κατασκευαστές -και μαζί με αυτούς πολλοί ιδιώτες ιδιοκτήτες ακινήτων- ευελπιστούν ότι όσο πιο προχωρημένη είναι η διαδικασία ανέγερσης, αλλά και όσο περισσότερο αυξάνεται το συνολικό πλήθος των θιγόμενων από τις αποφάσεις του ΣτΕ, τόσο πιο πιθανό είναι να αμβλυνθούν οι ενδεχόμενες κυρώσεις για την αντισυνταγματικότητα των κτιρίων τους.

Με τη λογική ότι αν το ΣτΕ εν τέλει αποφανθεί (κάτι που δεν προβλέπεται να συμβεί σύντομα) πως, π.χ., απαιτείται μείωση του ύψους κάποιων οικοδομών, πρακτικά θα είναι αδύνατον να εξαναγκαστούν εκατοντάδες ή και χιλιάδες ιδιοκτήτες να κατεδαφίσουν ολόκληρους ορόφους. Και αυτό υπό την προϋπόθεση ότι η τελική απόφαση του ΣτΕ για τα bonus θα περιλαμβάνει κάποιου είδους αναδρομικότητα, κάτι που επίσης είναι άγνωστο επί της παρούσης.

Επ’ αυτού, όμως, νομικός με μεγάλη εμπειρία και εξειδίκευση σε ζητήματα πολεοδομίας τονίζει στο «ΘΕΜΑ» ότι «η όποια απόφαση του ΣτΕ, όταν και όποτε εκδοθεί, εξ ορισμού δεν μπορεί να αφορά ακίνητα που αδειοδοτήθηκαν προηγουμένως και ως εκ τούτου ανεγέρθησαν ή ανεγείρονται με νόμιμη χρήση των bonus του Ν.Ο.Κ.. Η νέα απόφαση θα ορίζει τι θα ισχύει στο μέλλον, ενώ τα υπόλοιπα ζητήματα που θα πρέπει να διευθετηθούν περαιτέρω υπάγονται στην αρμοδιότητα του κράτους, εν προκειμένω του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ)».

Ενδεικτική της έκρυθμης κατάστασης που έχει δημιουργηθεί προσώρας είναι η περίπτωση του Δήμου «3Β» (Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης). Ο τοπικός δήμαρχος Γρηγόρης Κωνσταντέλλος πρωτοστατεί με σειρά δυναμικών πρωτοβουλιών στην κίνηση κατά της αλλοίωσης του πολεοδομικού χαρακτήρα της πόλης του εξαιτίας της αθρόας κατασκευής ογκωδών κτιρίων, τα οποία υπερβαίνουν κατά πολύ το ύψος που προβλέπει ο βασικός συντελεστής δόμησης, έως τώρα όμως κρίνονταν νόμιμα λόγω της διασταλτικής ερμηνείας των άρθρων 10 και 25 του Ν.Ο.Κ..

Οι θέσεις του κ. Κωνσταντέλλου προβλήθηκαν ευρέως στον καθημερινό Τύπο, συμβάλλοντας στην αποτύπωση των ακροτήτων και των στρεβλώσεων που οδήγησαν στην τρέχουσα κατάσταση. Οπως έχει επισημάνει, μεταξύ άλλων, ο δήμαρχος, «τα ύψη των κτιρίων στην περιοχή μας καθορίζονται από 6 Προεδρικά Διατάγματα.

Ξεκινούν από 7,5 μέτρα σε κάποιες ενότητες και φτάνουν κατ’ ανώτατο τα 14 μέτρα, δηλαδή τους 4 ορόφους. Ωστόσο, το 61,5% των νέων οικοδομών, δηλαδή οι 115 από τις 187 άδειες που έχουν εκδοθεί από τις αρχές του 2022 έως τον Μάρτιο του 2024, έχουν χρησιμοποιήσει τουλάχιστον ένα ή και συνδυαστικά περισσότερα από τα bonus ύψους που δίνει ο Ν.Ο.Κ.. Η αλλοίωση της περιοχής μας είναι ήδη εμφανής, καθώς χτίζονται συνέχεια πενταώροφα και εξαώροφα κτίρια. Τα περισσότερα, από τα 14 μ. μπορούν να φτάσουν πλέον ακόμη και τα 22,65 μ.».

Με τη στήριξη του δημοτικού συμβουλίου του, αλλά και της Κεντρικής Ενωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) στην οποία τυγχάνει αντιπρόεδρος, έχοντας επίσης να επιδείξει σχετικές δικαστικές αποφάσεις που δημιουργούν ένα, τρόπον τινά, «δεδικασμένο», ο κ. Κωνσταντέλλος δείχνει αποφασισμένος να ανακόψει μια νομιμοφανή αυθαιρεσία εις βάρος του περιβαλλοντικού κεκτημένου – και όχι μόνο στην περιοχή του.

Γι’ αυτό άλλωστε προχώρησε ένα βήμα παρακάτω: απαίτησε (εφαρμόζοντας τη διαδικασία του «εντέλλεσθε», δηλαδή με απευθείας διαταγή) στη Διεύθυνση Πολεοδομίας του Δήμου 3Β την παύση της έκδοσης αδειών για νέες οικοδομές με αξιοποίηση των bonus.

Ο δήμαρχος έλαβε επιπλέον ενθάρρυνση από τις αποφάσεις του ΣτΕ για τον Αλιμο, οι οποίες απορρίπτουν πρωτοδίκως τη συνδυαστική χρήση των ευνοϊκών άρθρων του Ν.Ο.Κ. και την εξάντληση των ωφελημάτων που οι κατασκευαστές μετατρέπουν σε δομημένα τετραγωνικά, κατά πλάτος και καθ’ ύψος. Ομως, παρά την εντύπωση που καλλιεργήθηκε, στην πραγματικότητα η Πολεοδομία δεν συμμορφώθηκε με την εντολή του δημάρχου, ακριβώς διότι πρόκειται για υπηρεσία που υπάγεται στην αποκεντρωμένη διοίκηση, όχι στον δήμο. Εξ ου και συνεχίζει κανονικά τη λειτουργία της.

Αντίδραση του ΥΠΕΝ

Παράλληλα, καταλυτικής σημασίας ήταν η αντίδραση εκ μέρους του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Με ένα ασυνήθιστο δελτίο Τύπου, σε τόνο επίπληξης, το ΥΠΕΝ θέλησε να αποκαταστήσει την τάξη τονίζοντας καίρια σημεία, όπως ότι «οι εκπρόσωποι φορέων (σ.σ.: «φωτογραφίζεται» ο δήμαρχος Κωνσταντέλλος) οφείλουν να συνεισφέρουν στον δημόσιο διάλογο και να αποφεύγουν τη μεταφορά στο κοινό προσωπικών κρίσεων που τυχόν διατυπώνουν, στο πλαίσιο της συμμετοχής τους, ως θέσφατων. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εν αναμονή της κρίσης του Ανωτάτου Δικαστηρίου (σ.σ.: για τα bonus), δεν έχει στις άμεσες προθέσεις του, πριν από την έκδοση της σχετικής απόφασης, ανάληψη σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας.

Στο πλαίσιο αυτό, διευκρινίζεται ότι εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του Ν.Ο.Κ. ως ισχύουν. Επισημαίνεται ότι αναστολές οικοδομικών αδειών ισχύουν μόνο για τις περιοχές για τις οποίες υφίσταται σχετική διάταξη νόμου ή απόφαση υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Ενημερώνουμε τους ενδιαφερόμενους πολίτες ότι οποιαδήποτε άλλη απόφαση, προερχόμενη για παράδειγμα από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, δεν έχει καμία θεσμική ισχύ. Οι αιρετοί εκπρόσωποι των τοπικών κοινωνιών οφείλουν να είναι χρήσιμοι αρωγοί της Πολιτείας, όπως και των συμφερόντων των συμπολιτών τους. Οφείλουν να μην κινδυνολογούν και να μην προβαίνουν σε αυθαίρετες αποφάσεις που πλήττουν εν τέλει το αναφαίρετο συνταγματικό δικαίωμα της ιδιοκτησίας».

Η Κεντρική Ενωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) εθίγη από το περιεχόμενο και το ύφος του δελτίου Τύπου του ΥΠΕΝ και αντεπιτέθηκε με την ελάχιστα συγκαλυμμένη προειδοποίηση για «αμέτρητες δικαστικές διενέξεις» και χωρίς να φείδεται βαρέων χαρακτηρισμών: «Το υπουργείο αλαζονικά και απερίσκεπτα προτρέπει έμμεσα τους πολίτες να εκδώσουν οικοδομικές άδειες, με βάση τα κίνητρα του Ν.Ο.Κ., αγνοώντας την απόφαση του Ε’ Τμήματος του ΣτΕ που τις καθιστά αντισυνταγματικές. Δημιουργώντας τον κίνδυνο, αν υιοθετηθούν οι θέσεις τους, να προκληθούν στο άμεσο μέλλον και μέχρι την τελική απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ αμέτρητες δικαστικές διενέξεις μεταξύ όμορων ιδιοκτητών, αφού είναι προφανές και αναπόφευκτο ότι κάθε άδεια η οποία τυχόν εκδίδεται με βάση τις επίμαχες διατάξεις θα προσβάλλεται με βάση το σκεπτικό των αποφάσεων του Ε’ Τμήματος ΣτΕ από τους γείτονες, οι οποίοι θίγονται από τα bonus του Ν.Ο.Κ.».

Τα φάλτσα του ΣτΕ

Σε νομική ομηρία όμως, σχεδόν όμοια με αυτή όσων επηρεάζονται από την υπόθεση των bonus, βρίσκονται και πάνω από 1 εκατομμύριο ιδιοκτήτες -κατά την εκτίμηση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος- ακινήτων εκτός σχεδίου πόλεως. Το πρόβλημα εντοπίζεται στον καθορισμό της έννοιας «οδός» στη χώρα μας – όσο κι αν αυτό φαντάζει απίστευτο εν έτει 2024.

Ωστόσο, το κατά πόσο ένας δρόμος λογίζεται κατά νόμον ως τέτοιος, αποτελεί κριτήριο για το αν τα εφαπτόμενα οικόπεδα σε αυτόν θεωρούνται οικοδομήσιμα ή κατατάσσονται στα αυθαίρετα. Επ’ αυτού αναμένεται απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, ενώ το ΥΠΕΝ διστάζει να διευθετήσει το πρόβλημα με μεταβατικό νομοθέτημα υπό τον φόβο ότι μια επόμενη προσφυγή στο ΣτΕ θα ακυρώσει την όποια λύση, ανοίγοντας από την αρχή έναν νέο φαύλο κύκλο. Εξυπακούεται ότι η υπόθεση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο εξαιτίας των ηχηρών αντιδράσεων από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις κ.λπ.

Εγιναν υπερβολές

Σε μια απόπειρα να συνοψίσει τη διαμορφωθείσα κατάσταση στον εγχώριο κλάδο του real estate και της οικοδομής ύστερα από τις τελευταίες εξελίξεις, ένας αρχιτέκτων μηχανικός, κατασκευαστής και μέλος τεχνικών επιτροπών, αν και υπό τον όρο της ανωνυμίας, εξηγεί στο «ΘΕΜΑ» ότι «κατ’ αρχήν, οι πόλεις δεν μπορούν παρά να αναπτύσσονται. Ο κόσμος έχει ανάγκη από στέγη, ενώ παράλληλα γίνονται όλο και πιο αυστηρές οι απαιτήσεις για την ενεργειακή και περιβαλλοντική αποδοτικότητα των κτιρίων. Η δε πολεοδομική ανάπτυξη μπορεί να γίνει μόνο με δύο τρόπους, είτε κατά πλάτος είτε καθ’ ύψος.

Στην Ελλάδα -και όχι μόνο στην Αττική- για πολλούς και διάφορους λόγους το ύψος είναι μονόδρομος για την πλειονότητα των περιοχών. Κατά κάποιον τρόπο αυτό προσπάθησε να λύσει ο Ν.Ο.Κ. με τα bonus προσαύξησης του συντελεστή δόμησης. Αναμφίβολα υπήρξαν υπερβολές, όμως δεν πρέπει να σκεφτόμαστε μόνο τη Βουλιαγμένη, τη Γλυφάδα, τον Αλιμο ή τη Φιλοθέη. Σε λαϊκές περιοχές, με χαμηλότερη αξία γης, αλλά με ακόμη μεγαλύτερες ανάγκες στέγασης, τα bonus είναι απαραίτητα ώστε να βρουν οι άνθρωποι, ιδιαίτερα χαμηλότερου εισοδήματος, σπίτι να μείνουν.

Επομένως, το αυξημένο ύψος ως όρος δόμησης δεν μπορεί να δαιμονοποιείται συλλήβδην, πόσο μάλλον όταν αντισταθμίζεται με μεγαλύτερους ακάλυπτους χώρους στα ακίνητα, όπως υποδεικνύει η σύγχρονη, παγκόσμια αρχιτεκτονική αντίληψη με βάση τις αρχές της βιοκλιματικής. Το μείζον είναι ότι το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας πρέπει να αναλάβει την πρωτοβουλία να λύσει την εκκρεμότητα που έχει δημιουργηθεί λόγω των προβληματικών διατάξεων και της πολυπλοκότητας του νόμου.

Διότι αυτή η πολυπλοκότητα στη διατύπωση οδηγεί το ΣτΕ σε αντικρουόμενες ερμηνείες και αποφάσεις, του τύπου “και η πίτα ολόκληρη, και ο σκύλος χορτάτος”. Υπάρχει μια κραυγαλέα περίπτωση ανακολουθίας του ΣτΕ: το καλοκαίρι του 2022 γνωμοδότησε θετικά σε Προεδρικό Διάταγμα που επιτρέπει ακριβώς όλα όσα χαρακτηρίζει τώρα αντισυνταγματικά, δηλαδή τα bonus αύξησης ύψους και όγκου στα νέα κτίρια».

Σε τιμές που θα ξεπερνούν τα 6.000 ευρώ ανά τετραγωνικό φαίνεται ότι θα διατεθούν προς πώληση τα διαμερίσματα που αναπτύσσει η Dimand στο Μινιόν, μέσω των οποίων επιχειρεί να κερδίσει το στοίχημα της επιστροφής των μόνιμων κατοίκων στην Ομόνοια.

Το οικιστικό τμήμα του Μινιόν θα ξεκινήσει να κατασκευάζεται το 2025, καθώς η Dimand επιδιώκει να παραδώσει σε λειτουργία το 75% του ακινήτου, ώστε να αναδειχθεί και να φωτιστεί η διασταύρωση των Σατωβριάνδου και Δώρου, για να προσελκύσει τους κατοίκους. Για τα 36 – 37 διαμερίσματα που θα δημιουργηθούν υπάρχει ήδη λίστα 120 «σοβαρών» ενδιαφερομένων, κάτι που «δείχνει την επιθυμία και ανάγκη των ανθρώπων να διαθέτουν ένα διαμέρισμα στο κέντρο της πόλης, για διαφορετικούς λόγους». Στο κτίριο θα κατασκευαστούν κατοικίες επιφάνειας περίπου 60 έως 125 τ.μ., σε συνολικά 4.000 τετραγωνικά μέτρα.

«Ήδη έχουμε τοποθετηθεί και σε άλλα ακίνητα, όχι όμως στα πολυτελή ή στα φοιτητικά αλλά στη μεσαία κατηγορία. Τα σπίτια στο Μινιόν θα απευθύνονται στη μεσαία προς ανώτερα εισοδήματα», διευκρίνισε ο διευθύνων σύμβουλος της Dimand, Δημήτρης Ανδριόπουλος, κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης των μελών της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών. Συμπλήρωσε πως «η στέγαση είναι παγκόσμιο ζήτημα, που οξύνεται δημιουργώντας και κοινωνική ένταση και κοινωνικές συγκρούσεις, όπως προβλέπει ο ΟΗΕ. Αναγκαστικά θα μπούμε στην κατοικία για το μέσο εισόδημα». Θυμίζουμε πως στόχος της Dimand είναι να μετατραπούν σε κτίρια κατοικιών κατάλληλα για οικογένειες, νέα ζευγάρια και νέους, ακίνητα στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας αλλά και πέριξ των μελλοντικών σταθμών της Γραμμής 4 του μετρό.

Βέβαια, οι τιμές αλλά και ο σχεδιασμός των διαμερισμάτων στο ακίνητο που φιλοξενούσε το ιστορικό πολυκατάστημα δεν είναι ενδεικτικές της στρατηγικής που θα ακολουθήσει η εισηγμένη εταιρεία στον τομέα των οικιστικών, δεδομένου ότι θα απευθύνονται σε αγοραστές μάλλον υψηλού εισοδήματος. Το κόστος κατασκευής των διαμερισμάτων ανέρχεται σε 5.500 έως 6.000 ευρώ ανά τετραγωνικό. Δεδομένου ότι στόχος της Dimand είναι οι αποδόσεις των επενδύσεών της να ξεπερνούν το 20%, γίνεται σαφές ότι τα διαμερίσματα θα πέσουν στην αγορά με τιμές που θα ξεκινούν από τα 7.200 – 7.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Οι τιμές των νοτίων προαστίων

Σε μία σύγκριση με την κατώτατη τιμή των κατοικιών που αναπτύσσονται στο μεγαλύτερο εργοτάξιο της χώρας στο Ελληνικό, θα έβλεπε κανείς πως οι διαφορές με τα διαμερίσματα του Μινιόν είναι μικρές. Στις γειτονιές που δημιουργεί η Lamda Development στα σύνορα του οικοπέδου με τον Άλιμο, αλλά και κοντά στη λεωφόρο Ποσειδώνος, τις οποίες ρίχνει στην αγορά ως «mainstream», οι τιμές θα ξεκινούν από 5.900 ευρώ ανά τ.μ. και θα φτάνουν τα 7.200, ενώ η μεσή τιμή μίας κατοικίας στην ανάπτυξη Little Athens – που έχει ήδη λανσαριστεί στους υποψήφιους αγοραστές – έχει μέση τιμή 7.500 ευρώ/τ.μ., ενώ η μέση τιμή των οικιστικών projects που καθίστανται διαθέσιμα από το β’ εξάμηνο του 2023 ανέρχεται σε 7.600 ευρώ/τετραγωνικό σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της Lamda.

Αυτές είναι, πάντως, οι πιο… προσιτές κατοικίες στο οικόπεδο του πρώην αεροδρομίου, αφού τα παραθαλάσσια σπίτια – δηλαδή τα διαμερίσματα του Riviera Tower, τα διώροφα και τριώροφα condos και τα οικόπεδα των πολυτελών βιλών – πωλήθηκαν κατά μέσο όρο αντί 12.300 ευρώ/τ.μ. και αντί 30.000 ευρώ το τετραγωνικό τα πιο προνομιακά.

Βάσει δεδομένων ενδεικτικών συναλλαγών της Savills Kentriki από το 2022, ένα ρετιρέ στη Βούλα πωλήθηκε αντί 8.700 ευρώ, ενώ κατοικία τριών υπνοδωματίων στη Γλυφάδα διατέθηκε προς 7.600 ευρώ/τ.μ..4

Με ανταλλαγή πυρών εκατέρωθεν συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό η μάχη για την πρωτοκαθεδρία της Κεντροαριστεράς, καθώς οι Πρόεδροι του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία και του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Στέφανος Κασσελάκης και Νίκος Ανδρουλάκης αντίστοιχα, επιδόθηκαν σε ένα πινγκ πόνγκ αιχμών και αντεγκλήσεων στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, με φόντο τις δημοσκοπήσεις.

Τόσο η δεύτερη θέση, την οποία έχει καταλάβει το τελευταίο διάστημα η Κουμουνδούρου, όσο και η μεταξύ τους απόσταση στις μετρήσεις της κοινής γνώμης οξύνει την ατμόσφαιρα εντός του προοδευτικού μετώπου, όπου οι χαρακτηρισμοί και οι μομφές δίνουν και παίρνουν. Παρουσιάζοντας χθες το ευρωψηφοδέλτιο του κόμματός του, ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Νίκος Ανδρουλάκης δεν προσπέρασε τα λεγόμενα του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ το τελευταίο διάστημα, διερωτώμενος με νόημα «ποιος μπορεί να σταθεί με σοβαρότητα, σταθερότητα, αταλάντευτα, χωρίς εξαρτήσεις, ακηδεμόνευτα, με δύναμη, εντιμότητα, και αξιοπιστία απέναντι στη Νέα Δημοκρατία; Ποιος ενώνει, ποιος τιμά, ποιος συνεχίζει, ποιος διασφαλίζει το μέλλον, αλλά και τις αρχές και τις αξίες της δημοκρατικής παράταξης. Ποιος μπορεί να δώσει ξανά ελπίδα, αξιοπρέπεια και σεβασμό στον ελληνικό λαό». «Σημαίνει ότι η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατία αποκτά ημερομηνία λήξης και η χωρά νέα κυβερνητική επιλογή», τόνισε.

«Πιο χρήσιμος ως πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ παρά ως υπουργός»

Όπως σημείωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ «ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η Νέα Δημοκρατία έχουν κάνει επιλογή ποιον θέλουν για αντίπαλο» και κλιμάκωσε την επίθεσή του εναντίον του Στέφανου Κασσελάκη, λέγοντας πως «άλλωστε του είναι πολύ πιο χρήσιμος ως πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ παρά ως υπουργός του. Κάθε φορά που είναι σε δύσκολη θέση, δηλώνει παρών για να τους διευκολύνει και να πετάξουν τη μπάλα στην κερκίδα».

«Πήραν οι συκοφάντες την απάντησή τους»

Σχολιάζοντας, ακόμη, την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και ενόψει της σημερινής συνάντησής του με τον επικεφαλής της ΑΔΑΕ, Χρήστο Ράμμο, ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ τόνισε ότι «θα ήταν πολύ καλό για τη δημοκρατία μας να είχαν κάνει και τα υπόλοιπα θύματα, ό,τι έχω κάνει εγώ». «Την Παρασκευή πήραν οι συκοφάντες την απάντησή τους» παρατήρησε ο κ. Ανδρουλάκης και πρόσθεσε ότι «εκβιαζόμενοι δεν είναι αυτοί που μάχονται στο προσκήνιο αλλά αυτοί που κρύβονται χωρίς να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους».

«Άναρθρες κραυγές» Ανδρουλάκη

Κατόπιν αυτών, με μια «πύρινη» ανακοίνωσή της η Κουμουνδούρου έβαλε μετωπικά χθες κατά του ΠΑΣΟΚ και του Προέδρου του, επισημαίνοντας πως «όσο οι δημοσκοπήσεις σβήνουν το … όνειρο του κυρίου Ανδρουλάκη για να ξεπεράσει στις Ευρωεκλογές τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και να αντισταθεί στους δελφίνους του κόμματός του, τόσο χάνει και την ψυχραιμία του».

Σύμφωνα με την αξιωματική αντιπολίτευση, ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ -ΚΙΝΑΛ «επέλεξε και πάλι σήμερα (χθες) να επιτεθεί στον αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, Στέφανο Κασσελάκη προσπαθώντας μάταια να τον απαξιώσει, επικεντρώνοντας παράλληλα τις αντιπολιτευτικές του κορώνες στον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ. Ο Στέφανος Κασσελάκης και ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, απέναντι στις άναρθρες κραυγές του προέδρου του ΠΑΣΟΚ έχουν θέσεις, έχουν πρόγραμμα και σχέδιο που μπορεί να δώσει διέξοδο στα προβλήματα των πολιτών και ελπίδα σε ολόκληρο τον προοδευτικό κόσμο» τόνισε η Κουμουνδούρου και κατέληξε πως «το ποιος επιλέγει να γίνει «ουρά» στη Νέα Δημοκρατία, ακολουθώντας και αναμασώντας τα fake news είναι πλέον γνωστό σε όλους».

«Θα φανεί από τα δεδομένα» το περί εκβιασμού Ανδρουλάκη

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Κουμουνδούρου αποκάλεσε τη Χαριλάου Τρικούπη ως «ουρά της ΝΔ», ούτε όμως και η πρώτη αναφορά του Στέφανου Κασσελάκη για τον Νίκο Ανδρουλάκη, κατά τη διάρκεια της πενταήμερης περιοδείας του στην Κρήτη, γενέτειρα του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ.

Το γεγονός μάλιστα ότι ο κ. Κασσελάκης απάντησε σε συνέντευξή του στο Creta TV αν ήταν ατυχής ο χαρακτηρισμός προς τον Νίκο Ανδρουλάκη ως «εκβιάζομενο», πως «είχε την ευκαιρία να μηνύσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη τον επικεφαλής της ΕΥΠ πολιτικά – του Μεγάρου Μαξίμου είναι η ΕΥΠ μη το ξεχνάμε – και δεν το έχει κάνει και εύχομαι να το κάνει», αναζωπύρωσε την ένταξη μεταξύ των δύο προοδευτικών στρατοπέδων. «Δεν είμαι κάποιος ο οποίος επιθυμεί ο κ. Ανδρουλάκης να βλέπει τα προσωπικά, τα ατομικά του δικαιώματα να καταπατώνται. Το αντίθετο. Θέλω ο κ. Ανδρουλάκης να βρει το δίκιο του και τον παροτρύνω να αφοσιωθεί με τα δικά του ζητήματα, αντί να αντιπολιτεύεται τον ΣΥΡΙΖΑ» παρατήρησε ο Στέφανος Κασσελάκης, ενώ ερωτηθείς εάν θεωρεί τελικά ότι είναι εκβιαζόμενος ο κ. Ανδρουλάκης, είπε ότι «αυτό θα το δείξει η Δικαιοσύνη. Αυτό θα φανεί από τα δεδομένα» και πως «εάν ήμουν στη θέση του θα είχα μηνύσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη εδώ και καιρό».

Όπως ανέφερε, ακόμη, ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ «δεν ξέρουμε από τον Άρειο Πάγο εάν οι 93 στόχοι που δόθηκαν από την αρμόδια Αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων στον Άρειο Πάγο συμπίπτουν με το ενιαίο κέντρο που πιθανώς να υπάρχει, στο Μέγαρο Μαξίμου για τις επισυνδέσεις». Σημείωσε πως όταν ο ΣΥΡΙΖΑ γίνει κυβέρνηση, η θεσμική θωράκιση της δημοκρατίας θα είναι το άλφα και το ωμέγα.

Διμέτωπος για τη χρεοκοπία

Παρά τις αναφορές του, ωστόσο, στον Ανδρέα Παπανδρέου, αλλά και τη δημοκρατική παράδοση της Κρήτης κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο νησί, ο κ. Κασσελάκης επανέλαβε η χώρα χρεοκόπησε με τις επιλογές της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ «και κυρίως της ΝΔ με τη διακυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή» και πως μετά τα μνημόνια άφησαν «0 ευρώ στα ταμεία της χώρας», επιμένοντας σε έναν διμέτωπο για τα αίτια της ελληνικής χρεοκοπίας.

Παράλληλα, από πλευράς της Κουμουνδούρου, η πενταήμερη περιοδεία του Στέφανου Κασσελάκη στην Κρήτη είναι εξόχως ενδεικτική της μεταστροφής του κλίματος υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, όπως μεταδίδεται, ακόμη και σε περιοχές όπου το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ είχε έρθει δεύτερο στις περασμένες εθνικές εκλογές, όπως για παράδειγμα στις Μοίρες Ηρακλείου, αφήνοντας τότε πίσω με μεγάλη απόσταση το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Τρεις ευρω-εκδηλώσεις

Θέλοντας, πάντως, να εκμεταλλευθεί το μομέντουμ, η Κουμουνδούρου προγραμματίζει τρεις εκδηλώσεις μέσα στην εβδομάδα, με στόχο την παρουσίαση των 201 υποψηφίων των προκριματικών εκλογών για το ευρωψηφοδέλτιο, οι οποίες θα λάβουν χώρα την Κυριακή, 14 Απριλίου. Ως εκ τούτου, προς αναβολή βαίνει η εκδήλωση που είχε προγραμματιστεί με αντικείμενο το Κράτος Δικαίου, καθώς επίκειται και το ταξίδι του Στέφανου Κασσελάκη, στην Αμερική.

Την φρίκη έζησε ένας 15χρονος μαθητής Γυμνασίου από το Πήλιο, όταν σε τριήμερη σχολική εκδομή στα Ιωάννινα κακοποιήθηκε σεξουαλικά από συμμαθητές του. Την καταγγελία έκανε σε αστυνομικό τμήμα ο πατέρας του θύματος αμέσως μόλις ενημερώθηκε από τον γιο του για όσα έγιναν.

Σύμφωνα με όσα κατήγγειλε ο πατέρας, το σοκαριστικό περιστατικό συνέβη μετά τα μεσάνυχτα την περασμένη Παρασκευή (06.04.24) και όταν οι μαθητές Β’ και Γ’ Γυμνασίου επέστρεψαν στο ξενοδοχείο, όπου διέμεναν μαζί με συνοδούς και καθηγητές, που συμμετείχαν στην εκδρομή.

Όπως κατήγγειλε ο πατέρας στην αστυνομία, o 15χρονος γιος του ενώ κοιμόταν, ξύπνησε από μια έντονη πίεση που αισθάνθηκε και είδε δίπλα και πάνω στο κρεβάτι του τον 15χρονο δράστη και μαθητή της Γ’ Γυμνασίου του ιδίου σχολείου να γελάει, ενώ στο άλλο κρεβάτι βρίσκονταν δύο ακόμη μαθητές της ίδιας Τάξης και γελούσαν και αυτοί με τις αποτρόπαιες πράξεις σε βάρος του θύματος.

Άμεσα ενημερώθηκε η Εισαγγελέας Υπηρεσίας ανηλίκων καθώς και οι γονείς των ανήλικων δραστών, οι οποίοι και μετέβησαν στο Τμήμα, ενώ οι τρεις 15χρονοι συνελήφθησαν. Ωστόσο δεν συνελήφθησαν οι γονείς των ανήλικων δραστών, ενώ κλήθηκε να εξεταστεί και η διευθύντρια του Γυμνασίου.

Το θύμα θα υποβληθεί σε ιατροδικαστική εξέταση.

Το συνέδριο της ΝΔ διοργανώθηκε με την παραμικρή λεπτομέρεια, ακόμη και για τις θέσεις των συμμετεχόντων. Γιατί αντέδρασε ο Αντώνης Σαμαράς;

Μάλιστα, οι διοργανωτές είχαν σχεδιάσει να μην κάτσουν δίπλα ο κ. Σαμαράς και Κώστας Καραμανλής για να μη γίνουν συνειρμοί!

Στην προκειμένη, αυτό που δεν είχαν προβλέψει είναι η αντίδραση του κ. Σαμάρα, ο οποίος, μόλις συνειδητοποίησε ότι τον έχουν βάλει να κάτσει στην απέναντι πλευρά από τον έτερο πρώην πρωθυπουργό, κατευθύνθηκε στον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη και του ζήτησε τα ρέστα!

Ο κ. Μαρινάκης είχε κάτσει δίπλα στον κ. Καραμανλή περιχαρής, σύμφωνα με το ieidiseis.gr. Τότε, τον πλησίασε ο Αντώνης Σαμαράς και τον ρώτησε «Παύλο, απαγορεύεται να κάτσω δίπλα στον Κώστα;».

Και φυσικά στο τέλος ο κ. Σαμαράς έκατσε δίπλα στον Κώστα Καραμανλή!

Μήνυση ανήγγειλε ο Αλέξης Κούγιας πως θα καταθέσει η ΠΑΕ Ολυμπιακός με τον Βαγγέλη Μαρινάκη για στημένα πρωταθλήματα, λέγοντας πως θα είναι 59 οι κατηγορούμενοι.

Σε μία μεγάλη αποκάλυψη προχώρησε ο Αλέξης Κούγιας μετά τη νίκη του Ολυμπιακού με 5-1 επί της Λαμίας. Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε ο αντιπρόεδρος των Πειραιωτών, οι «ερυθρόλευκοι» θα καταθέσουν μήνυση, η οποία θα είναι 200 σελίδες, για στημένα πρωταθλήματα τα τελευταία χρόνια με 59 κατηγορούμενους.

Παράλληλα, ο 73χρονος νομικός ανέφερε πως ο Ολυμπιακός θα εξυγιάνει το ποδόσφαιρο και πως σε αυτό θα συμβάλλει και ο Παναθηναϊκός, ενώ όπως ανέφερε, πιστεύει πως θα βοηθήσει και ο ΠΑΟΚ.

Παράλληλα, ο Αλέξης Κούγιας μίλησε για το βίντεο από την OPAP Arena που φαίνεται να κάνει χειρονομίες προς τους οπαδούς της ΑΕΚ, λέγοντας πως ένα ολόκληρο γήπεδο έβριζε τον ίδιο, τα παιδιά του, την πρώην σύζυγό του αλλά και τη νεκρή μητέρα του και πως έχει ήδη ζητήσει το βίντεο από το γήπεδο.

Αναλυτικά οι δηλώσεις του Κούγια:

«Όλοι βλέπετε πως κάτι πολύ σπουδαίο γίνεται στον Ολυμπιακό. Θέλω να μιλήσω προσωπικά γιατί νιώθω πραγματικά βεβηλωμένος, προσβεβλημένος γι αυτό που μου συνέβη την προηγούμενη Κυριακή στο γήπεδο της ΑΕΚ. Όχι μόνο νιώθω πολύ άσχημα, νιώθω σαν πραγματικά να συμβαίνει κάτι τόσο πολύ άσχημο σε αυτή τη διαδρομή μου στο ποδόσφαιρο.

Θέλω να σας πω ότι 41 ολόκληρα χρόνια υπήρξα ιδιοκτήτης ομάδων, ιστορικών ομάδων. Ποτέ δεν κατηγορήθηκα ότι έβρισα κάποιον αντίπαλο. Κάποια μεμονωμένα περιστατικά υπήρχαν πάντοτε. Αλλά το να είμαι αντιπρόεδρος του Ολυμπιακού, να πηγαίνω μόνος μου στο γήπεδο και ένα ολόκληρο γήπεδο να βρίζει την οικογένειά μου, την πρώην γυναίκα μου, τα παιδιά μου, εμένα προσωπικά, τη νεκρή μητέρα μου, επί δύο ώρες και στο τέλος να κάνει κι ανακοίνωση – καταγγελία η ΑΕΚ εναντίον μου. Και το χειρότερο απ” όλα να διανέμουν video μέσω αυτού του αλήτη του Τριανταφυλλόπουλου, το οποίο δυσφημεί την προσωπικότητά μου.

Είμαι 50 χρόνια δικηγόρος. Έχω χαρίσει στη δικαιοσύνη στιγμές, οι οποίες είναι ανεπανάληπτες. Όμως δεν δέχομαι ποτέ αυτό που συνέβη και ειδικά όταν έχω αυτή την ιερή θέση. Το να είμαι ο εκπρόσωπος του Ολυμπιακού οπουδήποτε, να είμαι ο νομικός σύμβουλος και κάποιοι να προσπαθούν να με δυσφημήσουν.

Δεν θα κάνω πίσω πουθενά. Έχω ζητήσει τα video του αγώνα. Ήδη τα έχω κοινοποιήσει στην κα. Σταμολέκα, την αθλητική δικαστή. Γιατί πραγματικά αυτή η προσβολή της προσωπικότητάς μου δεν πρόκειται να περάσει.

Κατά τα άλλα, θέλω να σας πω ότι εμείς μέσα στην εβδομάδα, λόγω του προβλημάτων με το βεβαρημένο πρόγραμμα του επαγγέλματός μου, θα κάνουμε κάτι πολύ σημαντικό να σώσουμε το ελληνικό ποδόσφαιρο. Ο Βαγγέλης Μαρινάκης, εγώ, ο οργανισμός του Ολυμπιακού έχουμε ετοιμάσει μια μήνυση που φτάνει στις 200 σελίδες. Θα είναι 59 κατηγορούμενοι απ” όλη την Ελλάδα. Αυτοί οι 59 κατηγορούμενοι έχουν στήσει όλα τα πρωταθλήματα τα τελευταία χρόνια. Από τη Super League 1 έως τη Super League 2 και τη Γ” Εθνική.

Υπάρχουν διαιτητές, μπράβοι, κακοποιοί .Θα κατατεθούν ολοι στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου .Ο Ολυμπιακος έχει παρει 47 πρωταθλήματα, θα παρει κι άλλα, το σημαντικό ειναι να σώσουμε το ποδόσφαιρο. Πιστευω οτι κι ο οργανισμός του ΠΑΟΚ θα προσέλθει σε αυτό. Ήδη έχει προσέλθει ο οργανισμός του Παναθηναϊκού.

Δεν ειναι δυνατόν στην Ελλάδα το ποδόσφαιρο να είναι το κορυφαίο αντικοινωνικό κίνημα. Όλος ο οργανισμός του Ολυμπιακού κινητοποιείται σε αυτο. Μπορεί να πάρουμε το ευρωπαϊκό πρωταθλημα. Το πιο σημαντικό είναι οτι ο Ολυμπιακος θα ταυτιστεί με την κάθαρση του ποδοσφαίρου. Θα τελειώσει ολο αυτο.

Ο Ολυμπιακός εχει στόχο το πρωτάθλημα κα τον τελικο του Conference, θέλει ομως και να εξυγιάνει το ποδόσφαιρο. Το να είσαι εκπρόσωπος του Ολυμπιακου ειναι κατι που μου χρώσταγε ο Θεός. Ειναι απόφαση του Βαγγέλη Μαρινάκη. Ειναι αλλο να εκπροσωπείς τη Λάρισα, την Παναχαϊκή κι αλλο να εκπροσωπείς τον Ολυμπιακό.

Θα φύγουν οι κακοποιοί απο το ελληνικό ποδόσφαιρο. Κάθε μέρα εκτελούνται συνεργάτες των κακοποιών που λυμάινονται το ποδόσφαιρο»

Σχεδόν ένα περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας καταγγελόταν κάθε ώρα το Σάββατο στη χώρα, δείχνουν τα στοιχεία της αστυνομίας, αριθμός που καταδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος.

Στις αρμόδιες Αστυνομικές Υπηρεσίες όλης της επικράτειας, σύμφωνα με πληροφορίες, καταγγέλθηκαν το Σάββατο 26 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας.

Πέρυσι είχαμε έναν αντίστοιχο αριθμό περιστατικών – περίπου ένα κάθε 45 λεπτά.

Η δολοφονία της 28χρονης Κυριακής την περασμένη εβδομάδα έξω από το αστυνομικό τμήμα στους Αγίους Αναργύρους, φώτισε τις αδυναμίες των υπηρεσιών και τα κενά πολιτικής στην αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, ενώ σήμανε και συναγερμό στην κυβέρνηση.

Τα περιστατικά κακοποίησης, ψυχολογικής, λεκτικής και σωματικής, που όχι σπάνια καταλήγουν σε δολοφονίες, έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, προσθέτοντας στο γενικότερο αίσθημα ανασφάλειας απέναντι στην εγκληματικότητα, που καταγράφεται σταθερά στις δημοσκοπήσεις ως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας μετά την ακρίβεια στις τιμές.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, αφού «ξήλωσε» όλους τους αστυνομικούς που ενεπλάκησαν στη διαχείριση της αναφοράς της 28χρονης, προχώρησε την περασμένη εβδομάδα σε τηλεδιάσκεψη με 2.500 στελέχη της ΕΛ.ΑΣ., αναγγέλλοντας μέτρα για την αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων, καλώντας παράλληλα τους αστυνομικούς να χειρίζονται τα περιστατικά με ενσυναίσθηση και να παρέχουν κάθε προστασία στα θύματα. Οπως είπε, πρόκειται να επεκταθεί σε όλη την Ελλάδα η χρήση του panic button, που τώρα εφαρμόζεται πιλοτικά μόνο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Στην κυβέρνηση σχεδιάζουν ακόμη τη δημιουργία δομών βραχείας φιλοξενίας, καθώς οι υπάρχοντες 19 ξενώνες για θύματα κακοποίησης δεν προσφέρονται ως καταφύγιο για θύματα που ακολουθώντας τις οδηγίες των Αρχών αλλάζουν προσωρινά κατοικία. Προτού γίνει δεκτό σε αυτούς ένα θύμα κακοποίησης, απαιτείται μία χρονοβόρα διαδικασία στην οποία λαμβάνεται υπόψη ακόμη και η οικογενειακή του κατάσταση -αν έχει ή όχι παιδιά που πρέπει να φιλοξενηθούν μαζί του- όσο και η υγεία του.

Οδηγός 17 σημείων για όσες γυναίκες αισθανθούν απειλή

Μια απλή αναφορά και μάλιστα όχι απαραίτητα από το θύμα, αλλά από οποιονδήποτε τρίτο, αρκεί για να παρέμβει η Αστυνομία στα αδικήματα ενδοοικογενειακής βίας. Από τον νόμο τιμωρείται τόσο η άσκηση σωματικής βίας όσο και ψυχολογικής, που είναι η απειλή ή η παρενοχλητική παρακολούθηση (stalking). Αυτό το αδίκημα περιέγραψε το βράδυ της Δευτέρας η 28χρονη Κυριακή Γρίβα τόσο στους αστυνομικούς του Α.Τ. Αγίων Αναργύρων όσο και στον εκφωνητή της Αμεσης Δράσης, αφού, όπως τους ανέφερε, ο μετέπειτα δολοφόνος της για δεύτερη μέρα στη σειρά την περίμενε έξω από το σπίτι της.

Κι όμως, υπάρχει πλήρης οδηγός που απευθύνεται και στα θύματα για την καταγγελία περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας, αλλά παράλληλα περιγράφει τις υποχρεώσεις των αστυνομικών, τις οποίες είτε από άγνοια είτε από αδιαφορία δεν τήρησαν οι αστυνομικοί στα λίγα λεπτά που βρέθηκε απέναντί τους η Κυριακή προτού δολοφονηθεί.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των στελεχών του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, ο αριθμός των καταγγελλομένων περιστατικών, που ξεπέρασε τις 11.500 υποθέσεις το 2023, αποτυπώνει σε μεγάλο βαθμό την έκταση του προβλήματος, σε αντίθεση με το παρελθόν, οπότε δεν έφτανε στη Δικαιοσύνη παραπάνω από το ένα στα τρία αδικήματα ενδοοικογενειακής βίας.

Η ενδοοικογενειακή βία διώκεται αυτεπαγγέλτως. Αυτό σημαίνει ότι:

– Οι αρμόδιες αστυνομικές υπηρεσίες έχουν την υποχρέωση να ενεργήσουν άμεσα όταν πληροφορούνται με οποιονδήποτε τρόπο, από το ίδιο το θύμα ή και από τρίτο πρόσωπο για την τέλεση οποιουδήποτε αδικήματος ενδοοικογενειακής βίας.

– Δεν απαιτείται η κατάθεση παράβολου ή οποιαδήποτε οικονομική επιβάρυνση.

Τα αδικήματα ενδοοικογενειακής βίας αφορούν:

– Σωματική βία.

– Ψυχολογική βία, όπως απειλή, παρενοχλητική παρακολούθηση (stalking), δηλαδή πρόκληση τρόμου ή ανησυχίας χωρίς απειλή βίας ή άλλης παράνομης πράξης, με την επίμονη καταδίωξη ή παρακολούθηση.

– Σεξουαλική βία, όπως προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας με λόγο ή έργο, βιασμός.

– Η ενδοοικογενειακή βία αφορά σε περιστατικά που αφορούν πρώην και νυν συζύγους, πρώην και νυν συντρόφους, γονείς, παιδιά, αλλά και συγγενείς έως 4ου βαθμού με την προϋπόθεση ότι συγκατοικούν.

Τι πρέπει να ξέρει ο πολίτης-θύμα

1/ Ανεξάρτητα από το αν επιθυμεί να υποβάλει μήνυση ή όχι, οι αστυνομικοί είναι υποχρεωμένοι βάσει νόμου όταν λαμβάνουν γνώση για την τέλεση αδικημάτων ενδοοικογενειακής βίας να σχηματίζουν δικογραφία και να ενημερώνουν τον αρμόδιο εισαγγελέα.

Τι υποχρεούται να κάνει η αστυνομική υπηρεσία όταν ένα θύμα καταγγέλλει περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας (και δεν έκανε στην υπόθεση της Κυριακής):

2/ Να εξασφαλίσει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, εφόσον είναι αναγκαία.

3/ Να τηρήσει εχεμύθεια και εμπιστευτικότητα και να εξασφαλιστεί η ιδιωτικότητα του θύματος.

4/ Να δώσει στο θύμα τον χρόνο που απαιτείται για να ηρεμήσει, να αισθανθεί ασφάλεια και να περιγράψει όσα του συνέβησαν.

5/Να ζητήσει από το θύμα να αναφέρει όσα του συνέβησαν και να δώσει οποιοδήποτε στοιχείο έχει στη διάθεσή του (π.χ. φωτογραφίες, ιατρικές γνωματεύσεις κ.λπ.) και να προτείνει μάρτυρες.

6/ Εχει σημασία το θύμα να αναφέρει προηγούμενες καταγγελίες ενδοοικογενειακής βίας που τυχόν έχει υποβάλει ή και περιστατικά που έχουν συμβεί αλλά δεν τα έχει καταγγείλει.

7/ Εχει σημασία το θύμα να αναφέρει οποιοδήποτε στοιχείο υποδεικνύει αυξημένη επικινδυνότητα (όπως ύπαρξη πυροβόλου όπλου, ιστορικό χρήσης ουσιών – αλκοόλ κ.ά.).

8/ Αν απαιτείται, να εξασφαλίσει διερμηνέα.

9/ Να δώσει παραγγελία για διενέργεια ιατροδικαστικής εξέτασης σε περίπτωση που έχει ασκηθεί σωματική ή σεξουαλική βία και θα διευκολύνει τη μεταφορά του στην αρμόδια υπηρεσία.

10/ Η παραγγελία θα αποδοθεί στο θύμα, ακόμη και αν δεν το επιθυμεί. Θα ενημερώσει με έντυπο υλικό για τις δομές υποστήριξης που υφίστανται στην περιοχή που ζει το θύμα. Οι αστυνομικοί θα επικοινωνήσουν με τις δομές υποστήριξης για να παρασχεθεί η, κατά περίπτωση, βοήθεια.

11/ Να γίνει εγγραφή στο Βιβλίο Αδικημάτων και Συμβάντων της Υπηρεσίας για το περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας που αναφέρεται/καταγγέλλεται, αντίγραφο της οποίας το θύμα μπορεί να ζητήσει και να λάβει.

12/ Το θύμα θα πρέπει να δώσει στους αστυνομικούς όποια πληροφορία γνωρίζει που θα μπορέσει να βοηθήσει στη σύλληψη του δράστη για όσο διαρκεί η αυτόφωρη διαδικασία (π.χ. διεύθυνση διαμονής, εργασίας κ.λπ.).

13/ Να δίνει διευκρινίσεις σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας και για οτιδήποτε δεν κατανοεί το θύμα.

14/ Ο αστυνομικός που χειρίζεται μια τέτοια υπόθεση θα πρέπει να δώσει στο θύμα τα στοιχεία του, το τηλέφωνο επικοινωνίας της Υπηρεσίας και τον αριθμό πρωτοκόλλου της δικογραφίας.

15/ Το θύμα έχει δικαίωμα να ζητήσει από τον αστυνομικό να αποκτήσει πρόσβαση στην εφαρμογή γεωεντοπισμού για έξυπνες συσκευές (panic button) και ο αστυνομικός οφείλει να διευκολύνει το θύμα για την εγκατάστασή της στο τηλέφωνο.

16/ Αν το θύμα δεν επιθυμεί ή δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στην εφαρμογή panic button όμως κινδυνεύει, καλεί ή στέλνει γραπτό μήνυμα (με διεύθυνση και είδος επείγουσας ανάγκης) στο 100.

17/ Το θύμα πρέπει να ζητήσει από τον αστυνομικό να το ενημερώσει για τις δυνατότητες άμεσης μεταφοράς και φιλοξενίας του σε ασφαλές μέρος.

Τη Τήλο και τη Ρόδο θα επισκεφθεί αύριο, Δευτέρα, ο πρωθυπουργός. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αύριο το βράδυ θα μιλήσει και στο φόρουμ «EU Tourism: Resilience in the Era of the Climate Crisis».

Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη

Το μεσημέρι, ο Πρωθυπουργός θα επισκεφθεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Τήλου και το Δημαρχείο του νησιού.

Στη συνέχεια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα ξεναγηθεί στο Κέντρο Κυκλικής Καινοτομίας της Τήλου.

Το απόγευμα, ο Πρωθυπουργός θα μεταβεί στη Ρόδο, όπου θα έχει συνάντηση με πολίτες στο κέντρο της πόλης.

Στις 20:00, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα μιλήσει στο φόρουμ «EU Tourism: Resilience in the Era of the Climate Crisis».

Με την ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ολοκληρώθηκε σήμερα το 15ο Συνέδριο της ΝΔ, που ξεκίνησε την Παρασκευή στο Ζάππειο Μέγαρο.

Η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο κλείσιμο των εργασιών του 15ου Συνεδρίου της ΝΔ

Αναφερόμενος στις ευρωεκλογές του Ιουνίου, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η αντιπολίτευση τις βλέπει ως πολιορκητικό κριό, για να κλονιστεί η πολιτική σταθερότητα στο εσωτερικό και να παραμορφωθεί η πολιτική εντολή που έλαβε αυτή η κυβέρνηση πριν από μερικούς μήνες. «Έχουμε περιθώρια για πειραματισμούς και περιπέτειες σε αυτή τη συγκυρία;» ανέφερε χαρακτηριστικά. «Δεν επιτρέπεται αποχή, αδράνεια, αδιαφορία. Μηνύματα αδιαφορίας πρέπει να μεταφραστούν σε μηνύματα προοπτικής, συνέπειας και δημοκρατίας» ξεκαθάρισε για την ώρα της κάλπης.

Δείτε τον πρωθυπουργό να βάζει τέλος στα σενάρια: «Μένουμε Ευρώπη και θέλουμε πρόεδρο την Ούρσουλα φον ντερ Λάειν, αλλά και μένουμε Ελλάδα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη ΝΔ επικεφαλής»

Μητσοτάκης για Φον Ντερ Λάιεν στην Ευρώπη και Κυριάκο στην Ελλάδα

Παράλληλα, έβαλε τέλος στη φημολογία για αποχώρησή του προς ευρωπαϊκό αξίωμα, λέγοντας: «Πίσω από τον τίτλο και τα ονόματα του ψηφοδελτίου μας κρύβονται οι δεσμεύσεις μας. Αλλά κρύβεται και κάτι ακόμα. Κρύβεται και το δικό μου όνομα. Τη χρειάζομαι αυτή τη δύναμη στη διαπραγμάτευση και στο ευρωπαϊκό συμβούλιο. Μένουμε Ευρώπη και θέλουμε πρόεδρο την Ούρσουλα φον ντερ Λάειν, αλλά και μένουμε Ελλάδα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη ΝΔ επικεφαλής».

Η αυλαία του συνεδρίου μας δίνει πρόσθετη αισιοδοξία, είπε ο κ. Μητσοτάκης. Το γεγονός ότι είμαστε όλοι εδώ σήμερα μαζί, δηλώνει ότι μας ενώνουν οι ίδιες αξίες. Το ΕΛΚ θα είναι και πάλι ο μεγάλος νικητής των ευρωεκλογών της 9ης Ιουνίου.

Το συνέδριο ανέδειξε πόσο πολύτιμη υπήρξε η συνεισφορά της ΝΔ, όλες αυτές τις δεκαετίες. Εβαλε τη χώρα μας στην Ευρώπη, κράτησε τη χώρα στην Ευρώπη όταν κινδύνευσε, και δεσμεύεται ότι θα κάνει την Ελλάδα πρωταγωνίστρια στην Ευρώπη.

Το ψηφιακό διαβατήριο στον κόβιντ μας επέτρεψε να ξανανοίξουμε τον τουρισμό μας, είμασταν μαζί στο μεταναστευτικό ότι η Πρόεδρος φον ντερ Λάιεν ήρθε στον Έβρο. «Εμείς πρέπει να καθορίζουμε ποιοι θα μπαίνουν στην Ευρώπη και όχι οι διακινητές.

Η ΝΔ είναι υπεύθυνη και συνεπής δύναμη, έτοιμη να συμβάλλει στις νέες στρατηγικές προκλήσεις, τόνισε, λέγοντας πως η πολιτική της ΝΔ δίνει απάντηση στον λαϊκισμό, που πάντα διαλαλεί εύκολες λύσεις σε δύσκολα προβλήματα. Ένας από τους μεγάλους κινδύνους που διατρέχει όλες τις χώρες. Μπορεί να έχει διαφορετικό πρόσημο, ακροαριστερά ή ακροδεξιά. Οι δημαγωγοί θέλουν να αμφισβητήσουν τους θεσμικούς πυλώνες της δημοκρατίας. Και θέλουν να υψώνουν τεχνητούς διαχωρισμούς, ανοίγοντας τον δρόμο σε αυταρχικές λύσεις.

«Η Ελλάδα το πλήρωσε αυτό πολύ ακριβά στο παρελθόν. Ποτέ ξανά δεν θα επιτρέψουμε να συμβούν στην Ελλάδα αυτά που έγιναν την περασμένη δεκαετία» ξεκαθάρισε ο πρωθυπουργός, για να προσθέσει: «Θυμόμαστε καλά τις δύο όψεις του ψέματος να ενώνονται σε αντιευρωπαϊκές, δήθεν αντισυστημικές διαδηλώσεις. Ζήσαμε τις επιθέσεις της ναζιστικής ΧΑ. Ζήσαμε ένα ολέθριο δημοψήφισμα, για να συνδυαστεί αυτό με μια τετραετία καθήλωσης».

«Ένιωσα μια ιδιαίτερη συγκίνηση αυτές τις μέρες. Το πάθος σας είναι ανεπανάληπτο, πρωτόγνωρη συσπείρωση και μοναδικός ενθουσιασμός της ραχοκοκαλιάς της παράταξης, γιορτάζοντας τα 50 χρόνια. Το ΕΛΚ θα είναι ο μεγάλος νικητής των ευρωεκλογών της 9ης Ιουνίου. Η παράταξη μας ήταν αυτή που κράτησε την Ελλάδα στην Ευρώπη όταν κινδύνευσε και η παράταξη μας έχει δεσμευθεί να κάνει την Ελλάδα πρωταγωνίστρια στην Ευρώπη» συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης.

Και συμπλήρωσε: Ήμασταν μαζί στο μεταναστευτικό, όταν η πρόεδρος της Επιτροπής ήρθε στον Έβρο για να διατρανώσει ότι τα ευρωπαϊκά σύνορα είναι τα ελληνικά σύνορα. Εμείς πρέπει να είμαστε αυτοί που καθορίζουν ποιοι μπαίνουν στην Ευρώπη και όχι οι διακινητές».

«Πρόκληση είναι ο ρεαλισμός και η αλήθεια που συμπυκνώνονται σε τρεις λέξεις: Ανταγωνιστική οικονομία, αυτοδύναμη άμυνα, αλλά και Αγροτική Πολιτική με προοπτική και ανταγωνιστικότητα» υπογράμμισε.

Οι ευρωεκλογές του Ιουνίου είναι καθοριστικές, είπε ο πρωθυπουργός. Η αντιπολίτευση βλέπει τις εκλογές αυτές ως πολιορκητικό κριό, τόνισε, για να κλονίσει την πολιτική σταθερότητα στο εσωτερικό. Δεν θα το επιτρέψουμε, ανέφερε.

Ο πρωθυπουργός επιτέθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ, διερωτώμενος: «Ποιοι είναι αυτοί που θέλουν να ανακόψουν την πορεία; Ο κ. Κασσελάκης, που δεν το κρύβει έχει στην ψυχή του τον κ. Πολάκη. Αυτός ήταν και αυτός είναι. Να ποτίζει τον πολιτικό διάλογο με τοξικότητα. Θεωρεί εκπρόσωπό του τον καταδικασμένο με 13-0 κ. Παππά, δείχνει βασική άγνοια για πράγματα που συμβαίνουν στον τόπο μας».

Και συνέχισε: Δεν γίνεται ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ να ζητά επιστολική ψήφο στις εθνικές εκλογές, όταν το κόμμα του την καταψήφισε στις ευρωεκλογές.

Επιτέθηκε, δε, και στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, τονίζοντας ότι «ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει επιλέξει να βάψει το ΠΑΣΟΚ με τα χρώματα του ΣΥΡΙΖΑ». Και άφησε αιχμές και για τα κόμματα στις παρυφές της άκρας δεξιάς, «φωτογραφίζοντάς» τα: «Από κοντά όσοι εμπορεύονται την πίστη, κάνουν την πολιτική τηλεμάρκετινγκ».

Σημείωσε ακόμη: Δεν πρέπει να αφήσουμε την προπαγάνδα να αμαυρώσει τη χώρα μας. Εγώ δεν έκρυψα ποτέ τα προβλήματα, στάθηκα πρώτος και ανέλαβα την ευθύνη των πράξεων μας. Αλλά είναι μια πορεία διαρκούς προόδου. Δεν πρέπει να γίνει μια προεκλογική περίοδος όλο ψέματα, που δημιουργούν ανοσία στην ανοησία. Πολύ περισσότερο, δεν έχει θέση σήμερα η εργαλειοποίηση του πόνου, όπως συμβαίνει με το εθνικό δράμα των Τεμπών. Λες και κάποιοι είναι ιδιοκτήτες της ευαισθησίας.

Οι παθογένειες που έχουμε απέναντι μας είναι ριζωμένες, αναγνώρισε. Τα αποτελέσματά μας κρίνονται στον περιορισμένο χρόνο των εκλογικών τόξων. Απρόοπτα περιστατικά μπορούν να θολώσουν την πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Η αντιπολίτευση υπονομεύει τα βήματα προόδου που γίνονται. Η αντιπολίτευση το μόνο που ξέρει να κάνει είναι να βάζει τρικλοποδιές.

Για την ακρίβεια, ο κ. Μητσοτάκης εμφανλιστηκε αισιόδοξος ότι θα κερδηθεί και εκεί η μάχη, υπογραμμίζοντας ότι «κάνουμε το καλύτερο δυνατόν, βάζουμε πρόστιμα εκατομμυρίων, αυξάνουμε τους μισθούς».

Για την εθνική άμυνα, είπε ότι υπάρχει σε εξέλιξη μεγάλο μεταρρυθμιστικό σχέδιο με χρονικό ορίζοντα έως το 2030, για να ενσωματώσουμε τα μαθήματα από τους πολέμους.

Επιστρέφοντας στην κριτική από τους πολιτικούς του αντιπάλους, είπε πως «θα απαντήσουμε σε κάθε ψέμα τους». «Ψήφος στη ΝΔ στις ευρωεκλογές σημαίνει ναι στη σιγουριά, τη σταθερότητα και την πρόοδο της πατρίδας» συνέχισε, ενώ ανέφερε χαρακτηριστικά ότι πίσω από κάθε ψήφο στη ΝΔ, βρίσκεται το δικό του όνομα. Μου δίνετε δύναμη να συνεχίσω να έχω φωνή για τις θέσεις της Ελλάδας στην Ευρώπη, υπογράμμισε.

Η ΝΔ είναι φορέας πλειοψηφικού κοινωνικού ρεύματος. Έτσι έγινε με το κίνημα Μένουμε Ευρώπη, τα πέτρινα χρόνια της κρίσης. Δυνάμεις του πατριωτικού εκσυγχρονισμού συμπαρατάχθηκαν μαζί μας στη μεγάλη επανεκκίνηση το 2019 και επαναβεβαίωσαν την πολιτική μας με τον εκλογικό θρίαμβο του 2023. Κάτι είδαν οι πολίτες και μας ψήφισαν. Ειδικά οι πολίτες πιο φτωχών περιοχών.

Δεν είμαστε το κόμμα των ελίτ, είπε. Όχι, εμείς είμαστε το μεγάλο λαϊκό κόμμα, που αντιπροσωπεύει τους πόθους και τις προσδοκίες όλων των Ελλήνων.

Επανερχόμενος στις ευρωεκλογές, τόνισ επως είναι μια μάχη που πρέπει να είναι νικηφόρα και διεξάγεται σε κρίσιμη ιστορική καμπή. Ένα καλό αποτέλεσμα θα κρατήσει τον κόμβο σταθερό σε ένα ταραγμένο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Κάθε σκιά που θα μπορούσε να προκύψει από τις κάλπες μπορεί να θολώσει και να αμφισβητήσει την πορεία της χώρας διαταράσσοντας πολλά από όσα σήμερα θεωρούμε δεδομένα και να ανοίξει κερκόπορτα σε όσα θεωρούμε δεδομένα.

Επιτέθηκε στην αντιπολίτευση: Κόμματα που δεν μπορούν να εισηγηθούν ούτε μια λύση, λένε να κοπούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια στην πατρίδα μας. Για το μεταναστευτικό τι λένε ακριβώς; Να συνεχιστεί ο φράχτης, το εξοπλιστικό πρόγραμμα; Να σταματήσει ό,τι γίνεται σήμερα στην Υγεία; Η Παιδεία να επιστρέψει πού, στον κρατισμό, στις βαριοπούλες, όχι τα αφήσαμε πίσω μας αυτά.

«Οι ευρωεκλογές μπορεί να γίνουν μια νάρκη και να ανατινάξουν όσα πετύχαμε το 2019. Θα στείλουμε ηχηρό μήνυμα συσπείρωσης και ενότητας στις κάλπες του Ιουνίου. Καμία επιμέρους διαφωνία δεν μπορεί να επιφέρει συλλογική απόρριψη. Ας τα ζυγίσουμε όλα με το πραγματικό τους βάρος. Να απλωθούμε σε όλη την Ελλάδα, σε κάθε πόλη, σε κάθε χωριό, να μιλήσουμε για το έργο που γίνεται» σημείωσε.

Για να προσθέσει: «Ψήφος στη ΝΔ στις ευρωεκλογές σημαίνει ναι στη σιγουριά, στη σταθερότητα και στην πρόοδο της πατρίδας».

«Πίσω από τον τίτλο και τα ονόματα του ψηφοδελτίου μας κρύβονται οι δεσμεύσεις μας. Αλλά κρύβεται και κάτι ακόμα. Κρύβεται και το δικό μου όνομα. Τη χρειάζομαι αυτή τη δύναμη στη διαπραγμάτευση και στο ευρωπαϊκό συμβούλιο. Μένουμε Ευρώπη και θέλουμε πρόεδρο την Ούρσουλα φον ντερ Λάειν, αλλά και μένουμε Ελλάδα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τη ΝΔ επικεφαλής» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως είπε, δε, κλείνοντας την ομιλία του, τα 42 ονόματα του ευρωψηφοδελτίου της ΝΔ θα ανακοινωθούν την άλλη Δευτέρα και κατόπιν θα ξεκινήσει, πόρτα πόρτα, ο προεκλογικός αγώνας.

Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του προέδρου της Ν.Δ.

Αγαπητή Ursula, αγαπημένε μου Πρόεδρε Νίκο, κ. Αντιπρόεδρε, αγαπητέ Μαργαρίτη, συνάδελφοι στην κυβέρνηση και στη Βουλή, αγωνιστές της παράταξης, Νεοδημοκράτισσες και Νεοδημοκράτες, μέλη του 15ου Συνεδρίου μας,

Ανεβαίνοντας ξανά σε αυτό το βήμα, θέλω να σας εξομολογηθώ -όπως και πολλοί από εσάς έχουμε ζήσει πολλά Συνέδρια, πολλές συγκεντρώσεις- ένιωσα όμως μία ιδιαίτερη συγκίνηση αυτό το τριήμερο, εδώ στο Ζάππειο. Ίσως έχει να κάνει με αυτόν τον ιστορικό χώρο, όπως είπε και ο κ. Αντιπρόεδρος, εδώ υπεγράφη η ληξιαρχική πράξη γέννησης της ευρωπαϊκής Ελλάδας από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, πριν από 45 χρόνια.

Ένα είναι βέβαιο: το πάθος σας είναι ανεπανάληπτο. Πρωτόγνωρη η συσπείρωση και μοναδικός ο ενθουσιασμός που δείξατε, η ραχοκοκαλιά της παράταξης, γιορτάζοντας τα 50 μας χρόνια.

Γι’ αυτό και αυτή η αυλαία του 15ου Συνεδρίου μάς δίνει μια πρόσθετη αισιοδοξία. Μπροστά στις ευρωεκλογές μάλιστα μετατρέπεται σε μία νέα ελπίδα για την Ελλάδα, σε μία νέα ελπίδα για την Ευρώπη.

Και πρέπει να σας πω ότι η χαρά μου, αλλά και η χαρά μας, είναι διπλή, καθώς αυτή την αισιοδοξία την συμμερίζονται οι ευρωπαίοι φίλοι μας, αλλά και οι Κύπριοι αδελφοί μας. Τους ευχαριστώ. Σας ευχαριστώ πράγματι για τα όμορφα λόγια σας, που αφιερώσατε όχι σε μένα, όχι στο κόμμα, αλλά στη χώρα, στην προσπάθεια της πατρίδας μας να αφήσει για τα καλά πίσω μια τόσο επώδυνη, μια τόσο τραυματική δεκαετή κρίση.

Και βέβαια, το γεγονός ότι είμαστε όλοι εδώ σήμερα μαζί δηλώνει πως μας ενώνουν οι ίδιες αξίες και οι ίδιες επιλογές. Δηλώνει, ταυτόχρονα, και πόσο δυνατοί είμαστε στο πλαίσιο του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού κόμματος, του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, το οποίο θα είναι και πάλι ο μεγάλος νικητής των ευρωεκλογών της 9ης Ιουνίου. Δηλώνει όμως και την ανάγκη να συντονίσουμε τις δράσεις μας το επόμενο διάστημα.

Πράγματι, αυτό το 15ο Συνέδριο ανέδειξε πόσο πολύτιμη υπήρξε όλες αυτές τις δεκαετίες η προσφορά της Νέας Δημοκρατίας, του κόμματος που έβαλε την πατρίδα μας στην Ευρώπη. Κόντρα τότε στην κοινή γνώμη και μαχόμενος αυτούς που διαδήλωναν έξω από το Ζάππειο και έλεγαν «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε το θάρρος να πει: όχι, η Ελλάδα θα είναι ασφαλής μόνο μέσα στο αγκυροβόλιο της ευρωπαϊκής οικογένειας. Αυτό σημαίνει ηγεσία.

Η παράταξή μας, όμως, ήταν και αυτή που κράτησε την Ελλάδα στην Ευρώπη όταν κινδύνευσε, και η παράταξή μας είναι αυτή που έχει δεσμευτεί να κάνει την Ελλάδα πρωταγωνίστρια στην Ευρώπη.

Και βέβαια, ήμασταν αυτοί που σταθήκαμε στο πλευρό της Ευρώπης σε κάθε κρίση. Στην κοινή μας άμυνα κατά του Covid, με πολύ στενή συνεργασία με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Θυμίζω το ενιαίο ψηφιακό διαβατήριο, ελληνική πρωτοβουλία η οποία μας επέτρεψε να ξανανοίξουμε τον τουρισμό μας νωρίτερα και με ασφάλεια. Ελληνική πρόταση, υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ήμασταν μαζί στην αντιμετώπιση της πρωτοφανούς ενεργειακής κρίσης. Ήμασταν μαζί στο μεταναστευτικό, όταν η Πρόεδρος της Επιτροπής ήρθε στον Έβρο μαζί με όλη την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να διατρανώσει ότι τα ελληνικά σύνορα είναι και ευρωπαϊκά σύνορα.

Αλλά ήμασταν μαζί με την Επιτροπή και σε όλη αυτή τη δύσκολη προσπάθεια την οποία κάναμε να πείσουμε τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για μια απλή πραγματικότητα -την ανέφερε πριν η αγαπητή Ursula: εμείς πρέπει να είμαστε αυτοί που καθορίζουμε ποιοι μπαίνουν στην Ευρώπη και όχι οι διακινητές. Αυτό το πετύχαμε, και με το Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου, για το οποίο δούλεψε πολύ και ο κ. Αντιπρόεδρος.

Ήμασταν μαζί στο μέτωπο στήριξης της αμυνόμενης Ουκρανίας, στέλνοντας το μήνυμα ότι τα σύνορα δεν γίνεται να αλλάζουν με τη βία και ότι το Διεθνές Δίκαιο παραμένει ο βασικός πυλώνας διαμόρφωσης των διακρατικών σχέσεων.

Με άλλα λόγια είμαστε, η Νέα Δημοκρατία, μία υπεύθυνη και συνεπής δύναμη που είναι τώρα έτοιμη να συμβάλει στις νέες ευρωπαϊκές προκλήσεις.

Μιλώ για την οικοδόμηση της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης, με βασικό τομέα την άμυνα -θα επανέλθω σε αυτό σε λίγο. Την οργάνωση μιας ακμαίας οικονομίας εν μέσω των τεράστιων ανταγωνισμών στον πλανήτη, το πώς θα ξανακάνουμε την Ευρώπη πιο ανταγωνιστική. Την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας απέναντι στην κλιματική κρίση, που είναι πλέον παρούσα σε όλες τις χώρες. Πρωτοβουλίες όπως το «rescEU», η κοινή αγορά ευρωπαϊκών μέσων από τα κράτη-μέλη, χρηματοδοτούμενα από την Ευρώπη, όπως τα Canadair, τα οποία αποκτά πρώτη η Ελλάδα.

Όλες αυτές είναι αποδείξεις του πώς η Ελλάδα και η Ευρώπη μπορούμε να δουλέψουμε μαζί για να αντιμετωπίσουμε ευρωπαϊκές προκλήσεις. Και μιλώ, βέβαια, ακόμα για τη σφυρηλάτηση της συνοχής στις κοινωνίες όλων των ευρωπαϊκών λαών.

Και ασφαλώς, μια μεγάλη δημοκρατική πρόκληση για την Ευρώπη είναι η απάντηση στο λαϊκισμό. Παίρνει πολλές εκφάνσεις αλλά πάντα και παντού διαλαλεί εύκολες λύσεις σε δύσκολα προβλήματα. Πρόκειται για έναν από τους μεγάλους κινδύνους που διατρέχουν ήδη όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Μπορεί να έχει διαφορετικά ονόματα, μπορεί να έχει πολιτικά πρόσημα ακροαριστερά ή ακροδεξιά, όμως με τον ίδιο ακριβώς στόχο. Οι δημαγωγοί έχουν ένα σκοπό και μόνο: να κρύψουν την αλήθεια, να αμφισβητήσουν τελικά τους θεσμικούς πυλώνες της δημοκρατίας, τον ίδιο τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Και πάντα, όλοι οι λαϊκιστές δημαγωγοί θέλουν να υψώνουν τεχνητούς διαχωρισμούς, ανοίγοντας τελικά τον δρόμο σε αυταρχικές λύσεις και σε αυταρχικές ηγεσίες.

Όπως είπε και η Ursula, είναι κάτι το οποίο η Ελλάδα το πλήρωσε πολύ ακριβά στο παρελθόν. Ποτέ ξανά δεν θα επιτρέψουμε να συμβούν στην Ελλάδα αυτά τα οποία έγιναν την περασμένη δεκαετία.

Και ο λαϊκισμός ήταν αυτός που όχι μόνο έφερε την πατρίδα μας στο χείλος του γκρεμού στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η οικονομική κρίση κράτησε, αγαπητή Ursula, περισσότερο στην Ελλάδα γιατί ακριβώς ο λαϊκισμός ήταν αυτός που την εμπόδισε να αναταχθεί, όταν άλλες ευρωπαϊκές χώρες ήδη ξεπέρασαν την κρίση. Πώς; Με κίβδηλα συνθήματα, με υποσχέσεις, όταν προσπαθούσαμε να ξαναβρούμε τον δρόμο μας.

Λίγο παραπέρα είναι η πλατεία Συντάγματος. Θυμόμαστε καλά, δεν έχουμε ξεχάσει τις δύο όψεις του ψέματος να ενώνονται σε αντιευρωπαϊκές, δήθεν αντισυστημικές διαδηλώσεις. Ζήσαμε τις επιθέσεις της ναζιστικής Χρυσής Αυγής. Zήσαμε ένα ολέθριο δημοψήφισμα, για να συμπληρωθεί όλη αυτή η περιπέτεια με μια τετραετία καθήλωσης, με την Ελλάδα με τους χαμηλότερους τότε, από το 2015 ως το 2019, ρυθμούς ανάπτυξης από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.

Αν έπρεπε, λοιπόν, να κωδικοποιήσω τα ζητούμενα της επόμενης μέρας για την Ευρώπη, θα έλεγα ότι η πρόκληση είναι ο ρεαλισμός και η αλήθεια που συμπυκνώνονται σε τρεις λέξεις, τρεις λέξεις που ξεκινούν με το γράμμα Α: ανταγωνιστική οικονομία, αυτοδύναμη άμυνα, αλλά και αγροτική πολιτική, με προοπτική και προσαρμοστικότητα.

Και η Ursula και ο Manfred μίλησαν για αυτές τις προτεραιότητες, το πώς η Ευρώπη θα ξαναγίνει ανταγωνιστική. Βρέθηκα πριν από λίγες μέρες -θέλω να το μοιραστώ μαζί σας- με τους Διευθύνοντες Συμβούλους κορυφαίων φαρμακοβιομηχανιών του κόσμου. Η συνολική κεφαλαιοποίηση των εταιρειών αυτών ξεπερνάει τα 3 τρισεκατομμύρια ευρώ. Μου είπαν μία απλή πραγματικότητα: «Αυτή τη στιγμή δυσκολευόμαστε να επενδύσουμε στην Ευρώπη και προτιμούμε να επενδύουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες ή στην Άπω Ανατολή».

Αυτό είναι κάτι το οποίο πρέπει να το διορθώσουμε. Πρέπει να ξανακάνουμε την ήπειρό μας ανταγωνιστική, να προσελκύει κεφάλαια για καινοτομία, για έρευνα, να μπορέσουμε με αυτόν τον τρόπο να παίξουμε τον ρόλο που μας αξίζει.

Κοινές προκλήσεις, όπως η ευρωπαϊκή άμυνα. Είμαι από τους πρώτους υπερμάχους της έκδοσης ενός ευρωομολόγου για τη χρηματοδότηση αποκλειστικά και μόνο κοινών έργων αμυντικού χαρακτήρα, που θα θωρακίσουν την Ευρώπη συνολικά.

Σε αυτούς τους φίλους στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που μας λένε «αυτά δεν γίνονται», τους απαντώ: αυτά έλεγαν και το 2020, αλλά τελικά τους πείσαμε και δημιουργήσαμε το Ταμείο Ανάκαμψης. Το οποίο είναι μια μεγάλη προίκα, μια μεγάλη παρακαταθήκη για τη δυνατότητα που δίνεται σε χώρες, όπως η Ελλάδα, να κάνουν πράξη την πράσινη μετάβαση, την ψηφιακή μετάβαση.

Όλα αυτά είναι στοιχήματα με διάσταση ευρωπαϊκή και με σημασία εθνική. Και γι’ αυτό, φίλες και φίλοι, οι ευρωεκλογές του Ιουνίου είναι τόσο καθοριστικές, απαιτώντας να αναδειχθούν από τις κάλπες ευρωβουλευτές με ευρωπαϊκή λογική, αλλά πάντα με ελληνική φωνή.

Πολύ περισσότερο όταν, δυστυχώς, στον τόπο μας η αντιπολίτευση βλέπει αυτές τις ευρωεκλογές ως τι; Ως έναν «πολιορκητικό κριό» για να κλονιστεί η πολιτική σταθερότητα στο εσωτερικό. Και μαζί ελπίζουν -αλλά φυσικά δεν θα τους κάνουμε το χατίρι- να παραμορφωθεί η εντολή που έλαβε αυτή η κυβέρνηση πριν από λίγους μήνες.

Και σας ρωτώ: έχουμε περιθώρια ως Ελλάδα, ως Ευρώπη, για πειραματισμούς και νέες περιπέτειες σε αυτή ακριβώς τη συγκυρία; Ο πόλεμος στην Ουκρανία διαρκεί ακόμα. Η φωτιά των συγκρούσεων καίει τη Μέση Ανατολή. Η απειλή του μεταναστευτικού ξαναζωντανεύει από τις πολλαπλές εστίες κρίσεων.

Εδώ επιτρέψτε μου να ανοίξω μία παρένθεση που αφορά τη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Αγαπητέ μου φίλε Νίκο Χριστοδουλίδη, θα γνωρίζεις πάντα ότι η Ελλάδα στέκεται δίπλα στο πλευρό του κυπριακού λαού για τη δίκαιη και βιώσιμη επίλυση του Κυπριακού προβλήματος, της κυπριακής τραγωδίας. Πρέπει να κλείσει αυτή η τραγωδία, πρέπει να κλείσει. Πενήντα χρόνια. Γιατί, μην ξεχνάμε, υπάρχει και μία ακόμα επέτειος, «μαύρη» επέτειος, το 2024. Αυτή είναι τα 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή και κατοχή στην Κύπρο.

Και να γνωρίζουν, όλες και όλοι, κάτι ακόμα: όσο πιο ισχυρή είναι η Ελλάδα στην Ευρώπη, τόσο πιο ισχυρός είναι ο Ελληνισμός στην Ευρώπη, τόσο πιο ισχυρή είναι η Κύπρος στην Ευρώπη, διότι Ελλάδα και Κύπρος είναι ένα.

Δεν επιτρέπεται συνεπώς ούτε αποχή, ούτε αδράνεια, ούτε παθητικότητα, ούτε αδιαφορία. Τα όποια μηνύματα διαμαρτυρίας πρέπει να μεταφραστούν σε μηνύματα σοβαρής ευθύνης, προοπτικής, σιγουριάς, συνέχειας και δημοκρατίας.

Φίλες και φίλοι, όλοι αναγνωρίζουν -πρέπει να είναι κανείς πολύ κακόπιστος για να μην το ομολογήσει- ότι η Ελλάδα μας σήμερα έχει καταφέρει να πετύχει μια μεταμόρφωση στην οικονομία της. Ήμασταν ουραγοί και είμαστε πρωταγωνιστές στην ανάπτυξη. Αυτό δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανείς. Αυξάνουμε χρόνο με τον χρόνο τις επενδύσεις, μειώνουμε την ανεργία, περιορίζουμε το δημόσιο χρέος με τους ταχύτερους ρυθμούς από οποιαδήποτε άλλη ανεπτυγμένη χώρα.

Στηρίζουμε το εισόδημα, με καλύτερους μισθούς και καλύτερες συντάξεις. Και ναι, θα το ξαναπώ ακόμα μία φορά, το 2027 ο μέσος μισθός θα είναι στα 1.500 ευρώ και ο κατώτατος θα είναι στα 950 ευρώ.

Μειώνουμε, με όσο το δυνατόν πιο γρήγορους ρυθμούς, την απόσταση από την Ευρώπη. Θέλουμε να τη μειώσουμε παντού, όχι μόνο στην οικονομία. Με καλύτερη υγεία και παιδεία, με ένα ψηφιακό κράτος, με ένα πιο αποτελεσματικό Δημόσιο. Μια πορεία που συμπληρώνουν η ισχυρή άμυνα, τα μεγάλα έργα σε ολόκληρη τη χώρα.

Σε αυτή την προσπάθεια έχουμε αρωγό την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πάρτε, για παράδειγμα, τον τομέα της υγείας. Η κα von der Leyen γνωρίζει πάρα πολύ καλά πόσα έργα γίνονται σήμερα σε νοσοκομεία, σε κέντρα υγείας, με τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης. Είναι 36 δισεκατομμύρια ευρώ πρόσθετοι πόροι, οι οποίοι έρχονται στην πατρίδα μας.

Και αναρωτιέμαι: ποιοι είναι αυτοί τελικά, οι οποίοι θέλουν να ανακόψουν αυτή την πορεία; Τους ξέρουμε. Ήδη έχουν αυξήσει τα ντεσιμπέλ, θα έλεγα, την ένταση του προεκλογικού τους λόγου.

Ο κ. Κασσελάκης, που δεν το κρύβει, έχει στην ψυχή του τον κ. Πολάκη. Γιατί δεν άλλαξε ποτέ ο ΣΥΡΙΖΑ. Αυτός ήταν, αυτός είναι και αυτός θα παραμείνει. Και επειδή δεν ξέρει τι να κάνει, κάνει αυτό που ξέρει, που είναι μόνο να ποτίζει τον πολιτικό διάλογο με τοξικότητα.

Ο ίδιος που θεωρεί ηθικό του εκπρόσωπο τον καταδικασμένο, 13-0, για παράβαση καθήκοντος, τον κ. Παππά. Ο ίδιος ο οποίος δείχνει βασική άγνοια για πράγματα τα οποία συμβαίνουν στον τόπο μας. Δεν γίνεται ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ να ζητά επιστολική ψήφο και στις εθνικές εκλογές, όταν το κόμμα του την καταψήφισε ακόμα και στις ευρωπαϊκές.

Αλλά απάντηση από τους πολίτες είναι αναγκαίο να πάρουν κι άλλοι. Είναι αρκετοί που βάφουν με χρώματα lifestyle τις θέσεις τους. Ο κ. Ανδρουλάκης έχει επιλέξει να «βάψει» το ΠΑΣΟΚ με τα χρώματα του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι δική του επιλογή αυτή.

Και βέβαια, από κοντά όσοι εμπορεύονται την πίστη, τον πατριωτισμό, μετατρέποντας την πολιτική σκηνή σε τηλεμάρκετινγκ.

Το λέω και το πιστεύω. Δεν πρέπει να αφήσουμε την προπαγάνδα να μαυρίσει τη μεγάλη θετική εικόνα της χώρας, μεγεθύνοντας επιμέρους υπαρκτές αδυναμίες. Εγώ δεν είπα ποτέ ότι η Ελλάδα έγινε παράδεισος. Δεν έκρυψα ποτέ τα προβλήματα. Όποτε υπήρχαν δυσκολίες και προβλήματα στάθηκα πρώτος και ανέλαβα την ευθύνη των πράξεών μας.

Η πορεία της χώρας, όμως, είναι μία πορεία διαρκούς προόδου, παρά τις δυσκολίες, παρά τις αντιστάσεις. Και δεν πρέπει να επιτρέψουμε να διεξαχθεί μια προεκλογική εκστρατεία όλο ψέματα και θεωρίες συνωμοσίας, που δηλητηριάζουν την κοινή γνώμη, δημιουργούν σύγχυση στους πολίτες και τελικά δημιουργούν ανοσία στην ανοησία.

Πολύ περισσότερο, δεν έχει θέση σήμερα η εργαλειοποίηση του πόνου, όπως δυστυχώς συμβαίνει διαρκώς με το εθνικό τραύμα των Τεμπών. Λες και υπάρχουν Έλληνες που θλίβονται περισσότερο από άλλους γι’ αυτή την εθνική τραγωδία ή μόνο κάποιοι είναι «ιδιοκτήτες» της ευαισθησίας.

Τέλος, στον δρόμο προς τις κάλπες έχουμε όλοι μας ένα χρέος: να γυρίσουμε την πλάτη στο διχασμό. Έναν διχασμό τον οποίον η χώρα μας πλήρωσε ακριβά, μας στοίχισε στο παρελθόν.

Γι’ αυτό και επιμένω στον διπλό χαρακτήρα αυτής της μάχης του Ιουνίου και τη διπλή σημασία της για την Ευρώπη και την Ελλάδα. Άλλωστε, οι εθνικές ιδιαιτερότητες κάθε κράτους-μέλους συγκροτούν τελικά την κοινή μας δημόσια ζωή. Και κλειδί ώστε αυτή να αναπτύσσεται στην ίδια ευρωπαϊκή λεωφόρο, αποτελούν μόνο οι μεταρρυθμίσεις, οι μεγάλες αλλαγές.

Είναι μια επιλογή την οποία ακολουθεί αυτή η κυβέρνηση, επιδιώκοντας να βελτιώσει την καθημερινότητα του πολίτη σε όλες τις εκφάνσεις. Αυτή την εντολή μας δώσατε στις διπλές εκλογές του Μαΐου και του Ιουνίου και αυτήν υλοποιούμε με ταχύτητα, χωρίς να λογαριάσουμε το όποιο πρόσκαιρο πολιτικό κόστος.

Την υλοποιούμε, προσέξτε, όχι χωρίς εμπόδια και αστοχίες, όμως με σχέδιο και επιμονή. Είναι αλήθεια ότι πολλές φορές σε όλους μας αυτός ο πόλεμος μπορεί να μοιάζει άνισος. Ξέρουμε καλά ότι οι παθογένειες που έχουμε απέναντί μας είναι ριζωμένες, εδώ και δεκαετίες. Τα δικά μας αποτελέσματα κρίνονται στον περιορισμένο χρόνο των εκλογικών τόξων.

Ξέρουμε καλά ότι υπάρχουν απρόοπτα περιστατικά τα οποία μπορούν να θολώσουν κάθε τόσο την πρόοδο που έχει μεσολαβήσει. Ξέρουμε καλά πως η αντιπολίτευση υπονομεύει διαρκώς τα βήματα που γίνονται. Γιατί βήματα γίνονται, μεγάλα βήματα προόδου γίνονται σε αυτή τη χώρα. Ενώ η αντιπολίτευση το μόνο που ξέρει είναι να βάζει τρικλοποδιές.

Ας είναι όμως, διότι αυτό είναι το κόστος της πρωτοπορίας. Αυτό είναι το κόστος το οποίο η πρωτοπόρος δύναμη αλλαγής, αυτού του πολυδιάστατου εκσυγχρονισμού, η Νέα Δημοκρατία, το αναλαμβάνουμε. Ούτε επαναπαυόμαστε, ούτε χαμηλώνουμε τον πήχη των προσδοκιών.

Όπως στην πρώτη μας θητεία σταθήκαμε όρθιοι στις κρίσεις, ανατάξαμε την οικονομία, ανακουφίσαμε την κοινωνία από 50 φόρους, και τώρα παραμένουμε συνεπείς στο σύνθημά μας: το είπαμε και το κάνουμε.

Ναι, θωρακίζουμε το εισόδημα, με μόνιμες αυξήσεις και έκτακτα μέτρα για την ακρίβεια. Και ξέρουμε καλά -το γνωρίζω εγώ, το οικονομικό επιτελείο- ότι η ακρίβεια πονάει ακόμα το μέσο νοικοκυριό. Θα είμαστε όμως από πάνω από το πρόβλημα. Προσπαθούμε διαρκώς. Κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε. Βάζουμε πρόστιμα σε όποιον κερδοσκοπεί. Στηρίζουμε την κοινωνία με μόνιμες αυξήσεις στα εισοδήματα. Θα την κερδίσουμε τελικά και αυτή τη μάχη.

Θωρακίζουμε την πατρίδα μας. Ασφαλίζουμε τα σύνορά μας. Εξοπλίζουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις, όχι μόνο με ένα μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα αλλά και με ένα μεγάλο μεταρρυθμιστικό σχέδιο, το οποίο έχουμε ονομάσει «Ένοπλες Δυνάμεις 2030». Για να μπορέσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις των καιρών, να ενσωματώσουν τα μαθήματα από τους πολέμους που δυστυχώς διεξάγονται αυτή τη στιγμή στην «καρδιά» της Ευρώπης.

Όπως είπα, ανακαινίζουμε τα νοσοκομεία μας. Υποδεχόμαστε νέους γιατρούς. Βελτιώνουμε και την εξυπηρέτηση των νοσοκομείων. Το διαπίστωσε και ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ στην Κρήτη, όταν συνάντησε αυτή την συμπαθή κυρία, η οποία του είπε ότι όλα είναι μια χαρά στο Νοσοκομείο των Χανίων.

Αλλά δεν λέω ότι είναι όλα μια χαρά. Εγώ δεν θα πω ποτέ ότι είναι όλα μια χαρά. Ξέρουμε τα προβλήματα. Προσπαθούμε να τα λύσουμε. Αλλά δεν μπορούμε ταυτόχρονα να δεχόμαστε και τον μηδενισμό και τον αφορισμό μιας αντιπολίτευσης που τα βλέπει όλα μαύρα.

Αναβαθμίζουμε την εκπαίδευση. Δίνουμε βάρος στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, στην επαγγελματική εκπαίδευση. Και ναι, επιτέλους, θα το ξαναπώ: σύντομα, δίπλα στα ενισχυμένα δημόσια πανεπιστήμια, θα λειτουργούν επιτέλους και μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά ιδρύματα. Ένας αγώνας δεκαετιών ο οποίος επιτέλους δικαιώθηκε. Την κερδίζουμε αυτή τη μάχη.

Και βέβαια, προσπαθούμε όσο ποτέ για ένα Δημόσιο στην υπηρεσία του πολίτη. Ξέρουμε καλά ότι δεν αρκεί μόνο η ψηφιακή επανάσταση η οποία έχει συντελεστεί. Είναι πολύ σημαντική, όμως πρέπει να αλλάξουμε διαδικασίες, παλιές νοοτροπίες. Πρέπει η αξιοκρατία να αντικαταστήσει τη γραφειοκρατία.

Έχω μιλήσει πολλές φορές -και εισπράττω μεγάλο χειροκρότημα- για το γεγονός ότι προσλάβαμε 27.000 καθηγητές και δασκάλους στα σχολεία μας, στο δημοτικό και στο γυμνάσιο. Θέλω -παρακαλώ- όμως να εισπράξω και το ίδιο χειροκρότημα για το γεγονός ότι αυτοί οι 27.000 αξιολογούνται επιτέλους. Γιατί έτσι, με επίμονη προσπάθεια, ο επαγγελματισμός θα νικήσει τελικά τον «ωχαδερφισμό». Είναι μια μάχη η οποία απαιτεί χρόνο και πολλή δουλειά.

Αυτή την ιστορική και συνάμα συναρπαστική συγκυρία συζητήσαμε στο Συνέδριό μας. Μάλιστα, όπως είπα και την Παρασκευή, σε μια ιστορική στιγμή: στην επέτειο μισού αιώνα από την αποκατάσταση της δημοκρατίας και τη γέννηση της Νέας Δημοκρατίας.

Μας έδωσε αυτό το Συνέδριο την ευκαιρία να αναβαφτιστούμε στις ιδρυτικές μας αρχές. Με τα πόδια γειωμένα στην παράδοση αλλά το βλέμμα στραμμένο στην εξέλιξη. Να αντλήσουμε διδάγματα από την πολύχρονη διαδρομή μας. Μελετώντας τη νέα πορεία, να χαράξουμε την πορεία μας προς το μέλλον.

Να συζητήσουμε τι είναι αυτό το οποίο τελικά έκανε τη Νέα Δημοκρατία, παρά τις δυσκολίες, παρά τα προβλήματα, όχι μόνο να επιβιώσει αλλά να είναι σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα, αν όχι το μεγαλύτερο κεντροδεξιό κόμμα στην Ευρώπη.

Αυτή η προσαρμοστικότητα την οποία επιδείξαμε, αυτή η ενότητα την οποία μπορέσαμε να επιδείξουμε, είναι μια κατάκτηση για τη Νέα Δημοκρατία. Ναι, αγαπητέ Βαγγέλη, να με προσφωνεί εδώ ο προηγούμενος Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, ο οποίος ήταν και ο εσωκομματικός μου αντίπαλος αλλά σήμερα είναι στενός μου συνεργάτης, αυτό σημαίνει ενότητα στην πράξη.

Δεν θα κουραστώ να επαναλαμβάνω τα λόγια του Κωνσταντίνου Καραμανλή από την πρώτη Διακήρυξη της παράταξης. Αυτό το οποίο γράφτηκε το 1974 κοιτάξτε πόσο σημαντικό και πόσο επίκαιρο είναι: «Επιλέγουμε να συντηρούμε από την παράδοση μόνο όσα ο χρόνος απέδειξε σωστά και χρήσιμα. Προχωρούμε με μεγάλα, τολμηρά αλλά και ασφαλή βήματα σε νέες και διαρκώς εξελισσόμενες συνθήκες». Τα αληθινά συμφέροντα του έθνους υπηρετούμε, «πέρα και πάνω από παραπλανητικές ετικέτες δεξιάς, κέντρου και αριστεράς».

Αυτό το κείμενο, 50 χρόνια πριν, εξακολουθεί σήμερα, σε αυτές τις συγκυρίες, να είναι τόσο επίκαιρο. Αυτές τις κατευθύνσεις τις επικαλούμαι γιατί τελικά δεν έχουν χρονικό όριο, δεν έχουν επίκαιρη σκοπιμότητα. Αποτελούν, όμως, ένα νήμα, ένα τόξο πάνω στο οποίο κινήθηκε, κινείται και θα κινείται το κόμμα μας. Ένα κόμμα το οποίο απέδειξε ότι μπορεί να ανανεώνεται σε ιδέες και σε στελέχη, με ικανότητα να μεγαλώνει τη δική του επιρροή πέραν των στενών κομματικών «τειχών».

Καταφέραμε να γίνουμε ο φορέας, η καρδιά ενός πλειοψηφικού ρεύματος στο οποίο συνενώνονται εθνικοί πολιτικοί στόχοι, προσωπικές προσδοκίες, φιλοδοξίες για τη χώρα μας πολλών πολιτών. Έτσι έγινε και με το κίνημα «Μένουμε Ευρώπη» στα πέτρινα χρόνια της κρίσης, όταν ο κίνδυνος η Ελλάδα να εξοριστεί από την κοίτη της έφερε κοντά μας δυνάμεις της πατριωτικής ευθύνης, του δημοκρατικού εκσυγχρονισμού.

Είναι οι ίδιες δυνάμεις και ακόμα περισσότερες που συμπαρατάχθηκαν μαζί μας στη μεγάλη επανεκκίνηση του καλοκαιριού του 2019. Είναι αυτές που δικαίωσαν την πολιτική μιας τετραετίας, τον εκλογικό θρίαμβο το 2023. Γιατί κάτι είδαν αυτοί οι πολίτες στη Νέα Δημοκρατία και μας ψήφισαν. Ειδικά οι πολίτες πιο φτωχών, λαϊκών γειτονιών έδωσαν την απάντησή τους σε όλους όσοι επιμένουν να παρουσιάζουν τη Νέα Δημοκρατία δήθεν ως ένα κόμμα των ελίτ.

Όχι, εμείς είμαστε το μεγάλο λαϊκό κόμμα, που αντιπροσωπεύει τους πόθους και τις προσδοκίες όλων των Ελληνίδων και όλων των Ελλήνων. Και αυτή είναι μια βαριά σκυτάλη. Έχουμε καθήκον να την πάμε ακόμα πιο μπροστά -τονίζω, για ακόμα μία φορά- χωρίς καμία αλαζονεία, παρά μόνο με σκληρή δουλειά.

Έτσι, άλλωστε, η Νέα Δημοκρατία αποδείχθηκε ο ανθεκτικότερος σχηματισμός της Μεταπολίτευσης. Δεν διστάσαμε μπροστά σε τολμηρές αλλαγές, δεν διστάσαμε όμως να παραδεχθούμε λάθη, που για εμάς πάντα το λάθος είναι ένα κάλεσμα να το διορθώσουμε.

Η αλήθεια είναι η δύναμή μας. Η εμπιστοσύνη της κοινωνίας είναι «καύσιμο» της δράσης μας και το συμφέρον της πατρίδας είναι για πάντα η σταθερή πυξίδα μας, με όλους σας συνοδοιπόρους. Είναι ένα ταξίδι συλλογικής ανάπτυξης, το οποίο σε κάθε σταθμό του συναντά την ατομική προκοπή.

Στη διάρκεια αυτού του τριήμερου Συνεδρίου -θέλω με την ευκαιρία αυτή να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο και την Οργανωτική Επιτροπή για την εξαιρετική δουλειά την οποία πράγματι έκαναν- οι συζητήσεις που οργανώθηκαν, οι παρεμβάσεις που ακούστηκαν νομίζω ότι πλούτισαν τον προβληματισμό μας, αλλά και την πολιτική μας, με προτάσεις ουσίας για όλες τις πτυχές της κυβερνητικής αλλά και της κομματικής λειτουργίας. Από την αντιμετώπιση της ακρίβειας και την ανάπτυξη με επίκεντρο τον άνθρωπο μέχρι την εθνική άμυνα, την καθημερινή ασφάλεια, το μεταναστευτικό. Ακούσαμε όμως και καινοτόμες εισηγήσεις για το πώς πρέπει να δρα ένα σύγχρονο κόμμα στην εποχή μας.

Από το 15ο Συνέδριο, ωστόσο, δεν μένουν μόνο τα συμπεράσματά του, οι θέσεις της Νέας Δημοκρατίας για την Ευρώπη του αύριο και η δική της συμβολή στη διαμόρφωσή της. Μένουν και οι διεκδικήσεις που θα έχει στο εξής η Αθήνα από τις Βρυξέλλες. Μένει επίσης η στρατηγική η οποία προέκυψε για την παράταξη μπροστά στη μάχη των ευρωεκλογών.

Μια αντιπαράθεση που πρέπει -θα το ξαναπώ- να είναι νικηφόρα, καθώς διεξάγεται -δεν θα κουραστώ να το λέω- σε μία πραγματικά κρίσιμη ιστορική καμπή. Ένα θετικό αποτέλεσμα θα κρατήσει τον τόπο σταθερό μέσα σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον. Θα μας δώσει ακόμα μεγαλύτερη ώθηση, σε αυτή την τεράστια προσπάθεια την οποία έχουμε υλοποιήσει, ώστε το 2027 η Ελλάδα να δρέψει τους καρπούς που δικαιούται.

Κάθε σκιά που θα μπορούσε να προκύψει από τις κάλπες μπορεί να θολώσει και να αμφισβητήσει αυτή την πορεία της χώρας, διαταράσσοντας πολλά από όσα σήμερα θα θεωρούνται δεδομένα, ενώ μπορεί να ανοίξει μια κερκόπορτα σε καινούργιες περιπέτειες. Και αναρωτιέμαι πραγματικά, αν οι Έλληνες οι οποίοι στήριξαν τη Νέα Δημοκρατία με την ψήφο τους μόλις πριν από εννέα μήνες, αν αυτό επιθυμούν.

Και σε όσους σπεύδουν να πουν ότι κινδυνολογώ, απαντώ: ναι, μιλώ για κινδύνους. Κόμματα τα οποία δεν μπορούν να εισηγηθούν ούτε μια λύση, το μόνο που εισηγούνται είναι να κοπούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια στην πατρίδα μας. Για το μεταναστευτικό, τι λένε ακριβώς; Να συνεχιστεί ο φράχτης στον Έβρο, να συνεχιστεί το εξοπλιστικό πρόγραμμα; Να συνεχιστεί η ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας, φύλαξης των συνόρων μας; Να σταματήσει ό,τι γίνεται σήμερα στην υγεία; Η παιδεία να επιστρέψει πού; Στον κρατισμό, στις καταλήψεις, στις βαριοπούλες; Όχι, τα αφήσαμε πίσω μας αυτά.

Αυτός είναι ο παραμορφωτικός καθρέφτης για τον οποίο μίλησα στην αρχή. Είναι μια προσπάθεια, μια ευρωπαϊκή εκλογική διαδικασία να γίνει ουσιαστικά μια νάρκη, η οποία θα ανατινάξει όσα ζήσαμε και κατακτήσαμε από το 2019 έως τώρα. Αυτό δεν θα το επιτρέψουμε να συμβεί. Θα στείλουμε δυνατό και ηχηρό μήνυμα ενότητας και συσπείρωσης στην κάλπη της 9ης Ιουνίου.

Θα το ξαναπώ και σε όσους εντός της Νέας Δημοκρατίας μάς ασκούν καλόπιστη κριτική: καμία επιμέρους διαφωνία δεν νοείται να οδηγεί σε συνολική απόρριψη. Και κανένα μικρό παράπονο, όσο δικαιολογημένο και αν είναι, δεν αξίζει το ίδιο με τη μεγάλη συλλογική πρόοδο. Ας τα ζυγίσουμε, λοιπόν, όλα με το πραγματικό τους βάρος.

Μαζί με όλα τα παραπάνω, λοιπόν, το Συνέδριο προσδιορίζει και τα καθήκοντά μας για το άμεσο διάστημα: να απλωθούμε σε όλη την Ελλάδα, σε κάθε πόλη, σε κάθε χωριό, εξηγώντας τη σημασία αυτής της εκλογικής σύγκρουσης. Να μιλήσουμε ειλικρινά για το έργο που γίνεται, γι’ αυτό που έχει δρομολογηθεί, χωρίς να αρνούμαστε αστοχίες.

Αφού το ξέρετε, όποιος δρα, πάντα δέχεται και αντίδραση. Και πάντα ο πρώτος γίνεται «αλεξικέραυνο» σε κάθε πρόβλημα. Αυτός είναι ο ρόλος τον οποίο αναλάβαμε. Θα τον υπηρετήσουμε με το κεφάλι χαμηλά αλλά τους στόχους ψηλά. Μιλώντας για τις μεταρρυθμίσεις που αποδίδουν, τις μικρές καθημερινές νίκες που το τεκμηριώνουν. Αρκεί να διαβάζετε τον εβδομαδιαίο απολογισμό τον οποίο στέλνουμε για να δείτε πόσα πολλά γίνονται. Πολλά από τα οποία ουδέποτε βλέπουν το φως της επικαιρότητας, καθώς τα μέσα επιλέγουν, για τους δικούς τους λόγους, να ασχολούνται με άλλα.

Θα απαντήσουμε, όμως, με επιχειρήματα και όχι με συνθήματα, αλλά θα απαντήσουμε και σε κάθε ψέμα των αντιπάλων μας. Εμείς, το έχουμε ξαναπεί, δεν έχουμε απέναντί μας την αντιπολίτευση των άλλων κομμάτων. Έχουμε την πιο σκληρή αντιπολίτευση, που είναι η αντιπολίτευση των υπαρκτών προβλημάτων. Αυτά αντιπαλεύουμε, ζητώντας την εμπιστοσύνη των πολιτών ώστε να μπορούμε να το κάνουμε γρηγορότερα, να το κάνουμε αποτελεσματικότερα. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν πρέπει να κρύψουμε ούτε τις ελπίδες, ούτε τις απειλές που κρύβει αυτή η αναμέτρηση.

Γι’ αυτό και πρώτος εγώ θα το πω: ψήφος στη Νέα Δημοκρατία στις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου σημαίνει «ναι» στη σιγουριά, τη σταθερότητα και την πρόοδο της πατρίδας. Σημαίνει όμως και κάτι ακόμα: σημαίνει «ναι» σε μια καλύτερη Ευρώπη, η οποία θα βρεθεί δίπλα στην πατρίδα μας, όπως βρέθηκε τα τελευταία πέντε χρόνια.

Προσθέτοντας και κάτι ακόμα: πίσω από τον τίτλο και τα ονόματα του ψηφοδελτίου μας, κρύβονται οι δεσμεύσεις μας. Κρύβεται και κάτι ακόμα όμως, κρύβεται και το δικό μου όνομα.

Κάθε ψήφος στις ευρωεκλογές μου δίνει νέα δύναμη να διεκδικήσω όσα χρειάζεται η Ελλάδα. Να πάω στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πιο δυνατός, για να ενισχύσουμε την κοινή μας άμυνα, να διατηρηθούν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, να αυξήσουμε τα ευρωπαϊκά κονδύλια για τους αγρότες μας. Τη χρειάζομαι αυτή τη δύναμη την επόμενη μέρα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Μας περιμένουν συνεπώς πολλά να κάνουμε, σε μια προσπάθεια όπου θα είμαι παρών κάθε στιγμή. Γιατί στον κόσμο των μύθων που κάποιοι θέλουν να ζουν, εξακολουθώ να ακούω διάφορα σενάρια. Σενάρια στα οποία απαντώ για ακόμα μια φορά: μένουμε Ευρώπη και θέλουμε Πρόεδρο την Ursula von der Leyen. Αλλά και μένουμε Ελλάδα με Νέα Δημοκρατία και Κυριάκο Μητσοτάκη στην πρώτη γραμμή. Και την Ursula von der Leyen ξανά Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για μία πενταετία ακόμα.

Φίλες και φίλοι, το Συνέδριό μας αποτελεί ένα νέο σάλπισμα ενότητας. Την επόμενη Δευτέρα θα ανακοινώσουμε τους 42 υποψήφιους ευρωβουλευτές μας και μετά όλοι μαζί θα πάμε πόρτα-πόρτα -δύο μήνες έμειναν- να δώσουμε και αυτή τη μεγάλη μάχη, όπως ξέρουμε να δίνουμε τις μάχες εμείς οι Νεοδημοκράτες, για να πετύχουμε το βράδυ της 9ης Ιουνίου ακόμα μία μεγάλη εκλογική νίκη.

Σας ευχαριστώ για ακόμα μία φορά γι’ αυτό το καταπληκτικό Συνέδριο, για την αγάπη σας, για τον ενθουσιασμό σας. Θα βρεθώ πάλι σε κάθε γωνιά της Ελλάδας και όλοι μαζί θα εξακολουθούμε να πηγαίνουμε την Ελλάδα σταθερά, τολμηρά και μόνο μπροστά.

Σας ευχαριστώ.

Με τη γάζα που του είχαν βάλει οι γιατροί στο κεφάλι, όταν αυτοτραυματίστηκε, αφότου σκότωσε με μαχαίρι την 28χρονη Κυριακή Γρίβα έξω από το ΑΤ Αγίων Αναργύρων προσπάθησε να αυτοκτονήσει ο 39χρονος πρώην σύντροφός της, μέσα στις φυλακές Κορυδαλλού.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μετά την προφυλάκισή του ο δράστης είχε τοποθετηθεί σε χώρο της Ε’ πτέρυγας των φυλακών, όπου κρατούνταν με αυξημένα μέτρα επιτήρησης. Κάθε 20 λεπτά και μετά από εντολή αρχιφύλακα, γινόταν έλεγχος στο κελί του, ενώ ο ίδιος απαγορευόταν να έχει επαφή με άλλο κρατούμενο εκτός χώρου.

Στις 00:25 μετά τα μεσάνυχτα του Σαββάτου (7.4.2024), κατά τον έλεγχο που έγινε, εντοπίστηκε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, σε ημιλιπόθυμη κατάσταση, καθώς είχε προσπαθήσει να απαγχονιστεί με την αυτοσχέδια θηλιά από τους επιδέσμους που φορούσε στο κεφάλι την οποία είχε δέσει από τον πλαστικό σωλήνα ύδρευσης στον χώρο της τουαλέτας, απ’ όπου είχε αποσπάσει και τη βίδα πάνω στην οποία έδεσε τη θηλιά.

Στο σημείο σήμανε συναγερμός και ο σωφρονιστικός υπάλληλος που τον εντόπισε κάλεσε συναδέλφους του για βοήθεια. Αμέσως έκοψαν τον επίδεσμο και ο 39χρονος μεταφέρθηκε κατευθείαν για τις πρώτες βοήθειες στο Ειδικό Κέντρο Υγείας Κρατουμένων Κορυδαλλού, προκειμένου να μη χαθεί χρόνος.

Ωστόσο, ο σφυγμός του ήταν πολύ αδύναμος. Λίγο αργότερα μεταφέρθηκε στο Αττικόν, όπου νοσηλεύεται διασωληνωμένος στη ΜΕΘ.

Η ιατρική γάζα έχει κατασχεθεί, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες, θα υπάρξει πειθαρχική διερεύνηση του ζητήματος στο αρμόδιο πειθαρχικό συμβούλιο.

Πάντως, οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η ψυχίατρος που τον εξέτασε δύο διαδοχικές ημέρες, έκρινε ότι ο κρατούμενος δεν έχρηζε άμεσης μεταφοράς στο Ψυχιατρείο Κρατουμένων Κορυδαλλού.

Φωτιά έχουν πάρει όλα τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και σήμερα, Κυριακή 7 Απριλίου, δε χάνονται οι αθλητικές μεταδόσεις της ημέρας.

Αρχικά και πιο σημαντικά στη Super League 1, όλοι είναι έτοιμοι να… χτυπήσουν τον τίτλο. Η δράση κορυφώνεται με αναμετρήσεις, που όλες θα παίξουν σημαντικό ρόλο. Ο Ολυμπιακός θα φιλοξενηθεί από τη Λαμία, ο Παναθηναϊκός από τον Άρη, ενώ η ΑΕΚ θα υποδεχτεί τον ΠΑΟΚ στην κατάμεστη OPAP Arena.

Φυσικά από κει και πέρα, πάμε στα κορυφαία πρωταθλήματα της Ευρώπης, με αγώνες σε Premier League, Ligue 1, La Liga, Serie A και Bundesliga.

Την ίδια στιγμή υπάρχει και το μπάσκετ, με τη Basket League σε πρώτο πλάνο και τα Ολυμπιακός – Περιστέρι αλλά και το Προμηθέας – Άρης.

Τέλος, ποτέ δεν ξεχνάμε και το… μαγικό κόσμο του NBA, που πάντα έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον.

Αναλυτικά όλες οι επιλογές:

13:30 COSMOTE SPORT 7 HD Φροζινόνε – Μπολόνια Serie A

14:00 COSMOTE SPORT 3 HD Ρέιντζερς – Σέλτικ Scottish Premiership

14:00 Novasports Prime Μπρεστ – Μετς Ligue 1

14:30 Novasports Start Ουνιόν Σεν Ζιλουάζ – Σερκλ Μπριζ Βελγικό πρωτάθλημα

14:30 Novasports 3HD Αννόβερο – Σάλκε Bundesliga 2

15:00 ΕΡΤ3 Ολυμπιακός – Περιστέρι Basket League

15:30 Novasports 2HD Φέγενορντ – Άγιαξ Eredivisie

16:00 COSMOTE SPORT 2 HD Μόντσα – Νάπολι Serie A

16:30 Novasports Prime Χόφενχαϊμ – Άουγκσμπουργκ Bundesliga

16:45 Action 24 Ιωνικός – Καλαμάτα Super League 2

17:00 COSMOTE SPORT 8 HD ΑΠΟΕΛ – Ανόρθωση Παγκύπριο Πρωτάθλημα

17:00 COSMOTE SPORT 1 HD Λαμία – Ολυμπιακός Super League

17:15 ΕΡΤ3 Προμηθέας – Περιστέρι Basket League

17:30 COSMOTE SPORT 6 HD ATP 250 2024 Εστορίλ

17:30 Novasports Premier League Μάντσεστερ Γ. – Λίβερπουλ Premier League

18:05 Novasports Start Μονακό – Ρεν Ligue 1

18:30 COSMOTE SPORT 3 HD Πιτέρμπορο – Γουίκομ EFL Bristol Street Motors Trophy

18:30 Novasports 3HD Βόλφσμπουργκ – Γκλάντμπαχ Bundesliga

19:00 COSMOTE SPORT 9 HD Ρουμανία – Ελλάδα EHF Euro Γυναικών

19:00 COSMOTE SPORT 7 HD Ελλάς Βερόνα – Τζένοα Serie A

19:00 COSMOTE SPORT 2 HD Κάλιαρι – Αταλάντα Serie A

19:15 COSMOTE SPORT 5 HD Βενέτσια – Βίρτους Μπολόνια Lega Basket Serie A

19:30 COSMOTE SPORT 4 HD Μπαρτσελόνα – Ρεάλ Μαδρίτης ACB Liga Endesa

19:30 Novasports 4HD Κλαμπ Μπριζ – Άντερλεχτ Βελγικό πρωτάθλημα

19:30 Novasports 2HD Σέφιλντ Γιουνάιτεντ – Τσέλσι Premier League

19:30 Novasports Prime Άρης – Παναθηναϊκός Super League

20:00 Novasports 4HD Τότεναμ – Νότιγχαμ Φόρεστ Premier League

20:15 ΕΡΤ3 Κύπελλο Ελλάδας Χάντμπολ Ανδρών Final 4

20:30 COSMOTE SPORT 1 HD ΑΕΚ – ΠΑΟΚ Super League

21:45 COSMOTE SPORT 2 HD Γιουβέντους – Φιορεντίνα Serie A

21:45 Novasports 2HD Ναντ – Λιόν Ligue 1

22:00 COSMOTE SPORT 6 HD ATP 250 2024 Χιούστον

22:30 COSMOTE SPORT 4 HD Ντάλας Μάβερικς – Χιούστον Ρόκετς NBA

22:30 COSMOTE SPORT 9 HD Πόρτο – Βιτόρια Γκιμαράες Liga Portugal

Λίγες παραπάνω από 30 ημέρες μένουν από τον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision και οι διεθνείς στοιχηματικές εταιρείες βάζουν τα δυνατά τους για να προβλέψουν τον νικητή ή τη νικήτρια, ή τέλος πάντων τις χώρες και τους εκπροσώπους τους με τις μεγαλύτερες πιθανότητες.

Αν και είχε ακουστεί αρκετά τελευταία η Κροατία με τον Baby Lasagna και το κομμάτι «Rim Tim Tagi Dim», ξαφνικά άρχισε να ανεβαίνει απότομα στη σκάλα των προβλέψεων, ο Nemo με το τραγούδι «The Code» από την Ελβετία.

Ο καλλιτέχνης και το κομμάτι επιλέχθηκαν από περισσότερα από 400 τραγούδια που υποβλήθηκαν στον ελβετικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα. Πέντε καλλιτέχνες και τραγούδια κλήθηκαν να εμφανιστούν σε ακροάσεις στη Ζυρίχη τον Δεκέμβριο του 2023. Τρεις κριτικές επιτροπές επέλεξαν στη συνέχεια τον νικητή καλλιτέχνη και το τραγούδι.

Ποιος είναι ο Nemo

Ο Nemo Mettler είναι γεννημένος στις 3 Αυγούστου 1999 και είναι ένας Ελβετός ράπερ, τραγουδιστής και μουσικός που γεννήθηκε στο Biel/Bienne της Ελβετίας. Προσδιορίζεται ως non binary/μη δυαδικό άτομο. Εκτός από το τραγούδι, ο Nemo παίζει επίσης βιολί, πιάνο και ντραμς. Επί του παρόντος, ο Nemo έχει υπογράψει συμβόλαιο με την ελβετική εταιρεία Bakara Music. Στη δεύτερη σεζόν του «Masked Singer Switzerland», ο Nemo αποκαλύφθηκε ως πάντα αφού τερμάτισε στην 5η θέση.

Από το 2015, ο Nemo είναι ενεργός στη μουσική βιομηχανία και έχει κυκλοφορήσει πολλά Extended Plays (EP) και singles. Το πρώτο του EP «Clownfisch» κυκλοφόρησε στις 23 Ιουνίου 2015 και έφτασε μέχρι την 95η θέση στα ελβετικά μουσικά charts. Το single με την υψηλότερη επίδοση στα charts του Nemo μέχρι σήμερα είναι το τραγούδι τους «Du» του 2017, το οποίο έφτασε στο νούμερο τέσσερα και έγινε πλατινένιο στα ελβετικά charts.

Ο Nemo έχει κερδίσει επίσης πολλά βραβεία. Το 2017, έλαβε το βραβείο Energy Music Award για τον καλύτερο Ελβετό καλλιτέχνη και το βραβείο Prix Walo για πρωτοεμφανιζόμενο καλλιτέχνη. Επί του παρόντος, ο Nemo έχει πέντε ελβετικά μουσικά βραβεία στο όνομά του: ένα το 2017 για το καλύτερο ταλέντο και τέσσερα το 2018 για το καλύτερο ανδρικό σόλο σχήμα, το καλύτερο πρωτοεμφανιζόμενο σχήμα, το καλύτερο ζωντανό σχήμα και την καλύτερη επιτυχία για το τραγούδι «Du».

Τον Νοέμβριο του 2023, ο Nemo ανακοίνωσε δημοσίως σε ένα άρθρο στην SonntagsZeitung ότι αυτοπροσδιορίζοντε ως μη δυαδικό άτομο, και σε αυτό αναφέρεται και το τραγούδι «The Code».

«Το «The Code» αφορά το ταξίδι που ξεκίνησα με τη συνειδητοποίηση ότι δεν είμαι ούτε άνδρας ούτε γυναίκα. Το να βρω τον εαυτό μου ήταν μια μακρά και συχνά δύσκολη διαδικασία για μένα. Αλλά τίποτα δεν με κάνει να αισθάνομαι καλύτερα από την ελευθερία που απέκτησα συνειδητοποιώντας ότι είμαι μη δυαδικό άτομο», σχολίασε ο νεαρός καλλιτέχνης.

Ο Νέμο συνεχίζει: «Είναι απίστευτη τιμή να μπορώ να εκπροσωπήσω την Ελβετία στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision. Αυτή η πλατφόρμα προσφέρει μια τεράστια ευκαιρία να χτίσουμε γέφυρες μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και γενεών. Γι” αυτό είναι πολύ σημαντικό για μένα ως gender-queer άτομο να υπερασπιστώ ολόκληρη την κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ+».

«Είναι αδιανόητο να πέφτει νεκρή μια νέα γυναίκα από το χέρι του πρώην συντρόφου της λίγα μέτρα από το αστυνομικό τμήμα στο οποίο κατέφυγε για να ζητήσει προστασία από αυτόν. Μας πόνεσε και μας εξόργισε όλους, εμένα πρώτο», τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην καθιερωμένη εβδομαδιαία ανασκόπηση που δημοσιεύει κάθε Κυριακή.

Αναφερόμενος στη δολοφονία της Κυριακής στους Αγίους Αναργύρους, ο κ. Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ότι «οι ευθύνες θα καταλογιστούν και όποιοι από τους αστυνομικούς πρέπει να τιμωρηθούν, θα τιμωρηθούν, ενώ ο δράστης είναι ήδη αντιμέτωπος με τη Δικαιοσύνη».

Όπως γράφει, από τον Ιανουάριο έως πρόσφατα αναφέρθηκαν στο ειδικό τηλεφωνικό κέντρο σχεδόν 6.500 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και η Άμεση Δράση ανταποκρίθηκε σε τουλάχιστον 4.800. Επίσης, 270 γυναίκες χρησιμοποίησαν το νέο εργαλείο panic button. «Ήδη ανακοινώθηκαν ορισμένες αλλαγές, με πιο καίρια τη μεταφορά πλέον κάθε θύματος σε ασφαλή χώρο και τη διαμονή του εκεί μέχρι να εκλείψει ο κίνδυνος για τη ζωή του. Επιπλέον, μέχρι τα τέλη Μαΐου θα έχουν δημιουργηθεί άλλα 45 Γραφεία Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας σε όλη την Ελλάδα και επεκτείνεται πανελλαδικά η χρήση του Panic Button», πρόσθεσε.

Στην εβδομαδιαία ανασκόπηση, ο πρωθυπουργός αναφέρεται επίσης και στα αυξημένα περιστατικά βίας με πρωταγωνιστές νέους, αγόρια και κορίτσια. Αυτήν την εβδομάδα θα βρεθεί στη Θεσσαλονίκη, απ’ όπου ξεκινά η εθνική καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για το φαινόμενο της βίας στα σχολεία.

Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι ο προσωπικός αριθμός κάθε πολίτη, που όπως σημείωσε, είναι μεγάλη ψηφιακή καινοτομία, που θα κάνει ευκολότερη την επαφή με το δημόσιο, θα είναι έτοιμος έως τον Ιούνιο.

Αναφορά έκανε και στον νέο δικαστικό χάρτη, που τέθηκε σε διαβούλευση την Πέμπτη και προβλέπει την ενοποίηση ειρηνοδικείων και πρωτοδικείων. «Στο εξής, σε κάθε περιφερειακή ενότητα, σε κάθε νομό δηλαδή, θα υπάρχει μόνο ένα Κεντρικό Πρωτοδικείο, ανέφερε. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, από την παρέμβαση θα μειωθεί ο συνολικός χρόνος εκδίκασης σε όλους τους βαθμούς κατά 30%, δηλαδή κατά 450 ημέρες.

Αναλυτικά η εβδομαδιαία ανασκόπηση του Κυριάκου Μητσοτάκη

Καλημέρα σε όλες και όλους.

Αυτή η Κυριακή βρίσκει τους φίλους της Νέας Δημοκρατίας στο Ζάππειο, στο 15ο Συνέδριό μας. Συνήθως στις Κυριακάτικες αναρτήσεις αποφεύγω να κάνω αναφορά σε θέματα που θεωρούνται «κομματικά» -όμως ελπίζω να μου επιτρέψετε αυτή τη σύντομη αναφορά σήμερα. Γιατί αυτό το συνέδριο είναι ξεχωριστό, καθώς φέτος η παράταξή μας γιορτάζει 50 χρόνια πορείας και υπηρεσίας στην πατρίδα. Άλλωστε, η ιστορία της Νέας Δημοκρατίας είναι συνδεδεμένη με την ιστορία του τόπου. Είναι το κόμμα που αποκατέστησε τη δημοκρατική διακυβέρνηση στη χώρα. Και ήταν ο ιδρυτής μας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που υπέγραψε τη Συμφωνία Προσχώρησης της Ελλάδας στην ΕΟΚ, εδώ στο Ζάππειο, οδηγώντας την πατρίδα μας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Γι’ αυτό και το 15ο Συνέδριό μας είναι για εμάς τόσο σημαντικό. Είναι γεμάτο με ιστορία και ποτισμένο με το όραμά μας για το αύριο.

Προχωράω όμως τώρα στην ανασκόπηση της εβδομάδας που μας πέρασε. Και δεν μπορώ παρά να ξεκινήσω με όσα τραγικά διαδραματίστηκαν το βράδυ της περασμένης Δευτέρας στους Αγίους Αναργύρους. Είναι αδιανόητο να πέφτει νεκρή μια νέα γυναίκα από το χέρι του πρώην συντρόφου της λίγα μέτρα από το αστυνομικό τμήμα στο οποίο κατέφυγε για να ζητήσει προστασία από αυτόν. Μας πόνεσε και μας εξόργισε όλους, εμένα πρώτο. Το τι έγινε και τι δεν έγινε αποκαλύφθηκε από την ταχεία έρευνα που διενήργησε η ηγεσία της ΕΛΑΣ, οι ευθύνες θα καταλογιστούν και όποιοι από τους αστυνομικούς πρέπει να τιμωρηθούν, θα τιμωρηθούν, ενώ ο δράστης είναι ήδη αντιμέτωπος με τη Δικαιοσύνη.

Έχει σημασία όμως να βρούμε ακριβώς τι δεν λειτούργησε σωστά και πώς θα αποτρέψουμε να επαναληφθεί ένα τέτοιο τραγικό περιστατικό. Γιατί παραβιάστηκαν οι συγκεκριμένοι κανόνες για την αστυνομική ανταπόκριση σε περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Ποιες επιπλέον δικλίδες ασφαλείας χρειάζεται να προσθέσουμε για να ελαχιστοποιήσουμε την πιθανότητα να γίνουν νέα λάθη, πώς θα βελτιώσουμε όλη την «αλυσίδα» στην επιχειρησιακή ικανότητα της αστυνομίας. Ήδη ανακοινώθηκαν ορισμένες αλλαγές, με πιο καίρια τη μεταφορά πλέον κάθε θύματος σε ασφαλή χώρο και τη διαμονή του εκεί μέχρι να εκλείψει ο κίνδυνος για τη ζωή του. Επιπλέον, μέχρι τα τέλη Μαΐου θα έχουν δημιουργηθεί άλλα 45 Γραφεία Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας σε όλη την Ελλάδα και επεκτείνεται πανελλαδικά η χρήση του Panic Button.

Η αλήθεια είναι ότι σε χιλιάδες περιπτώσεις καταγγελιών στη χώρα μας τηρήθηκαν οι οδηγίες και σώθηκαν πολλές ζωές. Από τον Ιανουάριο έως πρόσφατα αναφέρθηκαν στο ειδικό τηλεφωνικό κέντρο σχεδόν 6.500 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας και η Άμεση Δράση ανταποκρίθηκε σε τουλάχιστον 4.800. Επίσης, 270 γυναίκες χρησιμοποίησαν το νέο εργαλείο panic button και γλίτωσαν -με παρέμβαση της αστυνομίας- από μια πιθανή μοιραία κατάληξη. Από το 2021 χτίζουμε ένα δίχτυ προστασίας των θυμάτων της έμφυλης βίας με ειδικά γραφεία εντός των αστυνομικών τμημάτων, με συνεχείς εκπαιδεύσεις, με ξενώνες φιλοξενίας και αρωγής προς τις κακοποιημένες γυναίκες.

Η ενδοοικογενειακή και έμφυλη βία είναι μια σκληρή, μαρτυρική πραγματικότητα και υπάρχουν γυναίκες που την ζουν καθημερινά. Το φαινόμενο βρίσκεται σε έξαρση σε πολλές χώρες στην ΕΕ, με την Ελλάδα να βρίσκεται χαμηλότερα απ’ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αν μείνουμε στα στατιστικά στοιχεία.

Δεν αρκεί. Δεν μας αρκεί.

Κάθε ανθρώπινη ζωή που χάνεται είναι από μόνη της η πιο τραγική είδηση. Η ανθρώπινη ζωή δεν χωρά σε μέσους όρους.

Το στοίχημα για μας είναι να αλλάξουμε στο κράτος όσα περισσότερα γίνεται από όσα μας πληγώνουν. Να αποκτήσουμε πλέον παντού στη δημόσια διοίκηση διαδικασίες και κανόνες για τη συμπεριφορά των δημοσίων υπαλλήλων στην επαφή τους με τους πολίτες ώστε να περιοριστούν οι αποκλίσεις και ταυτόχρονα να αποτινάξουμε την κουλτούρα της ήσσονος προσπάθειας. Όλοι, από την κορυφή έως τη βάση της διοικητικής πυραμίδας, πρέπει να κατανοήσουμε ότι από τις αποφάσεις και τις επιλογές μας επηρεάζονται καθημερινά οι ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων.
Κάτι που μας έχει θορυβήσει πολύ είναι επίσης τα αυξημένα περιστατικά βίας με πρωταγωνιστές νέους, αγόρια αλλά και κορίτσια. Αυτή την εβδομάδα θα βρεθώ στη Θεσσαλονίκη από όπου ξεκινάει η εθνική καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σχετικά με το φαινόμενο της βίας στα σχολεία, ενώ η ειδική επιστημονική επιτροπή που συγκροτήσαμε εργάζεται εντατικά για την εκπόνηση «Εθνικού Σχεδίου Στρατηγικής Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας και Παραβατικότητας Ανηλίκων».

Μέτρα έχουν ληφθεί στις σχολικές μονάδες για να δέχονται καταγγελίες των μαθητών και των γονέων τους για περιστατικά σωματικού και ψυχολογικού εκφοβισμού. Αλλά και η Αστυνομία έχει ενεργότερη παρουσία στις περιοχές όπου σημειώνονται συχνά περιστατικά με ξυλοδαρμούς ανηλίκων, αποτρέποντας συμπλοκές μεταξύ νέων. Έχουν μεγάλη σημασία όμως και πρωτοβουλίες σαν αυτή που πήρε η Περιφερειακή Αστυνομική Διεύθυνση Δυτικής Ελλάδος μαζί με την Περιφέρεια και τις Εκπαιδευτικές Διευθύνσεις της Δυτικής Ελλάδας. Δημιουργήθηκε ένα θεματικό πάρκο με τον τίτλο «Χτίζουμε τοίχο στην παραβατικότητα ανηλίκων» στο οποίο συμμετέχουν μαθητές Γυμνασίων που μοιράζονται τα βιώματά τους ως θύτες, θύματα και θεατές, με ψυχολόγους της Ελληνικής Αστυνομίας. Ακόμη, παίρνουν μέρος σε παιχνίδι εικονικής πραγματικότητας με θέμα τη βία. Το «πάρκο» ξεκίνησε από την Πάτρα και μέχρι τις 18 Απριλίου θα λειτουργήσει σε Πύργο, Αγρίνιο, Μεσολόγγι και Ναύπακτο. Προφανώς δεν θα λυθεί το πρόβλημα, αλλά κάθε σωστή και ειλικρινής προσπάθεια κάτι μπορεί να αποφέρει στο να μειώσουμε τη βία των ανηλίκων και να περιορίσουμε το bullying.

Έχουμε νέα και ως προς τον διαδικτυακό εκφοβισμό και γενικώς τη διακίνηση παράνομου ή ψευδούς περιεχομένου από τις ψηφιακές πλατφόρμες. Έχουμε πλέον και στη χώρα μας -με την ψήφιση της σχετικής Ευρωπαϊκής Οδηγίας- τη δυνατότητα να βελτιώσουμε την προστασία των χρηστών στο διαδίκτυο. Μέχρι σήμερα ήταν εξαιρετικά δύσκολο για οποιονδήποτε θιγόταν από οποιαδήποτε πληροφορία να βρει το δίκιο του και σε εύλογο διάστημα. Η DSA, η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες που ψήφισε η Βουλή την Πέμπτη, αναγκάζει τις μεγάλες πλατφόρμες να λογοδοτούν και να κατεβάζουν το περιεχόμενο που παραβιάζει τη σωστή πληροφόρηση, την αλήθεια, τη λογική αλλά και την έννομη τάξη. Να το κάνουν σε εύλογο χρόνο για να μην προκύψει πολύ μεγαλύτερη ζημιά. Επιπλέον, προβλέπονται νέα δικαιώματα για τους χρήστες, να υποβάλλουν, για παράδειγμα, καταγγελία στην πλατφόρμα, να αναζητούν εξωδικαστικούς διακανονισμούς, να υποβάλλουν καταγγελία στην εθνική τους Αρχή στη γλώσσα τους ή να ζητούν αποζημίωση για παραβάσεις των κανόνων. Το συντονισμό για την εφαρμογή της DSA θα έχει η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων την οποία θα συνδράμουν 14 εξειδικευμένοι επιστήμονες που θα προσληφθούν.

Με τον ίδιο νόμο επίσης προχωράμε σε περαιτέρω απλοποίηση της γραφειοκρατίας που ταλαιπωρεί τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Για παράδειγμα, αν θέλετε να αλλάξετε πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας ή τηλεφωνίας, εφεξής αντί να στέλνετε τα αναγκαία δικαιολογητικά ως φυσικά αντίγραφα (ταυτότητα, βεβαίωση ΑΦΜ, τελευταίος λογαριασμός κοκ) με κούριερ ή αυτοπροσώπως, πλέον με μια έγκριση σας μέσω του ψηφιακού wallet του gov.gr θα διαβιβάζονται στον πάροχο ως ψηφιακά αντίγραφα. Επιπλέον, με το Ειδικό Μητρώο Δικαιολογητικών Διοικητικών Διαδικασιών που μόλις θεσμοθετήσαμε, όλα τα δικαιολογητικά που είναι αναγκαία για συναλλαγές με το δημόσιο συγκεντρώνονται ψηφιακά σε ένα σημείο και αντλούνται αυτεπαγγέλτως από τις αρμόδιες αρχές χωρίς να ζητούνται ξανά και ξανά από τους πολίτες. Δηλαδή: λιγότερη χαρτούρα και σίγουρα λιγότερη ταλαιπωρία για όλους. Για τον προσωπικό αριθμό κάθε πολίτη, τη μεγάλη αυτή ψηφιακή καινοτομία που θα κάνει ακόμη ευκολότερη την επαφή με το δημόσιο και θα είναι έτοιμη έως τον Ιούνιο, θα πούμε περισσότερα μέσα στον επόμενο μήνα.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο ολοκληρώθηκε με επιτυχία η διεξαγωγή του πρώτου ηλεκτρονικού γραπτού διαγωνισμού (τεστ δεξιοτήτων) από το ΑΣΕΠ για όλες τις θέσεις Διοικητών, Αναπληρωτών Διοικητών και Υποδιοικητών των Υγειονομικών Περιφερειών (ΥΠΕ) και των δημόσιων Νοσοκομείων της χώρας. To ποσοστό συμμετοχής ανήλθε στο 94%. Τα υψηλά αυτά ποσοστά δίνουν μια ηχηρή απάντηση σε όσους διέδιδαν ότι το τεστ δεξιοτήτων δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί ή ότι θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για τη διαδικασία επιλογής.
Είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιούνται τέτοιου είδους καινοτόμα ψηφιακά εργαλεία αξιολόγησης δεξιοτήτων οριζοντίως στον Δημόσιο Τομέα, εξασφαλίζοντας την απαραίτητη ισορροπία μεταξύ τυπικών και ουσιαστικών προσόντων. Χρησιμοποιούνται ήδη σε περισσότερες από 50 χώρες και διεθνείς οργανισμούς, καθώς και από μεγάλες εταιρείες διεθνώς και στην Ελλάδα.

Η υλοποίηση του νέου πλαισίου επιλογής διοικήσεων φορέων του Δημοσίου του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο ψηφίστηκε από τη Βουλή μόλις στα τέλη του περασμένου έτους, προχωρά με ταχείς ρυθμούς και υλοποιεί τη δέσμευσή μας για πιο επαγγελματική και ακομμάτιστη διοίκηση κρίσιμων για τους πολίτες οργανισμών του κράτους.

Οι 15 υποψήφιοι με την υψηλότερη βαθμολογία για κάθε θέση περνούν στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας αξιολόγησης που είναι η μοριοδότηση των τυπικών προσόντων και των προσόντων εμπειρίας τους. Οι πρώτοι 7 θα κληθούν σε συνέντευξη από την αρμόδια επιτροπή επιλογής, υπό το ΑΣΕΠ.

Ιστορική θα χαρακτηρίσω (καθώς συζητείται από την εποχή του Ελευθέριου Βενιζέλου εδώ και 114 χρόνια) και τη μεταρρύθμιση που προωθούμε στον τομέα απονομής δικαιοσύνης στη χώρα μας σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Βραχίονας αυτής της μεταρρύθμισης είναι ο νέος δικαστικός χάρτης που τέθηκε από την Πέμπτη σε διαβούλευση έπειτα από ενδελεχή μελέτη με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και με διεθνή τεχνική βοήθεια.

Τι κάνουμε πρακτικά; Προχωράμε σε ενοποίηση των δυο πρώτων βαθμών απονομής Δικαιοσύνης -ειρηνοδικείων και πρωτοδικείων- δημιουργώντας μια «δεξαμενή» 2.100 δικαστών. Στο εξής, σε κάθε περιφερειακή ενότητα, σε κάθε νομό δηλαδή, θα υπάρχει μόνο ένα Κεντρικό Πρωτοδικείο. Για εθνικούς λόγους λαμβάνεται ειδική μέριμνα στα σύνορα και στα νησιά (Έβρος, Δωδεκάνησα, Κυκλάδες). Υπολογίζεται ότι μόνο από αυτή την παρέμβαση θα μειωθεί ο συνολικός χρόνος εκδίκασης σε όλους τους βαθμούς κατά 30%, δηλαδή κατά 450 ημέρες.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να κατατάσσεται στην 146η θέση διεθνώς στον δείκτη για την ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης διότι μια υπόθεση απαιτεί σχεδόν τριπλάσιο χρόνο για να τελεσιδικήσει στην Ελλάδα συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρώπη, αποτελεί μια επίδοση δικαιοπολιτικά απαράδεκτη για κάθε σύγχρονη φιλελεύθερη δημοκρατία. Δεν μας τιμά ως χώρα. Στόχος μας είναι σωρευτικά μαζί με τις υπόλοιπες μεταρρυθμίσεις (ψηφιοποίηση, νέα δικαστικά κτίρια, επιμόρφωση δικαστών και υπάλληλων) να συγκλίνουμε έως το 2027 στον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 640 ημερών από 1.440 που είναι σήμερα. Έχουμε εξασφαλίσει γι’ αυτό πόρους ύψους σχεδόν 500 εκ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Σημαντική εξέλιξη θεωρώ και την επιτυχή εξέλιξη της διασύνδεσης των ταμειακών μηχανών με τα POS και πάλι σε πείσμα όσων την αμφισβητούσαν. Πάνω από 255.000 επιχειρήσεις έχουν διασυνδεθεί ή έχουν προγραμματισμένο ραντεβού για να το κάνουν μέχρι την καταληκτική προθεσμία, στις 30 Απριλίου. Πρόκειται ουσιαστικά για το 90% των επιχειρήσεων που είναι υπόχρεες διασύνδεσης. Από το υπόλοιπο 10%, πολλές είναι εποχικές επιχειρήσεις που θα βάλουν τα POS όταν επαναλειτουργήσουν.

Και μιας και ανέφερα επιχειρήσεις, θέλω να επισημάνω το θετικό ισοζύγιο ανοίγματος/κλεισίματος επιχειρήσεων στο α’ τρίμηνο του 2024 σύμφωνα με το Γενικό Εμπορικό Μητρώο, το οποίο μάλιστα βελτιώθηκε κατά περίπου 20% σε σχέση με το α’ τρίμηνο του 2023. Κάθε μήνα φέτος δημιουργούνταν περίπου 5.000 νέες επιχειρήσεις όλων των νομικών μορφών, με τον Ιανουάριο να σημειώνει ρεκόρ 13ετίας στο άνοιγμα επιχειρήσεων, συνολικά 7.063 επιχειρήσεις. Το ισοζύγιο βελτιώθηκε σε όλες τις περιφέρειες -τα σκήπτρα κατέχουν η Ήπειρος, η Θεσσαλία και η περιφέρεια Ανατ. Μακεδονίας-Θράκης.

Μένω στο πεδίο της οικονομίας και στα καλά νέα από την ελληνική μεταποίηση. Τον Μάρτιο υπήρξε άνοδος του σχετικού δείκτη για έκτο συνεχή μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία της S&P Global. Οι παραγγελίες αφορούν εσωτερικό και εξωτερικό, με τις πωλήσεις στο εξωτερικό να έχουν αυξηθεί με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων δύο ετών -το ίδιο και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat και της Τράπεζας της Ελλάδος, η ελληνική μεταποίηση έχει αυξήσει το μερίδιο της στην ελληνική οικονομία στο 14% από 11% πριν κάποια χρόνια. Ενώ περίπου 20% των άμεσων ξένων επενδύσεων αφορούν σε παραγωγικές μεταποιητικές δραστηριότητες. Αυτά τα στοιχεία υποδηλώνουν τη σημαντική αλλαγή αναπτυξιακού μοντέλου που συντελείται ήδη στη χώρα μας (κόντρα στις ατεκμηρίωτες διαπιστώσεις της αντιπολίτευσης που ομιλεί χωρίς στοιχεία).

Τώρα, από την περασμένη Δευτέρα ξεκίνησε η λειτουργία της ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας υποχρεωτικής ενημέρωσης των δανειοληπτών από τους διαχειριστές μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η ατομική ενημέρωση μπορεί να αφορά πληροφορίες σχετικά με τα ποσά που οφείλει ο δανειολήπτης, ανάλυση για το τι αφορά το κεφάλαιο, τόκους, προμήθειες, τυχόν άλλες χρεώσεις, καθώς και το ισχύον επιτόκιο. Επίσης τις δόσεις, την ημερομηνία πληρωμής κάθε δόσης, το τρέχον υπόλοιπο, καθώς και τον λογαριασμό εξυπηρέτησης της οφειλής. Θυμίζω ότι για τυχόν μη συμμόρφωση των servicers προβλέπονται πρόστιμα έως 500.000 ευρώ, μέχρι και ανάκληση της άδειας λειτουργίας. Είναι μέρος της συνολικής στρατηγικής μας για την προστασία των δανειοληπτών και την αντιμετώπιση του ζητήματος των κόκκινων οφειλών με δίκαιο και αποτελεσματικό τρόπο.

Μέσα στη βδομάδα καταβλήθηκαν στους αγρότες μας από τον ΕΛΓΑ και το πρόγραμμα κρατικής αρωγής συνολικά 76 εκ. ευρώ για αποζημιώσεις του 2023 και προκαταβολές αποζημιώσεων για τις καταστροφές από την πύρινη λαίλαπα στις Περιφερειακές Ενότητες Δωδεκανήσου-Ρόδου, Μαγνησίας και Έβρου. Μέσα στο πρώτο εξάμηνο φέτος -όπως έχουμε δεσμευτεί- θα εξοφληθούν όλα τα οφειλόμενα ποσά στους παραγωγούς.

Οι πολιτικές μας έχουν ως βασικό γνώμονα την αρχή ότι κανείς δεν πρέπει και δεν πρόκειται να μείνει πίσω, ιδίως οι πιο ευάλωτοι όπως είναι όσοι βρέθηκαν εκτός απασχόλησης. Γι’ αυτό και δίνουμε έκτακτη οικονομική ενίσχυση ύψους 2.700 ευρώ σε κάθε έναν από τους ανέργους, πρώην εργαζόμενους της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ Α.Ε.». Παράλληλα, προσφέρουμε μια δεύτερη επαγγελματική ευκαιρία και τη δυνατότητα να αναβαθμίσουν τις δεξιότητές τους στο αντικείμενο της ειδικότητάς τους. Το πρόγραμμα αφορά τη δημιουργία 474 νέων θέσεων πλήρους απασχόλησης σε Υπηρεσίες του Πολεμικού Ναυτικού και στις Συγκοινωνίες με μικτές μηνιαίες αποδοχές 1.210 ευρώ για έναν χρόνο και με δυνατότητα επέκτασης για άλλους 12 μήνες.

Από την Τρίτη η επιστροφή στις κερκίδες τόσο για τους αγώνες της Super League 1 όσο και του ελληνικού Κυπέλλου, θα γίνεται με τη νέα διαδικασία ταυτοποίησης των εισιτηρίων μέσω του Gov.gr wallet. Και χαίρομαι που υπάρχει τεράστια ανταπόκριση των φιλάθλων του ποδοσφαίρου: 220.000 συμπολίτες μας γράφτηκαν τον τελευταίο μήνα στο ειδικό μητρώο του gov.gr προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στο ψηφιακό εισιτήριο και να παρακολουθούν με περισσότερη ασφάλεια εντός και εκτός γηπέδων το αγαπημένο σε όλους μας άθλημα. Πώς θα γίνει αυτό; Θα χρειαστεί -αν δεν το έχετε ήδη- να κατεβάσετε στο κινητό σας το λεγόμενο ψηφιακό πορτοφόλι. Προηγουμένως όμως θα πρέπει να εγγραφείτε στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας, το emep.gov.gr, με τους κωδικούς πρόσβασης στο Taxisnet και πιστοποιημένο αριθμό κινητού τηλεφώνου. Είναι πολύ απλό και εύκολο. Όλες οι πληροφορίες πάντως υπάρχουν στη νέα πλατφόρμα tickets.gov.gr για ενήλικους, ανηλίκους, γονείς και κηδεμόνες. Θέλουμε το ποδόσφαιρο να είναι γιορτή, χωρίς βία και έκτροπα.

Φθάνοντας προς το τέλος της σημερινής ανασκόπησης, να θυμίσω στους νέους και τις νέες μας ότι και φέτος θα μπορούν να κάνουν χρήση του Youth Pass. Η πλατφόρμα των αιτήσεων άνοιξε από την περασμένη Δευτέρα. Το voucher των 150 ευρώ το δικαιούνται όσοι και όσες έχουν συμπληρώσει είτε το 18ο έτος είτε το 19ο έτος της ηλικίας τους έως και 31.12.2023, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Και μπορούν να το αξιοποιήσουν για υπηρεσίες πολιτισμού, τουρισμού και μεταφορών. Έχετε προθεσμία να υποβάλετε αίτηση ως τις 15 Μαΐου.

Κλείνω με μια αναφορά στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, του οποίου το φετινό πρόγραμμα ανακοινώθηκε: δεκάδες παραγωγές κάθε είδους με δημιουργούς από όλες τις γωνιές της γης. Μια μεγάλη γιορτή πολιτισμού. Βρήκα πολύ ενδιαφέρουσα την κεντρική ιδέα που θα διατρέχει τις παραστάσεις. Είναι το αίτημα για Δημοκρατία, Δικαιοσύνη και συμπερίληψη, αλλά και η επιτακτική ανάγκη για συμμετοχή στα κοινά. Αυτά τα αιτήματα κατά την άποψή μου είναι μια διαρκής πρόκληση για τη συμβίωσή μας στις σύγχρονες κοινωνίες, όλοι και όλες μαζί μπορούμε να αλλάξουμε προς το καλύτερο τις ζωές μας και την πατρίδα μας.
Καλή Κυριακή σε όλες και όλους!