Τρίτη, 13 Οκτωβρίου, 2026

«Εμείς θέτουμε τους όρους. Ο πρόεδρος Τραμπ θέτει τους όρους». Με αυτά τα λόγια, ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ,Πιτ Χέγκσεθ, περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο θα έρθει η επόμενη μέρα στη Βενεζουέλα μετά από τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. Μετά από μήνες απειλών, πιέσεων και προετοιμασιών, οι Ηνωμένες Πολιτείες το έκαναν: Κομάντος της Delta Force, αξιοποιώντας πληροφορίες «πηγής» της CIA, εντόπισαν και συνέλαβαν τον Μαδούρο και τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες, καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις εξαπέλυαν χτυπήματα «μεγάλης κλίμακας» στη Βενεζουέλα.

Καθώς ο Μαδούρο (και η σύζυγός του), σε βάρος του οποίου είχε εκδοθεί ένταλμα από την εισαγγελία του Μανχάταν με τις κατηγορίες του εμπορίου ναρκωτικών, κατοχής όπλων και συνωμοσίας, έχει μεταφερθεί στη Νέα Υόρκη, η Βενεζουέλα «βράζει». Στο Καράκας ο κόσμος είναι στους δρόμους. Καθώς άλλοι πανηγυρίζουν και άλλοι διαμαρτύρονται για τη σύλληψη Μαδούρο- οι περισσότεροι αγωνιούν για το μέλλον. Τα σούπερ μάρκετ στο Σαν Κριστομπάλ κλείνουν το ένα μετά το άλλο και, περιγράφονται τεράστιες ουρές από ανθρώπους που θέλουν να στοκάρουν φαγητό και είδη πρώτης ανάγκης, καθώς έχουν αγχωθεί.

Η Ροντρίγκες και το θρίλερ

Στο μεταξύ, με τον Τραμπ να έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα «τρέξουν» (υπό την έννοια ότι θα αναλάβουν τη λειτουργία) τη Βενεζουέλα μέχρι να γίνει ασφαλής, νόμιμη και δίκαιη μετάβαση εξουσίας, το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας συνεδρίασε εκτάκτως και όρισε τη μέχρι σήμερα αντιπρόεδρο της χώρας, Ντέλσι Ροντρίγκες στη θέση του εκπιπτόντος προέδρου. Και από εδώ, ξεκινά ένα άλλο θρίλερ.

«Εμείς θέτουμε τους όρους»: Πώς οι ΗΠΑ ανέτρεψαν τον Μαδούρο και αναλαμβάνουν τη Βενεζουέλα

Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε να εννοηθεί πως βρίσκεται σε συνεννόηση με τη Ροντρίγκες, αφού δήλωσε ότι μίλησε με τον Μάρκο Ρούμπιο και ότι «είναι έτοιμη να κάνει τη Βενεζουέλα μεγάλη ξανά», όμως εκείνη, στο διάγγελμά της, δεν έδειξε κάτι τέτοιο.

Η 56χρονη κόρη του αριστερού αντάρτη και ιδρυτή του κόμματος Σοσιαλιστική Λίγκα, Χόρχε Αντόνιο Ροντρίγκες, μιλώντας στην κρατική τηλεόραση της Βενεζουέλας, ζήτησε από τις ΗΠΑ αποδείξεις ότι ο Μαδούρο είναι ζωντανός, απαίτησε την «άμεση απελευθέρωσή του» όπως και της συζύγου του και τον αποκάλεσε «τον μόνο πρόεδρο της Βενεζουέλας». Αποκάλεσε δε την σύλληψη «βάρβαρη» και «παράνομη απαγωγή, μια επίθεση στην ανεξαρτησία της Βενεζουέλας».

Καθώς πηγές αναφέρουν ότι αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων και της Ροντρίγκες για τον τρόπο με τον οποίο θα κυβερνήσει αυτή μέχρι να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές, αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η «ανακολουθία» των όσων είπε σε σχέση με αυτά που είχε πει νωρίτερα ο Ντόναλντ Τραμπ, οφείλεται στο γεγονός ότι απευθυνόταν στο εσωτερικό -και όχι στο εξωτερικό- ακροατήριο, επιιδώκοντας να φέρει κοντά της τους τσαβίστας. Τις επόμενες ώρες και ημέρες, πάντως, θα φανεί εάν υπάρχει χάσμα και αν αυτό γεφυρώνεται, ή υπάρχει πλήρης διάσταση -για την οποία πάντως ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να εξαπολύσουν και δεύτερη επίθεση.

Μαδούρο… σουρεάλ

Την ίδια ώρα, πάντως, από τις ΗΠΑ έρχονται εικόνες οι οποίες κινούνται στα όρια του σουρεαλιστικού. Ο Μαδούρο εμφανίζεται σε πρώτη φωτογραφία ως κρατούμενος, σε αμερικανικό πολεμικό πλοίο, φορώντας ακουστικά απομόνωσης ήχων (noice cancelling) και γυαλιά Meta. Αργότερα, εμφανίζεται σε «οικογενειακή» φωτογραφία με Aμερικανούς πράκτορες να κάνει «thumbs up» -το σήμα με τους υψωμένους αντίχειρες που σημαίνει ότι όλα είναι καλά- σαν να είναι με τους φίλους του, ενώ στο βίντεο από τη DEA τον ακούμε να λέει καληνύχτα και να εύχεται… καλή χρονιά στους παρευρισκόμενους. Εικόνα που δε συνάδει με το FAFO (Fuck Around and Find Out) που διακινείται στις ΗΠΑ για τον Μαδούρο από χθες, ούτε όμως και με του ισχυρού ηγέτη που προκαλούσε τους Αμερικανούς «ελάτε να με πιάσετε (αν μπορείτε)» και λίγες ώρες νωρίτερα συναντιόταν με αντιπροσωπεία του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ.

«Εμείς θέτουμε τους όρους»: Πώς οι ΗΠΑ ανέτρεψαν τον Μαδούρο και αναλαμβάνουν τη Βενεζουέλα
«Εμείς θέτουμε τους όρους»: Πώς οι ΗΠΑ ανέτρεψαν τον Μαδούρο και αναλαμβάνουν τη Βενεζουέλα
«Εμείς θέτουμε τους όρους»: Πώς οι ΗΠΑ ανέτρεψαν τον Μαδούρο και αναλαμβάνουν τη Βενεζουέλα

Ο Μαδούρο και η Φλόρες μεταφέρθηκαν με αεροσκάφος στην αεροπορική βάση Στιούαρτ της Εθνοφρουράς. Ενώ η Φλόρες έμεινε στη Στιούαρτ (μέχρι πολύ αργότερα), ο Μαδούρο μεταφέρθηκε από εκεί με ελικόπτερο στο Μανχάταν, στα κεντρικά γραφεία της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών (DEA), για την επίσημη διαδικασία προσαγωγής του.

Από εκεί, αποχώρησε με ελικόπτερο -συνοδεία και άλλων ελικοπτέρων, τα οποία πέρασαν μπροστά από το άγαλμα της Ελευθερίας, συμβολικά κατά κάποιους- για να μεταφερθεί στο Μητροπολιτικό Κέντρο Κράτησης του Μπρούκλιν, όπου θα κρατηθεί εν αναμονή της εμφάνισής του σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν, πιθανότατα τη Δευτέρα, ή την Τρίτη, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες που αφορούν ναρκωτικά και όπλα. Η διαβόητη φυλακή, γνωστή ευρέως ως MDC, έχει φιλοξενήσει στο παρελθόν πολλούς κρατουμένους υψηλού προφίλ, μεταξύ των οποίων τον ράπερ R. Kelly, τη συνεργάτιδα του Τζέφρι Έπσταϊν Γκισλέιν Μάξγουελ, καθώς και πιο πρόσφατα τον Sean «Diddy» Combs.

Τη Δευτέρα ενώπιον δικαστή

Ο Μαδούρο θα δηλώσει πιθανότατα αθώος, για να κερδίσει χρόνο και θα ξεκινήσει η δίκη, η οποία αναμένεται να διαρκέσει ως και δύο χρόνια – αν και η πρόθεση των αμερικανικών αρχών είναι να γίνει «εξπρές». Αμερικανοί νομικοί εξηγούν ότι εάν ο Μαδούρο επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει το επιχείρημα που είχε χρησιμοποιήσει και ο στρατιωτικός ηγέτης του Παναμά Μανουέλ Νοριέγκα, ο οποίος είχε συλληφθεί και δικαστεί πριν από 3 δεκαετίες από τις ΗΠΑ, ότι δηλαδή η σύλληψή του παραβιάζει τις διεθνείς συνθήκες, θα έχει το ίδιο, ανεπιτυχές αποτέλεσμα. Αυτός είναι ο λόγος, αναφέρουν, που ο Ρούμπιο έσπευσε να δηλώσει με νόημα ότι ο Μαδούρο δεν είναι ένας νόμιμα εκλεγμένος πρόεδρος μιας χώρας και ότι «η προηγούμενη διοίκηση Τραμπ, η διοίκηση Μπάιντεν, αυτή η διοίκηση Τραμπ, οι ευρωπαϊκές χώρες και άλλοι δεν αναγνωρίζουν τον Μαδούρο ως τον πραγματικό, νόμιμα εκλεγμένο πρόεδρο της Βενεζουέλας».

Ένα άλλο ερώτημα είναι το τι σημαίνει η μετάβαση της Βενεζουέλας στην αμερικανική επιρροή, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ συνέδεσε την παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη χώρα με τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της. Μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα «τρέξουν» τη χώρα έως ότου υπάρξει πολιτική μετάβαση, τονίζοντας ότι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες είναι έτοιμες να επενδύσουν δισεκατομμύρια για την αποκατάσταση των υποδομών.

Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, κάτι που –σύμφωνα με τον Τραμπ– σημαίνει ότι η αμερικανική εμπλοκή δεν θα έχει κόστος για τις ΗΠΑ, καθώς θα χρηματοδοτηθεί από τα μελλοντικά έσοδα της πετρελαϊκής παραγωγής. Το πετρέλαιο αναδεικνύεται έτσι σε βασικό παράγοντα της στρατηγικής του για τη χώρα καθώς εικάζεται ότι θα θέσει υπό έλεγχο τις τιμές του «μαύρου χρυσού» παγκοσμίως. Αυτό, εις βάρος της Ρωσίας -η οικονομία της οποίας είναι εξαρτώμενη από το πετρέλαιο- αλλά και της Κίνας, η βιομηχανία της οποίας εξαρτάται από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας.

Στο μεταξύ η επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η σύλληψη του Μαδούρο, έχει προκαλέσει ένταση παγκοσμίως. Με τα ισραηλινά ΜΜΕ να καλούν σε μια «παρόμοια επιχείρηση για τη σύλληψη του Αγιατολάχ», στο Ιράν έχουν ξεσπάσει αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που ζητούν επιστροφή του Σάχη. Μάλλον όχι τυχαία, η Ουκρανία χθες εξαπέλυσε επίθεση με drones στη Μόσχα. Σημειολογικά, επίσης, κατά πολλούς, η Βόρεια Κορέα εκτόξευσε χθες δύο βαλλιστικούς πυραύλους στο πλαίσιο δοκιμών που πραγματοποιεί. Κατά πολλούς, ήταν ένας τρόπος του Κιμ Γιονγκ Ουν να πει ότι δεν είναι… «Μαδούρο», εάν κάποιος κάνει τέτοιες σκέψεις…

Νεκρός κατέληξε τα ξημερώματα ένας 30χρονος στην Πάτρα, μετά από ανηλεή ξυλοδαρμό.

Σύμφωνα με πληροφορίες του tempo24 δύο παρέες που διασκέδαζαν σε νυχτερινό μαγαζί, στο κέντρο της Πάτρας, παρεξηγήθηκαν για ασήμαντη αφορμή. Ετσι δεν άργησε να ξεκινήσει συμπλοκή και άγριος ξυλοδαρμός, με αποτέλεσμα 30χρονος της μιας παρέας να χτυπηθεί βάναυσα. Σύμφωνα με πληροφορίες του είχαν καταφέρει χτυπήματα με καρέκλες στο κεφάλι και σε όλο του το σώμα.

Τότε, συγγενικά πρόσωπα του 30χρονου που βρίσκονταν μαζί του τον μετέφεραν στο νοσοκομείο, μαζί με έναν ακόμη από την παρέα που είχε χτυπηθεί ελαφρύτερα. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο νοσοκομείο μετέβησαν και μέλη της άλλης παρέας. Όμως λίγα λεπτά αργότερα ο 30χρονος εξέπνευσε!

Άμεσα οι γιατροί ειδοποίησαν την Αστυνομία που ξεκίνησε αναζητήσεις, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες η παρέα των 3 δραστών είναι άνθρωποι της νύχτας και γνωστοί στην ΕΛ.ΑΣ και έχουν ταυτοποιηθεί.

Παράλληλα με τις έρευνες η Αστυνομία έχει λάβει μέτρα για τυχόν αντίποινα, ενώ η παρέα του θύματος έχει μεταφερθεί στην Ασφάλεια όπου και δίνουν κατάθεση.

Η ανάρτηση του πρωθυπουργού:

Ο Nicholas Maduro ήταν επικεφαλής μιας βάναυσης και καταπιεστικής δικτατορίας που προκάλεσε αδιανόητο πόνο στον λαό της Βενεζουέλας. Το τέλος του καθεστώτος του προσφέρει νέα ελπίδα για τη χώρα. Δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών. Προτεραιότητα αυτή τη στιγμή πρέπει να είναι η διασφάλιση ειρηνικής και ταχείας μετάβασης σε μία νέα, συμπεριληπτική κυβέρνηση που θα έχει πλήρη δημοκρατική νομιμοποίηση. Η Ελλάδα θα δράσει σε συντονισμό με τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για το ζήτημα. Η προσοχή μας παραμένει επικεντρωμένη στη διασφάλιση της ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών στη χώρα.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου νωρίτερα σήμερα το απόγευμα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο Νικολάς Μαδούρο αντικαταστάθηκε από την αντιπρόεδρό του, Ντέλσι Ροντρίγκεζ.

Είπε ότι είχε «μόλις είχε ορκιστεί» κατά τη διάρκεια της ομιλίας της στα μέσα ενημέρωσης, μετά τη σύλληψη του Μαδούρο.

Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας δεν έχει επιβεβαιώσει ότι η Ροντρίγκεζ ορκίστηκε.

Ο Τραμπ είπε ότι κατάλαβε ότι θα ορκιζόταν πρόεδρος της Βενεζουέλας , αφού οι ΗΠΑ συνέλαβαν και εκδίωξαν τον Μαδούρο, και ότι ουσιαστικά είχε συμφωνήσει να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ επειδή δεν είχε «επιλογή».

Το παράδοξο είναι, όπως επισημαίνουν Guardian  και Skynews ότι η Ροντρίγκες, ένθερμη υποστηρίκτρια του Μαδούρο, εμφανίστηκε στην κρατική τηλεόραση και σε ραδιοφωνικούς σταθμούς, λέγοντας ότι ο Μαδούρο «είναι ο μόνος πρόεδρος της Βενεζουέλας».

Περιέγραψε τον Μαδούρο ως απαχθέντα και ζήτησε την απελευθέρωση εκείνου και της συζύγου του.

Η Ροντρίγκες μίλησε στην κρατική τηλεόραση από το Καράκας με τον αδελφό της, τον πρόεδρο της εθνοσυνέλευσης Χόρχε Ροντρίγκες, τον υπουργό Εσωτερικών Ντιοσδάδο Καμπέγιο και τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας, αναφέρει το Reuters.

Η Ροντρίγκες κάλεσε για ηρεμία και ενότητα για την υπεράσπιση της χώρας εν μέσω της «απαγωγής» Μαδούρο και είπε ότι η Βενεζουέλα δεν θα γίνει ποτέ αποικία κανενός έθνους.

Ο Τραμπ είπε ότι η Ροντρίγκεζ είπε στον Μάρκο Ρούμπιο ότι είναι «πρόθυμη να κάνει αυτό που θεωρούμε απαραίτητο για να κάνουμε τη Βενεζουέλα ξανά μεγάλη». Αλλά κάλεσε επίσης την κυβέρνηση των ΗΠΑ να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία ότι ο Μαδούρο και η σύζυγός του είναι ζωντανοί σε ηχητικό μήνυμα.

Στην ομιλία της, η Ροντρίγκεζ επανέλαβε την έκκλησή της για την απελευθέρωση του Μαδούρο και της συζύγου του. 

Πρόσθεσε ότι η Βενεζουέλα είναι ανοιχτή σε μια σχέση σεβασμού με την κυβέρνηση Τραμπ, αλλά μόνο εντός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της Βενεζουέλας.

Ποια είναι η Ροντρίγκεζ

Οπως αναφέρει το Skynes η 56χρονη δικηγόρος γεννήθηκε στις 18 Μαΐου 1969 και είναι κόρη ενός αριστερού αντάρτη . Κατάγεται από το Καράκας και συνεργάζεται στενά με τον αδελφό της, Χόρχε Ροντρίγκεζ, επικεφαλής της νομοθετικής εξουσίας της εθνοσυνέλευσης.

Παράλληλα με τον ρόλο της ως αντιπρόεδρος, η Ροντρίγκεζ διετέλεσε επίσης υπουργός Οικονομικών και Πετρελαίου , γεγονός που την κατέστησε βασική προσωπικότητα για την οικονομία της Βενεζουέλας και τον παραλυμένο ιδιωτικό τομέα.

Έγινε αντιπρόεδρος το 2018, έχοντας υπηρετήσει σε διάφορους κυβερνητικούς ρόλους , συμπεριλαμβανομένων αυτών της υπουργού Επικοινωνίας και Πληροφοριών, της υπουργού Εξωτερικών και της επικεφαλής μιας φιλοκυβερνητικής συντακτικής συνέλευσης που ενίσχυσε τις εξουσίες του Μαδούρο το 2017.

Εφάρμοσε  οικονομικές πολιτικές για την καταπολέμηση του υπερπληθωρισμού στη Βενεζουέλα.

Ο Μαδούρο αποκάλεσε την Ροντρίγκεζ «τίγρη» για την σθεναρή υπεράσπιση της  κυβέρνησής του. Είπε επίσης ότι ήταν «μια νεαρή γυναίκα, γενναία, έμπειρη, κόρη ενός μάρτυρα, επαναστάτρια και δοκιμασμένη σε χίλιες μάχες».

Η εποχή της φρενήρους ταχύτητας και του άγχους των αεροδρομίων δίνει τη θέση της σε κάτι πιο ουσιαστικό και πιο γήινο: την επιστροφή στο τρένο.

Δεν πρόκειται απλώς για νοσταλγία, αλλά για μια συνειδητή στροφή σε ένα ταξίδι χωρίς βιασύνη και άγχος σε ένα ταξίδι ουσίας, όπως προαπαιτεί η έννοια του slow travel. Με αφετηρία την περιβαλλοντική αφύπνιση και την ανάγκη μας να αποσυνδεθούμε από την ψηφιακή βουή, οι ταξιδιώτες αναζητούν ξανά την αυθεντική επαφή με το τοπίο.

Παλιές γραμμές που είχαν ξεχαστεί αναβαθμίζονται, ιστορικά δρομολόγια αναβιώνουν και τολμηρές νεοφυείς εταιρείες ενώνουν ξανά τον Βορρά με τον Νότο. Το τρένο παύει να είναι απλώς το μέσο μεταφοράς· γίνεται ο ίδιος ο προορισμός. Μας προσφέρει την πολυτέλεια του χρόνου και τη μαγεία του να βλέπεις τα σύνορα να σβήνουν και τις εποχές να εναλλάσσονται έξω από το παράθυρό σου. Από την παγωμένη σιωπή της Λαπωνίας μέχρι τους θορυβώδεις σταθμούς της Ιταλίας, και από τα φαράγγια των Βαλκανίων μέχρι τα βελούδινα σαλόνια του Britannic Explorer, οι σιδηρόδρομοι της Ευρώπης αφηγούνται μια νέα ιστορία. Σε έναν κόσμο που βιάζεται, αυτά τα τρένα μας προσφέρουν το πολυτιμότερο δώρο: την επιβράδυνση. Ακολουθούν οι διαδρομές που επαναπροσδιορίζουν τον χάρτη της ηπείρου.

Ταξίδι με τρένο: Οι κορυφαίες διαδρομές στην Ευρώπη συγκινούν τους ταξιδιώτες

Montreux προς Interlaken: Καινοτομία στις Άλπεις / 3 ώρες
Στη δυτική Ελβετία, το GoldenPass Express, έλυσε έναν γρίφο δεκαετιών: την απευθείας σύνδεση της Λίμνης της Γενεύης με το Interlaken. Χάρη σε μια επαναστατική τεχνολογία, οι τροχοί του τρένου προσαρμόζονται εν κινήσει στο διαφορετικό εύρος των γραμμών, καταργώντας την ανάγκη μετεπιβίβασης. Το ταξίδι ξεκινά από το Montreux της τζαζ και της Belle Époque, διασχίζει τους προστατευόμενους αμπελώνες του Lavaux και ανηφορίζει στο κοσμοπολίτικο Gstaad. Μέσα από τα πανοραμικά παράθυρα, οι επιβάτες απολαμβάνουν τη θέα των καταρρακτών και των χιονισμένων κορυφών, συνοδεία τοπικών κρασιών και τυριών. Είναι ο τέλειος γάμος τεχνολογίας και ελβετικής παράδοσης.

Ταξίδι με τρένο: Οι κορυφαίες διαδρομές στην Ευρώπη συγκινούν τους ταξιδιώτες

Στοκχόλμη προς Νάρβικ: Το νυχτερινό εξπρές της Αρκτικής / 18 ώρες

Η διαδρομή από τη σουηδική πρωτεύουσα προς το Νάρβικ της Νορβηγίας είναι μια ανάβαση στην «κορυφή» του κόσμου. Αφήνοντας πίσω τον αστικό ιστό της Στοκχόλμης λίγο μετά τις 18:00, το τρένο ξεκινά μια οδύσσεια 18 ωρών. Καθώς ανηφορίζει, διασχίζει όχι μόνο σύνορα αλλά και κλιματικές ζώνες. Τον χειμώνα, τα βαγόνια κινούνται μέσα σε ένα αιώνιο λυκόφως, όπου το χιόνι φωσφορίζει κάτω από το φεγγάρι και το Βόρειο Σέλας στήνει τον απόκοσμο χορό του στον ουρανό. Το καλοκαίρι, ο ήλιος του μεσονυκτίου λούζει το τοπίο με ένα σουρεαλιστικό φως που αρνείται να σβήσει. Η ιστορική γραμμή Malmbanan, χτισμένη στα τέλη του 19ου αιώνα για τη μεταφορά σιδηρομεταλλεύματος, εισέρχεται πάνω από 160 χιλιόμετρα εντός του Αρκτικού Κύκλου. Και το καλύτερο; Παραμένει εκπληκτικά προσιτή, με εισιτήρια που ξεκινούν περίπου από τα 80 ευρώ.

Ταξίδι με τρένο: Οι κορυφαίες διαδρομές στην Ευρώπη συγκινούν τους ταξιδιώτες

Όσλο προς Τρόντχαϊμ: Στα μονοπάτια των θρύλων / 8 ώρες
Η γραμμή Dovre προσφέρει την ιδανική ισορροπία σκανδιναβικής άνεσης και άγριας φύσης. Αναχωρώντας από το Όσλο λίγο πριν τα μεσάνυχτα, το τρένο περνά δίπλα από τη λίμνη Mjοsa και ανηφορίζει προς το οροπέδιο Dovrefjell, έναν τόπο βουτηγμένο στους μύθους. Διασχίζοντας το Εθνικό Πάρκο Dovrefjell-Sunndalsfjella, περνάτε από το μοναδικό μέρος στην Ευρώπη (εκτός Ρωσίας) όπου ζουν ελεύθεροι μοσχοβόες, κάποια επιβλητικά ζώα που μοιάζουν να επιβίωσαν από την εποχή των παγετώνων. Με κόστος περίπου 140 ευρώ για δίκλινη καμπίνα, το ταξίδι λειτουργεί και ως ξενοδοχείο, φέρνοντάς σας ξεκούραστους το πρωί στο ιστορικό Τρόντχαϊμ, έτοιμους να θαυμάσετε τον καθεδρικό ναό Nidaros, το γοτθικό στολίδι του Βορρά.

Ταξίδι με τρένο: Οι κορυφαίες διαδρομές στην Ευρώπη συγκινούν τους ταξιδιώτες

Ελσίνκι προς Ροβανιέμι: Το εξπρές του Αϊ-Βασίλη / 12 ώρες
Στην άλλη πλευρά της Βαλτικής, η Φινλανδία προσφέρει μια εμπειρία βγαλμένη από παραμύθι. Το Santa Claus Express είναι η γέφυρα που ενώνει τον μοντέρνο νότο του Ελσίνκι με τη μυστικιστική Λαπωνία. Τα διώροφα τρένα των Φινλανδικών Σιδηροδρόμων καταπίνουν 800 χιλιόμετρα με υποδειγματική άνεση. Tο νυχτερινό δρομολόγιο είναι εμπειρία ζωής, ειδικά τα Χριστούγεννα: η αποβάθρα στο Ελσίνκι γεμίζει με οικογένειες, πέδιλα του σκι και παιδικά μάτια που λάμπουν από προσμονή. Ο τερματισμός στο Ροβανιέμι, την «επίσημη» πατρίδα του Αϊ-Βασίλη, μετατρέπει το ταξίδι σε μέρος της γιορτινής μαγείας. Οι οικογενειακές καμπίνες (από περίπου 215 ευρώ) προσφέρουν ζεστασιά, ενώ έξω το τοπίο παγώνει στην καρδιά του Αρκτικού Κύκλου.

Ταξίδι με τρένο: Οι κορυφαίες διαδρομές στην Ευρώπη συγκινούν τους ταξιδιώτες

Βρυξέλλες προς Βενετία: Η αναγέννηση του νυχτερινού τρένου / 19 ώρες
Ενώ η Σκανδιναβία κράτησε ζωντανή την παράδοση, η Κεντρική Ευρώπη την ανακαλύπτει ξανά χάρη στην European Sleeper. Το 2026, η σύνδεση Βρυξέλλες-Βενετία είναι πλέον γεγονός, ενώνοντας τη Βόρεια Θάλασσα με την Αδριατική. Το τρένο αναχωρεί το απόγευμα από το Βέλγιο, διασχίζει την Ολλανδία και τη Γερμανία, και καθώς ξημερώνει, ελίσσεται στις Άλπεις (Ινσμπρουκ, Μπολτσάνο) πριν καταλήξει στα κανάλια της Βενετίας νωρίς το μεσημέρι. Παρά τις τεχνικές προκλήσεις, το εγχείρημα αυτό εκδημοκρατίζει το ταξίδι: με τιμές από 49 ευρώ για θέση και 79 ευρώ για κουκέτα, προσφέρει μια ρομαντική, οικονομική και οικολογική εναλλακτική στο αεροπλάνο.

Ταξίδι με τρένο: Οι κορυφαίες διαδρομές στην Ευρώπη συγκινούν τους ταξιδιώτες

Chur προς Tirano: Χορεύοντας με τους παγετώνες / 4 ώρες
Αν υπάρχει ένα τρένο που ενσαρκώνει την τελειότητα, αυτό είναι το ελβετικό Bernina Express. Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, το κόκκινο τρένο συνδέει το Chur της Ελβετίας με το ιταλικό Tirano, αψηφώντας τη βαρύτητα χωρίς οδοντωτό σύστημα, βασισμένο καθαρά στη μηχανική του υπεροχή. Για να κερδίσει ύψος, το τρένο ελίσσεται σαν φίδι, περνώντας από 55 τούνελ και 196 γέφυρες. Η πιο φωτογενής στιγμή; Η σπειροειδής γέφυρα του Brusio, όπου οι ράγες κάνουν έναν πλήρη κύκλο 360 μοιρών. Σε μόλις τέσσερις ώρες, βιώνετε τέσσερις εποχές: από τους παγετώνες και τις σμαραγδένιες λίμνες του Ospizio Bernina στα 2.253 μέτρα, κατεβαίνετε στους φοίνικες και τη μεσογειακή αύρα της Ιταλίας.

Ταξίδι με τρένο: Οι κορυφαίες διαδρομές στην Ευρώπη συγκινούν τους ταξιδιώτες

Παρίσι – Βενετία: Ο μύθος του Orient Express / 24 ώρες
Η θεατρική αναβίωση μιας χρυσής εποχής. Τα βαγόνια του 1920 έχουν αναπαλαιωθεί σχολαστικά με μαρκετερί και κρύσταλλα Lalique, δημιουργώντας ένα σκηνικό όπου ο χρόνος σταματά. Εδώ, το δείπνο είναι ιεροτελεστία με επίσημο ένδυμα και μενού αστέρων Michelin, υπό τους ήχους πιάνου. Το κόστος είναι, φυσικά, απαγορευτικό (οι καμπίνες ξεκινούν από 4.000+ ευρώ), αλλά η εμπειρία του να ξυπνάς κάτω από μεταξωτά σκεπάσματα βλέποντας τη λιμνοθάλασσα της Βενετίας, παραμένει το απόλυτο όνειρο για τους εραστές της ιστορίας και του ρομαντισμού.

Ταξίδι με τρένο: Οι κορυφαίες διαδρομές στην Ευρώπη συγκινούν τους ταξιδιώτες

Λονδίνο προς Κορνουάλη: Το Britannic Explorer / 3 νύχτες
Αν το Orient Express είναι η ιστορία, το Britannic Explorer είναι το μέλλον. Σε πλήρη λειτουργία το 2026, φέρνει την αγγλική αριστοκρατία στις ράγες με μια φρέσκια ματιά. Το εσωτερικό του θυμίζει σύγχρονη βρετανική εξοχική κατοικία, αποφεύγοντας τη βαριά διακόσμηση του παρελθόντος. Το τρένο προσφέρει τριήμερες αποδράσεις προς την άγρια ακτογραμμή της Κορνουάλης, τις λίμνες του Lake District και τα δραματικά τοπία της Ουαλίας. Με γαστρονομία “farm-to-fork” από τον βραβευμένο σεφ Simon Rogan και βαγόνι ευεξίας για σπα εν κινήσει, επανακαθορίζει την έννοια της πολυτέλειας (με τιμές από 13.000 ευρώ), συνδυάζοντας την εξερεύνηση με την απόλυτη χαλάρωση.

Στις 17 Σεπτεμβρίου του 2018, το αεροσκάφος του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο προσγειώνεται στην Κωνσταντινούπολη για λίγες ώρες με συγκεκριμένο σκοπό.

Ο για πολλούς δικτάτορας της χώρας μαζί με τη σύζυγό του Σίλια Φλόρες ήθελε να δειπνήσει στο εστιατόριο του διάσημου Τούρκου χασάπη Νουσρέτ Γκιοκτσέ ή Salt Bae, γνωστός για τις «χρυσές» μπριζόλες των 1.000 ευρώ που σερβίρει.

Δεν τον απασχολούσε καθόλου ότι στη χώρα του το κόκκινο κρέας ήταν μια πολύ σπάνια πολυτέλεια, ενώ την ίδια ώρα μικρά παιδιά λιμοκτονούσαν και έψαχναν φαγητό στα σκουπίδια.

Το μόνο που τον ενδιέφερε ήταν να απολαύσει την μπριζόλα που κατέφτασε τέλεια ψημένη, την οποία έκοψε μπροστά του ο ίδιος ο Νουσρέτ.

Ο μόνιμος από το 2013 πρόεδρος της Βενεζουέλας την έφαγε συνοδεύοντάς τη με ένα κόκκινο Chateau Angelus του 1998 αξίας 2000 ευρώ και αμέσως μετά απόλαυσε ένα πούρο, το οποίο βγήκε από κουτί που είχε χαραγμένο το όνομά του.

Χαμογελαστός, ακούστηκε να λέει ότι το συγκεκριμένο δείπνο ήταν εμπειρία ζωής εκφράζοντας στον μέγιστο βαθμό την απατηλή λάμψη της ματαιοδοξίας του.

Αυτής, που τον έκανε να πιστεύει ότι ήταν αλώβητος απέναντι σε όλα, ότι θα διαφέντευε για καιρό ακόμη τις τύχες της Βενεζουέλας, οι κάτοικοι της οποίας ζουν κάτω από άθλιες συνθήκες.

Η σύλληψή του στο Καράκας μετά από επιχείρηση της Delta Force έδωσε τέλος στην πολιτική διαδρομή ενός πρώην οδηγού λεωφορείου που ανελίχθηκε στη σκιά του Ούγκο Τσάβες και περίμενε την κατάλληλη ευκαιρία.

Τα πρώτα χρόνια και η Κούβα

Ο Νικολάς Μαδούρο Γκαρσία ήταν πολύ χαρούμενος στις 23 Νοεμβρίου του 1962, όταν κράτησε για πρώτη φορά στην αγκαλιά του τον γιο που του χάρισε η γυναίκα του Τερέζα.

Εξέχων ηγέτης συνδικαλιστικών κινημάτων κέρασε αργότερα τους φίλους και συνοδοιπόρους του αυτός ο αριστερός ονειροπόλος όπως τον χαρακτήρισαν.

Ο μικρός Νικολάς μεγαλώνει στον αριθμό 14 της οδού Κάλε, στο Λος Ζαρντίνιας του Ελ Βάλε, μια εργατική γειτονιά στα δυτικά προάστια του Καράκας.

Η οικογένεια μετράει τέσσερα παιδιά – ο Μαδούρο έχει τρεις αδερφές – και το σχολείο δεν είναι και το καλύτερό του, αφού δεν είναι καλός μαθητής, ενώ σύμφωνα με σχολικά αρχεία του λυκείου που φοίτησε στο Ελ Βάλε δεν πήρε ποτέ απολυτήριο.

Πήρε όμως απολυτήριο στον συνδικαλισμό και στις μαχητικές αριστερές οργανώσεις και κατά τον Κάρλος Πενιαλόζα, πρώην αρχηγό του στρατού της Βενεζουέλας, ήταν ο ιθύνων νους πίσω από την απαγωγή ενός Αμερικανού επιχειρηματία από αριστερούς μαχητές, που αργότερα βρέθηκαν στο πλευρό του.

Διετέλεσε ακόμη και σωματοφύλακας του υποψήφιου προέδρου της χώρας Χοσέ Βιθέντε Ρανγκέλ σε ηλικία 21 ετών, ενώ τρία χρόνια αργότερα ταξιδεύει στην Κούβα του Φιντέλ Κάστρο.

Θα μείνει εκεί ένα χρόνο και σύμφωνα με τον Πενιαλόζα θα στρατολογηθεί από τις μυστικές υπηρεσίες της Κούβας για να προσεγγίσει τον Ούγκο Τσάβες. Τον άνθρωπο που ανελισσόταν προς την εξουσία της Βενεζουέλας.

Η αναρρίχηση στην εξουσία

Στις αρχές της δεκαετίας του ‘90, ο Μαδούρο αγωνίζεται με το κίνημα MBR-200 για την απελευθέρωση του φυλακισμένου τότε Τσάβες για τον ρόλο που είχε στις απόπειρες πραξικοπήματος.

Οι δύο άνδρες θα έρθουν πολύ κοντά και στα τέλη των 90’s o 36χρονος πλέον πρώην οδηγός λεωφορείου στη Caracas Metro θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ίδρυση του κινήματος της 5ης Δημοκρατίας, το οποίο υποστήριξε τον Ούγκο Τσάβες στην υποψηφιότητά του για την προεδρία.

Η άνοδος στα επόμενα χρόνια θα είναι σταθερά ανοδική, αφού ξεκινάει από βουλευτής, γίνεται πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης, υπουργός εξωτερικών από το 2006 έως το 2012 και εν τέλει αντιπρόεδρος της χώρας, λίγο πριν τον θάνατο του Τσάβες το 2013 από καρκίνο.

Στις εκλογές που ακολουθούν παρότι εμφανίζεται ως ο εκλεκτός για τη διαδοχή στην προεδρία της Βενεζουέλας κερδίζει οριακά, ενώ την ίδια χρονιά παντρεύεται για δεύτερη φορά τη σημερινή σύζυγό του.

Η πρώτη του γυναίκα Αντριάνα Γκουέρα Ανγκούλο του χάρισε τον γιο του, τον Νικολασίτο, όπως τον αποκαλεί χαϊδευτικά, ο οποίος υπηρετεί σε κρίσιμες κυβερνητικές θέσεις.

Απολυταρχία και εξαθλίωση

Επί δώδεκα χρόνια ο Μαδούρο αποδείχτηκε κάτι παραπάνω από άξιος συνεχιστής του Τσαβισμού, χρησιμοποιώντας στο έπακρο τους μηχανισμούς ισχύος του κράτους για να εδραιώσει την εξουσία του.

Φανατικός πολέμιος των ΗΠΑ, υπέρμαχος του κρατικού παρεμβατισμού και της εθνικής κυριαρχίας έβαλλε κατά της αντιπολίτευσης κατηγορώντας την ως όργανο εξωτερικών συμφερόντων.

Οι πολύ στενοί δεσμοί του με τις δυνάμεις ασφαλείας και η ασφυκτική διαχείριση πόρων και συναλλάγματος από τον ίδιο είχε άμεσο αντίκτυπο στην κοινωνική εικόνα της χώρας.

Πάνω από 2.000.000 κάτοικοι αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν αναζητώντας μια καλύτερη τύχη, ενώ το βιοτικό επίπεδο έπεσε στα τάρταρα.

Το 2018 μια πανεπιστημιακή έρευνα αποκάλυψε ότι τα 2/3 των ερωτηθέντων είχαν χάσει τουλάχιστον 11 κιλά σε ένα χρόνο, ενώ το 80% του πληθυσμού εκτιμάται ότι ζει σε συνθήκες φτώχειας και ανέχειας.

Φυσικά, το αυτί του δεν ίδρωσε παρά τις κατηγορίες για βίαιη καταστολή διαδηλώσεων, περιορισμό πολιτικών δικαιωμάτων, νοθεία στις εκλογές και κυβερνητικό αυταρχισμό.

Η χρόνια κόντρα του με τις ΗΠΑ και οι κατηγορίες για ναρκοτρομοκρατία έφερε τελικά την επιδρομή των ανδρών της Delta Force στο Καράκας που συνέλαβαν τον άνθρωπο που λάτρεψε την εξουσία, αδιαφορώντας εντελώς για τις τύχες του λαού του.

Ο Ολυμπιακός χρειάστηκε πάνω από 100 λεπτά για να βάλει το πρώτο γκολ, γρήγορα μπήκαν το δεύτερο και το τρίτο και πήρε το Super Cup Betsson, κάνοντας το πέντε στα πέντε στους τελικούς του Σούπερ Καπ. Κέρδισε το πέναλτι για το 1-0 και έβαλε το δεύτερο γκολ ο Καλογερόπουλος, που μπήκε αλλαγή επειδή τραυματίστηκε ο Μπιανκόν και έγινε παράγοντας του παιχνιδιού.

Δύσκολα λοιπόν ο Ολυμπιακός πέρασε από την Κρήτη για τον τελικό του Super Cup Betsson αφού χρειάστηκαν και τα απίθανα προσόντα του Τζολάκη για να μην μείνει πίσω στο σκορ και ισοφαριστεί όταν ο νεαρός τερματοφύλακας του Ολυμπιακού απέκρουσε εξ επαφής δύο φορές πλασέ, μετά από τετ α τετ του Σαλτσέδο.

Το ημίχρονο έληξε με τρεις μεγάλες ευκαιρίες για τον Ολυμπιακό, μία με τον Ταρέμι, μία με τον Μουζακίτη και μία από τον Ρέτσο στις καθυστερήσεις.

Αμέσως μετά την ευκαιρία του ΟΦΗ ο Χρήστος Μουζακίτης έχασε μεγάλη ευκαιρία, όταν το σουτ του απέκρουσε ο Χριστογιώργιος.

Ο Ρέτσος ανάγκασε τον Χριστογιώργο σε εντυπωσιακή απόκρουση και στις καθυστερήσεις του αγώνα.

Για… δικούς του λόγους ακύρωσε το γκολ του Ολυμπιακού ο διαιτητής Τσακαλίδης, καθώς ο Ταρέμι στο ανάποδο ψαλίδι που προσπάθησε πριν στείλει την μπάλα στα δίχτυα ο Μουζακίτης με σουτ έξω από την μεγάλη περιοχή, δεν ακούμπησε τον αμυντικό του ΟΦΗ που έκανε… θέατρο πιάνοντας το κεφάλι του.

Ίσως… έδωσε χέρι στον Ποντένσε μετά ο διαιτητής (η μία σκέψη πριν πει τη σφύριξε), με την μπάλα να χτυπά στον ώμο του ποδοσφαιριστή του Ολυμπιακού.

Βέβαια, αν τελικά έδωσε επικίνδυνο παίξιμο στον Ταρέμι, ο διαιτητής πρέπει να εξηγήσει γιατί άφησε να συνεχιστεί το παιχνίδι.

Μεγάλη ευκαιρία στις καθυστερήσεις όταν το φάουλ του Ροντινέι «έβγαλε» ο Χριστογιώργος, με εκτίναξη στο αριστερό του «παραθυράκι».

Στο 10ο λεπτό των καθυστερήσεων ο Γιάρεμτσουκ από θέση οφσάιτ έδωσε πάσα στον Ζέλσον, ο οποίος σκόραρε, αλλά το γκολ δεν μέτρησε.

Στα πρώτα λεπτά της παράτασης ο Καλογερόπουλος, που μπήκε στη θέση του τραυματία Μπιανκόν, κέρδισε το πέναλτι σε αγκωνιά του Κωστούλα.

Ο Ταρέμι με δυνατή εκτέλεση έκανε στο 95ο λεπτό το 1-0.

Δύο λεπτά μετά ο Σαλτσέδο με απίθανο σπριντ πήγε να κάνει το 1-1, όμως ο Τζολάκης έκανε νέα απίθανη απόκρουση ενώ ακυρώθηκε και τρίτο γκολ του Ολυμπιακού για οφσάιτ, πάλι του Γιάρεμτσουκ.

Με τον Ταρέμι ήταν η αρχική ενδεκάδα του Ολυμπιακού για το Super Cup Betsson απέναντι στον ΟΦΗ, με τον Χοσέ Λουίς Μεντιλίμπαρ να κάνει τα αναμενόμενα και να επιβεβαιώνει όσα είχατε διαβάσει από το Sportime.

Ο Τζολάκης ξεκίνησε κάτω από τα δοκάρια, με τον Ροντινέι να καλύπτει το δεξί άκρο της άμυνας και τον Ορτέγκα το αριστερό. Στο κέντρο της οπισθοφυλακής βρίσκονται οι Ρέτσος και Μπιανκόν, ενώ στα χαφ επιλέχθηκε το δίδυμο Έσε – Μουζακίτης.

Στα άκρα της επίθεσης, δεξιά αγωνίστηκε ο Ζέλσον Μαρτίνς και αριστερά ο Ποντένσε, με τον Τσικίνιο να έχει τον ρόλο του συνδετικού κρίκου πίσω από τον Ταρέμι.

Ο Χρήστος Κόντης αποφάσισε να μην αλλάξει τη συνταγή που του έδωσε θετικά σημάδια και στο Super Cup Betsson παράταξε ξανά τον ΟΦΗ με τριάδα στην άμυνα.

Στο κέντρο της άμυνας βρέθηκαν οι Κρίζμανιτς, Κωστούλας και Λαμπρόπουλος. Στα άκρα, οι Γκονζάλες και Χατζηθεοδωρίδης κλήθηκαν να δώσουν πλάτος στο παιχνίδι, αλλά και να έχουν σημαντικό ρόλο στα αμυντικά τους καθήκοντα ενώ στον άξονα οι Ανδρούτσος και Αποστολάκης ανέλαβαν το κομμάτι της ισορροπίας και της πρώτης πάσας.

Στην επίθεση, ο ΟΦΗ παρέταξε τριάδα τους Σενγκέλια, Σαλσέδο και Νους.

Να σημειωθεί ότι ο Βάσκος τεχνικός του Ολυμπιακού πήρε όλους τους παίκτες που θεωρεί εν δυνάμει μέλη της πρώτης ομάδας, προκειμένου να είναι όλοι μαζί στους πανηγυρισμούς για τον τίτλο.

Ολυμπιακός: Τζολάκης, Ορτέγκα, Μπιανκόν (88′ Καλογερόπουλος), Ρέτσος, Ροντινέι (91′ Κοστίνια), Έσε, Μουζακίτης, Μαρτίνς (110′ Γιαζίτζι), Τσικίνιο (92′ Γιάρεμτσουκ), Ποντένσε (102′ Στρεφέτσα), Ταρέμι (106′ Νασιμέντο)

ΟΦΗ: Χριστογεώργος, Κρίζμανιτς, Κωστούλας (106′ Νέιρα), Λαμπρόπουλος (106′ Πούγγουρας), Χατζηθεοδωρίδης (68′ Μπαΐνοβιτς), Γκονθάλεθ, Ανδρούτσος, Αποστολάκης, Νους (83′ Θεοδοσουλάκης), Σενγκέλια (68′ Φούντας – 95′ Ισέκα), Σαλτσέδο

Την πρώτη φωτογραφία του Νικολάς Μαδούρο μετά τη σύλληψη του ίδιου και της συζύγου του από δυνάμεις της Delta Force των ΗΠΑ φέρνει στη δημοσιότητα μέσο της Βενεζουέλας.

Συγκεκριμένα, το WRadio δημοσίευσε μια φωτογραφία του προέδρου της Βενεζουέλας από το εσωτερικό στρατιωτικού ιπτάμενου μέσου με χειροπέδες.

Φωτογραφία του Νικολάς Μαδούρο μετά τη σύλληψή του έδωσε στη δημοσιότητα o Τραμπ

Ο Μαδούρο στη φωτογραφία, φορώντας ανοιχτόχρωμα ρούχα, είναι καθισμένος με άνδρες που φέρουν στολές παραλλαγής αριστερά και δεξιά του.

Νωρίτερα,  σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος γνωστοποίησε πως ο ηγέτης της Βενεζουέλας βρισκόταν μαζί με τη σύζυγό του και αμφότεροι μεταφέρθηκαν εκτός χώρας.

Ο Μαδούρο και η σύζυγός του συνελήφθησαν νωρίς το πρωί του Σαββάτου από μέλη της Delta Force, της κορυφαίας μονάδας ειδικών αποστολών του αμερικανικού στρατού, σύμφωνα με πληροφορίες που έδωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι στο CBS News.

Η ελίτ μονάδα Delta Force του στρατού ήταν επίσης υπεύθυνη για την αποστολή του 2019 που οδήγησε στο θάνατο του πρώην ηγέτη του Ισλαμικού Κράτους, Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι.

Θυμίζεται πως ο Μαδούρο ήταν επικηρυγμένος από το 2020 στις ΗΠΑ για την αθρόα εισαγωγή ναρκωτικών στη χώρα.

Η ανάρτηση του Τραμπ:

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής πραγματοποίησαν με επιτυχία μια μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον της Βενεζουέλας και του ηγέτη της, Προέδρου Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος, μαζί με τη σύζυγό του, συνελήφθη και μεταφέρθηκε αεροπορικώς εκτός της χώρας. Η επιχείρηση αυτή πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τις αμερικανικές αρχές επιβολής του νόμου. Λεπτομέρειες θα ακολουθήσουν. Σήμερα στις 11 π.μ. θα πραγματοποιηθεί συνέντευξη Τύπου στο Mar-a-Lago. Σας ευχαριστούμε για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!»

Φωτογραφία του Νικολάς Μαδούρο μετά τη σύλληψή του έδωσε στη δημοσιότητα o Τραμπ

Ο Ευάγγελος Πιστιόλης είναι ένας από τους πιο ισχυρούς και ταυτόχρονα πιο αθόρυβους Έλληνες εφοπλιστές. Ένας άνθρωπος με παγκόσμιο επιχειρηματικό αποτύπωμα, τεράστια περιουσία και δραστηριότητα που εκτείνεται πολύ πέρα από τη ναυτιλία.
Και όμως, μέχρι σήμερα, δεν θα τον βλέπατε ποτέ να μιλά δημόσια στα μέσα ενημέρωσης.

Ο Ευάγγελος Πιστιόλης μιλά στο My Story με τη Μάριον Μιχελιδάκη και όσα αποκαλύπτει είναι πραγματικά εντυπωσιακά.

Ακόμη πιο εντυπωσιακά, όμως, είναι όσα θα δείτε. Ο εφοπλιστής και entrepreneur μας ανοίγει τις πόρτες του «στρατηγείου» του στην Κάντζα, ενός χώρου που θυμίζει περισσότερο ιδιωτικό μουσείο υψηλής αισθητικής και μηχανοκίνητης δύναμης, παρά εταιρικά γραφεία.

Ο στόλος, η περιουσία και ο «Deal Junkie»

Ο Ευάγγελος Πιστιόλης δραστηριοποιείται στη ναυτιλία εδώ και δεκαετίες, έχοντας δημιουργήσει έναν σύγχρονο και ευέλικτο στόλο εμπορικών πλοίων, με παρουσία σε βασικές αγορές μεταφοράς ξηρού και υγρού φορτίου. Σύμφωνα με διεθνείς ναυτιλιακές βάσεις δεδομένων, ο στόλος του περιλαμβάνει πλοία υψηλής αξίας, με στρατηγικές αγορές και πωλήσεις που του έχουν αποφέρει σημαντικά κέρδη σε κύκλους ανόδου της αγοράς.

Η συνολική του περιουσία εκτιμάται σε επίπεδα billionaire, χωρίς ο ίδιος να έχει επιδιώξει ποτέ δημόσια προβολή ή κατατάξεις τύπου Forbes. Άλλωστε, όσοι τον γνωρίζουν τον αποκαλούν «Deal Junkie», και όχι άδικα.

Η επιχειρηματική του δραστηριότητα επεκτείνεται δυναμικά στο real estate, όπου συγκαταλέγεται στο top-3 των μεγαλύτερων ιδιωτών επενδυτών, με ακίνητα-ορόσημα σε τέσσερις ηπείρους. Αγοράζει μανιωδώς εμβληματικά κτίρια και ιστορικά ακίνητα, με πιο γνωστό παράδειγμα τη βίλα που ανήκε στην οικογένεια του Αριστοτέλη Ωνάση (της αδελφής του, Καλλιρρόης Πατρονικόλα), την οποία απέκτησε και στη συνέχεια πούλησε.

Ferrari, τέχνη και F1

Ο Πιστιόλης λατρεύει τα αυτοκίνητα, και αυτό φαίνεται. Διαθέτει πάνω από 50 Ferrari, πολλές από τις οποίες βρίσκονται στο κτίριο της Κάντζας. Η συλλογή του εκτείνεται σε δύο ορόφους:

Sτον επάνω, έργα τέχνης ανεκτίμητης αξίας, από Πικάσο και Άντι Γουόρχολ μέχρι Banksy – και στον κάτω, Ferrari, Porsche, συλλεκτικές μοτοσικλέτες και ακόμη και ένα μονοθέσιο Formula 1.

Μάλιστα, στην εκπομπή θα ακούσετε και τον ήχο μίας από τις Ferrari του, την ώρα που τη βάζει μπροστά και την «γκαζώνει», μέσα στον ιδιωτικό του χώρο.

Από τον «χειρότερο μαθητή» στο IQ 145

Στη συνέντευξή του μιλά ανοιχτά για τα μαθητικά του χρόνια στο Κολλέγιο, όπου -όπως λέει- ήταν ο «χειρότερος μαθητής». Οι γονείς του, ανήσυχοι, έφεραν μέχρι και ψυχολόγο από το Harvard για να διαπιστώσουν «τι έχει το παιδί τους». Το αποτέλεσμα; IQ 145.

Αναφέρεται στην απόφασή του να ασχοληθεί με τη ναυτιλία, στο προσωπικό του μότο «ή θα τα κάνω όλα ή τίποτα», αλλά και στο πώς αγόρασε το πρώτο του πλοίο ως φοιτητής, με χρηματοδότηση από τον πατέρα του, χτίζοντας σταδιακά τον δικό του στόλο.

Ο Ευάγγελος Πιστιόλης ζει ουσιαστικά μέσα σε ένα αεροπλάνο, μοιράζοντας τον χρόνο του ανάμεσα σε Ελλάδα, Ελβετία και Ντουμπάι. Μιλά για τις τρεις κόρες του και για το τι θα ήθελε πραγματικά να τους κληροδοτήσει – όχι μόνο την περιουσία, αλλά αξίες και νοοτροπία.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο Evaggelos Pistiolis Foundation, το κοινωφελές ίδρυμα που έχει δημιουργήσει, με στόχο την προσφορά στην κοινωνία, αλλά και στην ανακαίνιση του Λυκείου Κάντζας, ως έμπρακτη απόδειξη κοινωνικής ευθύνης.
Μια σπάνια, αποκαλυπτική και ειλικρινής συνέντευξη ενός ανθρώπου που κινείται στα υψηλότερα επίπεδα του παγκόσμιου επιχειρείν, χωρίς να επιδιώκει τα φώτα της δημοσιότητας.

Σε πέντε συλλήψεις για επίθεση εναντίον αστυνομικών δυνάμεων προχώρησαν αστυνομικοί της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένης Αθλητικής Βίας, βραδινές ώρες χθες, 2 Ιανουαρίου 2026, κατά τη διάρκεια του αγώνα μπάσκετ ΠΑΟ – Ολυμπιακού, στο κλειστό γυμναστήριο του ΟΑΚΑ, στο Μαρούσι Αττικής.

Όπως έγινε γνωστό από την αστυνομία, μισή ώρα μετά την έναρξη της αναμέτρησης, έξω από πύλη του γηπέδου, περίπου 50 άτομα κινήθηκαν εναντίον αστυνομικών της Διεύθυνσης Αστυνομικών Επιχειρήσεων Αττικής και επιτέθηκαν με πέτρες, προκειμένου να διασπάσουν τον φραγμό και να εισέλθουν στο γήπεδο χωρίς έλεγχο.

Για την αντιμετώπιση της επίθεσης παρασχέθηκε συνδρομή και από άλλη διμοιρία, η οποία επίσης δέχτηκε επιθέσεις με πέτρες. Στη συνέχεια, με τακτικές κινήσεις οι αστυνομικοί απώθησαν τον κύριο όγκο των επιτιθέμενων ατόμων, ενώ οι επιθέσεις συνεχίστηκαν από μικρές, πλέον, ομάδες.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι αστυνομικές δυνάμεις κατάφεραν να ακινητοποιήσουν και να συλλάβουν πέντε άτομα, ενώ από τις επιθέσεις δεν διαπιστώθηκε τραυματισμός αστυνομικού ή τρίτου προσώπου, ούτε φθορές σε δημόσια υλικά ή ιδιωτική περιουσία.

Οι συλληφθέντες, σε βάρος των οποίων σχηματίστηκε δικογραφία για βία κατά υπαλλήλων και δικαστικών προσώπων, διατάραξη της κοινής ειρήνης, απόπειρα επικίνδυνων σωματικών βλαβών κατά συναυτουργία, καθώς και για παράβαση της νομοθεσίας για τον ερασιτεχνικό και επαγγελματικό αθλητισμό και περί όπλων, οδηγούνται στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.

Η έρευνα για τον εντοπισμό και τη σύλληψη και των υπόλοιπων δραστών συνεχίζεται.

Ο Sam Altman είναι σαν ζογκλέρ σε μονόκυκλο. Η δημιουργία chatbots που είναι φωτεινοί παντογνώστες και τροφοδοτούνται από μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αιχμής είναι μια πολύ σεμνή φιλοδοξία για το αφεντικό της OpenAI. Για να κρατήσει το ενδιαφέρον του ακροατηρίου του αμείωτη, ο κ. Altman πετάει όλο και περισσότερες μπάλες στον αέρα. Επί παραγγελία τσιπ; Φυσικά. Ηλεκτρονικό εμπόριο; Γιατί όχι. Συμβουλευτική επιχειρήσεων; Πολύ εύκολο. Μια καταναλωτική συσκευή; Μα, φυσικά.

Ταυτόχρονα, ο κ. Altman πρέπει να έχει ένα χέρι ελεύθερο για να κρατάει το καπέλο που μαζεύει το χρήμα, γιατί, μέρα με τη μέρα, η παράσταση γίνεται όλο και πιο ακριβή. Τα στοιχεία που διέρρευσαν δείχνουν ότι η OpenAI αναμένει να «κάψει» 17 δισ. δολάρια σε μετρητά το 2026, από 9 δισ. δολάρια το 2025, και ότι οι ζημίες της θα συνεχίσουν να συσσωρεύονται σε κάθε ένα από τα επόμενα τρία χρόνια (βλ. διάγραμμα 1). Έχει ήδη συγκεντρώσει περισσότερα από 60 δισ. δολάρια από επενδυτές, περισσότερα από κάθε άλλη ιδιωτική εταιρεία, σχεδόν όλα από τότε που το ChatGPT ανέδειξε το μέχρι πρότινος σκοτεινό εργαστήριο τεχνητής νοημοσύνης στα τέλη του 2022 (βλ. διάγραμμα 2).

Η δίψα του κ. Altman για χρήμα παραμένει ακόρεστη. Το 2026 η OpenAI θα αντλήσει «σχεδόν σίγουρα» άλλη μια δόση κεφαλαίου, λέει πηγή προσκείμενη στην εταιρεία. Φέρεται να αναζητά έως και 100 δισ. δολάρια, με αποτίμηση ίσως 830 δισ. δολάρια, από 500 δισ. δολάρια στον τελευταίο γύρο άντλησης κεφαλαίων τον Οκτώβριο. Η Amazon βρίσκεται ξεχωριστά σε συζητήσεις για να επενδύσει έως και 10 δισ. δολάρια στην κατασκευάστρια μοντέλων, η οποία έχει ξεμπλέξει από την αποκλειστική σχέση με τη Microsoft, την μεγαλύτερη αντίπαλο της Amazon στο cloud computing. Η Nvidia έχει δηλώσει ότι και αυτή μπορεί να επενδύσει έως και 100 δισ. δολάρια στην OpenAI σε δόσεις των 10 δισ. δολαρίων για να τη βοηθήσει να αγοράσει τα chipmaker προϊόντα της. Αν και στο παρελθόν, κατά καιρούς, δεν υπήρξε και τόσο ένθερμος υποστηρικτής της ιδέας, ο κ. Altman φημολογείται επίσης ότι σκέφτεται μια δημόσια προσφορά.

Η άνευ προηγουμένου άντληση κεφαλαίων της OpenAI τροφοδότησε μια εξίσου άνευ προηγουμένου ανάπτυξη. Το 2023 τα έσοδά της ξεπέρασαν το 1 δισ. δολάρια. Το 2025 φέρεται να έφτασαν τα 13 δισ. δολάρια, ενώ μέχρι το τέλος του έτους θα αυξηθούν σε ετήσιο ρυθμό στα 20 δισ. δολάρια. Η Google και το Facebook χρειάστηκαν πέντε και έξι χρόνια, αντίστοιχα, για να πετύχουν το ίδιο.

Το πρόβλημα είναι ότι η ζήτηση της OpenAI για υπολογιστική ισχύ – μακράν το μεγαλύτερο κόστος της – παρέμεινε στενά συνδεδεμένη με τα έσοδα. Οι υπολογιστικές ανάγκες της εταιρείας αυξήθηκαν από 200 μεγαβάτ το 2023 σε 1,9 γιγαβάτ (GW) το 2025. Έχει υπογράψει επιστολές προθέσεων για την προσθήκη επιπλέον 30 GW ισχύος τα επόμενα χρόνια με κόστος περίπου 1,4 τρισ. δολάρια. Προς το παρόν, οι επενδυτές είναι ενθουσιασμένοι από το εκθαμβωτικό κατόρθωμα του κ. Altman. Τελικά, όμως, θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να βγάλει και κέρδος.

Ο κ. Altman συνεχίζει να υποστηρίζει ότι τα οικονομικά της OpenAI θα βελτιωθούν καθώς η εταιρεία θα αναπτύσσεται και το αρχικό κόστος εκπαίδευσης των μοντέλων της θα αρχίσει συγκριτικά να μειώνεται. Ωστόσο, το κόστος εκπαίδευσης συνεχίζει να αυξάνεται καθώς η OpenAI αντιμετωπίζει σκληρό ανταγωνισμό από άλλους κατασκευαστές μοντέλων. Σύμφωνα με τα συγκριτικά στοιχεία που συγκέντρωσε το Ινστιτούτο Τεχνητής Νοημοσύνης με επίκεντρο τον άνθρωπο (Institute for Human-Centred Artificial Intelligence) του Στάνφορντ, το χάσμα στις επιδόσεις μεταξύ των πιο προηγμένων μοντέλων έχει μειωθεί σημαντικά τον τελευταίο χρόνο. Η τελευταία μεγάλη απειλή για την OpenAI ήταν η Google, της οποίας το μοντέλο Gemini 3, που παρουσιάστηκε τον Νοέμβριο, ξεπέρασε το GPT-5.1 της OpenAI σε πολλά μέτρα σύγκρισης. Η OpenAI αντεπιτέθηκε με το GPT-5.2, αλλά το μοντέλο απέχει πολύ από το να αποτελέσει χτύπημα νοκ-άουτ. Εν τω μεταξύ, τα λεγόμενα ανοικτά μοντέλα, των οποίων οι αριθμητικές παράμετροι (γνωστές ως «βάρη») είναι ελεύθερα διαθέσιμες, έχουν επίσης κλείσει τη διαφορά στις επιδόσεις με τα κλειστά μοντέλα.

Η OpenAI δεν έχει την πολυτέλεια να μείνει πίσω στη δημιουργία μοντέλων. Ήδη υπάρχουν ενδείξεις ότι το ChatGPT χάνει τη δυναμική του. Σύμφωνα με την Sensor Tower, η οποία παρακολουθεί την κίνηση στο διαδίκτυο, στα μέσα Δεκεμβρίου, είχε 910 εκατ. μηνιαίους ενεργούς χρήστες, σε σύγκριση με τα 345 εκατ. του Gemini, αλλά το Gemini κερδίζει συνεχώς έδαφος. Μια πρόσφατη μελέτη της Deutsche Bank σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες διαπίστωσε ότι οι συνδρομές των καταναλωτών στην υπηρεσία «σταμάτησαν» το καλοκαίρι και έκτοτε αυξάνονται ελάχιστα. Αναγνωρίζοντας την πρόκληση, ο κ. Altman θέσπισε προσωρινό «κόκκινο κώδικα» στις αρχές Δεκεμβρίου, λέγοντας στο προσωπικό να διακόψει άλλες πρωτοβουλίες και να δώσει προτεραιότητα στη βελτίωση του ChatGPT.

Ακόμα πιο ανησυχητικές είναι οι αναφορές ότι η OpenAI χάνει χρήματα απλά και μόνο από τη λειτουργία των μοντέλων της, στα οποία πολλοί καταναλωτές έχουν πρόσβαση μέσω της δωρεάν έκδοσης του ChatGPT. Τον Νοέμβριο ο Ed Zitron, σχολιαστής γνωστός για τον σκεπτικισμό του έναντι της τεχνητή νοημοσύνη, δημοσίευσε στοιχεία της Microsoft που διέρρευσαν και έδειχναν ότι το λεγόμενο κόστος εξαγωγής συμπερασμάτων της OpenAI κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, υπερέβαινε τα έσοδά της. Για να μειώσει τις απώλειές της, η OpenAI θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές ή να περιορίσει την πρόσβαση, αλλά θα διέτρεχε τον κίνδυνο να παρασύρει την ανάπτυξη, ιδίως με τους ανταγωνιστές να βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής.

Όλα αυτά βοηθούν να εξηγηθεί η διαρκώς διευρυνόμενη εστίαση της OpenAI. Μέρος της στρατηγικής είναι η ανάπτυξη νέων τρόπων για την αξιοποίηση της τεχνολογίας της. Παρόλο που ο κ. Altman φέρεται να διέκοψε τις εργασίες σε μια πρωτοβουλία για την ενσωμάτωση διαφημίσεων στο ChatGPT στο πλαίσιο του «κόκκινου κώδικα» του, οι γνώστες λένε ότι η εταιρεία εξακολουθεί να έχει τέτοια σχέδια για το 2026. Ήδη επιτρέπει σε εταιρείες στην Αμερική, όπως η Etsy, μια διαδικτυακή αγορά, και η Walmart, να πωλούν τα προϊόντα τους μέσω του chatbot έναντι αμοιβής.

Η OpenAI ελπίζει επίσης να επεκτείνει τα έσοδά της από εταιρικούς πελάτες, οι οποίοι τείνουν να είναι πιο ανθεκτικοί. Εκεί ο κύριος ανταγωνιστής της είναι η Anthropic, μια αντίπαλη εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης της οποίας το chatbot Claude είναι δημοφιλές κυρίως μεταξύ των προγραμματιστών. Για να καλύψει το χαμένο έδαφος, η OpenAI έχει δημιουργήσει ένα τμήμα συμβούλων που βοηθά μεγάλες εταιρείες να αναπτύξουν την τεχνολογία της και έχει αναπτύξει εργαλεία για επιχειρήσεις, όπως το AgentKit, που ξεκίνησε τον Οκτώβριο, το οποίο οι πελάτες μπορούν να χρησιμοποιούν για την αυτοματοποίηση εργασιών. Αν και οι καταναλωτές εξακολουθούν να παρέχουν την πλειοψηφία των εσόδων της OpenAI, το μερίδιο που προέρχεται από τις επιχειρήσεις συνεχίζει να αυξάνεται.

Η στρατηγική της OpenAI φαίνεται επίσης να περιλαμβάνει κάθετη ολοκλήρωση, αντλώντας έμπνευση από την Google. Τα επί παραγγελία τσιπ του γίγαντα της αναζήτησης, τα οποία άρχισε να αναπτύσσει πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, έχουν γίνει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς κοστίζουν το μισό έως το ένα δέκατο περισσότερο από ένα αντίστοιχο τσιπ της Nvidia. Οι 4 δισ. χρήστες συσκευών Android παγκοσμίως παρέχουν επίσης ένα τεράστιο κανάλι διανομής για τα προϊόντα AI της. Τον τελευταίο χρόνο η OpenAI υπέγραψε συμφωνία με την Broadcom, μια εταιρεία σχεδίασης τσιπ, για την ανάπτυξη του δικού της κατά παραγγελία πυριτίου και προσέλαβε τον Sir Jony Ive, τον σχεδιαστή πίσω από το iPhone της Apple, για την ανάπτυξη μιας καταναλωτικής συσκευής.

Η διαφορά είναι ότι η OpenAI δεν διαθέτει τον πακτωλό χρημάτων που παρέχει η μηχανή αναζήτησης της Google. Ήδη ορισμένοι επενδυτές είναι επιφυλακτικοί. Το αφεντικό μιας εταιρείας επιχειρηματικού κεφαλαίου (VC) σημειώνει ότι οι ζημίες της OpenAI είναι τόσο μεγάλες όσο τα ελλείμματα πολλών εθνικών κυβερνήσεων. Εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, στις συζητήσεις για τη συγκέντρωση κεφαλαίων, «δεν επιτρέπεται καν να ρωτήσετε» το ποσό των μετρητών που δαπανά. Όταν ρωτήθηκε σε πρόσφατη συνέντευξη σε podcast από τον Brad Gerstner, έναν από τους πιο πιστούς επενδυτές της OpenAI, πώς η εταιρεία θα χρηματοδοτήσει δεσμεύσεις δαπανών που ισοδυναμούν με περίπου 100 φορές τα έσοδά της το 2025, ο κ. Altman απάντησε εκνευρισμένος: «Αν θέλετε να πουλήσετε τις μετοχές σας, θα σας βρω αγοραστή».

Οι επικριτές της OpenAI αποδοκιμάζουν αυτό που θεωρούν ύβρη του κ. Altman. «Αυτή είναι η ιστορία της WeWork σε στεροειδή», λέει ένα άλλο αφεντικό επιχειρηματικών κεφαλαίων που στηρίζει έναν από τους ανταγωνιστές της, αναφερόμενος στην κάποτε πολλά υποσχόμενη εταιρεία ενοικίασης γραφείων που κατέρρευσε θεαματικά υπό το βάρος των τεράστιων χρεών και των μη ρεαλιστικών προβλέψεων ανάπτυξης.

Εάν οι πωλήσεις της OpenAI σε επιχειρήσεις απογοητεύσουν και δεν μπορέσει να αξιοποιήσει το ChatGPT με άλλους τρόπους, η εταιρεία θα μπορούσε να διαλυθεί γρήγορα. Βέβαια, προς το παρόν, ο κ. Altman εξακολουθεί να έχει πολλούς πιστούς. «Αν μου λέγατε πριν από πέντε χρόνια ότι η Sam θα κατάφερνε να ολοκληρώσει αυτές τις συμφωνίες, δεν θα σας πίστευα. Είναι καλύτερος απ’ ό,τι περιμέναμε», λέει ένας από τους επενδυτές του. Η επόμενη χρονιά θα δοκιμάσει αν τελικά είναι πολύ περισσότερα από ένας απλός σόουμαν.

© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com

Η ραγδαία ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων, τύπου Airbnb, στην Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα φάση ρύθμισης και συμμόρφωσης. Το κράτος, υπό την πίεση της στεγαστικής κρίσης και της κοινής γνώμης για την εκτίναξη των τιμών κατοικίας και της ανάγκης για φορολογικά έσοδα, ψήφισε μέσα στο 2025 ένα νομοθετικό πακέτο, που αλλάζει σημαντικά τους όρους λειτουργίας των βραχυχρόνιων καταλυμάτων.

Οι αλλαγές αυτές -πολιτικές, φορολογικές και τεχνικές- μπαίνουν σταδιακά σε εφαρμογή και έχουν άμεσες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο εισάγει υποχρεώσεις ασφαλείας και ποιότητας για όλα τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης: φυσικό φωτισμό/αερισμό, κλιματισμό, εγκαταστάσεις πυροπροστασίας, πιστοποιήσεις ηλεκτρολογικών και απολυμάνσεων, υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης.

Παράλληλα, εισάγονται και αυστηρότερα πρόστιμα για μη συμμόρφωση, που -σε περιπτώσεις σοβαρών παραβάσεων- φτάνουν έως και 20.000 ευρώ. Η νέα ρύθμιση τέθηκε σε ισχύ με καταληκτική ημερομηνία εφαρμογής την 1η Οκτωβρίου 2025.

Επίσης, εφαρμόστηκε το μορατόριουμ για νέες εγγραφές βραχυχρόνιων ακινήτων σε επιλεγμένες γειτονιές του κέντρου της Αθήνας (Κολωνάκι, Κουκάκι και Εξάρχεια, κ.ά) τουλάχιστον για έναν χρόνο, με στόχο να σταματήσει η περαιτέρω «αποψίλωση» της μόνιμης κατοίκησης στο κέντρο.

Η φορολογική πλευρά συμπληρώνει το παζλ: Αφενός το ειδικό Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση (ΤΑΚΚ) αυξήθηκε σημαντικά για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις (από 1,5 ευρώ σε 8 ευρώ ανά διανυκτέρευση την υψηλή περίοδο, και από 0,5 ευρώ σε 2 ευρώ τη χαμηλή). Αφετέρου, στις εταιρείες διαχείρισης ακινήτων επιβάλλεται επιπλέον τέλος επιτηδεύματος για κάθε κατάλυμα που διαχειρίζονται.

Οι οικονομικές επιπτώσεις για οικοδεσπότες και διαχειριστές Airbnb

Η εφαρμογή τεχνικών προδιαγραφών σημαίνει αρχικό επενδυτικό κόστος, που για μικρά ακίνητα μπορεί να είναι σημαντικό σε ποσοστό των εσόδων τους, ιδιαίτερα για ιδιοκτήτες ενός ή δύο ακινήτων που διαχειρίζονται μόνοι τους τα καταλύματά τους.

Αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε δύο κύριες προσαρμογές:

«Φιλτράρισμα» των καταλυμάτων με χαμηλό επίπεδο υπηρεσιών (πολλά από τα οποία πιθανώς θα βγουν από την αγορά STR) και
περαιτέρω επαγγελματικοποίηση του κλάδου, με την είσοδο εταιρικών διαχειριστών που μπορούν να απορροφήσουν τα κόστη συμμόρφωσης και να κλιμακώσουν υπηρεσίες.
Αυτό, όμως, σημαίνει ότι οι μικροϊδιοκτήτες που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να επενδύσουν, ενδέχεται να επιλέξουν είτε μακροχρόνιες μισθώσεις είτε πώληση.

Επιπτώσεις στην προσφορά κατοικιών και στις τιμές ενοικίασης

Η δημόσια αιτία των μέτρων είναι να απελευθερωθούν κατοικίες για μόνιμους κατοίκους και να συγκρατηθούν οι τιμές ενοικίασης. Ίσως αυτά τα μέτρα να έχουν κάποιες προοπτικές να αποδώσουν, αλλά όχι άμεσα και ομοιόμορφα, σημειώνουν παράγοντες της αγοράς.

Σε περιοχές υψηλής ζήτησης οι ιδιοκτήτες μπορεί να στραφούν σε βραχυχρόνιες μισθώσεις με πλήρη συμμόρφωση, διατηρώντας ψηλά τις τιμές. Σε περιοχές που υπάρχουν πολλά μικρά καταλύματα, τα οποία δεν συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές ασφάλειας και ποιότητας, οι ιδιοκτήτες ίσως επιστρέψουν στη μακροχρόνια μίσθωση, έστω και προσωρινά.

Πάντως, όλες οι μελέτες υποστηρίζουν ότι η καθαρή επίδραση των μέτρων στις τιμές στέγασης θα είναι ανεπαίσθητη.

Τι περιμένουν οι πλατφόρμες και πώς αντιδρούν οι αγορές

Οι ψηφιακές πλατφόρμες (Airbnb, Booking κ.ά.) έχουν ήδη τροποποιήσει τις λειτουργίες τους, παρέχοντας στοιχεία στους φορείς, ενώ έχουν ενσωματώσει τις παρακρατήσεις φόρων. Ωστόσο, το κόστος συμμόρφωσης και η ανάγκη για αυστηρότερες εγγραφές ακινήτων μπορούν να μειώσουν τον αριθμό των νέων καταχωρήσεων.

Επίσης, οι μεγαλύτεροι επαγγελματικοί διαχειριστές μπορούν να κεφαλαιοποιήσουν την κατάσταση, προσφέροντας «πλήρως συμμορφωμένα» καταλύματα και αναλαμβάνοντας τη διαχείριση συμμόρφωσης για ιδιοκτήτες. Συνεπώς, η αγορά αναμένεται να γίνει πιο συγκεντρωμένη και πιο «προσηλωμένη» στην ποιότητα και στην ασφάλεια.

Υπάρχουν, ωστόσο, σαφείς κίνδυνοι. Οι υπερβολικά αυστηρές ή γραφειοκρατικές απαιτήσεις μπορεί να ωθήσουν μέρος της αγοράς:

Στη «μαύρη» μίσθωση ή σε μη δηλωμένες πρακτικές, εάν οι έλεγχοι δεν μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά.

Επιπλέον, ορισμένες τουριστικές επιχειρήσεις χαμηλού κόστους, που εξυπηρετούν ταξιδιώτες με περιορισμένο προϋπολογισμό, μπορεί να εξαφανιστούν, με αποτέλεσμα αύξηση της συνολικής τιμής για τους καταναλωτές ή μετατόπιση της ζήτησης σε άλλους προορισμούς. Τέλος, αν τα έσοδα από τους αυξημένους φόρους και τα πρόστιμα δεν επιστραφούν σε πολιτικές στέγασης (π.χ. επιδότηση κατοικιών), τότε ο κοινωνικός αντίκτυπος θα είναι περιορισμένος.

Η μεγάλη εικόνα για Airbnb και βραχυχρόνια μίσθωση

Αν τα μέτρα εφαρμοστούν σωστά, με ισχυρούς και διαφανείς μηχανισμούς ελέγχου, κίνητρα για μετάβαση σε μακροχρόνιες μισθώσεις και στοχευμένες επιδοτήσεις, η αγορά μπορεί να εξελιχθεί προς μια πιο βιώσιμη και επαγγελματική μορφή, όπου οι βραχυχρόνιες μισθώσεις παραμένουν, αλλά υπό αυστηρότερους -κοινωνικά αποδεκτούς- όρους.

Εάν, όμως, η εφαρμογή αποδειχθεί καθυστερημένη ή αποσπασματική, υπάρχει ο κίνδυνος στρεβλώσεων, «εκροής» τουριστικής ζήτησης και δημιουργίας αθέμιτων αγορών.

Τα νέα μέτρα δείχνουν ότι «το ταβάνι» έχει οριστεί, όχι με την έννοια της εξαφάνισης των βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά ως αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας που θα περιορίσει την ανεξέλεγκτη επέκταση και θα αναδιαμορφώσει το προφίλ της προσφοράς, σε πιο επαγγελματική, πιο ακριβή και με υψηλότερη ποιότητα.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε το πράσινο φως στο αμερικανικό στρατό για να πραγματοποιήσει χερσαίες επιθέσεις στη Βενεζουέλα – κυρίως σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις – λίγες ημέρες πριν από τη σημερινή επιχείρηση, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο CBS News υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Στρατιωτικοί αξιωματούχοι συζήτησαν τη διεξαγωγή της αποστολής την ημέρα των Χριστουγέννων, αλλά οι αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ στη Νιγηρία εναντίον στόχων του ISIS είχαν προτεραιότητα, ανέφεραν οι πηγές.

Οι ημέρες μετά τα Χριστούγεννα «άνοιξαν» περισσότερες πιθανές ευκαιρίες για επιθέσεις στους αξιωματούχους του αμερικανικού στρατού, αλλά η επιχείρηση αναβλήθηκε λόγω των καιρικών συνθηκών. Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ο αμερικανικός στρατός ήθελε καιρικές συνθήκες που θα ήταν ευνοϊκές για την επιτυχία της αποστολής.

Χρονιά ισχυρής κερδοφορίας και υψηλών μερισματικών αποδόσεων στους μετόχους τους θα είναι το 2026 για τις ελληνικές τράπεζες. Την προοπτική αυτή διαμορφώνουν τρεις παράγοντες: α) η πιστωτική επέκταση που θα έχει συνέχεια με προβλεπόμενους ρυθμούς αύξησης 8% – 10%, β) τα έσοδα από τόκους που δεν πρόκειται να συμπιεστούν περαιτέρω, καθώς το επιτόκιο της ΕΚΤ αναμένεται ότι θα παραμείνει στο 2% και γ) η απόδοση των εξαγορών στις οποίες προχώρησαν οι τράπεζες, προκειμένου να διαφοροποιήσουν τις πηγές των εσόδων τους.

Τις προοπτικές των ελληνικών τραπεζών για το 2026 επισήμαναν στη διάρκεια της χρονιάς όλοι οι ξένοι επενδυτικοί οίκοι, διατηρώντας τις συστάσεις υπεραπόδοσης για τις ελληνικές τραπεζικές μετοχές. Ενδεικτικά, η JP Morgan, η μεγαλύτερη επενδυτική τράπεζα παγκοσμίως, ανέφερε ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι ένας από τους πιο ισχυρούς, καθαρούς και προβλέψιμους κλάδους σε ολόκληρη την Ευρώπη, τονίζοντας ότι για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια το ελληνικό τραπεζικό σύστημα αντιμετωπίζεται από τα διεθνή χαρτοφυλάκια ως «ένα σύστημα που μπορεί να παραδώσει ανάπτυξη, σταθερότητα και επιστροφές κεφαλαίου ταυτόχρονα».

Το θετικό κλίμα για τις ελληνικές τράπεζες επιβεβαιώθηκε και στο τελευταίο επενδυτικό event της χρονιάς, το ελληνικό επενδυτικό συνέδριο που διοργάνωσαν Morgan Stanley και ΕΧΑΕ στο Λονδίνο. Στο πλαίσιο του συνεδρίου οι ελληνικές τράπεζες είχαν δεκάδες ραντεβού, η καθεμία με ξένους μακροπρόθεσμους επενδυτές, οι οποίοι, ενώ πέντε χρόνια πριν δεν κοίταζαν καθόλου την Ελλάδα και τις τράπεζές της, τώρα έχουν τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο προτεραιότητα στην επενδυτική τους ατζέντα.

Και αυτό, γιατί μέσα σ’ ένα θετικό μακροοικονομικό περιβάλλον για την ελληνική οικονομία, οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν σχετικά φθηνές, με προβλεπόμενη σημαντική αύξηση των κερδών ανά μετοχή, μείωση του κόστους κινδύνου και αύξηση των μερισμάτων. Οι ξένοι επενδυτές βλέπουν, επίσης, τα μεγάλα περιθώρια πιστωτικής επέκτασης που παραμένουν για τις ελληνικές τράπεζες, καθώς διαπιστώνουν ουρά επενδυτικών έργων της τάξεως των 20 δισ. ευρώ τα επόμενα 3-4 χρόνια.

Εξαγορές και νέα business plans για τις τράπεζες

Στο περιβάλλον αυτό, οι ελληνικές τράπεζες εισέρχονται στο 2026 με ανανεωμένα business plans, τα οποία θα ανακοινώσουν στους επενδυτές μαζί με τα αποτελέσματα Χρήσεως 2025, τέλος Φεβρουαρίου – αρχές Μαρτίου. Τα νέα business plans περιλαμβάνουν τις εκτιμήσεις για τη συμβολή που θα έχουν στα έσοδα και στα κέρδη τους, οι εξαγορές στις οποίες προχώρησαν οι τρεις από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, με την Εθνική να επιφυλάσσει τις κινήσεις της για το 2026.

Στο πλαίσιο των εξαγορών αυτών, η Eurobank ολοκλήρωσε τον Ιούνιο του 2025 τη διαδικασία του δικαιώματος εξαγοράς (squeeze out) για την απόκτηση του 100% των μετοχών της Ελληνικής Τράπεζας στην Κύπρο και εν συνεχεία έλαβε τις εποπτικές εγκρίσεις για τη συγχώνευση της τελευταίας με την Eurobank Κύπρου. Αργότερα, η Eurobank υπέγραψε σχέδιο συμφωνίας με τη Fairfax για την απόκτηση του 80% της ασφαλιστικής εταιρείας Eurolife Life.

Η Alpha Bank, από την πλευρά της, ανακοίνωσε τον Αύγουστο του 2025 ότι η UniCredit αύξησε περαιτέρω, κατά περίπου 5%, τη συμμετοχή της στην τράπεζα, στο 26%, με το ποσοστό αυτό να έχει ενισχυθεί μέχρι το κλείσιμο του 2025 στο 29,9%. Νωρίτερα, η Alpha Bank είχε συνάψει συμφωνία για την εξαγορά της τράπεζας AstroBank στην Κύπρο (Ιούνιος 2025), η οποία ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο, καθώς και των εξειδικευμένων χρηματοοικονομικών εταιρειών FlexFin και Axia Ventures (Αύγουστος 2025).

Τέλος, τον Μάρτιο του 2025 η Τράπεζα Πειραιώς σύναψε σύμβαση αγοραπωλησίας μετοχών για την εξαγορά του 90,01% της Εθνικής Ασφαλιστικής, η οποία ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο με την απόκτηση του 100% της εταιρείας.

Οι κινήσεις της CrediaBank

Στις κινήσεις εξαγορών θα πρέπει να προστεθεί και η δραστηριότητα που ανέπτυξε η μη συστημική CrediaBank, η οποία προέκυψε από τη συγχώνευση της Τράπεζας Αττικής (Attica Bank) με την Παγκρήτια Τράπεζα.

Τον Σεπτέμβριο, η CrediaBank ανακοίνωσε την εξαγορά του 70,03% των μετοχών της HSBC Bank Malta, βάζοντας τις υπογραφές για τη συναλλαγή στις 23 Δεκεμβρίου. Μέχρι να κλείσει το 2025 η Τράπεζα ανακοίνωσε επίσης ότι βρίσκεται σε αποκλειστικές συζητήσεις για την εξαγορά του 70% της χρηματιστηριακής εταιρείας Pantelakis, καθώς και την ολοκλήρωση της συμφωνίας με τη Euronet, στην οποία η CrediaBank θα μεταβιβάσει τις δραστηριότητες αποδοχής και εκκαθάρισης συναλλαγών καρτών, το δίκτυο ΑΤΜ εντός και εκτός καταστημάτων, καθώς και τη λειτουργία και διαχείρισή του.

Τη σιωπή του έσπασε την Παρασκευή, για πρώτη φορά μετά την πρωτοχρονιάτικη τραγωδία στο Le Constellation του Κραν Μοντανά, ο 49χρονος Γάλλος ιδιοκτήτης και διαχειριστής του μπαρ, Ζακ Μορέτι, ο οποίος τόνισε πως τόσο αυτός όσο και η 40χρονη σύζυγός του, Τζέσικα, βρίσκονται σε κατάσταση σοκ, ενώ διαβεβαίωσε πως είχαν γίνει τρεις έλεγχοι τα τελευταία δέκα χρόνια.

Μιλώντας στην ελβετική εφημερίδα «20 Minuten», ο ιδιοκτήτης του καταστήματος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Δεν μπορούμε ούτε να κοιμηθούμε ούτε να φάμε, είμαστε όλοι σε πολύ άσχημη κατάσταση».

Οι Γάλλοι υπήκοοι από την Κορσική, Ζακ και Τζέσικα Μορέτι ανέλαβαν το Le Constellation το 2015. Φίλος του ζευγαριού επιβεβαίωσε σε αρκετά κορσικανικά μέσα ενημέρωσης ότι και οι δύο είναι ζωντανοί, διαψεύδοντας φήμες που κυκλοφόρησαν τις πρώτες ώρες μετά την τραγωδία. Όπως έγινε γνωστό, τη νύχτα της πυρκαγιάς, η Τζέσικα Μορέτι βρισκόταν μέσα στο μπαρ και τραυματίστηκε, υποφέροντας από εγκαύματα στο χέρι. Ο Ζακ, απουσίαζε, καθώς βρισκόταν σε άλλη επιχείρηση του ζευγαριού στην περιοχή.

Ο Μορέτι συμπλήρωσε στην «20 Minuten» ότι θα συνεργαστεί πλήρως με τις αρχές. «Θα κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να βοηθήσουμε στη διαλεύκανση των αιτιών. Κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν. Στη διαδικασία συμμετέχουν και οι δικηγόροι μας», σημείωσε.

Όπως σημειώνουν οι αρχές, ισχύει το τεκμήριο της αθωότητας. Η Εισαγγελία του καντονιού του Βαλέ έχει ήδη ξεκινήσει ποινική έρευνα για τις συνθήκες της πυρκαγιάς. Όπως ανακοινώθηκε σε συνέντευξη Τύπου το απόγευμα της Παρασκευής, οι διαχειριστές του καταστήματος έχουν ήδη καταθέσει. Προς το παρόν δεν έχει διευκρινιστεί αν θα απαγγελθούν κατηγορίες σε συγκεκριμένα πρόσωπα, ωστόσο παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο διερεύνησης για εμπρησμό και ανθρωποκτονία από αμέλεια.

Η εφημερίδα Le Nouvelliste αναφέρει, από την πλευρά της, ότι ο Ζακ Μορέτι είχε αναλάβει προσωπικά μεγάλο μέρος των εργασιών ανακαίνισης του καταστήματος. «Έκανα σχεδόν τα πάντα μόνος μου», φέρεται να είχε δηλώσει στο παρελθόν.

Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι το Le Constellation είχε «ελεγχθεί τρεις φορές τα τελευταία δέκα χρόνια» και ότι «όλα είχαν γίνει σύμφωνα με τους κανονισμούς». Το κατά πόσο οι έλεγχοι αυτοί αφορούσαν ειδικά ζητήματα πυρασφάλειας αποτελεί πλέον αντικείμενο της εισαγγελικής έρευνας.

Το ζευγάρι Κορσικανών διατηρεί και άλλες επιχειρήσεις στην περιοχή, μεταξύ των οποίων ένα εστιατόριο στο διπλανό χωρίο Λενς και ένα μπεργκεράδικο στο Κραν Μοντανά.

Σε αγώνα δρόμου για τον εντοπισμό μιας ανήλικης ελληνικής καταγωγής έχουν επιδοθεί συγγενείς και φίλοι, μετά την καταστροφική πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στο μπαρ «Le Constellation», στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας. Η 15χρονη φέρεται να βρισκόταν στον χώρο τη στιγμή που ξέσπασε η φωτιά, με την οικογένειά της να απευθύνει δημόσιες εκκλήσεις μέσω των social media για οποιαδήποτε πληροφορία.

Όπως προκύπτει από τα έως τώρα στοιχεία, πρόκειται για την Αλίκη Καλλέργη (Alice Kallergis), η οποία είχε πάει στο μπαρ το βράδυ της παραμονής της Πρωτοχρονιάς μαζί με φίλες της. Η ανήλικη διαθέτει διπλή υπηκοότητα, ελληνική και ελβετική, και ζει μόνιμα στην Ελβετία. Οι συγγενείς της ζητούν από όποιον γνωρίζει κάτι σχετικό με την τύχη της να επικοινωνήσει άμεσα με τις αρχές.

Ο αδερφός της Αλίκης, έκανε ανάρτηση στα social media αναφέροντας πως «δεν έχουμε κανένα νέο» και παρακαλεί όποιον γνωρίζει κάτι να επικοινωνήσει στο παρακάτω τηλέφωνο: +41789040021. Όπως αναφέρει ο ίδιος η 15χρονη βρισκόταν στο σημείο μαζί με τρεις φίλες της οι οποίες επίσης αγνοούνται.

15χρονη Ελληνίδα αγνοείται μετά την τραγωδία στο κλαμπ στο Κραν Μοντανά
15χρονη Ελληνίδα αγνοείται μετά την τραγωδία στο κλαμπ στο Κραν Μοντανά

Στους 47 οι νεκροί

Η έρευνα και η διαδικασία της αναγνώρισης των θυμάτων συνεχίζεται σήμερα, μετά την πυρκαγιά σε μπαρ στο ελβετικό χιονοδρομικό κέντρο Κραν Μοντανά τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς.

Ο αριθμός των νεκρών ανέρχεται πλέον στους 47, σύμφωνα με το Sky News που επικαλείται επίσημη ενημέρωση από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ιταλίας. Πέντε από τα θύματα δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί, λόγω της εκτεταμένης φύσης των εγκαυμάτων. Ο νέος απολογισμός σηματοδοτεί αύξηση σε σχέση με τα στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί την προηγούμενη ημέρα από τις ελβετικές αρχές, οι οποίες έκαναν λόγο για περίπου 40 νεκρούς. Σύμφωνα με το ιταλικό Υπουργείο Εξωτερικών, 10 Ιταλοί υπήκοοι έχουν διακομιστεί σε νοσοκομεία μετά τη φωτιά, ενώ πέντε ή έξι άτομα εξακολουθούν να αγνοούνται. Τρεις από τους τραυματίες έχουν μεταφερθεί σε νοσοκομείο στο Μιλάνο για περαιτέρω νοσηλεία και εξειδικευμένη φροντίδα.

Την ίδια ώρα, Ελβετός αξιωματούχος προειδοποιεί ότι ο αριθμός των θυμάτων ενδέχεται να αυξηθεί. Ο Στεφάν Γκανζέρ, επικεφαλής των θεμάτων ασφάλειας του καντονιού Βαλέ, όπου βρίσκεται το χιονοδρομικό θέρετρο, δήλωσε στο γαλλικό ραδιόφωνο RTL: «Υπάρχουν περίπου 100 τραυματίες σε κρίσιμη κατάσταση. Ο απολογισμός των νεκρών είναι τρομακτικός και μπορεί να γίνει ακόμη χειρότερος». Οι αρχές εκτιμούν ότι ανάμεσα στους νεκρούς βρίσκονται πολλοί νέοι άνθρωποι.

Συνεχίζεται η διαδικασία αναγνώρισης

Οι έρευνες και οι διαδικασίες αναγνώρισης συνεχίζονται, καθώς οι συνθήκες που επικράτησαν κατά τη φωτιά δυσχεραίνουν σημαντικά το έργο των ιατροδικαστικών αρχών. Έχουν κινητοποιηθεί διάφορα μέσα «για να ταυτοποιηθούν τα θύματα και να δοθούν τα πτώματα στις οικογένειες το ταχύτερο δυνατόν», ανέφερε η Μπεατρίς Πιού, η γενική εισαγγελέας του καντονιού Βαλέ, στη νοτιοδυτική Ελβετία. «Το έργο αυτό μπορεί να συνεχιστεί για αρκετές ημέρες ακόμη», σημείωσε ο επικεφαλής της αστυνομίας του καντονιού Φρεντερίκ Ζισλέρ.

«Προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε με τους φίλους μας (…) Στο Instagram, στο Facebook, σε όλα τα κοινωνικά δίκτυα», είπε ανήσυχη η Ελεονόρ, 17 ετών. «Αλλά τίποτα. Καμιά απάντηση. Τηλεφωνήσαμε στους γονείς. Τίποτα. Ούτε καν οι γονείς, δεν ξέρουν».

Η φωτιά εκδηλώθηκε περί τη 01:30 (τοπική ώρα· 02:30 ώρα Ελλάδας) την Πέμπτη μέσα στο κατάμεστο μπαρ Le Constellation, στο Κραν Μοντανά, όπου είχαν πάει τουρίστες, ανάμεσά τους πολλοί νέοι, για να γιορτάσουν την Πρωτοχρονιά, σύμφωνα με τις αρχές του καντονιού Βαλέ.

Αυτόπτες μάρτυρες περιέγραψαν φρικιαστικές σκηνές. Κόσμος προσπαθούσε να σπάσει παράθυρα για να ξεφύγει, άλλοι, με τα σώματά τους να έχουν υποστεί εγκαύματα, έτρεχαν να βγουν έξω.

«Έχουμε καταμετρήσει κάπου σαράντα αποβιώσαντες και κάπου 115 τραυματίες, στην πλειονότητά τους σοβαρά», ανέφερε χθες ο κ. Ζισλέρ, ο επικεφαλής της αστυνομίας του καντονιού.

Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση συνέχισε να αναδιαμορφώνει ριζικά την αυτοκινητοβιομηχανία και το 2025, ενώ τα concept cars λειτούργησαν περισσότερο από ποτέ ως εργαλεία αφήγησης. Δεν πρόκειται απλώς για ασκήσεις ύφους ή για εντυπωσιακές βιτρίνες τεχνολογίας, αλλά για συμπυκνωμένες δηλώσεις προθέσεων, μέσα από τις οποίες οι κατασκευαστές επιχειρούν να ορίσουν τον ρόλο τους σε ένα μέλλον που παραμένει ρευστό.

Άλλοτε ως καθαρές ματιές προς το αύριο και άλλοτε ως συνειδητές επιστροφές στην ίδια την ιστορία του αυτοκινήτου, τα πρωτότυπα που συζητήθηκαν περισσότερο φέτος αποκάλυψαν πώς αντιλαμβάνονται οι εταιρείες την επόμενη ημέρα της μετακίνησης.

Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία τείνει να εξομοιώνει τα πάντα, το design αναλαμβάνει ξανά τον ρόλο του διαφοροποιητικού στοιχείου, επαναφέροντας στο προσκήνιο την έννοια της ταυτότητας.

Κοινός παρονομαστής όλων αυτών των προτάσεων είναι η επιστροφή της αισθητικής ως κεντρικού διακυβεύματος. Όχι όμως με τους όρους του παρελθόντος. Σήμερα, περισσότερο ίσως από ποτέ, η λέξη «αισθητική» εμπεριέχει και τη λέξη «ηθική».

Αφορά τον τρόπο με τον οποίο το αυτοκίνητο τοποθετείται στον κόσμο, το πώς συνομιλεί με την ιστορία του, την τεχνολογία, το περιβάλλον και, τελικά, με τον άνθρωπο. Τα concept cars του 2025 δεν έδειξαν απλώς πώς θα μοιάζουν τα αυτοκίνητα του μέλλοντος. Υπονόησαν και το είδος του μέλλοντος στο οποίο αυτά καλούνται να υπάρξουν.

Buick Electra Orbit

Με το Electra Orbit, η General Motors επιχειρεί, μέσω της GM China, μια συνειδητή άσκηση σύνθεσης ανάμεσα στη μνήμη και το μέλλον. Το concept δεν σχεδιάστηκε απλώς ως επίδειξη τεχνολογίας, αλλά ως ένα όχημα-δήλωση για το πώς μπορεί να επαναπροσδιοριστεί η ταυτότητα της Buick στην εποχή της ηλεκτροκίνησης.

Buick Electra Orbit

Η σχεδιαστική αφετηρία του Electra Orbit βρίσκεται στις αισθητικές αναφορές του 20ού αιώνα και ειδικότερα στο space-age design και στα ρετρό διαστημόπλοια που κάποτε συμβόλιζαν την απόλυτη πίστη στην πρόοδο. Οι καμπύλες φόρμες, οι καθαρές επιφάνειες και η αίσθηση κίνησης ακόμα και σε στάση δημιουργούν ένα όχημα που μοιάζει περισσότερο με αντικείμενο φαντασίας παρά με συμβατικό αυτοκίνητο.

Παρά την έντονα νοσταλγική του διάθεση, το Electra Orbit αξιοποιεί πλήρως τις ελευθερίες που προσφέρει η σύγχρονη ηλεκτρική αρχιτεκτονική. Η απουσία παραδοσιακών μηχανικών περιορισμών επιτρέπει μια σιλουέτα που δεν υπακούει σε κλασικές τυπολογίες, ενώ το concept λειτουργεί ως πεδίο δοκιμής για νέες αναλογίες, επιφάνειες και τρόπους αλληλεπίδρασης ανθρώπου και μηχανής.

Buick Electra Orbit

Όπως σημειώνει ο Stuart Norris, αντιπρόεδρος σχεδιασμού της GM China, το Electra Orbit αποτελεί μια τολμηρή διερεύνηση του τι μπορεί να σημαίνει Buick σήμερα, όταν η κληρονομιά της εταιρίας συναντά τη φαντασία και την τεχνολογική φιλοδοξία. Το ζητούμενο δεν είναι η αναπαραγωγή του παρελθόντος, αλλά η επανερμηνεία του μέσα από ένα σύγχρονο, ηλεκτρικό πρίσμα.

Buick Electra Orbit

Το Buick Electra Orbit δεν υπόσχεται να είναι μέρος τηςε άμεσης παραγωγής. Υπόσχεται όμως κάτι εξίσου σημαντικό. Μια επιστροφή στο συναίσθημα, στην αφήγηση και στη δύναμη του design να ορίζει ταυτότητα. Σε έναν κόσμο όπου τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα τείνουν να μοιάζουν μεταξύ τους, το συγκεκριμένο concept υπενθυμίζει ότι το μέλλον μπορεί να είναι τεχνολογικά εξελιγμένο, χωρίς να παύει να είναι ονειρικό.

Buick Electra Orbit

Avatr Vision Xpectra

Με το Vision Xpectra, η Avatr παρουσιάζει ένα concept car που αντιμετωπίζει το αυτοκίνητο όχι ως αντικείμενο μετακίνησης, αλλά ως περιβάλλον εμπειρίας. Η σχεδιαστική του γλώσσα είναι καθαρά στραμμένη προς το μέλλον, απομακρυνόμενη συνειδητά από κάθε νοσταλγική αναφορά, και εστιάζει στις νέες ελευθερίες που προσφέρει η ηλεκτροκίνηση.

Η εξωτερική σιλουέτα χαρακτηρίζεται από μια διάφανη, «θερμοκηπιακής» μορφής οροφή, η οποία μετατρέπει το εσωτερικό σε φωτεινό, σχεδόν εκτεθειμένο χώρο. Το αυτοκίνητο μοιάζει να καταργεί τα παραδοσιακά όρια ανάμεσα στο μέσα και το έξω, προτείνοντας μια πιο ανοιχτή, λιγότερο προστατευμένη αλλά πιο αισθητηριακή εμπειρία μετακίνησης.

Avatr Vision Xpectra

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, εστιάζεται κυρίως στο εσωτερικό. Φουσκωτά προσκέφαλα, υλικά που θυμίζουν εγκατάσταση σύγχρονης τέχνης και ένας κεντρικός κόμβος αλληλεπίδρασης από γυαλί επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο της καμπίνας. Εδώ, ο οδηγός και οι επιβάτες δεν περιβάλλονται από χειριστήρια, αλλά από ένα σύστημα επικοινωνίας και εμπειρίας, όπου η τεχνολογία λειτουργεί περισσότερο ως συνοδοιπόρος παρά ως εργαλείο.

Avatr Vision Xpectra

Σύμφωνα με τον Nader Faghihzadeh, chief design officer της Avatr, το Vision Xpectra αποτελεί προπομπό για τη σχεδιαστική κατεύθυνση των επόμενων μοντέλων της μάρκας. Η πρόοδος στην τεχνολογία των μπαταριών και στην αυτονομία απελευθερώνει το design από παγιωμένες φόρμες, επιτρέποντας την εξερεύνηση εντελώς νέων τυπολογιών οχήματος.

Το Avatr Vision Xpectra δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει με δύναμη ή ταχύτητα. Αντίθετα, μετατοπίζει το επίκεντρο της συζήτησης.

Προτείνει ότι το μέλλον του αυτοκινήτου θα κριθεί στο πώς βιώνεται ο χώρος, πώς σχετίζεται με τον άνθρωπο και πώς η τεχνολογία μπορεί να γίνει σχεδόν αόρατη, χωρίς να χάνει την ουσία της. Σε αυτό το πλαίσιο, το Vision Xpectra λειτουργεί περισσότερο ως υπόσχεση παρά ως απάντηση.

Avatr Vision Xpectra

Mercedes-Benz Vision Iconic

Με το Vision Iconic, η Mercedes-Benz επιλέγει μια ασυνήθιστα θαρραλέα διαδρομή για να μιλήσει για το μέλλον της. Αντί να επιδιώξει την απόλυτη ρήξη με το παρελθόν, επιστρέφει συνειδητά στη «χρυσή εποχή» της αυτοκίνησης, αντλώντας έμπνευση από το art deco των δεκαετιών του 1920 και του 1930, τότε που το αυτοκίνητο ήταν σύμβολο κοινωνικού status, τεχνικής υπεροχής και αισθητικής δύναμης.

Mercedes-Benz Vision Iconic

Η εξωτερική εικόνα του Vision Iconic ορίζεται από μια επιβλητική, θεατρική μάσκα, που παραπέμπει ευθέως στα ιστορικά μοντέλα της μάρκας. Οι αναλογίες είναι μεγαλοπρεπείς, σχεδόν σκηνογραφικές, δίνοντας στο όχημα μια παρουσία που θυμίζει περισσότερο αντικείμενο τέχνης παρά μέσο μετακίνησης. Δεν πρόκειται για ρετρό αναπαραγωγή, αλλά για μια προσεκτικά φιλτραρισμένη ανάγνωση της κληρονομιάς της Mercedes-Benz.

Mercedes-Benz Vision Iconic

Το ίδιο αφήγημα συνεχίζεται στο εσωτερικό. Ορειχάλκινα χερούλια, επενδύσεις από mother-of-pearl, ανεμιστηροειδή μοτίβα από straw marquetry και ένα αιωρούμενο γυάλινο instrument panel συνθέτουν ένα περιβάλλον που ισορροπεί ανάμεσα στη δεξιοτεχνία και τη σύγχρονη τεχνολογία. Η πολυτέλεια εδώ δεν προκύπτει από την υπερβολή, αλλά από τη λεπτομέρεια και την υλικότητα.

Παρά την έντονα ιστορική του αισθητική, το Vision Iconic ενσωματώνει τεχνολογίες αιχμής. Level 4 αυτόνομη οδήγηση, ένας ψηφιακός AI companion και η χρήση ηλιακής βαφής για την ενίσχυση της αυτονομίας φέρνουν το concept ξεκάθαρα στον 21ο αιώνα.

Mercedes-Benz Vision Iconic

Η αντίθεση ανάμεσα στην εικόνα και την τεχνολογία είναι απολύτως συνειδητή και λειτουργεί ως βασικό στοιχείο της αφήγησης.

Το Mercedes-Benz Vision Iconic δεν επιχειρεί να προβλέψει πώς ακριβώς θα μοιάζουν τα αυτοκίνητα του αύριο. Κάνει κάτι πιο στρατηγικό. Υπενθυμίζει ότι, ακόμη και στην εποχή της ηλεκτροκίνησης και της αυτονομίας, η πολυτέλεια παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με το συναίσθημα, την ιστορία και την αίσθηση ταυτότητας. Και σε αυτό το επίπεδο, το παρελθόν εξακολουθεί να έχει πολλά να πει για το μέλλον.

Mercedes-Benz Vision Iconic

Bentley EXP 15

Με το EXP 15, η Bentley δεν επιχειρεί να εντυπωσιάσει με μια κραυγαλέα εικόνα του μέλλοντος. Αντίθετα, χρησιμοποιεί το concept ως εργαλείο σκέψης. Ένα όχημα που κοιτά συνειδητά στη δεκαετία του 1930 και στο ιστορικό Bentley Speed Six, όχι για να αναπαράγει μορφές, αλλά για να επανεξετάσει τι σημαίνει σήμερα πολυτελής μετακίνηση.

Bentley EXP 15

Το τριθέσιο ηλεκτρικό EXP 15 σχεδιάστηκε ως προάγγελος του πρώτου αμιγώς ηλεκτρικού μοντέλου παραγωγής της Bentley, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί την επόμενη χρονιά. Η επιλογή της τριθέσιας διάταξης δεν είναι τυχαία. Λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πολυτέλεια δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τη συμβατικότητα, αλλά με την εμπειρία, την αίσθηση χώρου και την προσοχή στη λεπτομέρεια.

Bentley EXP 15

Η σχεδιαστική του γλώσσα αντλεί από την κλασική αρχιτεκτονική των Bentley του μεσοπολέμου, χωρίς να εγκλωβίζεται σε ρετρό μανιέρα. Οι αναλογίες είναι επιβλητικές αλλά συγκρατημένες, ενώ η καθαρότητα των επιφανειών και η έμφαση στη σιλουέτα αποτυπώνουν τη μετάβαση της μάρκας σε μια νέα, ηλεκτρική εποχή.

Bentley EXP 15

Όπως επισημαίνει ο Robin Page, director of design της Bentley, το EXP 15 δεν υπάρχει για να δώσει έτοιμες απαντήσεις, αλλά για να ανοίξει συζήτηση. Λειτουργεί ως εργαλείο διαλόγου με το κοινό, διερευνώντας αν το μέλλον της πολυτελούς μετακίνησης βρίσκεται στο κλασικό sedan τριών όγκων, σε one-box αρχιτεκτονική ή σε πιο υπερυψωμένες σιλουέτες.

Bentley EXP 15

Το concept λειτουργεί ως πεδίο δοκιμής για τις προσδοκίες του κοινού και για το πού ακριβώς τοποθετείται η Bentley στο μέλλον της ηλεκτροκίνησης.

Το Bentley EXP 15 δεν είναι υπόσχεση συγκεκριμένου μοντέλου. Είναι μια χαρτογράφηση προθέσεων. Μια υπενθύμιση ότι, για έναν οίκο που έχει χτίσει την ταυτότητά του πάνω στη διαχρονικότητα, το μέλλον δεν χρειάζεται να είναι φλύαρο για να είναι πειστικό. Αρκεί να είναι προσεκτικά σχεδιασμένο.

Audi Concept C

Με το Concept C, η Audi επιλέγει να μιλήσει για το μέλλον της μέσα από την πιο απαιτητική σχεδιαστική γλώσσα: τον μινιμαλισμό. Το concept δεν επιχειρεί να εντυπωσιάσει με περίπλοκες φόρμες ή τεχνολογικό θόρυβο. Αντίθετα, βασίζεται στη συνειδητή αφαίρεση, αντιμετωπίζοντας το design ως άσκηση πειθαρχίας.

Audi Concept C

Η έμπνευση προέρχεται ταυτόχρονα από δύο διαφορετικούς κόσμους. Από τη μία, το Auto Union Type C της δεκαετίας του 1930, σύμβολο αγωνιστικής καθαρότητας και μηχανικής ειλικρίνειας. Από την άλλη, την τρίτη γενιά του Audi A6, ένα μοντέλο που καθόρισε την ταυτότητα της εταιρίας σε πιο σύγχρονους όρους. Το αποτέλεσμα δεν είναι νοσταλγικό. Είναι μια ψύχραιμη επανεξέταση του DNA της Audi.

Audi Concept C

Το Concept C είναι διθέσιο και σχεδιαστικά απογυμνωμένο από κάθε περιττό στοιχείο. Οι επιφάνειες είναι καθαρές, οι γραμμές ελεγχόμενες και οι αναλογίες μελετημένες ώστε να παράγουν ένταση χωρίς υπερβολή. Σύμφωνα με την Audi, το όχημα ενσαρκώνει τη νέα φιλοσοφία της: «ελάχιστα μέσα για μέγιστο αντίκτυπο».

Audi Concept C

Σε μια εποχή όπου η ηλεκτροκίνηση τείνει να εξομοιώνει τις φόρμες και να εξαλείφει τις μηχανικές διαφορές, το Audi Concept C προτείνει ότι η ταυτότητα μπορεί να διασωθεί μέσα από τη σχεδιαστική αυστηρότητα. Δεν υπόσχεται συναισθηματικές εξάρσεις, ούτε φουτουριστικά σενάρια. Προτείνει κάτι πιο δύσκολο: σιωπή, ισορροπία και σαφήνεια.

Audi Concept C

Audi Concept C

Το Concept C λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι, για την Audi, το μέλλον δεν χρειάζεται να είναι κραυγαλέο για να είναι ισχυρό. Μερικές φορές, η πιο πειστική δήλωση γίνεται όταν αφαιρείς, αντί να προσθέτεις.

Audi Concept C

Με ισχυρά μεγέθη, αλλά και αυξανόμενες αντοχές που δοκιμάζονται, έκλεισε το 2025 για τον ελληνικό τουρισμό. Η χρονιά επιβεβαίωσε τον ρόλο του κλάδου ως βασικού πυλώνα της οικονομίας, την ίδια στιγμή όμως ανέδειξε με μεγαλύτερη ένταση τις διαρθρωτικές προκλήσεις που συνοδεύουν τη συνεχή ανάπτυξη. Το βλέμμα πλέον στρέφεται στο 2026, με την αγορά να κινείται σε τροχιά συγκρατημένης αισιοδοξίας και με σαφές ζητούμενο τη διατήρηση της ποιότητας και της ανταγωνιστικότητας.

Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια του 2025 επιβεβαιώνουν ότι η ζήτηση για την Ελλάδα διατηρήθηκε ισχυρή, παρά το ασταθές διεθνές περιβάλλον. Οι αφίξεις αυξήθηκαν κατά περίπου 4%, ενώ οι ταξιδιωτικές εισπράξεις κινήθηκαν με σαφώς υψηλότερο ρυθμό, κοντά στο 9%, σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ).

Σε απόλυτους αριθμούς, ο ελληνικός τουρισμός κινήθηκε κοντά στα 40 εκατ. αφίξεις, με τις εισπράξεις να υπερβαίνουν τα 22,5 δισ. ευρώ και να προσεγγίζουν -ή και να ξεπερνούν, κατά ορισμένες εκτιμήσεις- τα 23 δισ. ευρώ. Πρόκειται για επιδόσεις που ξεπέρασαν τις αρχικές προβλέψεις και ενισχύουν το αφήγημα της μετάβασης σ’ ένα πιο «ποιοτικό» μοντέλο, όπου η αύξηση των εσόδων προηγείται της αύξησης των όγκων.

Η άλλη όψη στον τουρισμό: Πίεση στα κόστη και άνιση κατανομή

Πίσω από τη θετική μακρο-εικόνα, ωστόσο, αποτυπώνεται μια πιο σύνθετη πραγματικότητα για μεγάλο μέρος των επιχειρήσεων. Το 2025 χαρακτηρίστηκε από αυξημένα λειτουργικά κόστη, έντονες πιέσεις στο ενεργειακό σκέλος, ελλείψεις προσωπικού και αυξημένες ρυθμιστικές υποχρεώσεις, παράγοντες που περιόρισαν τα περιθώρια κερδοφορίας, ιδιαίτερα για μικρές και μεσαίες μονάδες.

Παράλληλα, η γεωγραφική και χρονική συγκέντρωση της ζήτησης εξακολουθεί να αποτελεί δομικό ζήτημα. Αν και η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου ενισχύθηκε και το 2025, τα οφέλη δεν κατανέμονται ομοιόμορφα σε όλους τους προορισμούς, ενώ σε ορισμένες περιοχές η ένταση της τουριστικής δραστηριότητας επαναφέρει στο προσκήνιο ζητήματα υποδομών και κοινωνικής αποδοχής.

Οι μεγάλες αγορές στήριξαν τα έσοδα

Πέντε βασικές αγορές -Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Γαλλία και Ιταλία- συνέχισαν να τροφοδοτούν πάνω από το 40% των αφίξεων και πάνω από το ήμισυ των τουριστικών εισπράξεων. Η συμβολή τους ήταν καθοριστική και το 2025, με διαφοροποιήσεις στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών.

Η γερμανική αγορά παρέμεινε η μεγαλύτερη «δεξαμενή» επισκεπτών, με τον ταξιδιώτη όμως πιο προσεκτικό στις δαπάνες και με έμφαση στο value for money και τα οργανωμένα πακέτα. Το Ηνωμένο Βασίλειο κινήθηκε πιο νευρικά, με αυξημένο late booking και μεγαλύτερη εξάρτηση από την τιμολογιακή πολιτική και τις αεροπορικές συνδέσεις.

Αντίθετα, η αμερικανική αγορά επιβεβαίωσε τον στρατηγικό της ρόλο, με υψηλή κατά κεφαλήν δαπάνη, μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής και ενισχυμένο δίκτυο απευθείας πτήσεων. Οι επισκέπτες από τις ΗΠΑ κατέγραψαν αισθητά υψηλότερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της χώρας, τόσο σε ημερήσια δαπάνη όσο και σε συνολικά έσοδα.

Τι δείχνουν τα πρώτα σήματα για το 2026

Η εικόνα για το 2026 διαμορφώνεται σταδιακά, με τα πρώτα δεδομένα από προκρατήσεις και συμβόλαια tour operators να παραπέμπουν σε σταθεροποίηση με ήπια άνοδο. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η ζήτηση μπορεί να κινηθεί ανοδικά κατά 7%-8%, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν σοβαρές εξωτερικές αναταράξεις.

Τα νέα συμβόλαια ξενοδοχείων με tour operators εμφανίζονται αυξημένα κατά 5%-7%, ενώ το ενδιαφέρον εστιάζει όλο και περισσότερο στις απευθείας πτήσεις, στα city breaks, στον θεματικό τουρισμό και σε λιγότερο κορεσμένους προορισμούς. Παράλληλα, το early booking δίνει τη θέση του σε πιο ευέλικτα μοντέλα κρατήσεων, επιβεβαιώνοντας ότι το μοτίβο του late booking ήρθε για να μείνει.

Το μεγάλο στοίχημα: Υποδομές και βιωσιμότητα
Αν το 2025 ήταν η χρονιά της επιβεβαίωσης της ανθεκτικότητας, το 2026 αναδεικνύεται ως χρονιά κρίσιμων επιλογών. Το βάρος μετατοπίζεται πλέον από τους απόλυτους αριθμούς στη διαχείριση της ανάπτυξης: δημόσιες υποδομές, μεταφορές, περιβάλλον, ανθρώπινο δυναμικό και κοινωνική συνοχή.

Όπως έχει επισημανθεί από θεσμικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες του κλάδου, χωρίς σύγχρονες υποδομές και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, η αξία του τουριστικού προϊόντος δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί. Η επόμενη ημέρα του ελληνικού τουρισμού δεν θα κριθεί μόνο από το πόσοι έρχονται, αλλά από το πώς, πότε και με ποιο αποτύπωμα.

Σε αυτό το πλαίσιο, το 2026 δεν προδιαγράφεται ως χρονιά εκρηκτικής ανόδου, αλλά ως χρονιά εξισορρόπησης και ωρίμανσης. Και αυτό, για έναν κλάδο που έχει ήδη ξεπεράσει τις προβλέψεις του, ίσως να είναι το πιο κρίσιμο βήμα προς τα εμπρός.

Η πρώτη φάση της διαδικασίας εκκαθάρισης των φοιτητικών καταλόγων στα ελληνικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, με τη διαγραφή των μη ενεργών φοιτητών που είχαν εισαχθεί σε τετραετή προγράμματα σπουδών πριν το 2017 και δεν πληρούσαν τα προβλεπόμενα κριτήρια για παράταση της διάρκειας φοίτησης, ολοκληρώθηκε την 31η Δεκεμβρίου.

Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής του Ν. 4957/2022, όπως αυτός τροποποιήθηκε με τον Ν. 5224/2025. Ο συνολικός αριθμός των μη ενεργών φοιτητών που δεν πληρούσαν τα κριτήρια του Νόμου, σύμφωνα με τα στοιχεία των Ιδρυμάτων, και διεγράφησαν ανήλθε σε 308.605 φοιτητές.

Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε σχετικά: «Για δεκαετίες, το καθεστώς των ανενεργών φοιτητών αδικούσε τους πάντες: τα Ιδρύματα που δεν μπορούσαν να προγραμματίσουν, τους ενεργούς φοιτητές που κοπίαζαν και κυρίως τους ίδιους τους νέους μας, που έμεναν εγκλωβισμένοι, χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τις σπουδές τους. Το νέο πλαίσιο δεν είναι άκαμπτο. Προβλέπει ρητά εξαιρέσεις και ευελιξία για όσους εργάζονται, για όσους έχουν προβλήματα υγείας ή σοβαρές οικογενειακές και κοινωνικές υποχρεώσεις. Δεν αντιμετωπίζουμε όλους το ίδιο, αλλά τον καθένα δίκαια. Χιλιάδες φοιτητές μας αξιοποίησαν τη «δεύτερη ευκαιρία» που θεσπίσαμε, κι αυτό λέει πολλά για το πόσο αναγκαία ήταν αυτή η παρέμβαση.
Η φοιτητική ιδιότητα δεν ισχύει εφ’ όρου ζωής σε κανένα σύγχρονο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο. Θέλουμε πτυχία με αξία, που αντανακλούν προσπάθεια, ικανότητες και μεράκι. Στόχος μας είναι ένα δημόσιο πανεπιστήμιο σύγχρονο, εξωστρεφές και συμπεριληπτικό. Ένα πανεπιστήμιο που στηρίζει τον φοιτητή, χτίζει το μέλλον του και δεν τον αφήνει επ’ αόριστον στο περιθώριο. Δεν κλείνουμε πόρτες, αλλά ανοίγουμε δρόμους σε σπουδές με προοπτική, αξιοπιστία και θεσμική συνέπεια.
Εντός των επόμενων ημερών θα δοθούν τα ακριβή στοιχεία για όσους αξιοποίησαν τη δεύτερη ευκαιρία».

Ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, αρμόδιος για την Ανωτάτη Εκπαίδευση, καθ. Νίκος Παπαϊωάννου, τόνισε: «Η εκκαθάριση των φοιτητικών καταλόγων στα ελληνικά ΑΕΙ αποτελεί ένα αναγκαίο και ουσιαστικό βήμα εξορθολογισμού του ακαδημαϊκού μας συστήματος. Πρόκειται για μια διαδικασία που υλοποιείται στο πλαίσιο του νόμου με σεβασμό στην ακαδημαϊκή κοινότητα, συμβάλλοντας στον ορθολογικό σχεδιασμό πολιτικών για τους ενεργούς φοιτητές, τη χρηματοδότηση των ΑΕΙ και τη συνολική αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου.

Με επικαιροποιημένους φοιτητικούς καταλόγους, τα Πανεπιστήμια αποκτούν τη δυνατότητα να προγραμματίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις ανάγκες τους σε ανθρώπινο δυναμικό, υποδομές και πόρους. Αυτός ο σχεδιασμός είναι προϋπόθεση για την αναβάθμιση της ποιότητας των σπουδών και της καθημερινής ακαδημαϊκής λειτουργίας, καθώς και για τη βελτίωση των ποιοτικών κριτηρίων που συνεκτιμώνται στην αξιολόγηση των ελληνικών Πανεπιστημίων στις διεθνείς κατατάξεις,.

Με σχέδιο, οργάνωση και συντονισμένη δράση, υλοποιούμε τον στόχο της κυβέρνησης της ΝΔ και του Πρωθυπουργού, Κ. Μητσοτάκη, ώστε το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο να είναι ακόμα πιο σύγχρονο, λειτουργικό και ποιοτικό. Στηριζόμενοι σε αξιόπιστα δεδομένα δημιουργούμε την ανώτατη εκπαίδευση που υπηρετεί ουσιαστικά τους ενεργούς φοιτητές και την εύρυθμη ακαδημαϊκή λειτουργία στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας μας».

Απτά αποτελέσματα σε ό,τι αφορά τη μείωση των τροχαίων, και μάλιστα των θανατηφόρων, φέρνουν οι εντατικοί έλεγχοι της Τροχαίας σε όλη τη χώρα, σε συνδυασμό με τον αυστηρότερο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που έχει τεθεί σε εφαρμογή από το φθινόπωρο. Η πιθανότητα αφαίρεσης πινακίδων και διπλώματος, ακόμη και η σύλληψη οδηγούν σε συμμόρφωση με τους κανόνες της λογικής, που επιτάσσουν να μην πιάνουμε το τιμόνι αν έχουμε πιει έστω και λίγο.

Είναι χαρακτηριστικό των υψηλών ποσοστών συμμόρφωσης το αποτέλεσμα των ελέγχων της Τροχαίας την παραμονή των Χριστουγέννων, όταν σε 7.000 ελέγχους βρέθηκαν να έχουν καταναλώσει παραπάνω από το επιτρεπόμενο αλκοόλ 87 οδηγοί, εκ των οποίων πολύ πάνω από το όριο ήταν ένας, ενώ οι υπόλοιποι τιμωρήθηκαν με πρόστιμο και αφαίρεση διπλώματος για έναν μήνα.

Η περίοδος 2019-2025

Η κατανάλωση αλκοόλ αλλά και η χρήση του κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση είναι οι βασικές αιτίες πρόκλησης τροχαίων δυστυχημάτων.

Οι αριθμοί δείχνουν ότι με έτος αναφοράς το 2019 τα θύματα της ασφάλτου μειώνονται χρόνο με τον χρόνο: τους έντεκα μήνες του 2025 οι νεκροί σε τροχαία είναι μειωμένοι κατά σχεδόν 31% σε σχέση με το 2019. Τότε είχαν χαθεί 701 ζωές, ενώ το φετινό ενδεκάμηνο σκοτώθηκαν 492 άτομα. Ο φόρος αίματος παραμένει μεγάλος, αφού κάθε μήνα χάνονται 45 ζωές στην επικράτεια, ωστόσο είναι σημαντικό ότι επικίνδυνες συμπεριφορές στην οδήγηση αρχίζουν να περιορίζονται, κάτι που δείχνουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της Αστυνομίας για τα τροχαία.

Νέος ΚΟΚ και έλεγχοι μείωσαν 25%-30% τα θανατηφόρα τροχαία σε μία εξαετία, εντυπωσιακή πτώση στα θετικά αλκοτέστ σε μία εβδομάδα

Οι αριθμοί, αν και παραμένουν αποκαρδιωτικοί, είναι ενδεικτικοί καθώς δείχνουν ξεκάθαρα ότι από φέτος που το πλαίσιο αυστηροποιήθηκε και τα μπλόκα για ελέγχους και αλκοτέστ αυξήθηκαν κατακόρυφα, ο αριθμός των θανατηφόρων τροχαίων μειώθηκε σημαντικά. Κι αυτό γιατί οι οδηγοί που επιλέγουν να πιάσουν το τιμόνι υπό την επήρεια αλκοόλ γνωρίζουν πλέον πως οι πιθανότητες να πέσουν σε ένα από τα πολλά μπλόκα της Τροχαίας είναι μεγαλύτερες και οι συνέπειες αυστηρότερες.
Οπως ανέφερε σχετικά στο «ΘΕΜΑ» και η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ. Κωνσταντία Δημογλίδου, φέτος σε σχέση με την περσινή χρονιά παρατηρείται σημαντική μείωση στα σοβαρά και θανατηφόρα τροχαία. Αυτό σημαίνει, όπως επεσήμανε, ότι οι συνάνθρωποί μας που φέτος έχασαν τη ζωή τους σε κάποιο τροχαίο ή τραυματίστηκαν σοβαρά ήταν λιγότεροι.

Νέος ΚΟΚ και έλεγχοι μείωσαν 25%-30% τα θανατηφόρα τροχαία σε μία εξαετία, εντυπωσιακή πτώση στα θετικά αλκοτέστ σε μία εβδομάδα
Η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ. Κωνσταντία Δημογλίδου

«Βέβαια μιλάμε για αριθμούς πίσω από τους οποίους βρίσκονται άνθρωποι, αυτή η μείωση ωστόσο δείχνει ότι και η αυστηροποίηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας αλλά και το σημαντικό έργο που έχουν κάνει καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς οι υπηρεσίες της Τροχαίας σε όλη τη χώρα αποδίδει. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το 2025 αποτελεί μια χρονιά-ρεκόρ για τους ελέγχους της Ελληνικής Αστυνομίας και ιδιαίτερα των υπηρεσιών της Τροχαίας. Το αποτέλεσμα αυτό φαίνεται και στη βεβαίωση των σοβαρών παραβάσεων όπως η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ. Είναι πολλές επίσης οι περιπτώσεις όπου οι αστυνομικοί της Τροχαίας μάς αναφέρουν ότι σπανιότερα πλέον εντοπίζουν οδηγούς και συνεπιβάτες δικύκλων που δεν φέρουν το κράνος τους, το οποίο επίσης είναι αποτέλεσμα της δράσης της Ελληνικής Αστυνομίας σχετικά με τη μηδενική ανοχή στη μη χρήση κράνους», ανέφερε χαρακτηριστικά η κυρία Δημογλίδου.

Νέος ΚΟΚ και έλεγχοι μείωσαν 25%-30% τα θανατηφόρα τροχαία σε μία εξαετία, εντυπωσιακή πτώση στα θετικά αλκοτέστ σε μία εβδομάδα

Μείωση 30,83% το 2025

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ., το 2019 καταγράφηκαν 665 δυστυχήματα και ο αριθμός των νεκρών ανήλθε σε 701. Το 2023 τα θανατηφόρα τροχαία μειώθηκαν στα 579 και οι νεκροί έφτασαν στους 614, παρουσιάζοντας μείωση της τάξης του 12,93%. Αντίθετα, το 2024 ο αριθμός των θανατηφόρων τροχαίων (623) αυξήθηκε ελαφρά σε σχέση με το 2023, όπως και αριθμός των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους (662), ωστόσο σε σύγκριση με το 2019, που είναι έτος αναφοράς, προκύπτει μείωση της τάξης του 6,32%. Αρκετά διαφορετική είναι η εικόνα για το ενδεκάμηνο του 2025, το έτος δηλαδή που ψηφίστηκε ο νέος ΚΟΚ, καθώς οι αριθμοί εμφανίζονται σημαντικά μειωμένοι. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια αυτών των 11 μηνών σημειώθηκαν 460 δυστυχήματα, ενώ ο αριθμός των νεκρών ανήλθε σε 492. Παρουσίασαν δηλαδή μείωση της τάξης του 30,83% και 32,09%, αντίστοιχα, σε σχέση με το 2019.

Αττική, Θεσσαλονίκη

Οσον αφορά τα στατιστικά των περιοχών, τα περισσότερα από τα θανατηφόρα τροχαία σημειώθηκαν στην Αττική και ακολουθούν, με αποκλίσεις κάθε φορά στην κατάταξη, η Θεσσαλονίκη, η Κεντρική Μακεδονία, η Πελοπόννησος, η Κρήτη και η Στερεά Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, το 2019 καταγράφηκαν 187 θανατηφόρα στην Αττική, 59 στην Πελοπόννησο, 56 στη Θεσσαλονίκη, 46 στην Κρήτη και 45 στην Κεντρική Μακεδονία. Το 2023 τα θανατηφόρα στην Αττική ήταν 182, στην Κεντρική Μακεδονία 43, στην Πελοπόννησο 41, στην Κρήτη 32, ενώ υψηλό αριθμό περιστατικών εμφάνισε και η Θεσσαλία με 43 τροχαία. Το 2024 καταγράφηκαν στην Αττική 174 περιστατικά και ακολούθησαν η Στερεά Ελλάδα με 48 περιστατικά, η Κρήτη και η Πελοπόννησος με 46, η Κεντρική Μακεδονία με 44 και η Θεσσαλονίκη με 40. Φέτος έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής 12 δυστυχήματα στην Αττική, 44 στη Στερεά Ελλάδα, 38 στη Δυτική Ελλάδα, 36 στην Πελοπόννησο, 33 στην Κεντρική Μακεδονία, 30 στην Κρήτη και 25 στη Θεσσαλονίκη.

Αύξηση σε Ιόνια, Στερεά

Αν και όπως προαναφέρθηκε, οι αριθμοί των τροχαίων και των νεκρών μειώνονται ανά τα έτη στην επικράτεια, υπάρχουν κάποιες περιοχές που φέτος οι αριθμοί αυξήθηκαν σε σχέση με το 2019, το έτος αναφοράς.

Συγκεκριμένα, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, ενώ το 2019 είχαν σημειωθεί 15 θανατηφόρα τροχαία με ισάριθμους νεκρούς, το τελευταίο ενδεκάμηνο έγιναν 18 θανα δυστυχήματα με ισάριθμους νεκρούς – παρουσίασαν δηλαδή αύξηση της τάξεως του 20%. Το ίδιο έγινε και στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Ο αριθμός των δυστυχημάτων και των νεκρών το 2019 ήταν 39 και 42, αντίστοιχα. Το πρόσφατο 11μηνο όμως τα περιστατικά ανήλθαν σε 44 και ο αριθμός των νεκρών αυξήθηκε στους 52 – αύξηση της τάξεως του 12,82%.

Οι μήνες

Ενα ακόμα στοιχείο που προκύπτει από τα σχετικά διαγράμματα της ΕΛ.ΑΣ. και αξίζει να επισημανθεί είναι ότι οι πιο θανατηφόροι μήνες του έτους είναι αυτοί του καλοκαιριού, και συγκεκριμένα ο Ιούλιος και ο Αύγουστος, ενώ οι μήνες με τα λιγότερα περιστατικά σε γενική βάση είναι ο Ιανουάριος, ο Φεβρουάριος και ο Μάρτιος. Πιο αναλυτικά, για το 2019 ο μήνας με τα περισσότερα θανατηφόρα τροχαία ήταν ο Αύγουστος, καθώς καταγράφηκαν 81 περιστατικά και 87 νεκροί. Το 2023 αρνητική πρωτιά είχε ο Ιούλιος με 73 δυστυχήματα και 78 νεκρούς. Το 2024 ήταν και πάλι ο Ιούλιος ο πιο θανατηφόρος με 74 περιστατικά και 81 νεκρούς, ενώ αντίστοιχα φέτος ήταν ο Αύγουστος με 66 περιστατικά και 72 νεκρούς.

Στον αντίποδα, ο μήνας με τα λιγότερα θανατηφόρα τροχαία για όλα τα έτη που εξετάζονται είναι ο Φεβρουάριος και ακολουθούν ο Μάρτιος και ο Ιανουάριος.

Συγκεκριμένα, το 2019 καταγράφηκαν 40 θανατηφόρα τροχαία τον Φεβρουάριο, 42 τον Ιανουάριο και 44 τον Μάρτιο. Το 2023 σημειώθηκαν 32 περιστατικά τον Φεβρουάριο, 35 τον Μάρτιο και 45 τον Ιανουάριο. Το επόμενος έτος έγιναν 35 δυστυχήματα τον Φεβρουάριο, 36 τον Μάρτιο και 42 τον Ιανουάριο, ενώ φέτος καταγράφηκαν 26 περιστατικά τον Φεβρουάριο, 30 τον Ιανουάριο και 36 τον Μάρτιο.

Χιλιάδες παραβάσεις

Ενα σημαντικό όπλο στη φαρέτρα των Αρχών για την περαιτέρω μείωση των τροχαίων δυστυχημάτων και τη βελτίωση της οδηγητικής συμπεριφοράς των πολιτών αποτελούν οι κάμερες με τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) που τοποθετήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες στην Αττική και άρχισαν ήδη τις… υπερωρίες.

Οι κάμερες επιβλέπουν την κίνηση και είναι εκπαιδευμένες, εκτός από την καταγραφή του αριθμού κυκλοφορίας, να αναγνωρίζουν τη μάρκα, το μοντέλο και το χρώμα του αυτοκινήτου. Ζουμάρουν αυτόματα στον οδηγό και μπορούν να αναγνωρίσουν χρησιμοποιώντας λογισμικό Τεχνητής Νοημοσύνης αν αυτός μιλά στο κινητό ή πληκτρολογεί σε αυτό καθώς οδηγεί, αν φορά ζώνη κ.ά.

Το σύστημα κατηγοριοποιεί τις παραβάσεις που καταγράφει και τις καταχωρεί στο κεντρικό σύστημα. Τα οκτώ σημεία όπου λειτουργούν κάμερες του πιλοτικού συστήματος της Αττικής είναι τα εξής: στον Δήμο Αθηναίων στις λεωφόρους Πανεπιστημίου και Βασιλίσσης Σοφίας, στον Δήμο Αγίας Παρασκευής στις λεωφόρους Μεσογείων και Χαλανδρίου, στον Δήμο Ραφήνας – Πικερμίου στις λεωφόρους Μαραθώνος και Φλέμινγκ, στον Δήμο Καλλιθέας στη λεωφόρο Συγγρού και Αγίας Φωτεινής, στον Δήμο Βάρης – Βούλας – Βουλιαγµένης στη λεωφόρο Ποσειδώνος και Ερµού.

Παρά το γεγονός ότι οι εν λόγω κάμερες εγκαταστάθηκαν μόλις πριν από λίγες ημέρες και λειτουργούν πιλοτικά, καθώς πρέπει να εκπαιδευτεί το σύστημα ΑΙ, ήδη έχουν καταγράψει χιλιάδες παραβάσεις.

Πέρασαν με κόκκινο

Ειδικότερα, πολύ αποτελεσματική αποδείχθηκε η κάμερα που τοποθετήθηκε στην κάθοδο της λεωφόρου Συγγρού, στο ύψος της Αγίας Φωτεινής (Νέα Σμύρνη – Καλλιθέα), και ξεκίνησε να λειτουργεί την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου.

Από το πρωί εκείνης της ημέρας μέχρι και το μεσημέρι της Παρασκευής 19 του μήνα κατέγραψε περίπου 2.000 παραβιάσεις του ΚΟΚ. Για την ακρίβεια, σε αυτό το διάστημα κατέγραψε περισσότερες από 1.000 παραβιάσεις οδηγών που δεν φορούσαν ζώνη ασφαλείας ή μιλούσαν στο κινητό τηλέφωνο ενώ οδηγούσαν. Επίσης, στον φακό της ΑΙ κάμερας πιάστηκαν και περισσότεροι από 800 οδηγοί που είχαν υπερβεί το όριο ταχύτητας του σημείου στη Συγγρού (90 χλμ./ώρα).

Το ίδιο αποτελεσματικές αποδείχθηκαν και οι υπόλοιπες κάμερες. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η ΑΙ κάμερα που έχει τοποθετηθεί και λειτουργεί στις λεωφόρους Μεσογείων – Χαλανδρίου κατέγραψε μέχρι και πριν από μερικές ημέρες (22/12) 480 οδηγούς που παραβίασαν τον ερυθρό σηματοδότη.

Παράλληλα και στη λεωφόρο Βουλιαγμένης – Τήνου, η κάμερα με Τεχνητή Νοημοσύνη κατέγραψε για το ίδιο χρονικό διάστημα 285 οδηγούς που αδιαφόρησαν για το κόκκινο φανάρι και το παραβίασαν.

Προτού γίνει το γλυκό σύμβολο της Πρωτοχρονιάς, η βασιλόπιτα υπήρξε τελετουργικός άρτος των αρχαίων εορτών και φυλαχτό καλής τύχης. Η ιστορία της από τα Θαργήλια έως την πολίτικη εκδοχή τού σήμερα αποκαλύπτει ένα έθιμο με βαθιές ρίζες και πολλαπλά πρόσωπα.

Η βασιλόπιτα είναι το πιο χαρακτηριστικό –πανελλήνιας εμβέλειας– παρασκεύασμα που σχετίζεται με την Πρωτοχρονιά. Γράφουμε «παρασκεύασμα» και όχι γλύκισμα, γιατί όντως, πέρα από τις γνωστές μας γλυκές εκδοχές, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, όπου η ζάχαρη ανήκε στα είδη πολυτελείας, η πίτα της αρχής του χρόνου ήταν αλμυρή και η εμφάνισή της πολύ απείχε από αυτήν που σήμερα έχει επικρατήσει.

Όλα όμως τούτα θα τα δούμε λίγο πιο κάτω. Παρότι η εκκλησιαστική ερμηνεία, που έχει περάσει στη λαϊκή παράδοση, αποδίδει την επινόηση της βασιλόπιτας στον Μέγα Βασίλειο, στην πραγματικότητα αντανακλά την πανάρχαια επιθυμία των ανθρώπων να αποκτήσουν την εύνοια του Θείου, με όσα πρόσωπα ή ονόματα παρουσιάζονταν ή/και να προβλέψουν τα μέλλοντα να συμβούν. Οι εορταστικοί άρτοι, με όποια ονομασία, πλακούντες, αρτίδια ή όπως αλλιώς, σπάνια έλειπαν από τις τελετές των αρχαίων Ελλήνων, ως προσφορές στους θεούς.

Από τον θαργηλο άρτο στη βασιλόπιτα

Χαρακτηριστικός είναι ο «θάργηλος άρτος», γνωστός και ως «θαλύσιος» (από το θάλλω), που ζυμωνόταν στη διάρκεια των Θαργηλίων, γιορτής αφιερωμένης αρχικά στην Άρτεμη και αργότερα στη Δήμητρα. Για την παρασκευή του χρησιμοποιούσαν τις «απαρχές», τα πρώτα γεννήματα, προτού καλά-καλά ωριμάσουν, ώστε να εξασφαλίσουν την εύνοια της θεάς για πλούσια συγκομιδή. Ο Αριστοφάνης, πάλι, στους «Αχαρνής» του, στην περιγραφή των «κατ’ αγρούς Διονυσίων» που οργανώνει ιδιωτικώς ο Δικαιόπολις, περιλαμβάνει και την κόρη του πρωταγωνιστή ως κανηφόρο να κρατά μια πίτα που περιχύνει με χυλό.

Παρόμοιες προσφορές, με άρτους, πλακούντες ή μελίπηκτα, φαίνεται πως περιελάμβανε το τελετουργικό και άλλων εορτών, όπως τα Θεσμοφόρια, τα Λήναια και τα πολύ παλιότερα Κρόνια. Τούτα τα τελευταία, που εορτάζονταν προς το τέλος Ιουλίου, μετά την ολοκλήρωση δηλαδή της συγκομιδής των σιτηρών, ήταν αφιερωμένα στον Κρόνο και λογίζονταν μια ευκαιρία για ξεφάντωμα τόσο για τα αφεντικά όσο και για τους δούλους.

βασιλόπιτα

Οι δούλοι μάλιστα μόνο γι’ αυτή την ημέρα αποκτούσαν το δικαίωμα να κάθονται στα τραπέζια των κυρίων τους τρώγοντας και πίνοντας κατά βούληση, αλλά και συχνά ασχημονώντας. Δεν ήταν όμως μόνο στις επίσημες γιορτές που πρόσφεραν άρτους στους θεούς για να τους καλοπιάσουν. Οι στρατιώτες φεύγοντας για τον πόλεμο πρόσφεραν στον Άρη τρία αρτίδια, καθένα με διαφορετικό σκοπό: ένα για να φτάσουν καλά στο πεδίο της μάχης, ένα για να νικήσουν και ένα για να επιστρέψουν στο σπίτι τους υγιείς. Ακόμα και οι κυνηγοί πρόσφεραν μικρά ψωμάκια στην Άρτεμη για ευόδωση του στόχου τους, που δεν ήταν άλλος από τα άφθονα θηράματα.

Τα Κρόνια πέρασαν στους Ρωμαίους ως Σατουρνάλια, από τον θεό-προστάτη της γεωργίας Saturnus, που αντιστοιχεί στον Κρόνο. Παρότι δε μετατέθηκαν χρονικά στο τέλος Δεκεμβρίου, όταν τέλειωνε η σπορά των σιτηρών, η βασική ιδέα της διασκέδασης και της «ισότητας» μεταξύ ελεύθερων και δούλων παρέμεινε.

Το τελετουργικό της γιορτής προοδευτικά εμπλουτίστηκε με ανταλλαγή δώρων, μικρές αγορές, διανομή βοηθημάτων και πλούσια δείπνα, ενώ στις επτά ημέρες που διαρκούσε επιτρέπονταν τα τυχερά παιχνίδια. Στους εορταστικούς άρτους των ημερών, ζυμωμένους με γάλα, μπαχαρικά και μυρωδικά ή γεμισμένους με τυρί, συνήθιζαν να κρύβουν ένα νόμισμα, που σε όποιον το έβρισκε πρόσφερε υγεία και καλή τύχη – και αν ήταν δούλος, την ελευθερία του.

Η γέννηση της χριστιανικής βασιλόπιτας

Με την οριστική επικράτηση του χριστιανισμού κάπου στον 5ο αιώνα μ.Χ., τα Σατουρνάλια απαγορεύτηκαν ως ειδωλολατρικά κατάλοιπα, όμως αρκετά από τα έθιμα που συνδέονταν με αυτά διατηρήθηκαν σχεδόν αναλλοίωτα, κυρίως ως έθιμα της Πρωτοχρονιάς. Έτσι, η ανταλλαγή δώρων, οι μπουναμάδες στα μικρά παιδιά, τα πλούσια τραπέζια, αλλά και τα τυχερά παιχνίδια έφτασαν μέχρι τις ημέρες μας, όπως βέβαια και οι πίτες με το νόμισμα, προσαρμοσμένες στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, αλλά και στη χριστιανική θεολογία και παράδοση.

Η παράδοση αυτή θέλει τον Μέγα Βασίλειο, επίσκοπο της Καισαρείας στην Καππαδοκία, να επινοεί τη χριστιανική εκδοχή της πίτας που πήρε το όνομά του. Στην πιο διαδεδομένη εκδοχή της ιστορίας, ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Ιουλιανός, γνωστός με το προσωνύμιο Παραβάτης, εκστρατεύοντας κατά των Περσών, πέρασε από την Καισάρεια και απαίτησε από τον Μέγα Βασίλειο μια σημαντική ποσότητα χρυσού, ως συνεισφορά της πόλης στην εκστρατεία του. Για να συγκεντρωθεί αυτή η ποσότητα, οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να παραδώσουν οποιοδήποτε χρυσαφικό είχαν στην κατοχή τους.

Για καλή τους τύχη, ο Ιουλιανός σκοτώθηκε στη διάρκεια της εκστρατείας –η χριστιανική, πάντα, παράδοση αποδίδει τον θάνατό του στον Άγιο Μερκούριο, ο οποίος είχε μαρτυρήσει περίπου έναν αιώνα νωρίτερα– και έτσι τα χρυσαφικά έμειναν στα χέρια του επισκόπου.

Εκείνος, θέλοντας να τα επιστρέψει στους κατόχους τους αλλά μη γνωρίζοντας ποιο ανήκε σε ποιον, έδωσε εντολή να ζυμώσουν μικρούς άρτους, έβαλε στον καθέναν από ένα κόσμημα και τους μοίρασε στους κατοίκους. Από θαύμα, όλοι βρήκαν το δικό τους και έτσι γεννήθηκε η βασιλόπιτα.

Τα πολλά πρόσωπα της

Τις τελευταίες δεκαετίες έχει σχεδόν ολοκληρωτικά επικρατήσει ο τύπος βασιλόπιτας που λέμε πολίτικη, την οποία καταγράφει ο Νικόλαος Τσελεμεντές ήδη από τη δεκαετία του 1930.

Το αφράτο τσουρέκι αρωματισμένο με μαχλέπι κέρδισε θέση πρώτα στα αστικά τραπέζια και ολοκλήρωσε την κυριαρχία του στις δεκαετίες που ακολούθησαν τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν οι εσωτερικοί μετανάστες βιάστηκαν να υιοθετήσουν τις συνήθειες της πόλης, ξορκίζοντας έτσι ό,τι τους συνέδεε με τη φτώχεια των τόπων προέλευσής τους. Βέβαια, επειδή η παρασκευή του δεν είναι πολύ εύκολη, προοδευτικά τη «δουλειά» ανέλαβαν τα ζαχαροπλαστεία και τα αρτοποιεία, ενώ οι νοικοκυρές προτιμούσαν τα διαφόρων τύπων κέικ, πασπαλισμένα με ζάχαρη άχνη.

Πριν από αυτή την επικράτηση, όμως, σχεδόν κάθε περιοχή της Ελλάδας είχε τη δική της πρωτοχρονιάτικη πίτα. Για παράδειγμα, στην Ήπειρο, αλλά και σε πολλά μέρη της Βόρειας και της Κεντρικής Ελλάδας τη θέση της βασιλόπιτας παίρνει μια κρεατόπιτα ή κοτόπιτα, που μπορεί να είναι σκεπαστή ή ανοιχτή, με πολλά ή λιγότερα φύλλα και αρκετές παραλλαγές στη γέμισή της. Μέσα της η νοικοκυρά θα κρύψει ένα νόμισμα, στο μέτρο που επέτρεπαν τα οικονομικά της οικογένειας, αλλά κατά κανόνα ευτελούς αξίας, με το οποίο θα αναδειχθεί ο τυχερός της χρονιάς.

Αν όμως πρόκειται για οικογένεια κτηνοτρόφων ή αγροτών, εκτός από το νόμισμα, θα κρυφτούν και μικρά αντικείμενα, όπως ένα κομμάτι από άχυρο ή κληματόβεργα, ένα κλαράκι γυρισμένο σε κύκλο, ένα κομματάκι ξύλο κρανιάς και άλλα που σχετίζονται με τις δραστηριότητες των ανθρώπων του σπιτιού. Τις περισσότερες φορές αυτές οι πίτες ψήνονται στη γάστρα, το μαγικό μαγειρικό σκεύος που δεν έλειπε από κανένα νοικοκυριό. Σε αρκετές περιοχές με ισχυρή κτηνοτροφία, εκτός από την πίτα του σπιτιού, ετοίμαζαν και την πίτα του τσοπάνη, ο οποίος δεν μπορούσε να απομακρυνθεί από τη στάνη, ενώ σε κάποιες άλλες μοιράζονταν ένα κομμάτι πίτα με τα ζώα τους.

Νοτιότερα συναντάμε την παράδοση του βασιλόψωμου, ενός στρογγυλού ψωμιού που στολίζεται με σχέδια από ζυμάρι και ενδεχομένως ξηρούς καρπούς.

Στα νησιά του Αιγαίου παλαιότερα προτιμούσαν τις αλμυρές πίτες, για παράδειγμα την «αλ’πανάβατ’» (λειψανάβατη) της Αγιάσου στη Λέσβο, με τις πολλές στρώσεις (μπορεί και 50) φύλλων, ανάμεσα στα οποία απλώνονταν μυζήθρα, κεφαλοτύρι και πολλά μπαχαρικά, ενώ αργότερα απέκτησε και γλυκιά εκδοχή.

Η έλευση των προσφύγων, μετά το 1922, έφερε και τη σμυρναίικη βασιλόπιτα, που θυμίζει κέικ, αρωματισμένο με χυμό και ξύσμα πορτοκαλιού. Διάφορα είδη κέικ συνήθιζαν και στα Επτάνησα, με πιο χαρακτηριστικό τη λαδόπιτα της Λευκάδας, που φτιάχνεται με αλεύρι, λάδι, ζάχαρη και αρωματίζεται με πολλά μπαχαρικά, αλλά και την κουλούρα της Ζακύνθου, η οποία περιέχει και ξηρούς καρπούς, σταφίδες και μπαχαρικά.

Στην Κρήτη η συνήθεια της βασιλόπιτας έφτασε μάλλον αργά. Στις πιο πλούσιες ή αστικές περιοχές του νησιού συνήθιζαν ένα είδος αφράτου κέικ με τριμμένα αμύγδαλα, αρωματισμένου με χυμό και ξύσμα πορτοκαλιού.

Στην πατρίδα του Αγίου (ή Μεγάλου) Βασιλείου, την Καισάρεια της Καππαδοκίας, ως πρωτοχρονιάτικη πίτα χρησιμοποιούσαν το κετέ ή γκετέ, ένα είδος ψωμιού με γέμιση. Στη Σμύρνη, από την άλλη, πολύ παλιά έφτιαχναν την τριφτή και την ανεβατή (με προζύμι) βασιλόπιτα, αλλά με το πέρασμα των χρόνων αντικαταστάθηκαν με την τύπου κέικ, που περιγράφει ο Νικόλαος Τσελεμεντές στη Μαγειρική του και στην οποία κάποιοι πρόσθεταν μπαχαρικά και ξερά φρούτα.

― Αν έχετε λόγους να κρύψετε την ηλικία σας, αποφύγετε τη γραφή της βασιλόπιτας με δύο «τ», καθώς έχει υιοθετηθεί η απλούστερη γραφή με ένα «τ» εδώ και αρκετά χρόνια.

― Αν σκέφτεστε να συνοδεύσετε τη βασιλόπιτα με σαμπάνια ή όποιον άλλον αφρώδη οίνο, αποφύγετε τις Brut ή Extra Brut εκδοχές, καθώς η γλύκα της πίτας θα υπερτονίσει τη λεμονάτη οξύτητα του ποτού δημιουργώντας μια δυσάρεστη αίσθηση στο στόμα. Προτιμήστε μια sec ή demi sec εκδοχή ή ακόμα και ένα αφρώδες από μοσχάτο σταφύλι, τύπου Asti Spumante. Κρατώντας την καλή σας Brut Σαμπάνια για τους μεζέδες και τα θαλασσινά.