Όταν ο 62χρονος Άλεν Γουέαρ, στέλεχος της Google με έδρα την Καλιφόρνια, αποφάσισε ότι ήρθε η ώρα να ικανοποιήσει τον στόχο που είχε θέσει στη λίστα των επιθυμιών του για διακοπές: να νοικιάσει ένα «μεγάλο γιοτ» στην Ιταλία. Σύντομα έμαθε ότι η διαδικασία ήταν πολύ πιο περίπλοκη από την αναζήτηση στο διαδίκτυο και την κράτηση ενός σκάφους. Ο Γουέαρ δεν ήταν άγνωστος στην ιστιοπλοΐα: Είχε κλείσει στο παρελθόν ιστιοπλοϊκά σκάφη και καταμαράν στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, μερικά από τα οποία είχε κυβερνήσει ο ίδιος. Αλλά με τα superyachts, ένιωθε ότι δεν μπορούσε να τα καταφέρει. «Η αξιολόγηση των πλοίων με βάση τις φωτογραφίες, και στη συνέχεια η διαφοροποίηση μεταξύ εταιρειών ναύλωσης και μεμονωμένων μεσιτών», όπως είπε, «έκανε την όλη ιδέα να μοιάζει αδιαπέραστη πριν καν αρχίσει».
Όπως οτιδήποτε άλλο, η έρευνα στο διαδίκτυο και το ξεψάχνισμα των κριτικών είναι το πρώτο βήμα. Αλλά στη συνέχεια, συμβουλεύει ο Γουέαρ, «πρέπει να εμπιστευτείτε τον μεσίτη με όλα τα υπόλοιπα. Αυτή η εμπιστοσύνη είναι σημαντική», εξηγεί. «Είναι αγχωτικό όταν πρέπει να μεταφέρετε πάνω από 50.000 δολάρια».
Ο Γουέαρ έθεσε έναν προϋπολογισμό 120.000 έως 160.000 δολαρίων, που μοιράστηκαν σε τέσσερα ζευγάρια, για να ταξιδέψουν στην ακτή Αμάλφι για μια εβδομάδα. Έκανε κλικ σε έναν σύνδεσμο προς μια μεσίτρια στον ιστότοπο μιας από τις κορυφαίες εταιρείες ιστιοπλοΐας στον κόσμο, της IYC, εξέτασε το προφίλ της στο LinkedIn και προχώρησε από εκεί, κλείνοντας τις διακοπές των ονείρων του σε ένα σκάφος 35 μέτρων με πλήρωμα έξι ατόμων, σύμφωνα με το Bloomberg.
Το να κάνει κανείς τη θάλασσα την ιδιωτική του πλωτή… παιδική χαρά είναι δελεαστικό, και το γιοτ ταιριάζει στη στιγμή, αλλά όπως έμαθε γρήγορα o Γουέαρ, η κράτηση ενός γιοτ δεν μοιάζει με την κράτηση οποιουδήποτε άλλου είδους ταξιδιού. Απαιτεί ένα όραμα για το πού θέλει κανείς να πάει, καθώς οι διαδρομές εξατομικεύονται, την ικανότητα να γίνει ανάλυση των διαφορών μεταξύ των τύπων σκαφών αναψυχής (ιστιοπλοϊκά έναντι μηχανοκίνητων) και κάποια γνώση της τιμολόγησης, καθώς ο εφοδιασμός και οι χρεώσεις μπορούν να προστεθούν δραματικά στις βασικές τιμές που αναγράφονται στο διαδίκτυο.
Η πιο πρόσφατη τριμηνιαία έκθεση του IYC αναφέρει ότι φέτος οι κρατήσεις αναμένεται να φτάσουν τα επίπεδα του 2022 τόσο για το καλοκαίρι όσο και για το χειμώνα, χωρίς όμως να τα ξεπεράσουν. Τουλάχιστον, αυτό μπορεί να βοηθήσει να αμβλυνθεί το πλήγμα του πληθωρισμού, ο οποίος φέτος στέλνει το κόστος παροχής στο 35% ή 40% του συνολικού κόστους ενοικίασης, από 30% τα προηγούμενα χρόνια.
Καθορισμός προϋπολογισμού
Σε γενικές γραμμές, το κόστος μιας εβδομάδας σε ένα γιοτ μπορεί να κυμαίνεται από χαμηλό πενταψήφιο ποσό έως αρκετά εκατομμύρια δολάρια.
Στην πιο προσιτή κατηγορία, θα μπορούσε να ξοδέψει κανείς περίπου 20.000 δολάρια για ένα ιστιοπλοϊκό καταμαράν 13 μέτρων, τεσσάρων επιβατών, με πλήρωμα σύζυγος-σύζυγος που υπηρετεί ως καπετάνιος, σεφ και επικεφαλής πλυντήριο μπουκαλιών, με κράτηση από το Moorings στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους. Ή μπορεί να ξοδέψει περίπου 3 εκατομμύρια δολάρια για μια εβδομάδα στο Flying Fox, ένα τετραετές σκάφος 136 μέτρων με πλήρωμα 55 ατόμων, πισίνα 12 μέτρων και ανελκυστήρα μεταξύ των καταστρωμάτων. Στους επισκέπτες του έχουν συμπεριληφθεί η Μπιγιονσέ και ο Τζέι-Z, οι οποίοι μάλλον εκτίμησαν τα ελικοδρόμια, το σπα και τον κινηματογράφο του.
Αλλά οι τιμές των τσάρτερ καθορίζονται από παράγοντες πολύ πιο περίπλοκους από τα κουδούνια και τις σφυρίχτρες που θα τραβήξουν το βλέμμα σας. Περιλαμβάνουν το μέγεθος και τον τύπο του σκάφους, την ηλικία του σκάφους, τον αριθμό του πληρώματος και τις ανέσεις που υπάρχουν στο σκάφος. Το κόστος ανεβαίνει εάν συμπεριλαμβάνονται ανέσεις όπως για παράδειγμα ένα υδρομασάζ ή μια πισίνα, και ακόμη περισσότερο για παιχνίδια όπως τζετ σκι ή προσωπικά υποβρύχια. Το εξειδικευμένο πλήρωμα, όπως οι δάσκαλοι κατάδυσης ή οι δάσκαλοι γιόγκα, κοστίζουν επίσης παραπάνω.
Ο Έζον λέει ότι η μέση τιμή ενοικίασης για τους πελάτες του αυτό το καλοκαίρι είναι 401.543 δολάρια για μια εβδομάδα, αυξημένη κατά 8% από το 2022. Συνήθως, οι πελάτες πληρώνουν το 50% για να εξασφαλίσουν την κράτηση- το υπόλοιπο καταβάλλεται 30 ημέρες πριν από την αναχώρηση.
Σημαντικό είναι να έχει κανείς υπόψη του πως οι τιμές στο διαδίκτυο δείχνουν συνήθως μόνο ένα βασικό κόστος, που καλύπτει το σκάφος και το πλήρωμα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όλα τα υπόλοιπα είναι επιπλέον – τα τρόφιμα και τα ποτά, τα καύσιμα, τα τέλη ελλιμενισμού, οι φόροι, ο ΦΠΑ και οτιδήποτε θέλει κανείς να ξοδέψει στη στεριά. Αυτό το ποσό, που συνήθως αντιπροσωπεύει το 30% της τιμής της ενοικίασης, χρεώνεται εκ των προτέρων ως προκαταβολή εφοδιασμού (Advanced Provisioning Allowance – APA). Ο Γουέαρ, για παράδειγμα, πήρε κάποια χρήματα πίσω όταν το σκάφος του κατανάλωσε λιγότερα καύσιμα από την αναμενόμενη ποσότητα λόγω κακοκαιρίας.
Τα φιλοδωρήματα δεν περιλαμβάνονται στο APA. Αυτά πληρώνονται σε μετρητά στο τέλος του ταξιδιού, όταν παραδίδετε έναν φάκελο στον καπετάνιο του σκάφους για διανομή (μια ρουτίνα γνωστή στους οπαδούς του «Below Deck»). Τα προτεινόμενα ποσά κυμαίνονται από 10% έως περισσότερο από 25% της βασικής αμοιβής του σκάφους ναύλωσης.
Συνολικά, με τα φιλοδωρήματα, ο Γουέαρ και οι φίλοι του ξόδεψαν 50.000 δολάρια ανά ζευγάρι – περίπου 3.500 δολάρια ανά άτομο, ανά ημέρα – για την εμπειρία μιας εβδομάδας με το σκάφος Sands. Το μηχανοκίνητο σκάφος των 10 επιβατών διέθετε υδρομασάζ στο οποίο απολάμβαναν κοκτέιλ στα ανοιχτά της ακτής του Ποζιτάνο.
Επιλογή και συνεργασία με μεσίτη
Σε γενικές γραμμές, οι μεσίτες πληρώνονται από τους ιδιοκτήτες σκαφών αναψυχής. Αλλά αντί να ενεργούν ως πράκτορες για το σκάφος, είναι περισσότερο ένας προξενητής σε μια συναλλαγή όπου η εύρεση του κατάλληλου σκάφους είναι μόνο η αρχή.
Σε συνεργασία με τους μεσίτες γίνεται η επιλογή πολύ περισσότερων από το σκάφος. Το πρώτο βήμα είναι να ληφθεί η απόφαση του αν οι ενοικιαζόμενοι θέλουν να κινηθούν με τον άνεμο σε ένα ιστιοπλοϊκό σκάφος ή να επισκεφθούν πολλούς προορισμούς σε ένα ταχύτερο μηχανοκίνητο σκάφος. Σχεδόν κάθε λεπτομέρεια πρέπει να αποφασιστεί εκ των προτέρων, από την εξατομικευμένη διαδρομή μέχρι τις δραστηριότητες και το τι θα ήθελε κανείς να φάει και να πιεί. Μπορεί κανείς να επιλέξει να είναι αυθόρμητος, αλλά ο μεσίτης μπορεί να καθοδηγήσει σχετικά με τις επιπτώσεις αυτού του είδους ταξιδιού (μπορεί, για παράδειγμα, να μην ταιριάζει σε επιλεκτικούς καλοφαγάδες και ορισμένοι προορισμοί μπορεί να είναι πολύ γεμάτοι για ελλιμενισμό της τελευταίας στιγμής).
Ελλείψει προσωπικών συστάσεων, μπορεί κανείς να απευθυνθεί σε επαφές από μεγάλες εταιρείες. Οι τέσσερις πιο γνωστές μεσιτικές εταιρείες σκαφών αναψυχής που εξυπηρετούν προορισμούς σε όλο τον κόσμο είναι οι Burgess, Fraser, IYC και Northrop & Johnson. Μόνο η IYC διαθέτει 15 γραφεία σε «πρωτεύουσες» του yachting. Υπάρχουν επίσης περιφερειακοί ειδικοί. Για παράδειγμα, η Moorings είναι πιο γνωστή στην Καραϊβική, ενώ η Goolets ειδικεύεται στην Κροατία, αν και ναυλώνει επίσης σκάφη στην Ανατολική Μεσόγειο και στις Μαλδίβες, μεταξύ άλλων.
Ο Γουέαρ βρήκε τον μεσίτη του με αυτόν τον τρόπο: Τζουν Μοντάγκν, η ανεξάρτητη εργολάβος του IYC που επέλεξε ο Γουέαρ, εκπροσωπεί περισσότερες από 3.000 επιλογές για ενοικίαση σκαφών.
«Το μεγαλύτερο λάθος είναι να βρίσκετε οποιοδήποτε σκάφος στο διαδίκτυο ή να συνεργάζεστε με έναν μεσίτη που δεν έχει εμπειρία», λέει η Μοντάγκν, η οποία δραστηριοποιείται στον κλάδο από το 1996. «Οι ταξιδιώτες που ταξιδεύουν για πρώτη φορά πρέπει να κάνουν ερωτήσεις όπως: «Συμμετέχετε σε εκθέσεις σκαφών και βλέπετε αυτά τα σκάφη; Γνωρίζετε το πλήρωμα;»»
«Κάντε έρευνα», προσθέτει, επισημαίνοντας τον ανησυχητικό αριθμό ανθρώπων που θα της εμβάσουν καταθέσεις πέντε και έξι ψηφίων χωρίς «να κάνουν πραγματικά πολλές ερωτήσεις». «Άλλα πράγματα για τα οποία μπορείτε να ρωτήσετε», λέει, «είναι πόσα σκάφη αναψυχής εκπροσωπούν στην τιμή σας και πού βρίσκονται, ή αν έχουν βαθιά εξειδίκευση σε κάποια συγκεκριμένη περιοχή. Ορισμένοι μεσίτες μπορεί να εργάζονται μόνο με πιο πολυτελή σκάφη- άλλοι μπορεί να γνωρίζουν κάθε γωνιά του Αιγαίου. Αναζητήστε έναν μεσίτη που σας δίνει συμβουλές αντί να απαντά σε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με τυποποιημένες απαντήσεις, και βεβαιωθείτε ότι κάνετε κλικ σε προσωπικό επίπεδο».
«Μην εκπλαγείτε αν ο μεσίτης σας πάρει και συνέντευξη. Είναι σημαντικό να γνωρίζει τις λεπτομερείς προτιμήσεις σας προκειμένου να προσαρμόσει ένα ταξίδι -ή να προσαρμόσει σωστά το ταξίδι σας, αν χρειαστεί», λέει η ίδια. Για παράδειγμα, η Μοντάγκν βοήθησε τον Γουέαρ να αλλάξει πορεία όταν η πρώτη του επιλογή, ένα σκάφος ρωσικής ιδιοκτησίας, αποσύρθηκε ξαφνικά από την Ιταλία.
Πού να πάτε
«Για τον Γουέαρ, η ιδέα της ενοικίασης στην Ακτή Αμάλφι ήρθε μετά την παρακολούθηση της δραματικής εκπομπής Below Deck», λέει η σύζυγός του, Άσλεϊ Κέντρικ, 52 ετών.
«Η ιδέα του να ταξιδέψεις στην Ευρώπη με ένα γιοτ απλά φαινόταν σαν μια απίστευτη εμπειρία, όχι επειδή είναι επιδεικτικό, αλλά με μια μικρή ομάδα ανθρώπων, απλά φαινόταν πολύ συναρπαστικό», λέει η Κέντρικ. «Η οικειότητα ενός γιοτ σε εκείνο το μέρος του κόσμου ήταν ονειρική».
Η Μοντάγκν λέει ότι μπορεί ακόμα να κάνει κανείς κράτηση για την Ιταλία αυτό το καλοκαίρι. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα και την Κροατία, επίσης ιδιαίτερα δημοφιλείς και φέτος. Περιστασιακά, οι μεσίτες θα πληροφορηθούν για προσφορές μειωμένων τιμών της τελευταίας στιγμής.
Οι εποχές των σκαφών αναψυχής λειτουργούν συνήθως ως εξής: Οι μεσογειακές διαδρομές καλύπτουν το καλοκαίρι, το οποίο στις μέρες μας επεκτείνεται από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο. Στη συνέχεια, τα πλοία μεταφέρονται στην Καραϊβική και τις Μπαχάμες για τη χειμερινή περίοδο που διαρκεί από τον Δεκέμβριο έως τον Απρίλιο ή τις αρχές Μαΐου. Τον Ιούνιο, η Ιταλία ήταν το hotspot, ακολουθούμενη από την Ελλάδα, τη Γαλλία, τις ΗΠΑ, την Τουρκία, το Μονακό, την Κροατία, τις Μπαχάμες και τα Η.Α.Ε.
Για να αποφύγει κανείς τα τουριστικά πλήθη, η καλύτερη ιδέα θα ήταν ένα ταξίδι τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο στη Μεσόγειο, εποχή που οι τιμές είναι εκτός τουριστικής περιόδου. Εναλλακτικές διαδρομές θα ήταν, για παράδειγμα, η πλεύση στην Πελοπόννησο με βάση το Ναύπλιο, παρά ταξίδι στη Μύκονο και τη Σαντορίνη.
Μια άλλη κορυφαία εταιρεία γιοτ, η Fraser, προτείνει τη Νοτιοανατολική Ασία ή τον Νότιο Ειρηνικό ως εναλλακτικές λύσεις για την Καραϊβική τον χειμώνα. Μπορεί κανείς να κάνει βόλτες στα νησιά της Ταϊλάνδης με το σκάφος Camara C, 32 μέτρων, 12 ατόμων, με 76.200 δολάρια την εβδομάδα κατά τη χειμερινή υψηλή περίοδο, ή να εξερευνήσετε τη Γαλλική Πολυνησία με το Masteka 2, 37 μέτρων, με υδρομασάζ οκτώ θέσεων.
Αξιοθέατα στην ξηρά έναντι ημερών στη θάλασσα
«Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι όλο το ταξίδι έχει προγραμματιστεί μόλις γίνει η κράτηση του σκάφους, αλλά οι αποφάσεις εκκρεμούν», λέει ο Μίτζα Μίρτικ, διευθύνων σύμβουλος και συνιδιοκτήτης της εταιρείας ναύλωσης Goolets με έδρα τη Σλοβενία.
«Ο καθορισμός της διαδρομής και η απόφαση για το τι είδους δραστηριότητες θέλει κανείς να κάνει στη στεριά – αξιοθέατα, γεύματα σε τοπικά εστιατόρια, πεζοπορίες στη φύση, επισκέψεις στην παραλία – είναι εξίσου σημαντικά σε ένα ταξίδι με γιοτ όσο και σε πιο συμβατικές διακοπές στη στεριά. Θα πρέπει επίσης να ληφθούν αποφάσεις σχετικά με τα μενού επί του σκάφους, για τον κατάλληλο εφοδιασμό. Ο καπετάνιος συχνά λειτουργεί και ως θυρωρός, αλλά ο μεσίτης θα είναι αυτός που θα συγκεντρώσει τις προτιμήσεις και θα βοηθήσει να ρυθμιστούν τα πάντα τις τρεις έως έξι εβδομάδες πριν από το ταξίδι».
«Πρέπει να φροντίσει κανείς να υπάρχει ελεύθερος χρόνος. Οι ταξιδιώτες συχνά υποτιμούν τη γοητεία του να επιτρέψουν στον καπετάνιο να αυτοσχεδιάσει, π.χ. να τραβήξει σε έναν απομονωμένο όρμο για μια βουτιά πριν από το πρωινό», λέει ο Μίρτικ. «Πιστεύω ότι ο υπερβολικός προγραμματισμός συνήθως αφαιρεί λίγη διασκέδαση από την όλη εμπειρία”.
Για διασκέδαση στο νερό, ορισμένα σκάφη διαθέτουν μια πραγματική παιδική χαρά με παιχνίδια νερού: Οι σανίδες θαλάσσης, τα καγιάκ, τα θαλάσσια τραμπολίνα, τα Waverunners και τα θαλάσσια σκι είναι μόνο η αρχή. Στην Καραϊβική, το φιλικό προς την οικογένεια, 73 μέτρων Titania έρχεται με μια νεροτσουλήθρα ύψους 3 μέτρων που κατεβαίνει από το κατάστρωμα, καθώς και μια φουσκωτή παιδική χαρά με τσουλήθρα, με τιμή 615.000 δολάρια την εβδομάδα. Εάν δεν βρει κανείς αυτό που θέλει σε μια λίστα με σκάφη αναψυχής, μπορεί να ζητήσει να προστεθούν παιχνίδια έναντι αμοιβής που θα διαπραγματευτεί εκ των προτέρων.
Η Κέντρικ λέει ότι τα θαλάσσια παιχνίδια ήταν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ταξιδιού της στο Αμάλφι. «Πήγαμε στην αμερικανική λίμνη, όπου συνδέσαμε μαζί πλωτήρες νερού και απλά καθόμασταν εκεί και πίναμε σαμπάνια», λέει.
Ανεξάρτητα από αυτό, η πιο σημαντική λεπτομέρεια που πρέπει να λάβει κανείς υπόψη του είναι με ποιον θα περνά το χρόνο του. Το γιώτινγκ είναι, εξ ορισμού, μια οικεία εμπειρία.
«Βεβαιωθείτε ότι είστε με ανθρώπους με τους οποίους θέλετε να περάσετε χρόνο», λέει ο Γουέαρ.
